Bijlage 6 Toelichting op relevante ontwikkelingen

Memo GR NHA

Bijlage 6: Toelichting op relevante ontwikkelingen GR NHA Archiefwet en uittreding Rijk In februari 2025 is de nieuwe Archiefwet met algemene stemmen door de Tweede Kamer aangenomen. Het wetsvoorstel moet nu door de Eerste Kamer behandeld worden. De nieuwe Archiefwet gaat uit van een situatie waarin het Rijk geen deelnemer meer is in de Regionaal historische centra (RHC’s), waaronder de GR-NHA. De minister van OCW is voornemens om per 1 januari 2027 uit te treden. Na uittreding van de minister van OCW uit de RHC’s blijven de huidige deelnemers achter in de gemeenschappelijke regeling en wordt aan het NHA door de minister het beheer van de rijksarchieven gedelegeerd. Na uittreding van de minister van OCW uit de RHC’s blijven deelnemers achter in de gemeenschappelijke regeling. De achterblijvende deelnemers dragen dan de bestuurlijke, juridische en financiële de verantwoordelijkheid voor GR NHA. De huidige partnerbijdrage van OCW wordt naar verwachting omgezet in een (structurele) specifieke uitkering aan het NHA. In 2025 vinden over de uittreding onderhandelingsgesprekken met het Rijk plaats. Toetreding dvo-partners Om de verantwoordelijkheden te dragen en risico’s te spreiden is het toetreden van een of meer deelnemers van belang voor de achterblijvers van GR NHA.

Op 30 januari 2025 heeft gemeente Haarlemmermeer via een raadsbesluit de intentie uitgesproken per 1 januari 2026 toe te treden tot de gemeenschappelijke regeling Noord-Hollands Archief (hierna GR NHA). Deelnemers aan GR NHA zijn op dit moment de gemeente Haarlem, de gemeente Velsen en namens het Rijk de minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW). Besluitvorming over de voorgenomen toetreding van de gemeente Haarlemmermeer tot de GR NHA wordt momenteel door de gemeenten voorbereid. Aan de raden van de betrokken gemeenten zal in de zomer van 2025 de gelegenheid worden gegeven hun zienswijzen te geven met betrekking tot het ontwerpbesluit. Na verwerking van de zienswijzen zal in het najaar van 2025 voor de toetreding de wettelijk verplichte toestemming van de raden worden gevraagd. Na verkregen toestemming van de raden kan Haarlemmermeer definitief als nieuwe deelnemer toetreden per 1 januari 2026. GR NHA onderzoekt of meer DVO-partners in de toekomst kunnen toetreden, om een nog breder draagvlak voor de bestuurlijke, juridische en financiële verantwoordelijkheid voor GR NHA te creëren. Over de actuele ontwikkelingen rondom de voorgenomen toe- en uittreding is de raad geïnformeerd met informatienota 2025/393314. Bij nieuwe ontwikkeling wordt de raad hierover actief geïnformeerd.

1/2

Scenario’s depot NHA De Gemeenschappelijke Regeling Noord-Hollands Archief (NHA) moet de bestaande archiefcapaciteit van 60 strekkende kilometer depotruimte met circa 10 kilometer vergroten. De komende jaren worden veel analoge overheidsarchieven overgebracht naar het NHA. Overheden en andere organisaties zijn wettelijk verplicht deze fysieke papieren documenten de komende jaren over te dragen. Naast de huidige 44 km op de locatie Kleine Houtweg en 16 km op de locatie Jansstraat heeft het NHA daarom behoefte aan extra depotruimte van circa 1500m2 bruto vloeroppervlak. Voor de capaciteitsuitbreiding bestaan verschillende scenario’s. Het NHA stelt momenteel een rapport op met de financiële consequenties van verschillende scenario’s en de toekomstige eigendomssituatie. Daarnaast moeten in de scenariokeuze ook andere afwegingen meegenomen worden. Voordelen voor de bedrijfsvoering van de organisatie en lokale toegankelijkheid van archiefstukken wegen voor het NHA bijvoorbeeld mee, evenals de financiële en juridische risico’s voor de deelnemers van de GR. Daarnaast is ook dit traject onderdeel van de genoemde uittredingsgesprekken met het Rijk. De raad zal over de uitkomsten van het scenario-onderzoek en die gesprekken geïnformeerd worden.

2/2