Bijlage 4 bij bijlage 1 Overzicht Maatregelen Duurzame gronduitgifte Waarderpolder

Thema Algemeen Algemeen

Resultaat

Maatregel

Toelichting

Duurzaamheidsprestatie gebouw

BREEAM of LEED of GPR

Wens of eis *

Meetbaarheid

Indicator

Referentie

BREEAM is een beoordelingsmethode om de Eis (Randvoorwaarde) Kwalitatief duurzaamheidsprestatie van een gebouw te bepalen. BREEAM staat voor Building Research Establishment Environmental Assessment Method en is gemaakt door de Dutch Green Building Council. LEED is een evaluatie en certificeringssysteem, waarmee je de duurzaamheidsprestatie van een gebouw kan bepalen. Het systeem is opgericht door de US Green Building Council. Het systeem maakt gebruik van een checklist en hiermee wordt de score 'zilver', 'goud' en 'platinum' gegeven. Deze score kan gebruikt worden voor nieuwbouw alswel renovatie en transformatie van bestaande gebouwen. in GPR geeft rapportcijfer inzicht in hoe duurzaam het gebouw is. Op 5 thema's wordt gescoord van 1 tot 10: energie, milieu, gezondheid, gebruikskwaliteit en toekomstwaarde. Hiervoor moet een licentie aangevraagd worden.

Toepassing van een gebouwcertificaat is verplicht. Koper kan een keuze maken uit de systematiek van BREEAM, LEED of GPR

https://www.dgbc.nl/ https://www.breeam.nl/ "https://www.rvo.nl/sites/default/files/bij lagen/LEED.pdf https://new.usgbc.org/" https://www.gprsoftware.nl/gpr-gebouw/

Mobiliteit Mobiliteit

Emissiearme mobiliteit

Elektrische laadpalen

Het groeiende aantal elektrische auto's vereist een flinke toename van het aantal laadpalen. De aanwezigheid van laadpalen stimuleert de ontwikkeling en toename van elektrisch vervoer en het duurzaam management van mobiliteit. Hieraan verbonden is de maatregel 'plaatsing van zonnepanelen' om de palen van hernieuwbare energie te voorzien.

Wens (Doeleinde)

Kwantitatief

Prepareren van parkeerplaatsen op elektrisch vervoer. Dit betekent SADC circulaire werklocaties rapportage dat de elektra, bekabeling gereed zijn voor het plaatsen van laadpalen. Mantelbuizen worden geplaatst ter voorbereiding van de plaatsing van laadpalen. Natuurlijk tellen daadwerkelijk gerealiseerde laadpalen ook mee. De koper kan punten verdienen gerelateerd aan het percentage van het totale aantal plaatsen dat gereed wordt gemaakt voor elektrisch vervoer. Bv. 4 parkeerplaatsen gereed voor elektrisch vervoer op een totaal van 20 plaatsen = 20% = 2 punten

Mobiliteit

Gezondere werknemers

Toegankelijke fietsenstalling

Wens (Doeleinde)

Kwantitatief

Aantal fietsenplekken in een fietsenstalling is gelijk aan aantal werknemers -> maximaal aantal punten

Mobiliteit

Gezondere werknemers

Oplaadfaciliteiten fiets

Het gebruik van de fiets is goed voor de gezondheid en beter voor het milieu. Om dit te stimuleren is het belangrijk goede voorzieningen te verschaffen. Daarnaast leidt een fietsenstalling tot efficiënter ruimtegebruik. Stimuleren van het nemen van de elektrische fiets voor het woon-werkverkeer voor met name de langere afstanden

Wens (Doeleinde)

Kwantitatief

Mobiliteit

Gezondere werknemers

Douchefaciliteiten

Het voorzien in de douchefaciliteiten stimuleert de medewerkers te kiezen voor Wens (Doeleinde) alternatief vervoer: men komt bijvoorbeeld met de fiets in plaats van de auto. Dit draagt bij aan de mobiliteit en bovendien beperkt de uitstoot van CO2. Ook bevordert dit de gezondheid van de medewerkers.

Kwalitatief

Wanneer voor de helft van het aantal fietsparkeerplekken laadfaciliteiten voor de elektrische fiets wordt geboden dan geldt de maximale score Voorziening om te douchen BREEAM-NL Nieuwbouw en Renovatie september 2014

Energie Energie

Besparing energieverbruik

Smart verlichting in bedrijfsgebouw en buitenterrein

Het automatiseren van de slimme verlichting doet men o.a. door het plaatsen van Wens (Doeleinde) sensoren, waarbij de lamp alleen aangaat als er beweging is in de ruimte. Daarnaast kan nog gekozen worden voor een motion sensor, waarbij gekozen kan worden voor een 2- of 3-fase uitvoering. Het licht schijnt dan standaard op 20%, maar bij beweging schakelt de motion sensor de lamp naar 100%. Sensorische verlichting draagt bij aan energiebesparing en goede verlichting kan het welzijn van medewerkers beïnvloeden.

Kwalitatief

Deze maatregel kan in samenhang worden bezien met de maatregel Roadmap circulaire gronduitgifte 'gebruik natuurlijk daglicht'. Een indicator is de belofte om de maatregel toe te passen. Dus smart verlichting en optimaal gebruik ledsgogreener.nl van natuurlijk daglicht. Hierbij kan een uitnodiging worden toegevoegd om andere http://www.duurzaammkb.nl/tips/tip/431 technische maatregelen aan te bieden om energieverbruik te /ruimte-leeg-licht-uit-door-sensor/ reduceren.

Kwalitatief

Bepalingen Bouwbesluit zijn wettelijk minimaal vereiste. Bij aantoonbaar extra toevoeging van vensters of lichtstraten kunnen punten worden verdiend. Elke 5% boven het minimum vereiste is 2 extra punten.

BREEAM-NL Nieuwbouw en Renovatie september 2014

De besparing op het energieverbruik kan 10-90% zijn afhankelijk van het gebruikerspatroon (hoe vaak en hoe lang het licht blijft branden). De kosten voor de installatie liggen rond 100 euro inclusief armatuur. In een lichtgroep worden de kosten op 10 euro per armatuur geschat. Onder bepaalde voorwaarden komt het bedrijf in aanmerking voor de Energie Investering Aftrek (EIA).Er mag dan 45% van het investeringsbedrag ten laste gebracht worden van de winst. Over het algemeen verdient de maatregel zich binnen 5 jaar terug. Energie

Besparing energieverbruik

Gebruik daglicht voor natuurlijke belichting om benodigde lumen in lichtplan te reduceren

Deze maatregel zorgt voor de stimulans om natuurlijk daglicht als verlichting in een Wens (Doeleinde) gebouw te laten binnentreden. Zo hoeven minder lampen in het gebouw aan te staan om te voorzien in verlichting.

Energie

Besparing energieverbruik

Reductie gemiddeld energieverbruik Energieverbruik bij utiliteitsgebouw kan als gemiddelde worden opgenomen. De utiliteitsbouw koper van de kavel kan worden verleid om het energieverbruik te reduceren.

Eis (Randvoorwaarde) Kwantitatief

https://www.bouwbesluitonline.nl/Inhoud /docs/wet/bb2012_nvt/artikelsgewijs/hfd 3/afd3-11

kWh/m2, https://www.rvo.nl/onderwerpen/duurzaa NEN 8800 - BENG norm, 3 eisen: m-ondernemen/gebouwen/wetten-en1. De maximale energiebehoefte in kWh per m2 gebruiksoppervlak regelsper jaar. gebouwen/nieuwbouw/energieprestatie2. Het maximale primair fossiel energiegebruik, eveneens in kWh per beng/beng-utiliteitsbouw m2 gebruiksoppervlak per jaar. 3. Het minimale aandeel hernieuwbare energie in procenten. NTA 8800_2019 nl.pdf

Energie

Besparing energieverbruik

Gasloos bouwen

Energie

Hernieuwbare energie inzetten

Gebruik van energie opgewekt door zonnepanelen op eigen terrein

Water Water

Waterverbruik verminderen

Waterbesparende kranen

Water

Cascadering waterstromen

Watercompensatie

Water

Cascadering waterstromen

Bufferen regenwater

Water

Cascadering waterstromen

Gebruik regenwater tweede watercircuit

Inclusief personeelsbeleid

Gebruik maken van Werkgever Servicepunt

Gezondheid, welzijn en relatie tot omgeving Gezondheid, welzijn en relatie tot omgeving Gezondheid, welzijn en relatie tot omgeving

(Materialen) Circulariteit

Gasloos bouwen is bouwen gericht op de toekomst: in 2050 moet de hele Eis (Randvoorwaarde) Kwalitatief woningvoorraad verduurzaamd zijn. Voor 2022 moeten 1 miljoen gebouwen van het gas af en nieuw te bouwen gebouwen mogen niet meer op het gasnet aangesloten worden. Maximalisatie van het aantal zonnepanelen past in de ambitie om zoveel als mogelijk Wens (Doeleinde) Kwalitatief duurzame energie lokaal op te wekken.

Uit de bouwtekeningen moet blijken dat het gebouw niet wordt aangesloten op het gasnet.

Deze maatregel staat al in de standaard koopakte, maar de inschrijver wordt er op deze manier extra op gewezen.

Minimaal 70% van het beschikbaar dakoppervlakte wordt voorzien van zon PV panelen.

Roadmap circulaire gronduitgifte

Er stroomt minder water door waterbesparende kranen. Er zijn verschillende typen: Eis (Randvoorwaarde) Kwalitatief volumestroombegrenzer, mengkranen, elektronische kranen en zelfsluitende kranen. Ter voorbeeld: een volumestroombegrenzer levert zo'n 50 tot 75% waterbesparing op en heeft een terugverdientijd van 1 jaar. Indien een terrein dat onverhard was, wordt verhard, kan het zijn dat hiervoor Eis (Randvoorwaarde) Kwalitatief compenserende maatregelen moeten worden getroffen. Of dit aan de orde is, is afhankelijk van de wijze waarop het hemelwater wordt afgevoerd. Gaat dit via hemelwaterafvoeren. De watertoets is een wettelijke verplichting bij planvorming en moet uitwijzen of/hoeveel gecompenseerd dient te worden. (Richtlijn : 100% van het verlies wateroppervlak en 15% van de toename van verhard oppervlak.) De watertoets is geen toets achteraf, maar een proces waarmee de waterbeheerder vroegtijdig wordt betrokken bij het ontwerp.

De inschrijver geeft zijn visie over de wijze waarop het waterverbruik binnen de ontwikkeling zoveel mogelijk kan worden gereduceerd.

Met het veranderende klimaat valt er per bui meer regen dan voorheen. Daarnaast Wens (Doeleinde) zijn de zomers droger. Een goede oplossing hiervoor is ondergrondse waterbuffer en eventueel zuivering. Het te veel aan water dat valt gedurende de regenbuien kan in de droge tijd uit de buffer gebruikt worden. Ook kan het gebruikt worden als bluswater. Een makkelijke manier om circulariteit op het bedrijventerrein te realiseren. Bij nieuwbouw geven we als eis mee dat er een toekomstbestendig watersysteem wordt aangelegd met waterbergingscapaciteit. Dat houdt concreet in dat de ontwikkeling minimaal 70 mm water per m2 moet kunnen bergen op eigen terrein gedurende een etmaal. Bij een circulaire economie is het belangrijk dat de waarde/kwaliteit van in dit geval Wens (Doeleinde) water behouden blijft. Dit betekent dat drinkwater uitsluitend voor drinkwater gebruikt wordt. Zo kan regenwater gebruikt worden voor het doorspoelen van het toilet, omdat hier niet de hoge kwaliteit van drinkwater voor nodig is of bijvoorbeeld voor het besproeien van het groen.

Kwalitatief / Kwantitatief

Buffer aanleggen voor het opvangen van regenwater

BREEAM WAT 6

Kwalitatief

Tweede watercircuit aanleggen, inclusief: - Ondergrondse opvangtank - Filtersysteem - Pomp om regenwater rond te pompen

BREEAM WAT 5 en roadmap circulaire gronduitgifte

Bij vacatures

Samenwerking met partners uit de Delen van kennis en data over Kennisdeling en samenwerking met gemeente, ondernemersvereniging, omgeving gericht op de circulaire circulaire maatregelen en innovaties Parkmanagement Waarderpolder, e.a. gericht op de circulaire ontwikkeling van het ontwikkeling van de Waarderpolder bedrijventerrein. Het delen van data over welke maatregelen werken en welke niet gericht op de verschillende thema's helpt andere bedrijven in het eigen verduurzamingsproces. Op verzoek van Parkmanagement en de gemeente werkt het bedrijf mee met het organiseren van een informatiebijeenkomst over het circulaire plan. Dit geldt tot twee jaren na oplevering.

Eis (Randvoorwaarde) Kwalitatief

Wens (Doeleinde)

Kwalitatief

Watercompensatie wordt gedaan op gebiedsniveau en in afstemming met de gemeente, Rijnland en Parkmanagement Waarderpolder

https://www.rijnland.net/regels/keur-enuitvoeringsregels-september2017/versnelde-afvoer-bij-toenameverhard-oppervlak-uitvoeringsregel11/view Waterschap Rijnland: Regel 11 Toename verharding incl. verlenging houdbaarheid compensatiewater - zwart

Op zoek naar geschikte kandidaten raadpleegt het bedrijf ook de bestanden van het Werkgeversservicepunt Zuid-Kennemerland & Ijmond Intentie om samenwerking op te zoeken op het gebied van: - Energie-uitwisseling - Materiaaluitwisseling - Eventuele gedeelde mobiliteit Aansluiten bij het programma van de gemeente 'Beter op weg'. Hiermee kunnen punten verdiend worden, waardoor de werknemer gemotiveerd wordt vaker op de fiets te komen.

www.waarderpolder.nl

Circulariteit

Verminderen vraag naar grondstoffen en belasting op het milieu

Milieu Prestatie Gebouwen (MPG)

Circulariteit

Hoogwaardige kwaliteit gebruikte materialen

Registratie van gebruikte materialen Hiermee kan worden voorkomen dat er te veel i.p.v. het strikt noodzakelijke materiaal Eis (Randvoorwaarde) Kwalitatief via een materialenpaspoort per kavel wordt gebruikt bij de bouw op de kavel. Daarnaast kan gedurende de levenscyclus van het gebouw het paspoort gebruikt worden om te bepalen hoeveel materiaal er nodig is in het geval van reparatie of vervanging. Tot slot wordt het paspoort gebruikt om bij het einde van levenscyclus van het gebouw te weten welk materiaal zich waar in het gebouw bevindt, zodat dit gemakkelijker hergebruikt kan worden. Om te bepalen welke materialen waar en hoe worden gemonteerd wordt er gebruik gemaakt van het dynamische BIM.

Kwalitatieve inschatting van het materialenpaspoort en monitoringssysteem + toepassing van BIM.

Roadmap circulaire gronduitgifte

Circulariteit

Afvalbeleid

Gescheiden afvalsystemen

Afval wordt bij de bron gescheiden. Bedrijfsafval kan meer zuivere afvalstromen hebben, vergeleken met huishoudelijk afval. Denk aan plastic of papierstromen. Scheiden bij de bron leidt tot een meer zuivere vorm van deze stromen, vergeleken met nascheiding.

Afsluiten van contracten voor het scheiden van verschillende grondstofstromen. 1. Plastic en/of PMD 2. Glas 3. Papier 4. GFT

SADC circulaire werklocaties rapportage

Circulariteit

Herbruikbaarheid materialen

Materialen van bedrijfsgebouwen zijn herbruikbaar, demontabel en modulair

In een circulaire economie worden materialen en producten zo hoogwaardig mogelijk Wens (Doeleinde) hergebruikt. Hierbij moet van tevoren gedacht worden over het type materiaal, maar ook over het ontwerp voor modulariteit vooraf. Een modulair gebouw is makkelijk aan te passen aan nieuwe functies of wijzigingen in het bedrijf. Hier heeft de eigenaar van het gebouw baat bij, doordat het gebouw niet na verloop van tijd is afgeschreven, maar een restwaarde behoudt. Demontabel zijn materialen die uit elkaar gehaald moeten kunnen zijn zo gemonteerd dat dat kan zonder te slopen (bijvoorbeeld geen gebruik van lijm, maar van spijkers). Hierdoor kunnen materialen opnieuw toegepast worden en behouden gebouwen een restwaarde in de vorm van materiaalwaarde.

Kwalitatief

Er zijn acht belangrijke principes voor Roadmap circulaire gronduitgifte demontabel bouwen: 1. Documentatie van materialen en methode voor demontage 2. Hoge kwaliteit materialen 3. Toegankelijke verbindingen 4. Minimaliseer chemische verbindingen 5. Geboute, geschroefde en gespijkerde verbindingen 6. Systemen gescheiden houden 7. Eenvoudige structuur en vorm 8. Uitwisselbaarheid Aantonen van modulaire componenten in het ontwerp. Visie die van deze acht principes tenminste vier principes meeneemt in het ontwerp.

Circulariteit

Duurzame grondstoffen

Duurzaam inkopen materialen

Van materialen is het bekend dat de winning ervan gepaard kan gaan met negatieve Wens (Doeleinde) sociale en ecologische impact. Gecertificeerde producten kunnen een verminderde impact hebben, omdat zij bijvoorbeeld een keurmerk hebben van duurzame inkoop of duurzame winning.

Kwalitatief

Noemen van de certificering van de producten. Certificering kan zijn: - Cradle-2-cradle certificering - Certificering per materiaal (bv. Toegepast hout is enkel FSC hout) Dit in combinatie met het materialenpaspoort om de certificering vast te leggen.

Roadmap circulaire gronduitgifte

Natuurtoets en compensatiemaatregelen ecologie

Bij elke ruimtelijke ontwikkeling moet deze met een natuurtoets beoordeeld worden Eis (Randvoorwaarde) Kwalitatief op ecologische effecten. Een quickscan ecologie maakt standaard deel uit van de uit te voeren onderzoeken. Deze quickscan kan als basis dienen voor een mitigatie- of compensatieplan in het kader van een ontheffingsaanvraag. Het ontwerp houdt rekening met uitkomsten van de quickscan en wordt hierop aangepast en past, als behoud niet mogelijk is, compenserende maatregelen toe. De compenserende maatregelen worden genomen voor de aangetroffen (beschermde) soorten. Plaatsen van bijenkast op eigen terrein

imkerijhaarlem.nl

(Biodiversiteit) Groen en Ecologie Groen en Ecologie Behoud van de ecologische waarden en biodiversiteit

Groen en Ecologie

Versterken regionale biodiversiteit Plaatsen van bijenkast

Groen en Ecologie

Versterken regionale biodiversiteit Plaatsen van vogelhuis of vleermuiskast

Voor nieuwbouw dienen de waardes gehanteerd te worden conform bouwbesluit Eis (Randvoorwaarde) Kwantitatief 2018. De MilieuPrestatie Gebouwen (MPG)4 geeft aan wat de milieubelasting is van de materialen die in een gebouw worden toegepast. De MPG is bij elke aanvraag voor een omgevingsvergunning verplicht.

Eis (Randvoorwaarde) Kwantitatief

Men kan geïnspireerd raken om lokale biodiversiteit te stimuleren. Dit kan door kleine Wens (Doeleinde) Kwalitatief maatregelen, zoals het plaatsen van een bijenkast of vogelhuisje. Bijen bestuiven de bloesems en inheemse soorten kunnen zich nestelen. Er kan samengewerkt worden met Imkerij Haarlem. Eis (Randvoorwaarde) Kwalitatief

Er geldt voor de MPG een maximum grenswaarde van 1,0. Dat is een norm voor de ‘schaduwkosten’ van de toegepaste materialen. De MPG is opgebouwd uit vier pijlers: (1) de milieubelasting van de productie van het materiaal, (2) de milieubelasting van het gebruik van het materiaal, (3) de milieubelasting van het afval na de sloop of vervanging van het materiaal en (4) de milieuwinst of -verlies van het materiaal door hergebruik. (Het gaat hierbij om nieuwbouwwoningen en nieuwe kantoorgebouwen die groter zijn dan 100m²)

Plaatsen van vogelkast en/of vleermuiskast op eigen terrein