Bijlage 3 Onderzoek rijtijden openbaar vervoer
Tekst van het document
Gevolgen wegencategorisering voor rijtijden openbaar vervoer Haarlem Geannoteerde eindpresentatie
Keypoint Consultancy B.V.
Vestiging Enschede Institutenweg 32 7521 PK Enschede Tel. 053 482 57 00 Vestiging Utrecht Ganzenmarkt 6 3512 GD Utrecht Tel. 030 82 01 168
www.keypoint.eu info@keypoint.eu kvk: 06080239
Opdrachtgever:
Gemeente Haarlem
Titel:
Gevolgen wegencategorisering voor rijtijden openbaar vervoer Haarlem
Versie:
Definitief
Datum:
5-3-2024
Auteurs:
Justin van Steijn, Ramon Kienhuis
Niets uit dit rapport mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand of openbaar gemaakt worden in enige vorm of op enige wijze dan ook, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van Keypoint Consultancy B.V., noch mag het zonder een dergelijke toestemming worden gebruikt voor enig ander werk dan waarvoor het is vervaardigd.
Gevolgen wegencategorisering voor rijtijden openbaar vervoer Haarlem
1.
Aanleiding De
gemeente
Haarlem
heeft
een
conceptwegencategorisering opgesteld (hierna:
1. Aanleiding
wegencategorisering),
• Nieuwe wegencategorisering Haarlem • Introductie GOW30 • Vragen over invloed op openbaar vervoer
waarbij
gebiedsontsluitingsweg
ook
met
de een
maximumsnelheid van 30 kilometer per uur (GOW30) als nieuwe wegcategorie is opgenomen. Tijdens het opstellen van de wegencategorisering zijn de belangrijkste actoren betrokken in een belanghebbendengroep. Zowel de belangrijkste opdrachtgevers van het openbaar vervoer in Haarlem
(Provincie
Noord-Holland
en
Vervoerregio Amsterdam) als de belangrijkste uitvoerder (Connexxion) waren betrokken. 22-2-2024
2
Gemeente
Haarlem
en
de
genoemde
stakeholders willen weten wat de effecten van de wegencategorisering op het openbaar vervoer zijn. De vraag die dit rapport behandelt is daarom: Wat zijn de gevolgen van het voorliggende wegencategorisering voor de rijtijden van het openbaar vervoer?
Pagina 2
Gevolgen wegencategorisering voor rijtijden openbaar vervoer Haarlem
2.
Wegencategorisering In
de
wegencategorisering
wordt
de
maximumsnelheid op een aantal wegen in Haarlem verlaagd van 50 naar 30 kilometer per
Waar gaat de snelheid van 50 naar 30?
uur. Deze wegen zijn op de
kaart met geel
aangeduid.
22-2-2024
3
Pagina 3
Gevolgen wegencategorisering voor rijtijden openbaar vervoer Haarlem
3.
Relevante OV-concessies De relevante ov-concessies van dit onderzoek zijn hierboven opgesomd. Daarbij is vermeld
Relevante ov-concessies
welke overheid de rol heeft van ov-autoriteit
• 2. Haarlem-IJmond Provincie Noord-Holland Connexxion • 5. Amstelland-Meerlanden Vervoerregio Amsterdam Connexxion • 7. Zuid-Holland Noord Provincie Zuid-Holland Arriva 27-2-2024
(opdrachtgever van de betreffende concessie) en welke vervoerder de concessie exploiteert. Concessie 7 loopt af aan het eind van 2024.
4
Pagina 4
Gevolgen wegencategorisering voor rijtijden openbaar vervoer Haarlem
4.
Aanpak (deel 1) De gevolgde aanpak van dit onderzoek bestaat uit 6 onderdelen.
2. Aanpak (1/2) 1. Analyse op basis van Floating Car Data van bussen (FCD) 2. Representatieve periode van 4 weken: – –
1. Voor het onderzoek is Floating Car Data gebruikt van bussen. Dit is data die bussen regelmatig uitsturen, waarbij onder andere locatie en de tijd worden meegegeven
februari 2023 november 2023
wanneer zij rijden tussen halte A en halte B.
3. Alle ritten van alle lijnen binnen de gemeente Haarlem (~50.000 ritten per maand)
2. De gebruikte periodes voor de data zijn februari en november 2023. Uit de analyse blijkt dat de resultaten van februari en november
gelijkwaardige
aanvullende
rijtijden opleveren. Het vervolg van dit rapport behandelt daarom de analyse van 22-2-2024
5
november 2023. 3. De FCD van alle lijnen binnen de gemeente Haarlem is gebruikt van de eerder genoemde drie ov-concessies. Het gaat hierbij om ongeveer 50.000 ritten per maand.
Pagina 5
Gevolgen wegencategorisering voor rijtijden openbaar vervoer Haarlem
5.
Aanpak (deel 2) 4. Op basis van de FCD is een schatting gemaakt van
2. Aanpak (2/2)
de
nieuwe
situatie,
waarin
de
maximumsnelheid van de betreffende wegen
Analyseren per rit: – Bepalen van gereden snelheden – Wegen van 50>30: bussen rijden altijd maximaal 30 km/uur (conservatieve schatting) 5. Berekenen van aanvullende rijtijd per rit 6. Berekenen van de aanvullende rijtijd – Per buslijn – Per wegvak – 85e percentiel van de aanvullende rijtijd
4.
(zie pagina 4) is gewijzigd van 50 naar 30 kilometer per uur. Bovenstaand figuur geeft een voorbeeld van een grafiek op basis van de informatie uit stap 1 t/m 3 (zie vorige pagina). Voor enkele deeltrajecten uit bovenstaande figuur geldt dat de snelheid hoger is dan 30 kilometer per uur. Deze gebieden zijn met blauw gearceerd.
Voor
het
bepalen
van
de
aanvullende rijtijd is het volgende uitgangspunt gehanteerd: als de gemiddelde snelheid van een deeltraject hoger is dan 30 kilometer per uur,
22-2-2024
6
dan stellen we die voor de nieuwe situatie gelijk aan 30 kilometer per uur. 5. Bovenstaand figuur visualiseert dit door de blauw gearceerde delen. Voor deze trajecten is de snelheid tot 30 kilometer per uur verlaagd. De aanvullende rijtijd per rit is berekend door de afstand van het afgetopte traject te vermenigvuldigen met de snelheidsverlaging.
Pagina 6
Gevolgen wegencategorisering voor rijtijden openbaar vervoer Haarlem
6. De aanvullende rijtijd is vervolgens per buslijn en per wegvak berekend. Hierbij is gebruik gemaakt van het 85e percentiel van alle ritten van de betreffende buslijn of het betreffende wegvak.
Het
85e
percentiel
van
de
aanvullende rijtijd is de aanvullende rijtijd waar 85% van de busritten onder blijft (en 15% dus niet).
Pagina 7
Gevolgen wegencategorisering voor rijtijden openbaar vervoer Haarlem
6.
De berekende aanvullende rijtijd per buslijn, is
Invloed op rijtijden
gemiddeld 45 seconden per richting.
Wat is de invloed op de rijtijden?
De grootste impact van de wegencategorisering
• Gemiddeld 45 seconden aanvullende rijtijd per busrichting • Grootse impact op rijtijden zuidkant centrum, o.a.:
is op wegvakken aan de zuidzijde van het
– Wilhelminastraat – Kinderhuisvest – Gedempte Oude Gracht – Nassaulaan
5-3-2024
centrum: de Wilhelminastraat, de Kinderhuisvest, de Gedempte oude Gracht en de Nassaulaan.
7
Pagina 8
Gevolgen wegencategorisering voor rijtijden openbaar vervoer Haarlem
7.
Aanvullende rijtijd per wegvak Deze kaart toont de aanvullende rijtijd per wegvak als gevolg van de wegencategorisering.
Aanvullende rijtijd op wegvakken • Aanvullende rijtijd per wegvak • Genormaliseerd op basis van wegvaklengte
Bij deze weergave is rekening gehouden met de lengte van de wegvakken. De aanvullende rijtijd is genormaliseerd op basis van de lengte van het desbetreffende wegvak. Hierdoor mitigeren we in deze weergave de eigenschap dat een langer wegvak een langere gemiddelde aanvullende rijtijd heeft.
•
Groen: geen aanvullende rijtijd
•
Oranje: lichte aanvullende rijtijd Rood: aanzienlijke aanvullende rijtijd
• 29-2-2024
De kleur geeft geen indicatie van de hoeveelheid passerende bussen over het respectievelijke wegvak.
8
Pagina 9
Gevolgen wegencategorisering voor rijtijden openbaar vervoer Haarlem
8.
Voorbeeld 1: halte Station - Raaksbrug
Voorbeeld 1: Station - Raaksbrug
Dit is een voorbeeld van een traject binnen het
• Aanvullende rijtijd: – Van station: 13 sec – Naar station: 26 sec
• Snelheidsverlaging: – Kinderhuisvest – Zijlvest – Parklaan
4-3-2024
netwerk waar de meeste aanvullende rijtijd optreedt. Van halte Raaksbrug naar het station zijn bussen gemiddeld 26 seconden aanvullend onderweg. Dit heeft voornamelijk te maken met de snelheidsverlaging op de Kinderhuisvest (rode lijn), en deels vanwege de aanvullende rijtijd op de Parklaan (oranje, horizontale lijn).
10
Pagina 10
Gevolgen wegencategorisering voor rijtijden openbaar vervoer Haarlem
9.
Voorbeeld 2: halte Station – Centrum/Verwulft
Voorbeeld 2: Station – Centrum/Verwulft
Dit is een voorbeeld van een traject binnen het
• Aanvullende rijtijd: – Van station: 19 sec – Naar station: 29 sec
• Snelheidsverlaging: – Nassaulaan – Gedempte oude gracht – Parklaan 4-3-2024
netwerk waar de meeste aanvullende rijtijd optreedt. Van halte Centrum/Verwulft naar het station zijn bussen gemiddeld 29 seconden aanvullend onderweg. Dit heeft voornamelijk te maken met de snelheidsverlaging op de Nassaulaan, gedempte Oude Gracht (rode lijn), en deels vanwege de aanvullende rijtijd op de Parklaan (oranje, horizontale lijn).
11
Pagina 11
Gevolgen wegencategorisering voor rijtijden openbaar vervoer Haarlem
11.
Bijlage 1: aanvullende rijtijd per wegvak
:
Pagina 12
Gevolgen wegencategorisering voor rijtijden openbaar vervoer Haarlem
Bijlage 2: overzicht van de aanvullende rijtijd per buslijn Buslijn
Aanvullende rijtijd per
Geanalyseerd aantal ritten per
In de tabel hiernaast staan per buslijn per richting
richting (seconden)
richting per dag (gemiddeld)
de aanvullende berekende rijtijden als gevolg van
2
104
35
de wegencategorisering. De aanvullende rijtijd is
3
88
39
afgerond op gehele seconden.
4
1
14
7
39
12
8
39
19
12
1
14
14
105
14
15
51
16
73
60
66
80
26
55
aanvullende rijtijd. Het aantal ritten per dag per
81
62
31
richting is minder dan het aantal ritten volgens de
255
50
5
dienstregeling, omdat uitgevallen ritten en andere
300
37
131
ritten zonder gegevens niet in de analyse zijn
340
49
67
meegenomen.
346
61
86
356
58
93
385
13
86
481
0
9
567
23
1
680
23
1
N30
68
4
N80
60
1
Gemiddeld
46
De gemiddelde aanvullende rijtijd per buslijn per richting is 45 seconden. Het aantal ritten per dag per richting is een weergave van het aantal ritten uit de gebruikte dataset. Het laat zien hoe veel bussen per dag per richting te maken krijgen met de vermelde
Pagina 13
Gevolgen wegencategorisering voor rijtijden openbaar vervoer Haarlem
Bijlage 3: Lijnennetkaart openbaar vervoer Haarlem
Pagina 14