Bijlage 3 bij bijlage A Participatieverslag
Tekst van het document
Participatieverslag ontwerpmasterplan Haarlem Oostpoort
1 december 2025 Bestuur en Communicatie
Inhoudsopgave 1.
2.
Opzet participatie
3
1.1
Waarom participeren we over het ontwerp-masterplan?
3
1.2
Doel van participatie
4
1.3
Visie en aanpak participatie
4
1.4
Volgorde participatie
5
1.5
Proces participatie ontwerp-masterplan
5
Participatiemomenten ontwerp-masterplan
6
2.1
Intern
6
2.2
Stakeholders extern
6
2.3
Bewoners en omwonenden
7
3.
Resultaten participatie
7
4.
Dank voor alle medewerking
9
2
1.
Opzet participatie Dit participatieverslag is een samenvatting van de participatie voor het ontwerp-masterplan Haarlem Oostpoort. Haarlem Oostpoort wordt een nieuwe stadswijk rond station Haarlem Spaarnwoude. Hier kan een aantrekkelijk, stedelijk en gemengd gebied ontstaan, met ruimte voor wonen, werken en groen. Deze ambitie is vastgelegd in de Ontwikkelvisie Oostpoort (2019), opgesteld door gemeente en provincie, en gedragen door de Alliantie Haarlem Oostpoort: een breed samenwerkingsverband van publieke, private en maatschappelijke partijen. Oostpoort is een van de acht ontwikkelzones in Haarlem, waar de gemeente samen met bewoners en ondernemers bouwt aan de toekomst. Het participatieplan Hart voor Oostpoort sluit aan bij het gemeentelijk beleid en de nieuwe participatieverordening (2024), waarin transparantie, inclusiviteit en lokale kennis centraal staan. Het plan beschrijft hoe we bewoners, ondernemers en andere belanghebbenden actief betrekken bij de verdere ontwikkeling van het gebied. In juni 2024 koos het college van B&W voor de variant Stationsbuurt Oostpoort als voorkeursrichting. Deze variant met een aanpassing aan het Kegge-Stastokviaduct biedt ruimte voor een nieuwe stadsentree, een volwaardig OV-knooppunt, nieuwe woonbuurten, extra werkgelegenheid en betere bereikbaarheid, en een nieuwe fietsverbinding over het spoor en de Amsterdamsevaart.
In juli 2025 heeft de raad gekozen voor de volgende principes die richting geven aan de ontwikkeling van een gezonde, duurzame en veilige wijk, zoals: • een fietsbrug over het spoor, midden in het plangebied • een aanpassing van het Kegge-Stastockviaduct, zodat de bocht van de N200 naar de Amsterdamsevaart wordt vervangen door een haakse hoek, o.a. voor verkeer van en naar Zuiderpolder en Waarderpolder • een ecologisch ingericht Veerpad met woonstraat en regionaal fietspad en ruimte voor een HOV uitbreiding • de bouw van ongeveer 850 woningen en 13.000 m2 voorzieningen en werken • de watergang Amsterdamsevaart die 4 meter breed blijft • blok 1 aan de noordzijde met wonen, kantoren en ongeveer 150 P+R parkeerplekken In de periode juni 2023 tot eind 2025 konden buurtbewoners, ondernemers en andere stakeholders meedenken over de uitwerking van het ontwerp-masterplan Hart voor Oostpoort. Het ontwerp-masterplan wordt in het eerste kwartaal van 2026 ter inzage gelegd, waarna het in het eerste kwartaal wordt vastgesteld door B&W.
1.1 Waarom participeren we over het ontwerp-masterplan? Haarlem Oostpoort is een complexe ontwikkeling waar veel en verschillende belangen aan de orde zijn. Daarom zijn tijdens het opstellen van het ontwerp-masterplan verschillende participatieinstrumenten ingezet voor de verschillende doelgroepen: • Buurtbewoners zijn regelmatig geïnformeerd over het ontwerp-masterplan en konden op relevante momenten reageren en hun ideeën geven. • Met verschillende stakeholders, samenwerkingspartners en experts, zowel intern (gemeente) als extern (eigenaren grond, woningcorporaties, ondernemers in en gebruikers van het gebied en omgeving), zijn meerdere afstemmings- en participatiemomenten geweest.
3
1.2 Doel van participatie Omwonenden en ondernemers krijgen te maken met een veranderende werk- en woonomgeving. Het doel van participatie is daarom tweeledig, een beter en gedragen ontwerp-masterplan: 1. zoveel mogelijk draagvlak creëren voor de verdere planontwikkeling door stakeholders en experts intensief te betrekken, bewoners te informeren en te betrekken, en in gesprek te blijven met eigenaren en ondernemers in het gebied. 2. het verrijken en verbeteren van het ontwerp-masterplan (en het programma voor de leefomgeving). Dit zorgt bovendien voor een goede relatie en verbinding met de verschillende belanghebbende partijen. Het participatietraject legt daarmee een stevige basis voor het vervolg van de ontwikkeling van dit gebied: het maken van een stedenbouwkundig ontwikkelplan en omgevingsplan.
1.3 Visie en aanpak participatie Aan de basis ligt de communicatie- en participatiestrategie die is vastgesteld in 2022 en geactualiseerd in 2023. Hierbij is opnieuw een risicoanalyse gemaakt van mogelijke weerstanden bij omwonenden en de verschillende stakeholders en welke beheersmaatregelen nodig zijn, namelijk: consequent blijven investeren in een proactief en kwalitatief participatieproces, dialoog en duidelijkheid over wederzijdse verwachtingen. De vaststelling van het ontwerp-masterplan gebeurt door de raad. Daarom is het niveau van participatie voor de meeste doelgroepen bepaald op meeweten (informeren) en meedenken (raadplegen). Een aantal doelgroepen zoals de ketenpartners (bestuurlijk en ambtelijk), alliantiepartners en ontwikkelaars, Adviescommissie Ruimtelijke kwaliteit (AOK), zonepartners, omwonenden, ondernemers en gebruikers Waarderpolder, Zuiderpolder en Parkwijk en betrokken woningcorporaties vroegen we op verschillende belangrijke momenten om advies. Ons streven was een transparant en inclusief proces waarbij de lokale gemeenschap actief betrokken wordt bij de planontwikkeling, door hun kennis en feedback op een laagdrempelige manier te benutten. Door stakeholders en belanghebbenden tijdens het proces zo goed mogelijk mee te nemen in de opgaven en dilemma's in de complexe ontwikkeling van het gebied. En mee te laten denken over bepaalde thema's in het plan.
Bewoners hebben we op meerdere momenten geïnformeerd en bevraagd wat zij belangrijk vinden én wat zij nu missen in Haarlem Oostpoort. Alle opbrengsten uit de participatie zijn zorgvuldig bekeken en beoordeeld en waar dat kon verwerkt in het ontwerp-masterplan. Strategische uitgangspunten waren: • Richt het proces helder in (zowel in- als extern): eenduidig, tijdig en herkenbaar • Manage verwachtingen: wees eerlijk en realistisch, koppel terug wat je doet met de resultaten • Continuïteit in de communicatie: informeren en bijsturen waar nodig • 360-graden participatie: een brede betrokkenheid door een mix van methoden en middelen • Benutten van lokale kennis: de buurt laten meedenken en participeren in het proces. De ingezette participatie-instrumenten zijn overleggen met samenwerkingspartners zoals ketenpartners, AOK en betrokken woningcorporaties en bijeenkomsten met andere stakeholders, inloopbijeenkomsten voor omwonenden, inloopspreekuren in het gebied, technische sessies met de raad en placemaking-activiteiten in de wijk (buurtmaken).
4
1.4 Volgorde participatie De ontwikkeling van een nieuwe stadswijk vraagt om continue interne afstemming, inbreng van experts (intern en extern), belanghebbenden, ondernemers en bewoners. Voor het maken van de plannen hielden we de onderstaande volgorde in participatie aan, soms in een parallel spoor. • Intern gaat voor extern: eerst de interne organisatie informeren en betrekken, daarna de externe organisatie. Onder intern verstaan we ook de externe experts die door gemeente Haarlem zijn aangetrokken om mee te denken over het ontwerp-masterplan. • Belanghebbend voor niet-belanghebbend: met belanghebbende partijen, zoals vastgoedeigenaren, bedrijven als IKEA, NS, ProRail, woningbouwcorporaties, provincie NoordHolland, IKH en Parkmanagement is meerdere keren in een vroegtijdig stadium gesproken en om inbreng gevraagd. • Georganiseerd voor ongeorganiseerd: georganiseerde partijen, zoals wijkraden, wijkplatform zijn betrokken en geïnformeerd voordat de bredere omgeving van buurtbewoners werd betrokken en gevraagd mee te denken.
1.5 Proces participatie ontwerp-masterplan Onze participatie-aanpak sluit aan op de processtappen van het Haarlems Ruimtelijk planproces in de periode 2023 - 2025 (zie onderstaand schema) om tot een beter en gedragen ontwerpmasterplan te komen.
Tijdens het gehele traject informeerden we bewoners en stakeholders direct na college- en raadsbesluiten via een nieuwsbrief en e-news (maandelijks tot tweemaandelijks), inloopspreekuren en bijeenkomsten met tekeningen en een maquette. We hielden hen op de hoogte van de voortgang en betrokken hen actief bij de verdere uitwerking van het ontwerpmasterplan. Inloopspreekuren en bijeenkomsten, posters in de wijk, e-news en nieuwsbrieven, de projectwebsite en verslagen van bijeenkomsten zorgden ervoor dat we een breed scala aan bewoners bereikten, ongeacht of ze fysiek aanwezig konden zijn of liever online participeerden. We blijven in gesprek met de gemeenschap en zorgen ervoor dat hun ideeën en feedback op verschillende manieren kunnen worden gedeeld.
5
We betrokken de lokale gemeenschap actief met placemaking. Onderdeel hiervan zijn twee placeholders bij stations Spaarnwoude die een activiteitenkalender en de pay-off van Haarlem Oostpoort tonen. We blijven deze activiteitenkalender updaten, zodat bewoners altijd op de hoogte zijn van wat er speelt. Ook de buurtmaker van Haarlem werkt samen met bewoners aan een fijne en leefbare buurt. Ook de gemeenteraad (commissie Ontwikkel) is extra geïnformeerd en betrokken tijdens technische sessies over aanpassingen in het ontwerp-masterplan. We communiceerden duidelijk over de mogelijkheden voor participatie en gaven transparantie over welke onderdelen van het plan we konden aanpassen op basis van hun feedback. Na de participatierondes verwerkten we de reacties en stelden we in stappen een aangepast ontwerpmasterplan op. Dit conceptplan deelden we eind 2025 met alle betrokkenen, zodat zij kunnen zien hoe hun input is verwerkt in de volgende stappen richting een definitief ontwerp-masterplan. Met deze aanpak zorgden we voor een breed gedragen en transparant proces, waarbij de buurt en stakeholders continu betrokken bleven bij de ontwikkeling van het ontwerp-masterplan.
2.
Participatiemomenten ontwerpmasterplan De participatiemomenten voor de verschillende stakeholders staan hieronder uitgewerkt. De gemeente heeft veel verschillende partijen betrokken, gehoord en hun ideeën verwerkt in het ontwerp-masterplan. We onderscheiden drie doelgroepen: interne en externe stakeholders en bewoners en omwonenden.
2.1 Interne stakeholders • Doorlopende afstemming met ketenpartners en experts • Interne presentaties divers • Actualisatie van het communicatie- en participatieplan (juni 2025)
2.2 Stakeholders extern • Drie stakeholdersbijeenkomsten over het ontwerp-masterplan (11 juli 2023, 10 oktober 2023, juli 2025 en oktober 2025) • Ruim 10 inloopbijeenkomsten over de toekomst van Oostpoort en het ontwerp-masterplan (10 oktober 2023, 26 mei 2025, 14 oktober 2025, 27 november 2025, 4 december 2025 en zes weken ter inzagelegging met iedere week een laagdrempelig inloopspreekuur in de wijk) • Presentatie eigen ontwerp-masterplan door studenten Stedenbouw Hogeschool van Amsterdam (september 2023) • Gesprekken met vastgoedeigenaren, corporaties, provincie, NS/ProRail, ondernemers en maatschappelijke partners (2023, 2024, en 8 gesprekken in 2025 tussen juli en oktober 2025)
6
2.3 Bewoners en omwonenden • Drie inloopbijeenkomsten over de toekomst van Oostpoort en het ontwerp-masterplan (o.a. 10 oktober 2023, 26 mei 2025, 14 oktober 2025) • Inloopspreekuren op locatie (25 juni 2024, 3 inloopspreekuren zomer 2025, informatiebijeenkomst 14 oktober 2025 en, inloopspreekuur 27 november en 4 december en zes inloopspreekuren in de periode van de ter inzage legging) • Buurtmaken en placemaking met zichtbare middelen en activiteiten in de wijk, bijvoorbeeld voor kinderen (Playground), tijdelijke horeca en evenementen (Houtbaar) en samen buiten sporten, afval prikken, bloembollen uitdelen (2025)
3.
Resultaten participatie In onderstaand schema staan opmerkingen en ideeën van bewoners, stakeholders en belanghebbenden, intern en extern. Het overzicht laat op hoofdlijnen zien wat we hebben gehoord en waar dat een plek heeft gekregen in het ontwerp-masterplan. Welke input hebben we gekregen?
Hoe nemen we dat mee in het ontwerp-masterplan?
Wat nemen we mee in een latere fase?
Verkeer, parkeren en bereikbaarheid • Zorgen over veiligheid, met name over zwaar vrachtverkeer en busjes afkomstig van bedrijventerrein Haarlemmermeer (komen via Robertus Nurskweg) • Pareerdrukte en fietsroutes. • Wens voor betere fietsverbinding richting Waarderpolder en centrum. • Behoud van een directe verbinding voor de auto tussen de WaarderpolderZuiderpolder.
Verkeer, parkeren en bereikbaarheid • De verkeerscirculatie is aangescherpt, o.a.: - Duidelijke, gescheiden fiets- en autoroutes - Veiligere kruispunten en langzaam verkeer-prioriteit - Aandacht voor verkeersveiligheid bij ontwerp en inrichting routes. • De nieuwe fietsverbinding over het spoor is financieel? doorgerekend en opgenomen als randvoorwaarde in het ontwerp-masterplan. • Verbinding WaarderpolderZuiderpolder blijft door linksaf strook op Amsterdamsevaart. • Noordzijde: gebouw blok 1 krijgt 150 P+R parkeerplekken en voor bewoners en bezoekers een parkeergarage • Zuidzijde: bewoners parkeren in parkeergarage en bewoners en bezoekers op straat. • Extra fietsparkeren bij station voor bakfietsen en e-bikes.
Verkeer, parkeren en bereikbaarheid • Veilige verkeersverbinding vanuit Zuiderpolder voor auto, voetganger en fiets (omgevingsplan) • Verkeersafwikkeling vrachtverkeer en busjes over de nieuw af te buigen Robertus Nurksweg op de Diakenhuisweg • Pilot parkeerdrukte aan de hand van gedragsinterventies
Groen en openbare ruimte • Meer groen gewenst, ruimte voor spelen, schaduw en water. • Zorgen over hittestress, versteende routes en impact op leefbaarheid.
Groen en openbare ruimte
Groen en openbare ruimte • Mogelijke voorzieningen zoals een buurtbarbecue of moestuin in de wijk
7
Wonen, werken en voorzieningen • Mix van woningen gewenst voor verschillende doelgroepen. • Aandacht voor sociale veiligheid en levendigheid op straat. • Wens voor kinderdagverblijf en supermarkt. Mobiliteit en station • Veel vragen over busroutes door de wijk richting station. • Behoefte aan betere sociale veiligheid rond het OV-knooppunt.
• Langs het Veerpad komt een brede groene corridor (ecologische verbinding). • Extra groen en bredere voetpaden ingepland bij de entrees rond station Haarlem Spaarnwoude. • Amsterdamsevaart blijft ter hoogte van Oostpoort 4 meter breed - breed genoeg voor een kano. • Meer verblijfsplekken in de openbare ruimte, o.a. pocketparks en schaduwplekken. • Natuurlijke beplanting, wandelpad en bankjes bij woongebouw Diakenhuisweg Wonen, werken en voorzieningen • Wonen/werken-mix versterkt: meer werkplekken op begane grond voor levendige plinten. • Aandacht voor zichtlijnen en openheid in routes voor sociale veiligheid. • Woningen voor studenten, starters, stellen en senioren. • Heldere uitgangspunten voor woningprogramma uitgewerkt i.s.m. corporaties. • Ruim 900 woningen in kleinere woongebouwen met binnentuinen, afgeschermd van trein- en autoverkeer. • Rond het stationsplein komen ruimtes voor voorzieningen zoals een buurtkamer, kinderdagverblijf een congreshotel, horeca, kleine supermarkt en bedrijfsruimtes en plekken voor gezamenlijke activiteiten. Mobiliteit en station • Entrees rond het station worden groener, overzichtelijker en verkeersveiliger ingericht. • Routing voor voetgangers en fietsers is vereenvoudigd en verbeterd. • Extra verlichting en zichtlijnen opgenomen in het ontwerp.
• Afstand bushalte noordzijde tot station • Locatie haltes buslijnen 2 en 80 Amsterdamsevaart zuidzijde • Lijn 2 dichtbij seniorencomplex kruispunt Robertus Nurksweg
8
• Veilige fietsroutes.
4.
Dank voor alle medewerking Drie jaar lang is intensief geïnvesteerd in een breed, zorgvuldig en zichtbaar participatieproces. Bewoners, wijkraden, organisaties in de stad, ondernemers, experts en andere belanghebbenden zijn op tal van momenten betrokken en gehoord. Gemeente Haarlem en alle partijen die aan het Haarlem Oostpoort gewerkt hebben, willen iedereen hartelijk danken voor het meedenken en de inbreng die is gegeven tijdens bijeenkomsten, gesprekken of online op het ontwerp-masterplan. Het ontwerp-masterplan is een product geworden van ons allemaal. De opbrengsten hebben het ontwerp-masterplan aantoonbaar versterkt en zorgen voor meer begrip, verbondenheid en draagvlak.
9
Dit is een uitgave van gemeente Haarlem, 10 december 2025
Tekst: Communicatie gemeente Haarlem ________________________________ Postbus 511 2003 PB Haarlem Tel. 14 023 haarlem.nl 10