Bijlage 2 Nota van beantwoording ZONDER contactgegevens
Tekst van het document
Nota van beantwoording Nachtvisie en actieplan Haarlem Inleiding Het concept lag ter inzage van 23 januari 2024 t/m 4 maart 2024. Er zijn in totaal 26 schriftelijke inspraakreacties binnengekomen. Het eerste deel van dit overzicht bevat een lijst van de indieners van inspraakreacties. Het tweede deel bevat het inhoudelijke commentaar op het voorgenomen beleid (zie kolom ‘Inhoudelijke reactie’) en het gemeentelijke antwoord op dit commentaar (zie kolom ‘Antwoord’). In de laatste kolom (‘Wijziging’) staat of dit is overgenomen in de Nachtvisie en actieplan Haarlem. Cd A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z
Naam Emily Hemelrijk en Sjoerd van de Berg Segrun Monsma Jan Bultman Gijs Brands, KHN Haarlem Jeroen en Ursela van den Born Guido van Moolenbroek en Kim Boon Sandra Prins en Leanne van den Eijnde, Platform Toegankelijkheid Pauline van Heuven, Drempelloos Haarlem Clara ten Hacken Cees de Bruin Merel Anoniem Anoniem Anoniem Anoniem Anoniem Anoniem Chielie Heleen Tergau - Teeken Anoniem Anoniem Alessandro Tomeo Anoniem Anoniem Brian Li Edwin Roelofs 1
Nota van beantwoording Nachtvisie en actieplan Haarlem Cd A
Inhoudelijke reacties “Als inwoners van het centrum zijn wij bepaald niet blij met een uitbreiding van de nachtcultuur in Haarlem. Wij hebben in het verleden veel (geluids)overlast ervaren van nachtelijke evenementen (met versterkte muziek) en zijn juist blij dat dat nu veel minder is. Onze vraag is dus hoe u rekening houdt met de inwoners van Haarlem. Veel liever zien wij een visie over meer groen en bomen in de stad. Dat is iets waarin Haarlem erg te kort schiet en wat de stad veel aantrekkelijker zou maken, ook voor toeristen. Dus graag minder nachtcultuur en meer groen in Haarlem!!”
Antwoorden Wijzigingen De visie richt zich niet enkel op het P.13: in kader na centrumgebied, maar juist ook op “…geluid uit de andere gebieden om zodoende de druk horecazaken” op het centrum te verminderen. Het toegevoegd: “en van voorkomen van overlast voor inwoners is nachtelijke festivals een belangrijk punt. Tegelijkertijd zijn er (met versterkte ook veel Haarlemmers die aangeven muziek)”. bruisende en aantrekkelijke nachtcultuur te missen in de stad, met name ook jongeren voor wie er weinig te doen valt. Haarlem wil voor verschillende doelgroepen inwoners en bezoekers aantrekkelijk zijn en wat te bieden hebben, dat past ook bij de centrumfunctie van de stad in de regio. Dat betekent dat er vooral gezocht moet worden naar een goede balans. In de Nachtvisie is het thema ‘Balans levendigheid en leefbaarheid’ opgenomen waarbij aandacht wordt gegeven aan eventuele (geluids)overlast. Daarbij wordt onder meer verwezen naar het Actieprogramma Veilig Uitgaan waarin concrete maatregelen staan gericht op het verminderen van uitgaansoverlast. Sinds eind 2022 heeft Haarlem een Groenbeleidsplan Haarlem gaat op groen! met Uitvoeringsplan 2023 en Meerjarenuitvoeringsplan Groen 20242026. De binnenstad is gezien de dichtheid en stapeling van functies het 2
Nota van beantwoording Nachtvisie en actieplan Haarlem moeilijkste te vergroenen maar ook daar worden stappen gezet, zoals: Op de Raaks en in de Luitestraat zijn recent plantvakken aangelegd. Dit gaat op meer plekken gebeuren. Afgelopen jaar zijn er bomen geplant in de Zijlstraat en andere straten van de binnenstad. Sinds twee jaar kunnen, naar wens van omwonenden, parkeervakken worden veranderd in groenvakken. Dit is in de binnenstad op verschillende plekken gebeurd. Er zijn allerlei subsidies mogelijk voor groene bewonersinitiatieven, zie www.haarlem.nl/groen. B
“Ik ben een inwoonster van de Witte Herenstraat en woon hier al 25 jaar met veel plezier en zie dat jullie hier ineens een andere stad van willen maken, terwijl de aanknopingspunten helemaal niet kloppen?!? Allereest de bevolkingsopbouw van 15-18 jaar zou groeien (zie onder meer MBO/HBO leerlingen…), maar 18-25 jaar daalt!! (hier zou je moeten zorgen voor woonruimte als prio, anders komen ze in 2033 ook niet en dus ook niet naar het nachtleven!!), en dan 25-35 jaar zie ik de grootste groei, die zijn beginnende carriere makers en dus NIET publiek die per definitie de hele nacht doorfeesten, zij gaan vaker naar restaurants.
IK WIL GRAAG VRAGEN JUIST TE DOEN WAARVOOR HAARLEM JUIST OM GEWAARDEERD WERD EN NOG STEEDS WORDT!
Het klopt dat de leeftijdsgroep van 18 tot 25 jaar van 2013 tot 2023 iets is gedaald, maar de prognose is dat deze groep de komende 10 jaar weer met 12% groeit. In lijn met andere (grote) steden die een Nachtvisie hebben, is gekozen om de leeftijdsgroep tot 35 jaar in kaart te brengen omdat deze het meest gebruikmaakt van het uitgaansleven. Dit hoeft overigens niet te betekenen dat ze de hele nacht moeten doorfeesten. Bovendien is nachtcultuur breder dan enkel feesten. In de Woonvisie is vastgesteld dat Haarlem inzet op o.a. meer woningen voor jongeren en starters. Komende jaren wordt op verschillende
P.4: Procentuele daling van -0,4% toegevoegd bij 2023, leeftijdscategorie 18 tot 25 jaar.
3
Nota van beantwoording Nachtvisie en actieplan Haarlem
1. Duidelijk is dat de PDF presentatie een mooi betoog van de Horeca ZELF, zij hebben hier echt een goede lobby gedaan!! Waar blijft de burger en haar input hierin? a. Zelfs de enquêtes wijzen met hun uitslagen uit dat de inbreng van de burger ver te zoeken is! b. Het is van de zotte dat Horeca durft te vragen om Subsidies voor dit alles, wéér de burger die hier dus (voor hun eigen gewin) voor moet betalen!! Wel wil de Horeca het astronomische bedrag van €50 uitgeven voor een zgn. Nachtkaart van alle Horeca gelegenheden, puh puh kan het eraf… En bovendien wel een campagne opzetten (met subsidiegeld???) 2. Haarlem staat in het land bekend als ooit “Winkelstad nummer 1” met mooie gevarieerde, kleinschalige (boutique) winkels. In mijn omgeving hoor ik steeds meer mensen Haarlem mijden omdat er zoveel winkelpanden in de winkelstraatjes en straten leeg staan. Zou hier niet eerst wat aan gedaan moeten worden? 3. Verder staat Haarlem al 25 jaar bekend als “The place to be” om UITETEN te gaan, vele restaurantjes en grote variëteit. Steeds meer restaurants worden ketens of moeten noodgedwongen verdwijnen, terwijl je wel een groei van 25+ jaar publiek aantoont in het onderzoek. Maak Haarlem weer gezellig met minder leegstaande Haarlemse restaurants. 4.
Haarlem is GÉÉN studentenstad, wel voor MBO en HBO van mensen uit de omgeving, waarom is dat nu ineens urgent??? Subsidie voor horeca bazen, terwijl Haarlem die identiteit van studentenstad niet heeft??? 5. Haarlem heeft NOOIT veel nachtclubs of discotheken gehad, waarom is dat NU INEENS zo belangrijk??? Ook niet toen ik uitging en ik heb me toch kostelijk vermaakt in de stad…. 6. Juist Haarlem Jazz, Haarlem Culinaire etc was en is leuk voor alle leeftijden. Ik heb mij altijd verbaast hoe mooi de Haarlem generaties mengen, nu polariseer je dat juist met dergelijke voornemens (ik kwam voorheen uit Amstelveen). Juist deze activiteiten binden de mensen, maak dit leuk en toegankelijker! 7. Ook de Nieuwjaarsfeesten van Studio in de Lichtfabriek waren top, waarom is dit niet benadrukt en maken jullie hier niet juist een grote trekker (dus 1x per jaar) van. Dit houdt Haarlem unieker! – Pop-up beleid….
locaties woningen gerealiseerd voor deze doelgroep. 1a. Tijdens de participatie zijn verschillende gesprekken geweest met bewoners en de Wijkraad Binnenstad. Naar aanleiding daarvan is gekozen om binnen de Nachtvisie een thema te wijden aan de leefbaarheid en het terugdringen van de uitgaansoverlast. 1b. De subsidies zijn vooral gericht op een meer diverse culturele programmering, het bevorderen van toegankelijkheid en inclusiviteit. Het is niet zo dat de horecaondernemers hier om gevraagd hebben. Het sluit wel aan op doelstellingen van de gemeente en de wens vanuit het uitgaanspubliek. 2 en 3. In Haarlem wordt hard gewerkt om de leegstand terug te dringen om zo een vitale en aantrekkelijke binnenstad te behouden. De gemeente, ondernemers, vastgoedeigenaren en bewoners verenigd in de Centrum Management Groep werken hierin samen (zie hiervoor o.a. het Convenant Binnenstad 2023-2027). Daarnaast is de leegstandsverordening van kracht. De leegstand in de binnenstad wordt bijgehouden in een CRM-systeem door de Centrummanager. Leegstand wordt zoveel mogelijk voorkomen door in gesprek te gaan met eigenaren van (langdurige) leegstaande panden en 4
Nota van beantwoording Nachtvisie en actieplan Haarlem 8. Nou dit pilot van VRIJE OPENINGSTIJDEN is ook weer zoiets, dit is helemaal géén pilot. Er is niets vastgesteld wat te doen als de pilot niet geslaagd wordt bevonden. Ook hier hebben de Horeca een slimme lobby voor gevoerd. Blijkbaar moet de burger dit als een ‘fait-á-complit’. Wat zijn de afspraken wat wel/niet als geslaagd mag heten?? 9. Wie gaan de extra inzet van politie, handhaving, schoonmaak, zorgverlening, extra vuilnisbakken, vernielingen etc betalen?? Hopelijk de Horeca zelf en dus niet wéér de burger door meer gemeente belastingen etc!! Zijn hier afspraken over? Kortom van de zotte dat er bedragen van €115.000 en €100.000 gevraagd worden om dit te financieren, terwijl nogmaals Haarlem helemaal niet het imago heeft om grootscheeps hele nachten rond te dolen. Bescherm je imago AJB.”
proactief in te spelen op te verwachten leegstand. 4. Haarlem is geen traditionele studentenstad maar er wonen wel (HBOen WO) studenten en jongeren die graag willen uitgaan, ook in de regio. 5. De afgelopen jaren zijn meerdere clubs en andere nachtlocaties en concepten verdwenen in Haarlem, waaronder een van de oudste discotheken van Nederland. De diversiteit van het nachtaanbod is daarmee afgenomen. De wens bestaat om weer nieuwe plekken te creëren voor nachtcultuur, dat hoeven er overigens niet veel te zijn. 6. Naast Haarlem Jazz en Haarlem Culinair zijn er ook een aantal andere festivals en nachtlocaties die de mensen binden en een breed publiek trekken. 7. De gemeente doet in de Nachtvisie geen uitspraken over (de programmering van) individuele zaken. Het is aan de ondernemers om te zorgen voor een aantrekkelijk aanbod voor hun publiek binnen de geldende kaders. 8. In de evaluatie van de pilot wordt gekeken naar de effecten op de leef- en woonomgeving, op het ondernemersklimaat en op het aanbod aan nachtcultuur/ervaringen van bezoekers. Op basis daarvan wordt besloten of de vrije openingstijden 5
Nota van beantwoording Nachtvisie en actieplan Haarlem gecontinueerd worden en in welke vorm. 9. Indien er extra kosten gemaakt moeten worden die betrekking hebben op de uitgaansoverlast, dan wordt gekeken welke partij(en) deze moeten dragen. In specifieke gevallen zal hierover ook het gesprek met de horecaondernemers gevoerd worden. De strekking van de Nachtvisie is niet dat we willen dat mensen hier ‘grootscheeps hele nachten komen ronddolen’. Het gaat om een aanbod aan nachtcultuur dat passend is voor een stad als Haarlem. C
“In het algemeen: het is een goed geschreven document dat blijk geeft van uitgebreide participatie van belanghebbenden in het proces van opstelling van het stuk. Ik voeg ook twee foto's toe ter illustratie: de eerste toont een foto van een fiets die in elkaar is getrapt in de eerste nacht van het Boring festival om 02.30, in de Koningstraat, tegenover mijn appartement. De tweede is later gemaakt in de Jansstraat.” “De aanleiding voor de gemeente is de constatering: “De afgelopen jaren zijn er veel clubs en andere nachtlocaties uit onze stad verdwenen. Ook zijn er nog maar weinig creatieve broedplekken waar de bezoeker verrast kan worden, of plekken waar jongeren terecht kunnen. Daar willen we als stad iets aan veranderen.” Het stuk staat vol vaagheden en modieuze niet gedefinieerde termen als “schuren”, “rafelrandjes”, en “rauwe plekken”. Het ontbreekt aan een cijfermatige onderbouwing, bijv. t.a.v. het “uitwijken” naar Amsterdam en van de “signalen” dat de nachtcultuur te beperkt is. (waar is dat gedocumenteerd?)
Het vernielen van andermans eigendom mag niet en is strafbaar. Het is echter niet eenvoudig om hier met controle een eind aan te maken en vandalisme is niet altijd gerelateerd aan het nachtleven. Om fietsen goed te beschermen is een aantal bewaakte fietsenstallingen in de binnenstad gerealiseerd. Deze hebben, vooral in het weekend, ruime openingstijden. Hier staan de fietsen gratis en veilig. De aanleiding is gebaseerd op de ontwikkelingen die we zien in de stad op het gebied van nachtcultuur en de vele gesprekken die de gemeente daarover gevoerd heeft. Er ligt geen cijfermatige onderbouwing of literatuur aan ten 6
Nota van beantwoording Nachtvisie en actieplan Haarlem
Er is geen onderbouwde evaluatie van de "nachtcultuur" tot nu toe? Opvattingen en gemelde bevragingen zijn niet controleerbaar wegens het ontbreken van link of verwijzingen naar openbaar toegankelijke stukken en literatuur. Er wordt gedaan alsof alleen de nachtcultuur gelegenheid biedt tot het ontdekken van “identiteit” en dat sportclubs, het onderwijs en religieuze instellingen daarin geen rol spelen. Enkele vragen: Vraag 1: Waaruit blijkt de noodzaak tot verandering? Vraag 2: wie heeft er belang bij verandering (welke categorieën uit de bevolking van Haarlem en uit kringen van ondernemers en gemeentelijke diensten, andere……)?” Vraag 3: waarom ’s nachts? NB: overlast voor omwonenden en de bewoners langs de z.g. loop- en slooproutes langs toegangs- en vertrekstraten (nu wordt alleen maar gekeken naar de gevolgen van de direct aanwonenden). Bijv. in de eerste nacht (02.30 uur) van het onlangs plaatsgevonden hebbende Boring festival werden fietsen in elkaar getrapt waarvan één tegenover het appartement waarin ik woon (Koningstraat) 20A. In de Jansstraat heb ik hetzelfde gezien. (zie bijgaand) De aanwonenden aan de loop- en slooproutes zouden betrokken moeten worden bij de evaluatie. Handhaving is nu al een groot probleem en na 23.00 uur zijn er geen BOA’s actief en slechts weinig politie.
Zal er extra capaciteit voor handhaving worden gecreëerd? Is daar begrotingsruimte voor en aanbod van voldoende personeel? Vraagt de klimaatverandering niet om vermindering van energieverbruik en uitstoot van CO2 etc.? en dus: geen vergroting/uitbreiding van nachtcultuur? Vraag 4 Hoe en door wie worden de gevolgen van eventuele ”verandering” geëvalueerd en op welke aspecten? Vraag 5: in hoeverre wordt rekening gehouden met de evaluatie van de “vrije openingstijden” in de Smedestraat? Het lijkt verstandig de evaluatie daarvan af te wachten alvorens te beginnen met het stimuleren van een nachtcultuur.
grondslag omdat dit simpelweg niet beschikbaar was. Het is niet zo dat nachtcultuur de enige gelegenheid biedt om de eigen identiteit te ontdekken maar het is daar wel een belangrijke plek voor. 1. De capaciteit aan nachtlocaties is beperkt en er is niet voor iedereen een plek. De urgentie blijkt onder andere uit de petitie rondom het Slachthuis. Met de groei van het aantal inwoners is het belangrijk om ook het voorzieningenniveau op orde te hebben, passend bij de inwoners van onze stad. Dat geldt ook voor het aanbod aan nachtcultuur. 2. Op pagina 4 valt te lezen dat met name de leeftijdsgroep 15 tot 35 jaar belang heeft bij verandering. In de Nachtvisie wordt onder andere specifiek ingegaan op mensen met een beperking, jongeren tot 18 jaar en de queer community. Uiteraard zijn er meer belanghebbenden zoals ondernemers en omwonenden. 3. Een dag heeft 24 uur en er zijn ook mensen die ’s nachts actief willen zijn. Het is vervelend als een aantal van deze mensen overlast veroorzaakt. De vraag om extra handhaving is bekend bij de gemeente. Of er voldoende personeel beschikbaar is, laten we over aan de ondernemers en organisatoren die zelf moeten bepalen of ze al dan niet open 7
Nota van beantwoording Nachtvisie en actieplan Haarlem Vraag 6: wat zijn de gevolgen voor de gezondheid, inclusief de mentale gezondheid, van participanten en omwonenden v.w.b. geluid en middelengebruik van deelnemers en bezoeker in/aan de nachtcultuur in de verschillende vormen? (is advies gevraagd aan de RGG&GD?). Vraag 7 Hoe gaat de gemeente de voorgaande vragen (laten) meten? Vraag 8: Hoe definieert de gemeente Haarlem en zijn ter zake doende commissies het begrip “creativiteit” en hoe wordt bepaald of een activiteit creatief is? Vraag 9:In hoeverre zal de gesubsidieerde nachtcultuur ook ten goede komen van categorieën van mensen die als minderbedeelden (financieel of anderszins) worden aangemerkt of behoren tot de categorieën gehandicapten of migranten? Vraag 10: Zijn er resultaten te melden vanuit het creatieve circuit of is het alleen maar een excuus om de consumptiegelegenheden langer open te houden? (wie heeft er belang bij en wat wordt er beter van?) Vraag 11: de nachtcultuur zou Haarlem aantrekkelijker maken om te verblijven en te wonen, alsof er geen woningnood bestaat in Haarlem en er ruimte is voor verdere uitbreiding. Vraag 12: kunnen naast evt.
leegstaande of zelfs in gebruik zijnde kerken en hun nevenruimtes, ook moskeeën, parkeergarages (a la De Kamp) worden gebruikt? Kunnen gymzalen en aula’s van onderwijsinstellingen worden benut? “overmatige overlast” : een pleonasme: overlast is sowieso overmatig want “over” last.”
gaan of iets organiseren. In de Nachtvisie staan geen acties die een substantiële negatieve impact hebben op het klimaat. 4. Er komt geen evaluatie van de acties in de Nachtvisie in het algemeen, wel van de pilot vrije openingstijden. Uiteraard houden we als gemeente een vinger aan de pols en houden we meldingen m.b.t. uitgaansoverlast nauwlettend in de gaten. 5. De evaluatie van de pilot heeft alleen betrekking op de extra uren dat de deelnemende zaken open mogen zijn en niet op de overige 15 acties die in de Nachtvisie staan. Mochten er inzichten uit naar voren komen die relevant zijn dan worden die uiteraard wel meegenomen. 6. De gevolgen voor de gezondheid zijn niet nader onderzocht. Wel is in algemene zin bekend dat het voor de mentale gezondheid van jongeren belangrijk is om sociale contacten te hebben en dat het nachtleven daar een belangrijke rol in kan spelen. De voorgestelde acties in de Nachtvisie zijn niet van die aard of zodanig omvangrijk dat een negatieve impact op de gezondheid te verwachten is. 7. De gemeente gaat dit niet meten in het kader van deze Nachtvisie.
8
Nota van beantwoording Nachtvisie en actieplan Haarlem 8. Er is op dit moment geen definitie voor ‘creatief’ en er is ook geen aanleiding om dat nu te definiëren. 9. Dat is op voorhand niet te zeggen want dit is grotendeels afhankelijk van initiatieven die zich aandienen. Bij gesubsidieerde nachtcultuur gaat het veelal wel om een bijdrage aan de diversiteit en inclusiviteit. 10. Het is onduidelijk wat de indiener bedoelt met deze vraag. Indien het gaat over de pilot vrije openingstijden dan is het wat vroeg om uitspraken te doen maar zien we dat er vanuit het creatieve circuit positieve resultaten zijn. 11. Voor de huidige bewoners is het belangrijk dat Haarlem een aantrekkelijke stad is. Een bloeiende nachtcultuur is daar (voor een grote groep mensen) een belangrijke aspect van. Het is niet de doelstelling om met deze Nachtvisie meer inwoners aan te trekken. 12. In eerste instantie wordt gekeken naar het beter benutten van bestaande ruimte bij culturele instellingen omdat nachtcultuur in het verlengde van hun activiteiten overdag zou kunnen liggen. Uiteraard zouden ook andersoortige locaties geschikt kunnen zijn. Overlast is niet wenselijk maar ook inherent aan een uitgaansgebied. Sommige overlast is niet acceptabel en 9
Nota van beantwoording Nachtvisie en actieplan Haarlem in dat geval spreken we van ‘overmatige’ overlast. D
“Haarlem en de Haarlemse horeca hebben een lange cultuur als het gaat om uitgaan, nachtcultuur, muziekstromen en aanbod voor de jeugd. In de afgelopen jaren hebben we echter meerdere bedrijven, gericht op uitgaan, zien verdwijnen. Met als oorzaak andere uitgaanspatronen bij het uitgaanspubliek en daardoor ontstaat een afnemend aanbod. De opkomst van festivals is mede oorzaak van een andere concurrentiepositie van nachthoreca.
Fijn dat u het concept van de Nachtvisie en het bijbehorende actieplan onderschrijft.
Haarlem had jaren een goed fundament als het gaat om muziekaanbod en uitgaansleven, maar dat is tanende. Er is veel behoefte bij ondernemers en uitgaanspubliek, jong en wat ouder, aan een bruisend uitgaansklimaat. KHN Haarlem en haar achterban, 225 horecabedrijven sterk, hechten er waarde aan dat de nachtcultuur versterkt wordt en nieuwe impulsen krijgt. Er zijn ook nieuwe locaties nodig om het aanbod uit te breiden, bij voorkeur via laagdrempelige vestiging zonder ingewikkelde procedures en trajecten. Naast het uitbreiden van het beschikbaar aanbod is de kans voor ondernemers om openingstijden zelf te kunnen invullen van groot belang, zeker voor nachthoreca, de pilot openingstijden zou daarin een positief steentje moeten bijdragen. Op dit moment is dat nog niet het geval en laat zien dat er nog werk aan de winkel is.
E
Voorliggende visie beschrijft wat nodig is voor Haarlem en beoogt een betere balans in levendigheid en leefbaarheid te stimuleren, meer diversiteit en inclusiviteit en een betere bekendheid van het aanbod. Wij stellen dan ook dat de benodigde acties in het actieplan behorende bij de visie de juiste stappen beschrijven om deze doelen te behalen. Wij vragen u, namens de gezamenlijke horeca, om in te stemmen met de voorliggende nachtvisie en akkoord te gaan met de uitvoering ervan.” “Wij wonen met veel plezier in deze mooie stad. Ook dat wij genieten van de uitgaansgelegenheden. Het was fijn om te horen dat er een nachtvisie zou komen. Toch hebben wij met verbazing de nachtvisie gelezen. De inhoud en timing zijn onjuist. Onze verbazing stoelt op 4 pijlers:
De gemeente heeft een Actieprogramma Veilig Uitgaan waarin de aanpak van de uitgaansoverlast is opgenomen. Dit stuk
P.13 in het kader “en staan minder positief tegenover nachtcultuur” 10
Nota van beantwoording Nachtvisie en actieplan Haarlem Kaders waarbinnen de visie moet opereren ontbreken: De visie geeft aan dat ‘Concept Actieprogramma Gezellig, gastvrij en veilig uitgaan in Haarlem 2023-2027’ is ‘meegenomen. Dit lijkt mij een relevant kader waarbinnen de visie moet passen. Door het ontbreken van dit kader (het definitieve actieplan) is de beoordeling van deze visie nog niet mogelijk. De visie geeft zelf aan dat de met de visie ‘ruimte komt voor 24 uurs vergunningen en ruimere openingstijden’. Omwonenden hebben de pilot in de Smedestraat succesvol tegen gehouden middels uitspraak van de voorzieningenrechter op 29-82023. Op 2-10-2023 heeft een zitting bij bezwaarcommissie gemeente Haarlem plaatsgevonden. Deze heeft gezien de tijdslijn, vast al advies aan de burgemeester uitgebracht. Dit advies van de commissie en bijbehorend besluit van de burgemeester dient op tafel te liggen aangezien ook dit cruciale kaders zal bevatten die nu ontbreken binnen de visie. Het moet in ieder geval bekend zijn. Visie bevat onjuistheden en is onvolledig: De visie schrijft dat bewoners ‘minder positief tegenover nachtcultuur’ staan. Dit is pertinent onjuist en dit herhalen wij elke keer. Toch wordt in de visie aangegeven dat er vanuit omwonenden niet altijd draagvlak is en soms zelfs stevige weerstand.
[*] Dit staat los van alles wat in de visie bij ‘definitie nachtcultuur’ wordt opgesomd. Hier staan wij volledig achter. De projectgroep haalt hier reguliere omzetverhoging door horeca en het uitbreiden van een cultureel en inclusief nachtleven door elkaar. Ook beschrijft de visie dat eerst een goede basis voor nachtcultuur gecreëerd moet worden en pas daarna wordt aangejaagd. Maar die goede basis is er niet. Het gevolg is pijnlijk (voor zowel gemeente als bewoners) zichtbaar geworden bij de gestart van de pilot. Tenslotte ontbreken in de doelgroep zowel ondergetekende die ook van een bruisend nachtleven houden (40+) maar mist ook de doelgroep die voor mijn deur op straat sterke drank drinkt en bijdraagt aan de overlast (18-) in de visie. Dit toont aan dat de huidige versie van de visie onvolledig, niet integraal en dus nog niet af is.
gaat het eerste kwartaal van 2024 naar vervangen door “en de raad. staan daarom minder positief tegenover het De pilot vrije openingstijden loopt nog aanjagen van de tot eind 2024. Daarna besluit de raad of nachtcultuur”. en in welke vorm de vrije openingstijden worden gecontinueerd. Op dit moment P.13 actie 9: zin zijn de zaken in de Smedestraat “Afspraken hierover…” uitgesloten van deelname. Dit neemt vervangen door niet weg dat een groot deel van de pilot “Afspraken hierover nog doorgaat en de pilot ook ten aanzien zijn vastgelegd in het van de Smedestraat interessante Actieprogramma Veilig inzichten kan opleveren. Waar nodig Uitgaan en zijn zullen deze worden meegenomen in de gedeeld met een uitvoering van de acties uit de vertegenwoordiging nachtvisie. van de omwonenden. Vanwege het tijdelijke Tijdens de participatie zijn er karakter van het verschillende omwonenden geweest die Programma hebben aangegeven minder positief Nachtcultuur is tegenover nachtcultuur te staan al dan gekozen de aanpak niet vanwege de daarmee gepaard van de uitgaansgaande uitgaansoverlast. Dit neemt niet overlast en de daaruit weg dat er ook omwonenden zijn die wel voortvloeiende acties positief tegenover nachtcultuur staan. op te nemen in het Uitgaan is voor alle leeftijden vanaf 18 Actieprogramma Veilig jaar, dus ook voor 40-plussers.
De Uitgaan zodat het voornaamste leeftijdsgroep is echter tot thema structureel 35 jaar. Dit sluit niet uit dat ook oudere geborgd is.” De zin “Dit mensen kunnen deelnemen aan het document wordt nachtleven. Op de tabel op pagina 4 is momenteel de doelgroep onder 18 jaar (15 t/m 17 geactualiseerd en jaar) opgenomen en op pagina 15 onder aangescherpt.” Wordt actie 13 staat dat er ook voor jongeren onder 18 jaar iets georganiseerd moet 11
Nota van beantwoording Nachtvisie en actieplan Haarlem De gemeente straalt met de nachtvisie partijdigheid uit: Naar onze mening dient de gemeente met een visie als deze, een objectieve en onafhankelijke stip op de horizon te schetsen. [*] Wij als bewoners zitten met een onafhankelijk aangetoond onacceptabele leefomgeving en worden daar in de visie niet gekend: Meermaals hebben wij de problemen via onder meer gesprekken, een infographic, uitleg kenbaar gemaakt en daarbij oplossingen geboden. Hiervan komt niets terug in de visie. [*] En de suggesties die geboden worden zijn ondoordacht: ‘Een lichtobject met de Gouden uitgaansregels’. Weet u wat het effect was van de lichtkrant ‘denk aan de buren’ op ons had? Elk weekend werd er in de nacht meermaals aangebeld en geschreeuwd naar ‘we denken aan jullie hoor, buren!’ Dit is in gesprek ook gedeeld met de gemeente/programma manager. Ze stellen voor ‘een actie waarbij we lolly’s uitdelen zodra bezoekers een horecazaak verlaten zodat ze minder praten op straat’. Maar het probleem is dat nachthoreca op straat plaatsvindt: Men in de horecagelegenheid drank haalt en buiten praat, opdrinkt, kotst, urineert en spullen kapot maakt. Leuk voor de omzet, niet voor de nachtrust en heeft al helemaal niets met cultuur te maken.
De visie stelt ‘het plaatsen van GreenPees (circulaire urinoirs in de vorm van een plantenbak)’, voor om het publiek dat buiten staat, verder te faciliteren. Publiek hoort in de nacht binnen. En daar is een WC. Overigens is tijdens de sessies ook als oplossing voor onze problemen een pakketpostapparaat in de fietsenstalling genoemd. [*] U begrijpt, zeker als u bekend bent met de infographic, dat wij ons als bewoners niet gehoord voelen. Evaluatie en juiste kostenraming ontbreekt: Volgens zou deze visie gebaat zijn bij een gedegen evaluatie. Zeker in de context van de (mislukte) pilot vrije openingstijden en alle onrust die het project ook teweeg brengt, lijkt een gedegen, datagedreven (ipv op basis van subjectieve interviews) evaluatie niet meer dan logisch alvorens wordt vooruitgekeken. Onderdeel daarvan zou volgens ons ook de wijze waarop de horeca ‘ondernemers’ zich op dit moment gedragen moeten worden meengenomen. Niet alleen tonen ze rondom de susteams aan wel de lusten, maar niet de lasten te willen dragen, ook heeft wat ze laten zien weinig weg van goed ondernemerschap (maatschappelijk verantwoord ondernemen). Wij dagen de
worden zodat ze niet op straat gaan verwijderd aangezien hangen. het stuk al gereed is. In de nachtvisie is niet alleen aandacht P.13 actie 10: voor de positieve aspecten van de nacht toevoegen na de zin maar ook voor de leefbaarheid, zie over vuilnisbakken thema 3 Balans levendigheid en “Ter inspiratie zal leefbaarheid. Tijdens de participatie is gekeken worden naar naar verhouding veel tijd gaan zitten in succesvolle gesprekken met omwonenden, juist voorbeelden van omdat de opsteller ervan overtuigd is andere steden en de dat er draagvlak onder omwonenden keuze voor de (een goede basis) moet zijn voor zogenaamde nudges nachtcultuur. Omdat het zo’n belangrijk zal plaatsvinden in en omvangrijk thema is, is de aanpak van afstemming met de uitgaansoverlast opgenomen in een horecaondernemers separaat document (Actieprogramma en omwonenden.” Veilig Uitgaan). Het thema is zo beter en P.11: aan het eind van meer structureel geborgd binnen de actie 5 toevoegen “De organisatie dan dat de uitvoering binnen inzichten die zijn het tijdelijke Programma Nachtcultuur opgedaan tijdens de zou vallen. monitoring zullen, Voor wat betreft de Gouden waar relevant, ook uitgaansregels zijn we bekend met de worden meegenomen ‘denk aan de buren’ actie en de in de uitvoering van de negatieve effecten daarvan. De insteek overige acties uit deze zal nu dan ook anders zijn.
Er zijn steden Nachtvisie.” (o.a. Gent) waar een soortgelijke P.10: “die in staat zijn campagne een positieve impact heeft om te investeren” gehad. vervangen door ‘’die Het uitdelen van lolly’s is een mogelijke zelf kunnen nudge en dient als voorbeeld. Hetzelfde investeren/ geldt voor GreenPees waarbij het de financieren en vraag is of daarmee buiten plassen organiseren.” 12
Nota van beantwoording Nachtvisie en actieplan Haarlem gemeenteraad uit om de ondernemers daar een handje bij te helpen en met de evaluatie van het Programma Nachtcultuur voordat een keus gemaakt wordt voor een mogelijk vervolg. Eerder hebben wij aangegeven dat de visie niet ‘breed gedragen’ wordt, maar eerder onjuist en onvolledig is. Ik wil u uitdagen om bij het beoordelen van de afgelopen twee jaar, uw gedachte niet alleen over de inhoud, maar ook over de onafhankelijkheid en effectiviteit van projectgroep te laten gaan. Sta daarbij ook graag stil bij het stoppen van de pilot in de Smedestraat en het aantal inschrijvingen in de 2e ronde van de pilot. Daarnaast dient de gemeente niet uit het oog te verliezen dat het ten aanzien van de nachtcultuur gaat om gemeenschapsgeld. Ook met de financiering van Nachtwacht en de suggestie dat de gemeente ruimtes gaat faciliteren, lijkt zij de horeca oneigenlijk te sponsoren. Tenslotte ontbreken in het overzicht volgens mij enkele kosten om een gewogen besluit te nemen in hoeverre de baten de kosten waard zijn. Wij dagen de gemeenteraad en programmamanagement nachtcultuur uit tot het maken van een transparante kosten-baten analyse. Wij wijzen hierbij ook op de paragraaf ‘financiële middelen’ uit paragraaf 4.2 van de nachtvisie.
Wij verwachten daarbij tenminste de volgende kostenposten terug te zien: • Kosten zoals vastgesteld in de kadernota: €300.000 per jaar • €100.000 voor 2023 en 2024 toegekend gekregen voor de monitoring van de Pilot vrije openingstijden • Kosten van genoemd vastgoed (2 locaties) • Programmamanager nachtcultuur €115.000 per jaar • Uitvoeringsbudget €100.000 per jaar • Verminderde ozb inkomsten voor gemeente (in mijn geval is de WOZ waarde door de locatie Smedestraat met -10% bijgesteld) • Permanente inzet politie en handhaving (ipv incidentele, zoals nu beschreven in de visie nachtcultuur) zonder inkomsten vanuit boetes. • De hekken die gebouwd zijn + gaan worden. • 365 daagse inzet Spaarnelanden voor opruimen vuilnis van nachthoreca
wordt gestimuleerd of wildplassen wordt voorkomen. Het kan interessant zijn om tijdelijk urinoirs te plaatsen en te ervaren wat het effect is. De pakketautomaten zijn benoemd in een andere context als suggestie voor het aantrekkelijker maken van de woonomgeving in algemene zin omdat het kan zorgen voor het terugdringen van het aantal verkeersbewegingen in de straat. De evaluatie van de Pilot vrije openingstijden gaat alleen over de pilot en niet over het Programma Nachtcultuur en de overige 15 acties uit de Nachtvisie. Een evaluatie van het programma is niet opportuun aangezien nog gestart moet worden met de uitvoering. De inzichten die we opdoen bij de evaluatie van de pilot (gebaseerd op input van o.a. omwonenden en horecaondernemers) worden uiteraard wel meegenomen in de uitvoering van de overige acties. De pilot vrije openingstijden gaat vooralsnog voor het grootste deel door en levert interessante inzichten op. Als er te weinig draagvlak is dan is dat ook een uitkomst en daarmee is de pilot nog niet mislukt. In de tweede ronde hebben geen nieuwe partijen zich aangediend onder andere vanwege de lopende bezwaren. Verder is het niet 13
Nota van beantwoording Nachtvisie en actieplan Haarlem • • • • • •
Materiële schade (vernielingen van bezittingen en geveltuinen); wellicht kan hier een schadepot voor opgenomen worden in de begroting Inzet van (en vergoeding voor) bewoners op dit onderwerp (o.b.v. geschatte tijd) zoals dat ook voor de Nachtwacht gebeurd Vertraging van woningbouwprojecten (brinkmann) en verhoging van bouwkosten (3 dubbel glas) door bezwaren van nachthoreca. Verminderde arbeidsinzet en door gebrekkige nachtrust (zie stuk GGD n.a.v. geluidsmeting) Immateriële schade bij slachtoffers van geweldsincidenten en bij bewoners door onveilige leefomgeving en gebrek aan actie door gemeente Interne verbouwingen door bewoners. Uiteraard afgezet tegen de baten voor horeca (omzet) en gemeente (uitstraling en werkgelegenheid).
Wij willen ter afsluiting, zoals ook de visie doet, wijzen op coalitie akkoord. Alleen niet enkel een alinea eruit, maar naar de titel: Aan de slag voor een sociale, groene en leefbare stad. Zoals u begrijpt missen wij het onderdeel ‘leefbare stad’ volledig.”
F
Is het geen idee om een pop up club te beginnen in de oude kelder van de v&d. Tijdelijk, of bovenin. Er komen locaties zat beschikbaar juist in het centrum als je maar wilt gemeente. Niet doem denken altijd en zeggen dat je er open voor staat.
ongebruikelijk dat de gemeente subsidie verstrekt aan organisaties die bijdragen aan de gemeentelijke doelstellingen. Andere steden zoals Amsterdam en Utrecht dragen ook financieel bij aan de inzet van een nachtburgemeester of nachtraad. Voor wat betreft het faciliteren van ruimtes nodigt de gemeente ondernemers (die in staat zijn om te investeren) uit om met plannen te komen. Het faciliteren bestaat vooral uit het prioriteit geven aan deze ruimtevraag en het denken in mogelijkheden. Van oneigenlijke sponsoring is dus geen sprake. De baten van nachtcultuur zijn niet (alleen) uit te drukken in geld. Hetzelfde geldt voor de kosten. De vraag is dan ook wat een kosten-batenanalyse precies gaat opleveren. De kosten van het verlengen van het programma (programmamanager en uitvoeringsbudget) zijn al opgenomen in de Nachtvisie. De overige kosten hebben betrekking op veilig uitgaan en worden daarom niet meegenomen in de Nachtvisie. In de kelder van de oude V&D komt een fietsenstalling. Het is de bedoeling dat op de hoogste verdieping een functie komt waar iedereen toegang tot heeft, bijvoorbeeld horeca. Maar aangezien op
P.6: onder “Aantrekkelijkheid en levendigheid van de stad” aanpassen “…dat
14
Nota van beantwoording Nachtvisie en actieplan Haarlem Buiten het centrum de vergunningen verruimen en niet tot 23 uur of 00 uur of 1 uur, maar maak er bv, 4 of 5 uur van. Dan lijkt het nog wat.
talent en expats hier willen werken en...".
Muzikale groeten van twee 40 ers die nog tot 5 uur doorgaan maar wel in 020 helaas.
de bovenste vijf verdiepingen woningen zullen worden gerealiseerd, ligt het niet in de lijn der verwachting dat het daarbij om nachthoreca gaat. Op dit moment loopt er een pilot vrije openingstijden. Hierbij kunnen deelnemende horecazaken zelf hun openingstijden bepalen. Eind 2024 wordt een advies naar de raad gestuurd en gaan zij beslissen over het al dan niet doorzetten van de vrije openingstijden en in welke vorm dat moet gebeuren. Met deze allereerste Nachtvisie voor Haarlem wordt beoogd dat er letterlijk en figuurlijk meer ruimte komt voor nachtcultuur. Juist zodat de doelgroepen die jullie noemen niet naar Amsterdam hoeven uit te wijken om uit te kunnen gaan.
N.a.v. het document nachtvisie & actieplan hebben wij vanuit de ambassadeurs nog een aantal opmerkingen: Het valt op ons dat er niet benoemd wordt hoe de toegankelijkheid van de horeca verbeterd kan worden, dit lijkt ons wel essentieel. Goede informatievoorziening (via Ongehinderd) maakt voor iedereen met een beperking de al dan niet toegankelijkheid inzichtelijk. Inclusie betekend ook dat de fysieke toegankelijkheid beter geregeld moet worden en helaas wordt dit in het document nergens benoemd. Wij als ambassadeurs zetten ons vooral in op de bewustwording van de toegankelijkheid en hopen dat Nachtcultuur hierin ook mee kan werken door in het document ook (het realiseren van) de fysieke toegankelijkheid van gebouwen op te nemen.
Met het opzetten van de Ongehinderd app gaan er inspecteurs langs bij de horecazaken. Zij geven maatwerkadvies hoe de toegankelijkheid verbeterd kan worden. Mogelijk kunnen we op basis van deze inspecties een overzicht maken van punten waar ondernemers op kunnen letten in het kader van de toegankelijkheid. Het is aan de horecaondernemers om te zorgen voor een goede fysieke toegankelijkheid. We hopen dat naar aanleiding van de inspecties voor de
P.14: onder actie 12 zin aanpassen “Daarnaast geven ze tijdens de inspectie een maatwerk advies zodat ondernemers, waar mogelijk, de fysieke toegankelijkheid van hun locatie kunnen verbeteren.”
Haarlem wordt een stad met 200.000+ met veel expats, toeristen en nieuwe mensen, studenten etc en veel jongeren. Het is niet willen, maar kunnen en moeten. Je bent toch geen Veluws dorp of wel? Bovendien waarom mag je hier niet 24/7 sporten en in IJmuiden of Velserbroek wel? Zo laag staat 023 dus al in de pikorde. Belachelijk!
G
15
Nota van beantwoording Nachtvisie en actieplan Haarlem Ongehinderd App er ondernemers zijn die, waar mogelijk, hier werk van gaan maken. H
Drempelloos heeft de nachtvisie zoals neergelegd bekeken. Heel goed dat er aandacht komt voor de ongehinderd app/toiletbezoek. Alleen wat het uitgaan voor mensen met een beperking weerhoudt of juist aantrekkelijk maakt is niet alleen naar de wc kunnen. Het gaat er voornamelijk om dat mensen met een beperking zich veilig en welkom voelen (waarvan naar het toilet gaan zeker toevoegt). Het gebeurt te vaak dat mensen met een beperking genegeerd worden door personeel (handen vol met bier tappen), geweigerd door portiers (te vol binnen dus geen ruimte voor rolstoel of geleidehond), of door uitgaanspubliek uitgescholden worden. Is het mogelijk om deze softcriteria onder de aandacht te brengen en te koppelen aan een (anoniem) meldingssysteem zoals bv bureau discriminatie, te vermelden in de gouden uitgaansregels? Wellicht een suggestie: kan er in de training van Sexmatters (what’s in a name LOL) onder het kopje discriminatie, discriminatie vanwege handicap of beperking wat meer aandacht besteed worden? En laatste punt: Bij nieuwe uitgaansgelegenheden (dus na verbouwing of nieuw gebouw) er direct rekening met toegankelijkheid gehouden worden? Dus zonder toegangsdrempels, goede verlichting, verlaagd stukje bar. Drempelloos is meer dan bereid om do’s don’ts checklist op te stellen om als hand-out mee te geven aan horeca en/of culturele instellingen.
Het is uiteraard onacceptabel dat mensen met een beperking niet altijd goed en gelijk behandeld worden. Het gaat hierbij om een gedragsverandering waarvoor een lange adem nodig is. We verkennen of en hoe we dit expliciet kunnen meenemen in de Gouden uitgaansregels (actie 10). Ook onder actie 14 bij de training van Sexmatters staat de groep mensen met een beperking expliciet benoemd. We gaan graag met Drempelloos en Platform Toegankelijkheid aan de slag met een do’s en don’ts checklist voor toegankelijke horecazaken zodat bestaande en nieuwe uitgaansgelegenheden beter weten waar ze op moeten letten.
P.13: onder actie 10 na “Dit zal onder andere resulteren in een set van ‘Gouden uitgaansregels’. toevoegen: “Hierbij zal ook verwezen worden naar een meldpunt waar mensen terecht kunnen die zich niet geaccepteerd, gepest, ongelijk behandeld of gediscrimineerd voelen.” P.14: in het inleidende kader aanpassen “Discriminatie, ongelijke behandeling en uitschelden wordt niet getolereerd.” P.14: onder actie 12 na de zin over het maatwerk, deze zin over bewustwording aanpassen “Ook een hand-out met een checklist voor toegankelijkheid kan bijdragen aan de 16
Nota van beantwoording Nachtvisie en actieplan Haarlem bewustwording. Vaak kan een ondernemer met kleine aanpassingen al grote stappen zetten.” I
Hierbij wil ik u laten weten dat ik helemaal tegen het promoten en uitbreiden van het nachtleven ben. De folder met de Nachtvisie bestaat uit veel woorden, maar die zeggen weinig, eigenlijk alleen dat ze de nachtcultuur willen stimuleren. Het nachtleven vindt plaats in de nacht, zoals het woord al zegt, in het donker. En veel van wat in het donker gebeurt, kan het daglicht niet verdragen, waarmee ik wil aangeven dat het de criminaliteit in de hand zal werken. De criminaliteit zal toenemen als er meer nachtleven gaat plaatsvinden. Ik wil u adviseren de culturele activiteiten juist meer overdag te laten plaatsvinden of in de vroege avond, maar niet in de nacht. De mens is ervoor gemaakt om overdag te leven en in de nacht te slapen, dan functioneert de mens het beste. Een nachtcultuur is tegennatuurlijk. De binnenstad is ook een woongebied en bewoners willen gewoon kunnen slapen. Maar nachtcultuur zal vaak geluidsoverlast geven. Ik ben helemaal tegen het voorstel van uitbreiding van de nachtcultuur.
In het Cultuurplan 2022-2028 staat het cultuurbeleid van de gemeente Haarlem. Een groot deel daarvan gaat over het stimuleren van culturele activiteiten overdag, maar hierin staat ook dat we het belangrijk vinden dat Haarlem een levendige nachtcultuur kent. Juist omdat er dan ruimte is voor nieuwe vormen van kunst, voor het afwijken, het prikkelende. In paragraaf 2.2 kunt u lezen wat de waarde is van nachtcultuur en in paragraaf 3.3 is opgenomen dat er ook aandacht is voor de leefbaarheid/ overlast.
J
Doelgroep: Voor wie is de nachtvisie? Net als andere steden, waaronder Amsterdam, heeft de gemeente Haarlem nu ook een Nachtvisie. Dit is echter niet het 1ste visieplan met nachtcultuur als onderwerp. Reeds op 15 september 2022 lanceert de Nachtwacht Haarlem haar visieplan 2022/2023 en volgens het begeleidend persbericht werd voor de uitvoering ervan gekeken naar de resultaten van onderzoek van onder meer Maaike Knijnenberg ( Rapport Onderzoek en Advies, Nachtwacht Haarlem, 22 november 2021). De focus van haar onderzoek lag op de wensen en behoeften van Haarlemmers tussen de 18 en 39 jaar met betrekking tot het nachtleven. Dat zijn er 47.499 (Gemeente Haarlem,2021). Uiteindelijke hebben 396 personen uit de doelgroep aan het onderzoek van Maaike meegewerkt en de enquête ingevuld. Oftewel 0,833% van de totale doelgroep van Haarlemmers tussen de 18 en 39 jaar. Om een foutmarge van 5% te kunnen realiseren, dient de steekproef uit
Doelgroep: Op 1 februari werd er wel degelijk ingesproken door de Nachtwacht en daarbij vertegenwoordigden zij hun achterban. Daarbij zien we over het algemeen dat jongeren minder vaak een commissievergadering bezoeken en dat ze minder goed op de hoogte zijn van de mogelijkheden tot inspreken dus het was niet verrassend dat er niet meer insprekers uit de doelgroep waren.
17
Nota van beantwoording Nachtvisie en actieplan Haarlem minimaal 382 personen te bestaan. Een doelgroep waarvan er, op 1 februari bij de mogelijkheid tot inspreken, niemand aanwezig was. Context: Brief van de KHN afdeling Haarlem Op 18 oktober 2019 stuurt de KHN afdeling Haarlem een brief naar college van burgemeester en wethouders met als onderwerp: Nachtburgemeester, vrije openingstijden, verbod rookruimte en horecaconcentratiegebied Smedestraat. 1. Vrije openingstijden. Op 28 januari 2020 stelt de gemeente in antwoord hierop: “Met betrekking tot het punt van de vrije openingstijden is het standpunt van het college duidelijk: Voor het college is het uitgangspunt dat verruiming van de sluitingstijden gecombineerd moet worden met een beperking van de toegangstijd. Het college denkt hierbij aan een uiterlijke toegangstijd van 02.00 uur. (Informatienota 2020/53640) 2. Nachtburgemeester. Op 8 september 2021 ziet Stichting Nachtwacht Haarlem het licht met in het stichtingsbestuur o.a. een bestuurslid van de KHN-afdeling Haarlem. Een van de actiepunten van de Stichting Nachtwacht: “Inzetten voor de verruiming van de sluitingstijden zonder venstertijden. (Nachtvisie 2022-2023 doestelling 3: Veilige nacht) 3. Horecaconcentratiegebied Smedestraat.
Er verschijnen straatnaamborden met de tekst Smedestraat, dé uitgaansstraat van Haarlem en een zestal ondernemers uit de Smedestraat tekenen bezwaar aan tegen de bouw van appartementen in het Haarlems Brinckmancomplex. “Horecaondernemers waren bang voor gezeur van toekomstige bewoners.” (Haarlems Dagblad, 6 december 2022) Dat de Nachtvisie Gemeente Haarlem ontstaan is i.s.m. de Nachtwacht Haarlem is dus niet zo verwonderlijk. Maar waarom heeft de Nachtwacht zoveel invloed? Immers het visieplan van de Nachtwacht stelt: “Goede samenwerking tussen stadbestuur en nachtcultuur. Via Nachtwacht Haarlem krijgt het stadbestuur nieuwe ideeën over het nachtleven aangereikt. Stadbestuur en politiek integreren ze in een uitvoerbaar beleid.” [*] Thema’s en actie: Nachtvisie en actieplan Haarlem In de Nachtvisie die nu ter inspraak ligt stelt men: “het accent van deze visie en actieplan ligt iets meer op nachtcultuur dan op nachthoreca (die samen het nachtleven
Context: venstertijden zijn ooit ter sprake gekomen maar zowel de horecaondernemers als de bezoekers van de horeca vinden dit niet wenselijk omdat Haarlem een cultuur heeft waarbij je van kroeg naar kroeg gaat. Bij het opzetten van de pilot vrije openingstijden zijn alle verschillende belangen afgewogen en is besloten dat niet in combinatie met venstertijden te doen omdat het dan juist de ondernemer beperkt terwijl de pilot bedoeld is om juist meer ruimte te geven. Het is niet zo dat de Nachtwacht daar meer invloed op heeft gehad dan andere partijen. Thema’s en actie: ten tijde van het opstellen van de Nachtvisie liep de pilot vrije openingstijden al. Het is niet mogelijk om tussentijds voorwaarden van de pilot bij te stellen. De meeste horeca ligt in het centrum dus het lag in de lijn der verwachting dat de meeste deelnemers aan de pilot daar gevestigd zouden zijn. Er is niet op alle locaties sprake van een culturele meerwaarde maar het Skatepark en Tenminste Houtbaar zijn goede voorbeelden van waar dat wel het geval is. Voor wat betreft het Actieprogramma Veilig Uitgaan verwijzen we naar de antwoorden onder inspraakreactie E. Een uitgebreide uitwerking van de 18
Nota van beantwoording Nachtvisie en actieplan Haarlem vormen).” Toch is er heel veel aandacht voor genoemde nachthoreca. Niet in de laatste plaats vanwege het speerpunt van de KHN, Nachtvisie actiepunt 5: Uitvoeren Pilot Vrije openingstijden. “Dit kan bijdragen aan een meer levendige en diverse nachtcultuur. De pilot Vrije openingstijden, zonder venstertijden, vangt aan op 1 juni 2023. In 1ste instantie melden zich 17 bestaande locaties voor deelname aan de Pilot Vrije Openingstijden. Voor de 2de ronde waren geen aanmeldingen. Waarom is er op dit punt niet meer gekeken naar de Amsterdamse Nachtvisie, immers er zijn gesprekken gevoerd met de collegae van o.a. de gemeente Amsterdam. Amsterdam stelt, in tegenstelling tot Haarlem, wél eisen m.b.t. een 24-uursvergunning: 1. de Nachtlocatie mag niet in het stadsdeel centrum liggen; 2. het aanbod dient vernieuwd of verrijkend te zijn ten opzichte van het reeds bestaande aanbod; 3. de locatie mag geen overlast geven voor omwonenden. (Amsterdam, procedure vergunningverlening 24 - uurshoreca, juli 2022) Ad 1. Het Nachtleven speelt zich in Haarlem voor een groot deel af in het centrum. Al is het streven om binnen 5 jaar minimaal twee nieuwe permanente nachtlocaties in Haarlem mogelijk te maken (Thema 3.1, actie 1), de realiteit is anders.
Ook met een gemeente in de ja-stand melden zich weinig ondernemers en is het gevecht om de beschikbare ruimte groot. Vandaar dan ook dat van de 17 bestaande locaties die deelnemen aan de Pilot Vrije Openingstijden er 15 in het centrum zijn gelegen. En van die 17 locaties zijn er, naast de locatie van de voorzitter van de KHN-afdeling Haarlem, 3 locaties gelinieerd aan bestuursleden van de KHN-afdeling Haarlem en 1 aan een bestuurslid van de Nachtwacht. Ad 2. Er is zover bekend niet gekeken naar de culturele meerwaarde van aanvragen m.b.t. deelname aan de Pilot Vrije Openingstijden (Thema 3.2, actie 5). Immers de Nachtvisie stelt: “Hoe Haarlem meer ruimte wil creëren voor nachtcultuur in de stad. Een toetsing met betrekking tot het culturele aspect van de vergunning heeft in Haarlem niet plaatsgevonden. De vraag: Waarom wilt u deelnemen aan de pilot? Wilt u af en toe een uur langer open zijn, 24/7 geopend zijn of bepaalde activiteiten organiseren? heeft niets nieuws opgeleverd anders dan (af en toe) langer open zijn. De Pilot Vrije Openingstijden heeft dan ook niets minder opgeleverd dan langer reguliere nachthoreca.
aanpak van de uitgaansoverlast is in het betreffende document te vinden. De regels van de KHN gaan over het gedrag binnen in de horecazaken. Tijdens de participatie merkten we dat er ook sprake is van ongewenst gedrag buiten op straat. De Gouden uitgaansregels hebben daar betrekking op en zijn aanvullend op de regels van KHN.
19
Nota van beantwoording Nachtvisie en actieplan Haarlem Ad 3. De locatie mag geen overlast geven voor omwonenden. Betere balans levendigheid en leefbaarheid (Thema 3.3, actie 9). Deze actie is erop gericht om meer overzicht te creëren in uitgaansgebieden en op te treden tegen ongewenst gedrag. De Nachtvisie spreekt in dit kader van een Actieprogramma Veilig Uitgaan. De inhoud hiervan is echter nog niet bekend. Ook spreekt de Nachtvisie over het uitvoeren van enkele breed gedragen wensen van bewoners en andere stakeholders. Denk hierbij aan: Het plaatsen van hekken, het opstellen! van een lijst met aandachtspunten voor onder meer de politie zodat bekend is wat overlast veroorzaakt en wie welke verantwoordelijkheid heeft, het verkennen van de mogelijkheid! om SUS-teams in het horecakerngebied in te zetten of het periodiek! organiseren van een actienacht met extra politie inzet. Allemaal goede intenties, maar slechts symptoombestrijding. De werkelijke oorzaken, zoals openlijk drugsgebruik, worden niet benoemd. Wat de bewoners willen is een gezonde, veilige leefomgeving en nachtrust.
Immers, ook al stelt de gemeente in het Integraal veiligheids- en handhavingsbeleid 2023 – 2026: “in deze pilot ligt er een belangrijke verantwoordelijkheid bij de ondernemers om door middel van een veiligheidsplan de overlast zoveel mogelijk te beteugelen.”, het veiligheidsplan blijkt geen garantie op overlastvermindering. Niet in de laatste plaats omdat het door de ondernemers ingevulde plan op enkele belangrijke punten afwijkt van het op 26 januari ondertekende raadsstuk. De vraag is dan ook wat gemeente én ondernemers doen om te voorkomen dat overlast van nachthoreca plaats blijft vinden of dat er risico’s ontstaan op het gebied van veiligheid en gezondheid (geluids- en rookoverlast). Overlast van uitgaanspubliek waarvan bewoners uit het centrum in juli 2022, ruim voor aanvang van de Pilot, middels een brandbrief aangaven veel hinder te ondervinden. Hierin op 29 augustus 2023 gesteund door de voorzieningenrechter. Volgens de Nachtvisie neemt de Nachtwacht het voortouw om op een ludieke manier normen en waarden van de nacht te delen. Immers, zoals bewoners en horecaondernemers ervaren, een deel van het uitgaanspubliek vertoont ongewenst gedrag. Genoemde normen en waarden van de nacht zullen gevat worden in een set Gouden uitgaansregels (Thema 3.3, actie 10).
Zijn de normen en waarden van de nacht anders dan die van overdag? In hoeverre verschillen die regels van de bestaande KHNregels? Waarom hebben de bestaande regels niet het gewenst effect? Maar wat merken de bewoners nu van dit ongewenst gedrag? Wat zij ervaren is dat, bij gebrek aan handhaving van de gemeente aan de ene kant én maatschappelijk 20
Nota van beantwoording Nachtvisie en actieplan Haarlem verantwoord ondernemen van de kant van de horecaondernemers aan de andere kant, het uitgaansgebied in de Smedestraat en omliggende straten verworden is tot een Bermuda Driehoek. Een plek waar een deel van het uitgaanspubliek, onder invloed van overmatig alcohol- én drugsgebruik, alle waarden en normen laat varen. Waar de Nachtwacht, met behulp van lolly’s, van plan is dat deel van het uitgaanspubliek koest en op koers te houden. Is het niet eens tijd dat de, door de nachthoreca veroorzaakte overlastproblematiek, serieus, structureel en in goed overleg met alle stakeholders (dus ook bewoners!) aangepakt gaat worden. De Nacht is van iedereen, daar zijn we het allemaal wel over eens. Maar er is meer voor nodig om een goede balans tussen levendigheid en leefbaarheid te realiseren dan beschreven in deze Nachtvisie. Immers, de Nacht is van iedereen, dus óók van hen die de nacht gebruiken voor nachtrust. K
“Het zou fijn zijn als er een plek komt voor LGBTQ + personen. Een fijne kroeg en een plek om te dansen, zonder aangestaard te worden.”
Onder het thema Fysieke ruimte, actie 1 staat dat we streven naar twee nieuwe permanente nachtlocaties, waaronder één voor de queer community. Onder het thema Diversiteit en inclusiviteit besteden we ook aandacht aan het ‘welkom voelen’ in de nacht. De trainingen van Sexmatters (actie 14) kunnen daar hopelijk een bijdrage aan leveren.
L
“Een top idee! Onze kinderen moeten net zoveel kunnen dansen in de stad zoals wij zelf hebben gedaan! En voor onszelf is een dansje op zijn tijd ook nog steeds heel gezond!”
Fijn dat u zich kan vinden in het concept van de Nachtvisie en het bijbehorende actieplan.
M
“Verstandig om dan in aankoop voorwaarden koop-en huurwoningen - met name in de binnenstad - op te nemen dat kopers weten dat ze gaan wonen in een leefbare stad waar geluid in de nacht hoorbaar is. De woningen woonklaar en betaalbaar te maken voor jonge mensen. Die in een ander leefritme (lees: slaapritme) leven. Aan hen ook
Het is aan makelaars en verhuurders om toekomstige bewoners te informeren over hun woonomgeving, de gemeente heeft hierin geen rol. De gemeente staat 21
Nota van beantwoording Nachtvisie en actieplan Haarlem voorwaarden meegeven dat zij ruimte geven aan bejaarden/ouderen op sommige momenten per jaar. (Nog in te vullen cq bedenken). Extra idee: de leegstaande etages en ruimten van dure panden in winkelstraten boven de winkels verander in woonruimten (tijdelijk) voor jongeren. Zodat die straten 24/7 leefbaar en daardoor veilig zijn. Er staan teveel ruimten nu leeg. Hoe leefbaarder de binnenstad hoe meer geld daar gaat rollen. En zorgt voor dat winkels langer leven (lees bestaan). Snelle fietsen zoals e-bikes en fatbikes weren vanaf het station houtplein Spaarne Leidse vaart. Een ring eromheen. Zo de binnenstad en authentiek houden en aantrekkelijk woonbaar. Overdag voor senioren en ‘s nachts voor jongeren,
positief tegenover initiatieven voor wonen boven winkels en faciliteert dit met beleidsregels voor woningvorming in het winkelgebied binnenstad. In het Fietsbeleid 2023 staan de keuzes die gemaakt zijn omtrent fietsen en fietsroutes: Fietsbeleid | Gemeente Haarlem. Een fietsring om het centrum is daar onderdeel van. Er bestaan al platforms die huizenruilen mogelijk maken zoals HomeExchange. De gemeente ziet geen rol voor zichzelf weggelegd om hierin leidend te zijn.
Samenwerkingen met andere steden (binnen- en buitenland) versterken. Zodat er woningen uitgewisseld worden. Waar gemeente in leidt. Platform online inrichten. B.V. in drukke perioden in Haarlem van festivals/ formule 1 races waar Haarlemmers kunnen kiezen om woning te ruilen . Mensen die van Max Verstappen houden willen naar Haarlem komen. De Haarlemmers die daar niets om geven krijgen ruimte dan juist om rust en nieuwe omgeving te verkennen. Ruilen van huizen wordt mogelijk gemaakt door de samenwerkende steden (gemeenten). Daar kunnen ondernemers van die steden dan ook op aanhaken. En zo ontstaat nieuwe verbindingen zoals vroeger ook al was met o.a. bv Osnabrück en Angers. Etc etc ideeën genoeg van geboren getogen Haarlemmer” N
“Laat haarlem weer bruisen, geef de jongeren, studenten en mensen weer wat gezelligheid. Er is een hoop dicht gegaan over de jaren heen. Maar mensen moeten ergens heen kunnen waar de kunnen dansen, ontspannen, beleven. Plekken die werken moet je laten werken. En als er overlast is moet er een oplossing gezocht woeden. Niet weer iets worden gesloten”
Fijn dat u zich kan vinden in het concept van de Nachtvisie en het bijbehorende actieplan. Binnen thema 1 besteden we aandacht aan fysieke ruimte voor de nacht en binnen thema 3 aan de leefbaarheid.
22
Nota van beantwoording Nachtvisie en actieplan Haarlem O
“Geweldige initiatieven, het terug brengen van het nachtleven in Haarlem zal ervoor gaan zorgen dat het voor jongeren interessant blijft in haarlem te blijven ipv te vertrekken naar omliggende grote steden. Daarnaast zal het toerisme meer gaan aantrekken. Ik kom uit de tijd van het bruisende nachtleven van Haarlem. En gun dit de jongere generatie ook.”
Fijn dat u zich kan vinden in het concept van de Nachtvisie en het bijbehorende actieplan.
P
“I agree Haarlem needs more venues more night life ,always respecting the life of the neighbors. There are plenty of empty areas at night that could accommodate loud activities and attract the Haarlem youth safely and within cycling home”
Fijn dat u zich kan vinden in het concept van de Nachtvisie en het bijbehorende actieplan. Binnen thema 1 besteden we aandacht aan fysieke ruimte voor de nacht en binnen thema 3 aan de leefbaarheid.
Q
“ik zou ook graag willen dat er wat meer clubs in de stad komen voor 16+ want wij kunnen eigenlijk nooit wat gezellig doen in de stad in de late avonden / nacht”
Binnen thema 3 zetten we in op nieuwe plekken voor nachtcultuur. Daarnaast zijn we bezig met onderzoek naar uitgaan voor jongeren onder 18 jaar (actie 13) juist zodat er ook iets te doen is voor de jonge doelgroep.
R
“Mooi dat er 2 nieuwe locaties voor nachtcultuur komen en ook mooi dat in dat verband Waarderpolder en Schalkwijk worden bekeken. Maar suggestie: er is ook nog nagenoeg niets in Haarlem Noord, een groot stadsdeel. En: de punkrock van Minor Operation Bookings is supertof, heeft following en makers. Maar dat geldt ook voor de poprock van Haarlemse PopScene On Tour. Bestendiging van die laagdrempelige opstap voor beginnende bands zou gebaat zijn bij meer vaste podiumruimte dan de 5 podia (Out Of The Blues, Stiel's, In Den Koffer, Lokaal en Slachthuis) van nu.”
De Waarderpolder en Schalkwijk worden specifiek benoemd omdat er relatief weinig omwonenden zijn en nog ruimte is voor ontwikkelingen. In Haarlem Noord liggen minder kansen, maar als die er zijn dan wordt daar zeker ook naar gekeken.
S
“Wat fijn! Breng alsjeblieft levendigheid, inclusiviteit, kunst en cultuur op de kaart. Binnen én buiten (met oog voor milieu en mens). Goed voor ontwikkeling van jeugd, maar ook voor samenbrengen van diverse culturen en leeftijden. Maak gebruik van leegstand. Maak de stad Haarlem levendig.”