Bijlage 2 Jaarverslag OSZG 2022
Tekst van het document
Jaarverslag 2022
Onderwijsstichting Zelfstandige Gymnasia
Introductie
OSZG De Onderwijsstichting Zelfstandige Gymnasia (OSZG) is het schoolbestuur van zes zelfstandige gymnasia. Deze gymnasia verzorgen gezamenlijk aan ruim 4.600 leerlingen onderwijs. De OSZG biedt hoogwaardig gymnasiaal onderwijs op de aangesloten zelfstandige gymnasia. Daarmee wordt een belangrijke bijdrage geleverd aan de kennismaatschappij in Nederland. De zelfstandige gymnasia willen een leeromgeving bieden, waarin leerlingen zich wetenschappelijk, cultureel en sociaal maximaal kunnen ontplooien.
Inhoud 1.
2.
Bestuursverslag en verslag Raad van Toezicht
Financiële situatie op de balansdatum
1.1
Bestuursverslag
4.1
Exploitatie en kengetallen
1.2
Verslag Raad van Toezicht 2022
4.2
Analyse exploitatie
4.3
Balans per 31 december 2022 en 2021
Algemene Informatie
4.4
Analyse balansposten
2.1
Kernactiviteiten
4.5
Reserves en voorzieningen
2.2
Missie
4.6
Kasstromen
2.3
Visie op gymnasiaal OSZG-onderwijs
4.7
Treasurymanagement
2.4
Het bestuur
4.8
Begroting 2023
2.5
Bestuursbureau, staf en allocatie van middelen
4.9
Continuïteitsparagraaf
2.6
Kwaliteitszorg
4.10 Risicoanalyse
2.7
Gemeenschappelijke medezeggenschapsraad (GMR)
4.11 Gebeurtenis na balansdatum
2.8
Vertrouwenspersonen OSZG, klachten en juridische geschillen
3.
4.
5.
Informatie per school 5.1
Stedelijk Gymnasium Haarlem
Onderwijs
5.2
Gymnasium Felisenum
3.1
Ontwikkeling leerlingenaantallen
5.3
Barlaeus Gymnasium
3.2
Onderwijsprestaties
5.4
Vossius Gymnasium
7.1
Accountantsverklaring (C1)
3.3
Tevredenheidsonderzoeken
5.5
Gymnasium Bernrode
7.2
Ondertekening
3.4
Personeelssamenstelling
5.6
Stedelijk Gymnasium ‘s-Hertogenbosch
3.5
Verzuim
3.6
Internationalisering en Onderzoek
3.7
Strategisch personeelsbeleid (HRM)
6.1
A.1.0 Grondslagen
3.8
Toetsing en examinering
6.2
A.1.1 Balans na resultaatbestemming per 31 december 2022
3.9
Duurzaamheid, maatschappelijke aspecten
6.3
A1.2 Staat van baten en lasten over 2022
van het ondernemen en schoolgebouwen
6.
7.
Overige gegevens
Jaarrekening
Bijlagen
6.4
A.1.3 Kasstroomoverzicht over 2022
3.10 Investeringen
6.5
A.1.4 Toelichting behorende tot de balans
1.
Balans per 31 december 2022 per school (B1)
3.11 Nationaal Programma Onderwijs
6.6
A1.5 Niet in de balans opgenomen rechten en verplichtingen
2.
Exploitatierekening 2022 per school (B2)
3.12 Inhaal-en ondersteuningsprogramma’s
6.7
WNT-verantwoording 2022 Onderwijsstichting Zelfstandige
3.
Toelichting op de balans per 31 december 2022 per school (B3)
Gymnasia
4.
Toelichting op de exploitatierekening 2022 per school (B4)
6.8
Verantwoording subsidies (G)
5.
Gegevens over de rechtspersoon (D1)
6.9
Bestemming van het resultaat (C2)
6.
Bestemming van het exploitatieresultaat per school (D3)
3.13 Werkdrukmiddelen 3.14 Passend Onderwijs
6.10 Verbonden partijen (E) Jaarverslag - OSZG
3
Feitjes
4350
en wetenswaardigheden
Onze kernwoorden
Leerlingen
Gemiddeld tevredenheidscijfer
95,9 % Gemiddeld slagingspercentage
•
Zelfstandig
•
Hoogwaardig onderwijs
•
Wetenschappelijk
•
Maximaal ontplooiing
8,2 Gymnasium Felisenum Velsen Vossius Gymnasium Stedelijk Gymnasium Haarlem
524
Medewerkers
Doorstroom WO:
2
Klachten
62% Jaarverslag - OSZG
Barlaeus Gymnasium
Stedelijk Gymnasium 's-Hertogenbosch
4
Gymnasium Bernrode
1
Bestuursverslag en verslag Raad van Toezicht
Bestuursverslag
1. 1.1
Algemene informatie
Bestuursverslag en verslag Raad van Toezicht Bestuursverslag
Bestuursverslag Aan het begin van kalenderjaar 2022 hadden de scholen van de OSZG nog volop te maken met de gevolgen van de coronapandemie. Het onderwijs kon langere tijd niet de kwaliteit leveren die nodig was en de effecten daarvan waren duidelijk zichtbaar. Leerlingen kampten met kennisachterstanden en hadden vooral ook sociaal-emotionele vragen na een tijd waarin ze grotendeels op zichzelf waren aangewezen. De verbinding van de individuele leerling met de school bleek in 2022 daarom een van de belangrijkste aandachtspunten. De scholen van de OSZG hebben op veel verschillende manieren ondersteuning geboden aan leerlingen. In de tweede helft van het jaar kwam het onderwijsproces langzamerhand in stabieler vaarwater. Veel leerlingen vonden elkaar en hun plek in de klas weer, en de negatieve gevolgen van de schoolsluitingen leken grotendeels voorbij. Daardoor is ook op de scholen meer ruimte gekomen voor nieuw beleid. De scholen van de OSZG hebben in het afgelopen jaar daar ook op ingezet. Dit jaarverslag presenteert eerst het financiële resultaat inclusief toelichting van de stichting als geheel en daarna van de zes aangesloten scholen. Het biedt ook inzicht in de inhoud en
Jaarverslag - OSZG
Onderwijs
Financiële situatie
Informatie per school
kwaliteit van het onderwijs op de scholen, hun personeelsbeleid en hun relaties met de maatschappelijke omgeving. De structuur van de OSZG sluit aan bij de wettelijke eisen van scheiding tussen bestuur en intern toezicht. Als lid van de VO-raad houdt de OSZG zich bovendien aan de Code Goed Onderwijsbestuur voor het voortgezet onderwijs. Het bestuur van de OSZG bestaat uit de rectoren van de aangesloten scholen. Bestuursleden zijn verantwoordelijk voor een van de portefeuilles: Financiën, Onderwijs en Kwaliteit, Personeelszaken en Bestuursbureau/Facilitaire zaken. Deze portefeuilleverdeling wordt elke twee jaar opnieuw beoordeeld en ook het voorzitterschap rouleert tweejaarlijks. Sinds augustus 2021 vervult ondergetekende, rector van het Gymnasium Felisenum, deze functie.
Jaarrekening
Overige gegevens
kwaliteitszorg in de vorm van een zelfevaluatie op de scholen, gevolgd door een visitatie door de OSZG-scholen onderling. In het voorjaar van 2023 vinden de eerste evaluaties en visitaties plaats. Het Stedelijk Gymnasium Haarlem startte in 2022 met een ingrijpende renovatie van de verouderde locatie Prinsenhof. Grote onzekerheden rond deze verbouwing zijn de beschikbaarheid en levertijden van materialen. Het risicomanagement van het project is ondergebracht bij een stuurgroep. De verwachting is dat het gymnasium de gerenoveerde school direct na de kerstvakantie van 2023 weer kan gebruiken.
Bij de Raad van Toezicht vond in 2022 een wisseling van de wacht plaats. Erwin van Geenen en Gerard van Wijk namen afscheid aan het einde van hun zittingstermijn, Eric Rijnders nam het voorzitterschap over. De andere leden van de Raad van Toezicht nemen ieder deel aan een van de volgende commissies: auditcommissie, remuneratiecommissie en commissie onderwijs en kwaliteit. Formeel bestaat de Raad van Toezicht uit zes leden. Momenteel zijn vijf plaatsen ingevuld, de werving voor een zesde lid gebeurt in 2023. Het belangrijkste onderdeel van nieuw beleid dat het bestuur heeft ingezet gaat over de borging van bestuurlijke sturing op de kwaliteit van het onderwijs op de individuele scholen. In 2022 ontwikkelde de OSZG een systematische aanpak voor
6
Bestuursverslag
Algemene informatie
Onderwijs
Financiële situatie
Informatie per school
Bij het opstellen van de begroting 2022 is rekening gehouden met een positief resultaat van € 138.900. De instructie van het ministerie van OCW over het opnemen van de ontvangen NPO-subsidies in de administratie blijkt echter aan verandering onderhevig. Daardoor geeft het exploitatieresultaat (exclusief de NPO-subsidies) geen reëel beeld van de werkelijkheid. Deze veranderingen hebben overigens geen invloed op het nettoresultaat inclusief de NPO-subsidies.
Jaarrekening
Overige gegevens
Het bestuur van de OSZG wil de bestuurlijke eenheid van de zes zelfstandige gymnasia verder versterken om nog beter invulling te geven aan de maatschappelijke en onderwijskundige opdracht van de afzonderlijke scholen. In 2022 zijn grote stappen gezet rond kwaliteitszorg en personeelsbeleid. Het bestuur en de Raad van Toezicht werken in 2023 verder aan deze speerpunten en rekenen daarbij op steun van alle betrokkenen. Marcel Kemper, voorzitter bestuur
De OSZG boekte in 2022 een resultaat van € 837.785 negatief. Vanuit het Nationaal Programma Onderwijs is € 1.526.000 ontvangen aan extra middelen. Voor de NPO-schoolprogramma’s is € 2.127.000 aan middelen besteed. In 2022 is € 599.000 uit de bestemmingsreserve opgenomen. Het restant van de reserve, plus het inmiddels ontvangen restant aan NPO-subsidies, is bestemd voor de extra schoolprogramma’s in de komende jaren. Na verrekening van het bedrag aan de bestemmingsreserve wordt 2022 afgesloten met een nettoresultaat van € 873.000 negatief. De twee voornaamste oorzaken voor dit negatieve resultaat zijn de extra afschrijvingen in verband met de verbouwing van het Stedelijk Gymnasium Haarlem, en de dotaties van de voorzieningen langdurig zieken en verlofsparen. Vanwege het negatieve resultaat is de algemene reserve afgenomen met ruim € 940.000, met een navenante impact op de kengetallen. Deze zijn afgenomen, maar liggen nog steeds ruim boven de gestelde normen.
Jaarverslag - OSZG
7
Bestuursverslag
1.2
Algemene informatie
Verslag Raad van Toezicht 2022 1. Verantwoording wettelijke taken
Onderwijs
Financiële situatie
Informatie per school
In 2022 bestond de RvT uit:
• De heer dr. E.W. van Geenen, voorzitter (tot 1 september 2022)
Verslag van de Raad van Toezicht De Raad van Toezicht (RvT) richt zich met name op de doelstelling, maatschappelijke legitimatie, het strategisch beleid en de continuïteit van de stichting, op de risico’s die de stichting loopt en op de beheersing daarvan. De uitoefening van het toezicht gebeurt aan de hand van intensieve gesprekken met het bestuur tijdens reguliere vergaderingen, in diverse commissies en via bilaterale contacten en werkbezoeken. Daarnaast vervult de raad de werkgeversfunctie naar het bestuur en geeft zij het bestuur gevraagd en ongevraagd advies. De RvT fungeert verder als klankbord voor het bestuur door vragen te stellen, mee te denken en feedback te geven. Met dit verslag legt de RvT verantwoording af over het toezicht in 2022. Samenstelling Leden van de RvT worden benoemd voor een termijn van vier jaar. Direct aansluitend zijn zij eenmalig herbenoembaar voor een nieuwe termijn. RvT-leden opereren onafhankelijk en bestrijken samen een breed kennis- en ervaringspalet, waaronder onderwijs, arbeidsrecht, financiën, bestuur en governance. In 2022 bestond de RvT eerst uit zes, later uit vijf leden:
Jaarverslag - OSZG
• De heer mr. drs. E.S. Rijnders, voorzitter (vanaf 1 september 2022)
• Mevrouw dr. K.S. Ali, lid • Mevrouw drs. C. Hueting, lid • Mevrouw drs. S.C.M. Lijesen, lid • De heer mr. H.T. van der Meer, lid • De heer drs. G.M. van Wijk, Iid (tot 1 september 2022) Op 1 september eindigde de zittingstermijn van de heren Van Geenen en Van Wijk. In het voorjaar vond de werving plaats voor hun opvolging, met als resultaat de benoeming van de heer Rijnders als nieuwe voorzitter. De andere vacature was eind 2022 nog niet ingevuld, omdat de eerste wervingsronde geen passende kandidaat opleverde. Begin 2023 start een nieuwe ronde. De heer Van der Meer is in 2022 herbenoemd voor een tweede termijn van vier jaar.
Jaarrekening
Overige gegevens
Commissies De RvT kent drie commissies:
• Remuneratiecommissie (RC): de heren Rijnders en Van der Meer
• Auditcommissie (AC): mevrouw Lijesen (en vacature) • Commissie Onderwijs en Kwaliteit (COK): mevrouw Ali en mevrouw Hueting De RC adviseert de voltallige RvT in verband met de werkgeversfunctie en voert jaarlijks een individueel gesprek met alle bestuurders. De AC adviseert de RvT gevraagd en ongevraagd over de rechtmatigheid en doelmatigheid van het financieel beheer en beleid van de stichting, en de door de stichting in standgehouden scholen. De AC richt zich zowel op de inhoud als de tijdige en zorgvuldige totstandkoming van de wettelijk verplichte financiële stukken, zoals de begroting, prognoses en jaarrekening. Daarnaast betrekt het bestuur de AC bij alle andere financiële kwesties in de bedrijfsvoering, bijvoorbeeld verbouwingen en het treasurybeleid. In 2022 kwam de AC viermaal bijeen en er waren twee aparte overleggen in Haarlem over de grootschalige verbouwing van het Stedelijk Gymnasium in die stad.
8
Bestuursverslag
Algemene informatie
De COK adviseert de voltallige RvT over de kwaliteit van het onderwijs op alle scholen van de OSZG. De commissie kwam in 2022 viermaal bijeen en sprak onder meer over het kwaliteitsbeleid, examenresultaten, onderwijsresultaten en leerlingenaantallen. Een gesprek over de kwaliteit van onderwijs gaat niet alleen over het uitwisselen van data en het beoordelen van informatie (examenresultaten, uitslagen van tevredenheidsonderzoeken), maar ook over waarden en idealen in het onderwijs. In 2023 besteedt de COK expliciet aandacht aan zelfevaluatie, visitatie en onderwijsresultaten. Verder is het doel meer diepgang te brengen in de gesprekken tussen het bestuur en de RvT. Voorbereiding en reguliere vergaderingen Er vindt veelvuldig afstemming plaats tussen de voorzitters van de RvT en het bestuur en de bestuurssecretaris over aandachtspunten op de agenda van de RvT en ontwikkelingen binnen de stichting. Ook buiten het vergaderrooster weten zij elkaar waar nodig te vinden. De OSZG hecht veel waarde aan transparantie en verantwoording over het toezicht. De RvT werkt volgens de Code Goed Onderwijsbestuur van de VO-raad. Elk jaar wordt gecontroleerd of de stichting voldoet aan de wet- en regelgeving en aan de principes en good practices van de Code Goed Onderwijsbestuur VO.
De RvT hield in 2022 in vier reguliere vergaderingen en daarbij waren ook het bestuur en de bestuurssecretaris aanwezig. De externe accountant woonde de vergadering bij waarin is gesproken over de jaarrekening en managementletter. De vergaderingen verliepen in een goede sfeer en alle besluiten
Jaarverslag - OSZG
Onderwijs
Financiële situatie
Informatie per school
zijn unaniem genomen. Een belangrijk algemeen, terugkerend thema was de ontwikkeling van de onderwijskwaliteit en de governance van de OSZG. Naast de reguliere vergaderingen kwam de RvT nog enkele malen bijeen, onder meer voor het periodieke overleg met de GMR, de jaarlijkse zelfevaluatie en een intervisiebijeenkomst met de RvT van Het Nieuwe Lyceum in Bilthoven. De belangrijkste besluiten 2022 waren: -
Vaststellen vergoeding leden RvT;
-
Wijzigen integriteitscode;
-
Benoeming E. Rijnders tot voorzitter RvT
-
Vaststellen klassenindeling WNT;
-
Extra bijdrage verbouwing Haarlem;
-
Herbenoeming H. van der Meer.
Jaarrekening
Overige gegevens
De remuneratiecommissie Eind 2021 kondigde de rector-bestuurder van het Barlaeus Gymnasium aan dat hij van baan ging wisselen. De remuneratiecommissie deed begin 2022 een eerste aanzet voor het werven en benoemen van een opvolger. In samenspraak met het bestuur is besloten tussentijds geen interim rector aan te stellen, maar de taken tijdelijk te verdelen over het bestuur en de schoolleiding. Op 1 augustus trad mevrouw S. Lippert-Suarez Müller aan als nieuw bestuurslid en rector. De remuneratiecommissie voerde in 2022 met alle rectorbestuurders een jaargesprek en in één geval ook een beoordelingsgesprek in verband met de vaste aanstelling een rector-bestuurder. Geldelijke beloningen vinden plaats binnen de kaders van de
Werkgeverschap Evaluatie van het uitvoerend bestuur Rond de kwaliteit van onderwijs heeft de RvT de huidige schoolplannen, (reguliere) inspectierapporten, examenresultaten en het klachtenregister van de OSZG besproken. Op basis daarvan oordeelde de raad dat de basiskwaliteit van onderwijs binnen de OSZG-scholen goed is. Over het algemeen scoren zij op de indicatoren voor onderwijsresultaten boven de normen van de Onderwijsinspectie.
WNT. De RvT volgde in 2022 bij het bezoldigingsbeleid voor het bestuur de cao van het VO. Het plan is met ingang van 2023 de bezoldiging mede te baseren op de bestuurders-cao. Financiën In 2022 zijn de vaste onderwerpen besproken, zoals de jaarrekening, tussentijdse cijfers, de interim-controle, de begroting voor het volgende jaar (met voorafgaand de kaderbrief) en de meerjarige prognoses. Verder kwamen aan bod het reguliere adviesrapport vanuit de accountant, waarmee de OSZG continu werkt aan het verbeteren van de administratieve organisatie en interne beheersing van de organisatie.
9
Bestuursverslag
Algemene informatie
De RvT heeft de begroting, jaarrekening, het bestuursverslag en het strategisch meerjarenplan goedgekeurd. Er is ook gesproken over de verbouwing van het Stedelijk Gymnasium Haarlem – een complex project vanwege de ligging in het historische centrum, het monumentale karakter van het pand en de noodzaak om renovatie en nieuwbouw te combineren. De RvT, en in het bijzonder de auditcommissie, is intensief betrokken bij dit traject. Rechtmatige en doelmatige besteding van middelen De commissies van de RvT stellen haar in staat het toezicht op deelgebieden grondig voor te bereiden en de informatievoorziening naar de raad te optimaliseren. Tegelijkertijd zijn commissiebijeenkomsten momenten voor inhoudelijke verkenning, feedback en advies. Bij deze bijeenkomsten zijn bestuursleden, schoolleiders en in bepaalde gevallen stafmedewerkers aanwezig. Met name de auditcommissie richt zich op de doelmatige besteding van de rijksmiddelen. Dit doet zij door bij het bespreken van de begroting en het meerjarenperspectief een opbouwend kritische houding aan te nemen en nauw contact te houden met onze accountant, zowel bij het bepalen van de controlestrategie als bij het periodiek bespreken van de uitkomsten van controles. De accountant beoordeelt daarnaast de doelmatigheid in het jaarverslag. Met de goedkeuring van het jaarverslag geeft hij aan dat de gedane bestedingen doelmatig zijn.
Keuze accountant Voor de controle van de jaarrekening 2022 heeft de RvT opnieuw Van Ree Accountants gevraagd, met als belangrijkste reden het borgen van continuïteit, onder andere vanwege wisselingen
Jaarverslag - OSZG
Onderwijs
Financiële situatie
Informatie per school
binnen de auditcommissie. De keuze is getoetst aan de statuten van de stichting en daarbij zijn er geen belemmeringen geconstateerd. Treasurymanagement Het treasurybeleid van de OSZG is primair gericht op het beheersen van financiële risico’s om de financiële continuïteit van de organisatie te waarborgen. Als secundaire prioriteit geldt het reduceren van financieringskosten. Ook wordt beoogd overtollige liquide middelen tegen een zo hoog en veilig mogelijk rendement uit te zetten? De OSZG voert een actief kasgeldbeheer, gebruik makend van integraal schatkistbankieren bij het ministerie van Financiën. De liquide middelen van de scholen staan grotendeels op een rekening-courant bij de Staat der Nederlanden. De Staat vergoedt over het gehele saldo een rente die gelijk is aan het EONIAtarief. Daarnaast is het mogelijk deposito’s tegen het geldende EURIBOR-tarief te plaatsen. Besluiten over beleggen en belenen van middelen gebeuren in lijn met het financieel statuut. Kwaliteitsbeleid Ten aanzien van de kwaliteit van onderwijs heeft de RvT de vigerende schoolplannen, de (reguliere) inspectierapporten, de examenresultaten, alsmede het klachtenregister van de OSZG besproken. Op basis van deze informatie is de RvT van oordeel dat de basiskwaliteit van onderwijs binnen de OSZG-gymnasia goed is.
Over het algemeen scoren de scholen binnen de OSZG boven de norm van de indicatoren die de Onderwijsinspectie hanteert.
Jaarrekening
Overige gegevens
Dit jaar heeft het bestuur naar aanleiding van gesprekken met de RvT een kwaliteitsmanagementsysteem ontwikkeld ter borging van de onderwijskwaliteit. O.a. zelfevaluatie en visitatie zijn onderdeel van het kwaliteitsbeleid en zal in 2023 als een pilot worden ingevoerd binnen enkele scholen. Tevens is een centrale kwaliteitsfunctionaris aangesteld per 1 maart 2O22. Medezeggenschap In 2022 kwam de gemeenschappelijke medezeggenschapsraad (GMR) twee keer bijeen. Zoals gebruikelijk was het bestuur aanwezig bij een van de bijeenkomsten. De ontmoetingen boden volop ruimte voor inbreng van ervaringen, zorgpunten en vragen. Zo is onder andere gesproken over de groei van het leerlingenaantal en de governance. Zelfevaluatie Eind 2022 hield de RvT een zelfevaluatie. Daarin kwamen onder meer de samenstelling van de raad, scholingswensen, werkbezoeken, beloningssystematiek voor bestuur en RvT én de wenselijkheid van een doorontwikkeling van de governance aan bod. Over dat laatste is besloten in de lente en zomer van 2023 met het bestuur, en onder externe begeleiding, twee bijeenkomsten te organiseren. De opbrengst daarvan moet uitmonden in een visie op en kader voor effectief en efficiënt bestuur en toezicht. Het toezichtkader definieert welke aspecten worden gemonitord en welke verwachtingen de RvT aan de bestuurders stelt.
In 2022 stond de RvT niet voor situaties waarbij sprake was van een (potentieel) tegenstrijdig belang.
10
Bestuursverslag
Algemene informatie
Toezichtvisie en -kader In het toezichtkader staat de wet- en regelgeving op het gebied van toezicht houden centraal, evenals de manier van verantwoording afleggen. In 2023 ontwikkelt de RvT het toetsingskader verder samen met het bestuur, gevolgd door een onderliggende toezichtvisie. Daarin wil de RvT, in afstemming met het bestuur, een gezamenlijk beeld formuleren over hoe zij toezicht houdt en welke uitgangspunten van belang zijn voor het handelen van de RvT. De raad bewaakt op transparante wijze en vanuit een waarderend perspectief de eigenheid en strategische doelen van de OSZG.
Onderwijs
Financiële situatie
Informatie per school
bezoldiging onveranderd. Na onderzoek en een uitgebreide analyse door de renumeratiecommissie, onder meer op basis van een benchmark, indexeringscijfers en de VTOI-normen, is besloten de beloningssystematiek te herzien. Voortaan vormen de VTOI-normen het uitgangspunt, met een daaraan gekoppelde jaarlijkse indexatie. Op deze manier sluit de OSZG aan bij sectorbrede normen en is geen eigen beloningsbeleid meer nodig. Eric Rijnders Voorzitter Raad van toezicht
Jaarverslag - OSZG
Overige gegevens
Overzicht nevenfuncties leden Raad van Toezicht E.S. Rijnders (voorzitter vanaf 1-9-2022) Hoofdfunctie: directeur Janivo Stichting
H.T. van der Meer Hoofdfunctie: senior raadsheer Gerechtshof Amsterdam (per 1-1-22)
Nevenfuncties:
Nevenfunctie, samenhangend met de hoofdfunctie:
• voorzitter RvC Herstructureringsmaatschappij Overijssel NV • vicevoorzitter RvT Stichting Monumentenwacht Noord-Brabant • lid RvC NV Bergkwartier • lid RvT Stichting Vitus Zuid • lid RvC Stichting DBF
Vergoeding RvT Leden van de RvT ontvangen een jaarlijkse vergoeding, waar nodig aangevuld met reiskosten. Sinds 2018 is deze jaarlijkse
Jaarrekening
• lid RvT Stichting Nederlands Helsinki Comité • penningmeester Stichting Kwaliteitsregister Jeugd • lid Commissie Toezicht Arrestantenzorg Midden-Nederland K.S. Ali Hoofdfunctie: directeur Fundraising Technische Universiteit Eindhoven Nevenfuncties: • lid Raad van Toezicht Stichting Swalm en Roer: lid remuneratiecommissie • voorzitter Kamer Onderwijs Hogeschool Zuyd: compliance vraagstukken C. Hueting Hoofdfunctie: senior Beleidsadviseur Onderwijs bij de VO-raad
• gastdocent arbeids(proces)recht diverse onderwijsinstellingen
S.C.M. Lijesen Hoofdfunctie: wiskundedocent Stedelijk Gymnasium Leiden (Leiden) eigenaar Financieel Raadsvrouw (Leiden) Nevenfunctie:
• bestuurslid Stichting Haanstra Identiteit • lid Raad van Toezicht Stichting Pieterskerk Leiden Tot 1 september 2022: G.M. van Wijk (voorzitter tot 1 september 2022) geen nevenfuncties E.W. van Geenen Hoofdfunctie: lid College van Bestuur HAS green academy Nevenfuncties: vicevoorzitter Lid Raad van Toezicht Adelante Zorggroep, voorzitter Auditcommissie lid Raad van Toezicht Medèz
11
2
Algemene informatie
Bestuursverslag
2.
Algemene informatie
Algemene Informatie
2.1 Kernactiviteiten Het bestuur van de Onderwijsstichting Zelfstandige Gymnasia (OSZG) is het bevoegd gezag van zes zelfstandige gymnasia: het Barlaeus Gymnasium en het Vossius Gymnasium in Amsterdam, het Stedelijk Gymnasium Haarlem, het Gymnasium Felisenum in Velsen, het Stedelijk Gymnasium ’s-Hertogenbosch en het Gymnasium Bernrode in Heeswijk-Dinther. De scholen verzorgen gymnasiaal onderwijs aan ongeveer 4.500 leerlingen. 2.2 Missie Alle OSZG-leerlingen voorbereiden op de wereld van nu en morgen; hen daarvoor opleiden tot autonoom denkende mensen met kritisch vermogen en een empathische grondhouding, in een gelijkwaardige (school)cultuur van wederzijdse acceptatie.
Onderwijs
3.
Visie op gymnasiaal OSZG-onderwijs 1. Het onderwijs op de OSZG-scholen vindt zijn inspiratie in de zoektocht naar de wortels van onze beschaving, onder andere in de klassieke cultuur en in de actuele ontwikkeling van het denken daarover. 2. Het OSZG-onderwijs sluit aan bij de laatste wetenschappelijke inzichten in brede zin, maar in elk geval bij inzichten rond didactiek, pedagogiek en de actuele wetenschappelijke inzichten over de betekenis van de klassieken.
Jaarverslag - OSZG
Informatie per school
e OSZG-scholen zijn oefenplaatsen voor de D samenleving en een open, veilige ontmoetingsplek voor leerlingen met verschillende achtergronden. Leerlingen leren hierdoor omgaan met diversiteit en worden voorbereid op hun bijdrage als wereldburger. De grondbeginselen van de democratische rechtsstaat zijn daarbij leidend.
4. De OSZG-scholen zijn dynamische organisaties waarin continu verbeteren vanzelf spreekt. De OSZG staat voor een cultuur waarin we steeds weer reflecteren op waar we staan en zoeken naar de passende volgende stap. Vanuit deze lerende houding komen we tot verbeteringen in ons handelen.t. 5.
2.3
Financiële situatie
innen de OSZG-scholen werken we als team B samen, omdat we weten dat de kwaliteit van het onderwijs hierdoor toeneemt. We kennen en erkennen elkaars talenten en benaderen elkaar vanuit een waarderend perspectief.
Jaarrekening
Overige gegevens
2.4 Het bestuur In maart 2015 is de huidige bestuursstructuur conform de nieuwe statuten van kracht geworden. Het bestuur heeft in 2022 10 keer met elkaar vergaderd. Tijdens de reguliere bestuursvergaderingen zijn onder meer de volgende onderwerpen aan de orde gekomen: -
Uitbreiden afdeling HRM met een stafmedewerker;
-
Wijzigen reglement bestuur en toezicht;
-
iet-bestede NPO-gelden komen in een N bestemmingsreserve;
-
articipatiewet (bij vacatures wordt eerst gekeken naar P kandidaten met een afstand tot de arbeidsmarkt);
-
Besluit tot het ontwikkelen van een uniform en gemeenschappelijk MTO;
-
Vaststellen visiedocument;
-
Vaststelling integriteitscode;
-
Scholingsbudget bestuurders.
Openbaar onderwijs Vijf van de zes scholen bieden openbaar onderwijs. Alleen Gymnasium Bernrode heeft een katholieke signatuur. Daarom is de OSZG voor de wet een stichting voor bijzonder onderwijs. De scholen zijn algemeen toegankelijk, zonder onderscheid naar godsdienst of levensbeschouwing.
13
Bestuursverslag
Algemene informatie
Samenstelling Het bestuur bestond in 2022 uit de volgende leden: -
De heer A. Hietbrink (rector Barlaeus Gymnasium Amsterdam) tot 1 maart
-
De heer E.J. Bakker (rector Stedelijk Gymnasium ’s-Hertogenbosch)
-
De heer J.H. van der Werff (rector Stedelijk Gymnasium Haarlem)
-
Mevrouw C.A. Hijlkema (rector Vossius Gymnasium)
-
De heer H. Relou (rector Gymnasium Bernrode)
-
De heer M. Kemper (rector Gymnasium Felisenum), voorzitter
-
Mevrouw S. Lippert-Suarez Muller (rector Barlaeus Gymnasium) vanaf 1 augustus
Onderwijs
Financiële situatie
Informatie per school
De volgende bestuursleden hadden in 2022 onder-staande nevenfuncties. De overige bestuursleden niet:
• • •
A. Hietbrink (tot 1-3-2022) rector Barlaeus Gymnasium Lid Adviesraad VU (onbezoldigd) Lid bestuur Stichting Het Zelfstandig Gymnasium (onbezoldigd) Lid Raad van Toezicht Karavaan (onbezoldigd)
M. Kemper (voorzitter vanaf 1-10-2021) rector Gymnasium Felisenum • Lid Raad van Toezicht Surplus Basisscholen E.J. Bakker, rector Stedelijk Gymnasium Den Bosch • Lid bestuur Stichting Samenwerkingsverband VO de Meierij C.A. Hijlkema, rector Vossius Gymnasium • Lid bestuur VVE Gebouw Raamsingel 44, Haarlem S.B.A. Lippert-Suarez Muller, rector Barlaeus Gymnasium • Lid Bestuur VVE Zocherstraat 71, Amsterdam J.G.T.M. Relou, rector Gymnasium Bernrode • Lid Bestuur Stichting Samenwerkingsverband VO 30-06 J.H. van der Werff, rector Stedelijk Gymnasium Haarlem • Lid bestuur VVE Prins Hendrikplein 17, Den Haag
Jaarverslag - OSZG
Jaarrekening
Overige gegevens
Het bestuur bespreekt jaarlijks de portefeuilleverdeling en legt deze opnieuw vast, gebruik makend van een roulatieschema. De Code Goed Onderwijsbestuur voor het Voortgezet Onderwijs is in 2018 volledig geïmplementeerd. Verantwoording aan OCW gebeurt via de jaarverslaglegging. Ook de betreffende gemeenten ontvangen het jaarverslag (en begrotingen), desgewenst met toelichting van het bestuur aan de gemeenteraad. Ouders en leerlingen worden geïnformeerd via de lokale medezeggenschapsinstanties, de website van de school en/of de schoolgids, het schoolplan en de informatie op Vensters. De OSZG publiceert alle reglementen en het jaarverslag op haar website, zoals het lidmaatschap van de Code goed bestuur VO-raad vereist, met ook het overzicht van nevenfuncties van bestuursleden. Er is geen sprake van tegenstrijdige belangen. Er vindt een horizontale dialoog plaats met de GMR. Alle scholen hebben een goed functionerende MR, waarmee overlegd wordt over schoolplan, formatie en begroting. Ook kennen wij actieve ouderbesturen en leerlingenraden.
14
Bestuursverslag
Algemene informatie
2.5
Bestuursbureau, staf en allocatie van middelen Het bestuursbureau van de OSZG regelt de centrale administratie en financiën, en verzorgt de regeling ouderbijdrage voor de scholen.
Onderwijs
Financiële situatie
Informatie per school
Kosten die direct toewijsbaar zijn aan de scholen, zoals administratieve software, worden direct omgeslagen naar de scholen, ook naar rato van het aantal leerlingen, of naar de individuele school bij directe toewijsbaarheid.
Bij het bestuursbureau, bestuurssecretariaat en de stafafdelingen HRM en Onderwijs en Kwaliteit werken negen medewerker(s), met een totaal van zeven fte. De verantwoordelijkheid voor het bestuursbureau ligt bij het hoofd bestuursbureau. Het bestuurssecretariaat en de stafmedewerkers vallen direct onder het bestuur.
De verwerking van de regeling ZiZo, intern vereveningsfonds voor vervangingskosten, wordt uitgevoerd binnen de administratie van het bestuursbureau. Het resultaat tussen de ingelegde premies en de uitbetaalde vergoedingen voor vervanging wordt toegevoegd aan of ingehouden van de balansrekening ZiZo-reserve. Dit betreft een bestemmingsreserve.
In 2021 is een eerste aanzet gedaan tot verdere ontwikkeling van onze stichting. Het streven is de gemeenschappelijkheid te versterken, waarbij de scholen zelf invulling blijven geven aan het primaire proces op basis van onderwijskundige keuzes en
2.6 Kwaliteitszorg In maart 2022 is Nikki Ludwig bij de OSZG gestart als adviseur Onderwijs en Kwaliteit: ‘Een nieuwe functie voor de stichting, en voor mij. Ik had ervaring in het onderwijs als orthopedagoog en
eigenaarschap. In 2022 is het bestuursbureau uitgebreid met een medewerker kwaliteit (0,8 fte), een medewerker HRM (0,6 fte) en managementondersteuning (0,6 fte) om de gezamenlijkheid te versterken.
trajectcoördinator. Binnen de OSZG heb ik de kans gekregen me een nieuw vakgebied eigen te maken. Een goed startpunt is het Onderzoekskader van de Onderwijsinspectie. Hierin staat in een aantal kwaliteitsgebieden en standaarden beschreven wat de wettelijke opdracht is aan scholen, de zogenoemde basiskwaliteit. Zo meet je als school jaarlijks de tevredenheid van leerlingen en het ervaren gevoel van veiligheid, stuur je op onderwijsresultaten en is een duidelijke onderwijskundige en pedagogisch didactische visie zichtbaar in het dagelijks handelen van alle medewerkers.
De totale exploitatie van het bestuursbureau voor 2022 beslaat een bedrag van € 743.000. Hieronder vallen de volgende kosten: -
ersoneelskosten bestuursbureau en toezichthouders P € 576.000.
-
ateriele kosten € 167.000, waarvan kosten beheer en M bestuur € 104.000 en huur pand € 62.000
Jaarverslag - OSZG
Kwaliteitszorg gaat over meten, maar vooral ook over het gebruiken van die informatie in beleid. Oftewel, meten om te willen weten en dat is in de hectiek van alledag op scholen soms
Jaarrekening
Overige gegevens
een uitdaging. Als in de onderbouw meer leerlingen blijven zitten of uitstromen dan wenselijk is, hoe reageren we daar dan op? Hoe komt het, wat kunnen we vroegtijdig doen om het te voorkomen en hoe houden we in de gaten of dat effectief is? Op deze vragen hoeft niet direct antwoord te zijn, maar het gesprek erover binnen de scholen is wel van belang en leerzaam. Om inhoudelijk te kunnen praten, mede gebaseerd op data, zijn alle scholen gestart met CumLaude. Cumlaude is een tool waarmee informatie die in SOMToday of Magister staat op een overzichtelijke manier opgehaald en geanalyseerd kan worden. Zo wordt het makkelijker om resultaten te volgen, groepen te vergelijken of trends te ontdekken. Inmiddels hebben alle leden van de schoolleidingen en de sectievoorzitters toegang zodat informatie breed in de scholen beschikbaar is. Ook alle docenten zullen op termijn toegang krijgen tot CumLaude. Om het gesprek over diverse onderwerpen ook binnen de stichting te voeren zijn we in 2022 begonnen met de opzet van een systeem voor zelfevaluatie en visitatie. Hierbij brengt een schoolteam op basis van het Onderzoekskader eerst zelf in kaart waar de school staat en wat de ambities zijn. Vervolgens komen collega’s van twee andere OSZG-scholen op bezoek om het eigen beeld te verifiëren. Dat helpt de informatie voor de school te objectiveren en van elkaar te leren.
Naast medewerkers worden ook leerlingen en ouders bij dit proces betrokken. In het voorjaar van 2023 gaan de eerste scholen met zelfevaluatie aan de slag. Kwaliteitszorg gaat dus over cijfers én mensen. Daar zit het raakvlak tussen HR en kwaliteit. Om die reden trekken
15
Bestuursverslag
Algemene informatie
Onderwijs en Kwaliteit en HR samen op bij de invoering van de observatietool (DOT) en de ontwikkelmodule (BOOT) van eLoo om vorm te geven aan het strategisch personeelsbeleid, aansluitend bij de missie en visie van de OSZG-scholen. Zo dragen we samen bij aan goed onderwijs voor al onze leerlingen.’ 2.7
Gemeenschappelijke medezeggenschapsraad (GMR) De GMR telt 12 leden en bestaat uit docenten, leerlingen en ouders. In de praktijk lukt het helaas niet altijd alle geledingen compleet te hebben. De GMR kwam in 2022 zowel digitaal als fysiek bijeen. Op uitnodiging van de GMR was ook de voorzitter van het bestuur aanwezig. De samenwerking met het bestuur verliep prettig en constructief: de agenda voor de vergaderingen is steeds in goed overleg opgemaakt en zowel de GMR als het bestuur droegen onderwerpen aan. In navolging van het bestuur heeft ook de GMR werkgroepen belegd. De ene keer gebeurde dat op eigen initiatief, op andere momenten nodigde het bestuur een afvaardiging van de GMR uit voor een werkgroep, onder meer bij de onderwerpen begroting en meerjarenverwachting, PB90 en MTO. De samenwerking tussen de werkgroepen van de GMR en die van het bestuur was positief, de GMR is tijdig in de plannen van het bestuur meegenomen. In het voorjaar en in het najaar was er een bijeenkomst met de RvT. Tijdens deze overleggen kreeg de GMR voldoende ruimte voor eigen inbreng. Verder heeft de GMR een adviesgesprek gevoerd met de nieuwe rector/bestuurder van het Barlaeus Jaarverslag - OSZG
Onderwijs
Financiële situatie
Informatie per school
Gymnasium. De GMR, het bestuur en de RvT weten elkaar in de samenwerking steeds vaker en makkelijker te vinden, ieder binnen hun eigen rol. 2.8
Vertrouwenspersonen OSZG, klachten en juridische geschillen Naast de interne vertrouwenscontactpersonen bij de scholen zijn twee externe, gecertificeerde vertrouwenspersonen aangesteld voor de stichting. De OSZG heeft Merlijn Groep gevraagd deze functies te vervullen. Ze zijn in 2022 ingevuld door mevrouw P. Meursing en de heer J. Blok. In 2022 waren er 17 meldingen bij de externe vertrouwenspersonen. Klachten en geschillen op stichtingsniveau In 2022 zijn één bezwaarschrift en één beroepschrift ingediend. De commissies verklaarden beide ongegrond. 2.8.1 Jaarverslag 2022 Functionaris Gegevensbescherming (FG) van de Onderwijsstichting Zelfstandige Gymnasia (OSZG) De FG houdt onafhankelijk toezicht op de naleving van de AVG en informeert en adviseert de organisatie over haar verplichtingen op dit vlak. In 2022 zijn opnieuw scholen bezocht. Daarbij bleek dat zij voortvarend hebben gewerkt aan uitvoering van de opgestelde plannen, waardoor steeds meer sprake is van AVG compliancy. Er is een beveiligingsincident gemeld in de vorm van een ransomware-aanval bij een applicatiebeheerder. Onderzoek wees uit dat de omvang en impact voor OSZG gering waren, daarom is de Autoriteit Persoonsgegevens niet ingelicht. De melding is wel opgenomen in het eigen register.
Jaarrekening
Overige gegevens
Over de toekenning van rollen en bevoegdheden van leerkrachten en medewerkers (bijvoorbeeld bhv’ers) bij de verwerking van bijzondere persoonsgegevens van leerlingen is geadviseerd deze alleen toe te passen als sprake is van vitaal belang. Deze verwerkingsgrondslag is opgenomen in de AVG. Rond het gebruik van applicaties en de bijbehorende verwerkingsovereenkomsten is bij de organisatie een scherper beeld ontstaan over hoe en wanneer persoonsgegevens met derden mogen worden uitgewisseld. Dit sluit aan bij het werken aan bewustwording over privacy-voorschriften in bredere zin voor alle medewerkers van de organisatie. In 2022 is op één school een bijeenkomst georganiseerd over dit onderwerp. In 2023 volgen meer bewustwordingssessies.
Conclusie en aanbevelingen De OSZG is in 2022 verder gekomen met ervaringen en het toepassen van AVG-voorschriften. De organisatie onderkent de waarde hiervan en past deze op natuurlijke wijze toe bij de dagelijkse werkzaamheden. Een aandachtspunt blijven de DPIA’s (privacyrisicobeoordelingen) van bestaande dan wel nieuwe systemen c.q. applicaties. Geadviseerd wordt dat ieder school hiervoor een eigen inventarisatie opstelt van in aanmerking komende systemen.
16
3
Onderwijs
Bestuursverslag
3.
Algemene informatie
Financiële situatie
Onderwijs
Informatie per school
Overige gegevens
Jaarrekening
Onderwijs Instroom 1e klas
3.1 Ontwikkeling leerlingenaantallen De scholen zijn sinds de vorming van de OSZG in 1998 gegroeid. De stichting begon destijds met vier scholen en in totaal 2.350 leerlingen. Inmiddels bedraagt het totale aantal leerlingen op de teldatum 1 oktober 2021 (=basis bekostiging kalenderjaar 2022) 4.473, incl. 7 VAVO-leerlingen.
Schooljaar 22-23 Haarlem
164
Felisenum
80
Barlaeus
145
Vossius
146
Bernrode
81
Den Bosch
134
OSZG
750
Instroom 1e klas schooljaar 2022 - 2023 Jaar
SGHa
GF
BG
VG
GB
SGHe
Totaal
2016
832
661
829
833
666
798
4.619
2017
875
642
825
837
658
815
4.652
2018
869
645
818
825
659
816
4.632
2019
854
607
809
835
672
817
4.594
2020
861
615
819
834
669
785
4.583
2021
845
610
799
831
631
767
4.483
2022
843
616
801
843
608
762
4.473
700 600 500 400 300 200
164
145
146
80
134 81
100 0
Jaarverslag - OSZG
750
800
Haarlem
Felisenum
Barlaeus
Vossius
Bernrode
Den Bosch
OSZG
18
Bestuursverslag
Algemene informatie
Onderwijs
3.2 Onderwijsprestaties Als gevolg van de coronacrisis houdt de inspectie van het onderwijs in 2021 en 2022 in hun oordeel rekening met de omstandigheden ten aanzien van de onderwijsresultaten. De corona-crisis heeft invloed op de onderwijsresultaten, en deze invloed ligt voor een deel buiten de invloedssfeer van besturen en scholen. Desalniettemin kan de OSZG mooie resultaten laten zien.
Financiële situatie
Informatie per school
Haarlem
96,80%
Felisenum
97,10%
Barlaeus
99,20%
Vossius
89,10%
Bernrode
92,20%
Den Bosch
95,20%
Geslaagden schooljaar 2021-2022 percentage
Onderwijspositie
Onderbouwsnelheid
Bovenbouwsucces
Gemiddeld examencijfer
Haarlem
0,00*
98.90
92,93
6,79
Felisenum
4,95
92,51*
93,45
6,53
Barlaeus
0,00*
95,83
92,90
6,82
94%
Vossius
0,00*
95,42
93,28
6,58
92%
Bernrode
7,79
87,50*
87,41
6,40
90%
Den Bosch
0,84*
93,02*
92,40
6,57
88%
100%
99,2
98% 96%
97,1 96,8 95,2 92,2
89,1
86% 84% Haarlem
Jaarverslag - OSZG
Overige gegevens
Geslaagden schooljaar 2021-2022
Onderwijsresultaten 2023 (over schooljaar 2021-2022)
Bron: CumLaude nb: Dit zijn de resultaten van schooljaar 2021-2022. De inspectie kijkt voor haar oordeel over de onderwijsresultaten naar het gemiddelde van de afgelopen 3 jaar. * onder de inspectienorm
Jaarrekening
Felisenum
Barlaeus
Vossius
Bernrode
Den Bosch
19
Bestuursverslag
Algemene informatie
Onderwijs
Financiële situatie
Informatie per school
Overige gegevens
Jaarrekening
Studiekeuze na examen
Studiekeuze na examen 80%
HBO
WO
Anders/ onbekend
Haarlem
4,46%
53,50%
42,04%
Felisenum
2,94%
61,76%
35,29%
Barlaeus
30,43%
39,13%
30,43%
30%
Vossius
4,72%
72,44%
22,83%
20%
Bernrode
4,55%
73,86%
21,59%
Den Bosch
4,65%
71,32%
24,03%
70% 60% 50% 40%
10% 0% Haarlem
Felisenum
Barlaeus
Vossius
Bernrode
Den Bosch
Bron: SHZG enquete
Studiekeuze na examen HBO
Tevredenheid leerlingen
Haarlem Felisenum
Tevredenheid leerlingen
Tevredenheid
Sfeer
Veiligheid
6,7
8,1
9,6
6,4
8,1
Studiekeuze na examen anders/onbekend
Studiekeuze na examen WO
9,3
12,0 10,0 8,0 6,0
Barlaeus
7,4
8,6
9,6
Vossius
6,7
7,8
9,5
2,0
Bernrode
7,0
8,2
9,6
0,0
Den Bosch
6,9
8,3
9,5
Vergelijkbare scholen
6,5
7,6
9,5
9,6
9,5 8,3
8,2
9,3 8,1
9,5
9,6 8,1
7,8
7,0
6,9
6,4
6,7
6,7
Bernrode
Den Bosch
Felisenum
Haarlem
Vossius
9,5 7,6 6,5
4,0
Tevredenheid
Sfeer
vergelijkbare scholen
Veiligheid
Bron: Vensters
Jaarverslag - OSZG
20
Bestuursverslag
Algemene informatie
3.3 Tevredenheidsonderzoeken Leeropbrengsten zijn belangrijk, maar de OSZG richt zich op meer dan dat. Leerlingen die zich niet veilig voelen of niet uitgedaagd, halen niet het beste uit zichzelf naar boven. Hoe tevreden ouders en leerlingen zijn is voor de OSZG een belangrijk gegeven. Zo krijgt de OSZG informatie over waarin de scholen het goed doen en waar het beter kan. Alle scholen scoren bijzonder goed op veiligheid.
Onderwijs
Financiële situatie
Informatie per school
Overige gegevens
Jaarrekening
Tevredenheid ouders Barlaeus
8,2
Bernrode
8,2
Den Bosch
8,3
Felisenum
8,3
Haarlem
8,3
Vossius
7,6
Vergelijkbare scholen
7,9
Bron: Vensters
Tevredenheid ouders 9,0
8,8
8,8 8,6 8,4
8,3
8,3
8,2
8,3
8,2 8,0
7,9
7,8
7,6
7,6 7,4 7,2
Jaarverslag - OSZG
kb ar ho e le n
lij
sc
Ve rg e
h De
n
Bo sc
e Be r
nr od
s siu Vo s
eu s la Ba r
en um lis Fe
Ha
ar
le
m
7,0
21
Bestuursverslag
Algemene informatie
3.4 Personeelssamenstelling Eind 2022 had de OSZG 524 personen in dienst – iets meer dan vorig jaar en dat heeft te maken met tijdelijke uitbreidingen voor de ondersteuningsprogramma’s. Wij verwachten een stabiel personeelsbestand voor de komende jaren en een daling naarmate de behoefte aan ondersteuning voor leerlingen vanwege corona afneemt.
Financiële situatie
Onderwijs
In een aantal gevallen was ziekte of disfunctioneren aanleiding voor ontslag. In een dergelijke situatie doen wij er eerst alles aan om een medewerker te behouden en te ondersteunen in zijn of haar functioneren. Als dat uiteindelijk onvoldoende resultaat oplevert, spant de OSZG zich in om de medewerker een loopbaanvervolg te geven en zo de uitkeringslasten zo laag mogelijk te houden.
Het personeel was als volgt verdeeld over de drie geledingen:
Informatie per school
Jaarrekening
Vergeleken met eind 2021 is het aandeel mannen en vrouwen met resp. 11 mannen toegenomen en 6 vrouwen afgenomen, in totaal dus 5 personen meer. Dit vloeit mede voort uit de inzet van extra ondersteuning in het onderwijs met middelen uit de ontvangen NPOsubsidies. Het aantal docenten is per einde kalenderjaar als volgt over de drie schalen verdeeld: Schalen
2018
2019
2020
2021
2022
LB
77
80
74
89
89
Personeelsleden OSZG
2017
2018
2019
2020
2021
2022
LC
76
84
85
98
100
Schoolleiding
15
14
14
14
14
13
LD
197
192
192
185
188
Onderwijzend personeel
353
350
356
351
372
377
Totaal
350
356
351
372
377
Ondersteunend personeel
117
116
118
118
120
134
Totaal
485
480
488
483
506
524
Functiemix per school: School
-
-
-
I n deze tellingen zijn de tijdelijke aanstellingen voor vervangers meegenomen. I n de schoolleiding werkten eind 2022 9 mannen en 4 vrouwen. oor het OP geldt dat de formatie als V volgt verdeeld was over mannen en vrouwen en over een betrekkingsomvang van 0 t/m 0,5 fte en 0,51 t/m 1,2 fte.
Jaarverslag - OSZG
<= 0,5 FTE
> 0,5 FTE
Totaal
Mannen
32
149
181
Vrouwen
55
141
196
Totaal
87
290
377
Overige gegevens
Schaal LB
Schaal LC
Schaal LD
Functiemix
aantal mdw
FTE
aantal mdw
FTE
aantal mdw
FTE
2022
SGHa
22
10,55
17
12,6
39
29,45
1,36
GF
10
5,69
16
9,58
31
21,80
1,44
BG
19
9,03
14
9,44
36
28,00
1,41
VG
9
5,11
21
14,23
35
26,03
1,46
GB
12
5,93
13
9,32
19
14,61
1,29
SGHe
17
11,48
19
11,44
28
18,52
1,17
22
Bestuursverslag
3.5
Algemene informatie
Financiële situatie
Onderwijs
Informatie per school
Verzuim
Verzuim %
Meldingsfrequentie
2019
2020
2021
2022
2019
2020
2021
2022
Stedelijk Haarlem
2,7
2,87
3,72
8,64
1,23
1,48
1,31
2,08
Felisenum
4,85
5,84
7,95
10,38
1,44
1,29
1,03
1,97
Barlaeus
3,36
3,4
3,77
6,55
1,28
1,16
0,75
1,79
Vossius
2,11
5,21
4,48
5,83
1,55
1,46
1,4
2,13
Bernrode
4,79
5,93
4,46
5,35
0,93
1,03
0,88
1,42
Stedelijk Den Bosch
1,96
2,57
2,41
3,63
1,25
1,12
1.24
2,11
Bestuursbureau
1,24
3,79
4,77
5,16
0,84
0,24
0,25
0,89
Gemiddeld
3,16
4,18
4,38
6,69
1,29
1,25
1,11
1,91
Ook in 2022 had de pandemie de nodige weerslag op het
3.6
verzuimpercentage. Vergeleken met 2021 steeg het met 2,31%. Deze stijging is op alle scholen zichtbaar en wordt veroorzaakt door een toename in het langdurig verzuim. Daarnaast is de gemiddelde meldingsfrequentie in 2022 gestegen met 0,8 ten opzichte 2021. Ook deze stijging is op alle scholen zichtbaar. We zien de toename van deze cijfers als een aandachtspunt.
De OSZG-scholen hebben internationalisering hoog in het vaandel staan. De belangrijkste ontwikkelingen in de wereld komen aan de orde tijdens de lessen aardrijkskunde, geschiedenis, economie en maatschappijleer, en ook bij de culturele en historische lessen rond de moderne vreemde talen Engels, Frans, Duits en Spaans. Bij de eerstgenoemde drie talen kunnen leerlingen op de meeste OSZG-scholen bovendien deelnemen aan internationaal erkende examens, namelijk Cambridge-, Goethe-, Dele- en Delf-examens. Verder bieden scholen de mogelijkheid om de beginselen van talen als Italiaans en Chinees te leren.
De OSZG hanteert bij ziekteverzuim het zogeheten eigenregie model. Hierbij treedt de direct leidinggevende op als casemanager. De afdeling HRM bewaakt de termijnen binnen de Wet Verbetering Poortwachter en adviseert waar nodig de leidinggevende. Ook is er iedere zes weken een sociaal-medisch overleg waarin de bedrijfsarts de schoolleiding informeert over lopende verzuimtrajecten.
Jaarverslag - OSZG
Internationalisering en Onderzoek
Jaarrekening
Overige gegevens
wereldproblemen als verdroging, aantasting van het milieu en energieschaarste. Het Vossius biedt Wereldcultuur als keuzevak. Dit vak richt zich op de cultuurproductie in werelddelen als Afrika, Azië en Zuid-Amerika en geeft leerlingen inzicht in de beelden die verschillende continenten over elkaar hebben. Er worden reizen naar Italië en Griekenland georganiseerd, de bakermatten van de klassieke beschaving. Ook bieden alle scholen taalreizen naar Frankrijk, Engeland, Duitsland en Spanje. Leerlingen leren onderzoek te doen is een van de primaire opdrachten van de – in het algemeen academisch opgeleide – leraren van een categoraal gymnasium. Op veel scholen krijgen leerlingen de eerste beginselen van onderzoek bijgebracht tijdens lessen techniek en informatica. Ook wordt op een van de scholen een doorlopende leerlijn onderzoeksvaardigheden ontwikkeld. Leerlingen leren bij natuurwetenschappen experimenten op te zetten en deze vervolgens in een wetenschappelijk protocol te verslaan. Bij de geesteswetenschappen is de omgang met (schriftelijke) bronnen belangrijk; deze krijgt vooral in de bovenbouw vorm, bijvoorbeeld bij geschiedenis. Ook zetten alle scholen hoog in op de profielwerkstukken en het gebeurt geregeld dat leerlingen daarmee prijzen winnen.
Op enkele OSZG-scholen wordt Geo Future gedoceerd; leerlingen leren zich bij dit vak te verhouden tot grote
23
Bestuursverslag
Algemene informatie
3.7 Strategisch personeelsbeleid (HRM) Het bestuur gaat verder op de ingeslagen weg om gezamenlijk het strategisch personeelsbeleid concreet vorm te geven. Eind 2022 is besloten tot een portefeuilleverdeling met daaraan gekoppeld een werkgroepen structuur. Voor de werkgroep SHRM zijn in eerste instantie als aandachtspunten onder meer vastgesteld: -
het actualiseren van het loopbaanbeleid;
-
et anticiperen op de ontwikkelingen op h de arbeidsmarkt; en
-
het herijken van het OSZG functieboek.
Onderwijs
Financiële situatie
Informatie per school
Jaarrekening
Overige gegevens
Een ander project van de werkgroep is het aanpassen van het promotiebeleid van de OSZG. Uit de inventarisatie in 2021 is gebleken dat het wenselijk is dit beleid voor het OP te veranderen. Tot nu toe is anciënniteit de enige reden voor promotie, de ambitie is dit te doen op basis van kwaliteit. Het bestuur is zich ervan bewust dat al deze processen alleen succesvol kunnen zijn als er voldoende draagvlak voor is. Dit vraagt specifieke aandacht.
Het bestuur is zich ervan bewust dat al deze processen alleen succesvol kunnen zijn als er voldoende draagvlak voor is. Dit vraagt specifieke aandacht.
In het voorjaar van 2023 wordt het medewerkersonderzoek gehouden en de resultaten gebruiken we bij de vaststelling van de strategische HR-agenda. Voor het herijken van het functieboek heeft de OSZG een adviseur ingeschakeld, om gebruik te kunnen maken van externe expertise bij dit proces. Samen met de GMR heeft het bestuur besloten hierbij ook de hoofden facilitair te betrekken, omdat dit voornamelijk de OOP-formatie zal beïnvloeden. Iedere regio van de OSZG is met één persoon in de SHRMwerkgroep vertegenwoordigd.
Jaarverslag - OSZG
24
Bestuursverslag
Algemene informatie
3.8 Toetsing en examinering Alle OSZG-scholen hanteren een eigen examenreglement en Programma van Toetsing en Afsluiting om leerlingen en ouders te informeren over de organisatie van het school- en eindexamen. Ook heeft elke school een examencommissie die zich richt op kwaliteitsborging van de schoolexaminering en een examensecretaris die de taken vervult uit het Eindexamenbesluit VO.
Onderwijs
Financiële situatie
School
Informatie per school
Jaarrekening
Examencommissie
Overige gegevens
Examensecretaris
J. de Jong, algemeen lid A. Paauw, algemeen lid
Stedelijk Haarlem
J. van der Kwaak J. van der Kwaak, examensecretaris N. Sol, coördinator bovenbouw M. Hobbes, afdelingsleider
Felisenum
S. van Hellenberg Hubar, examensecretaris
S. van Hellenberg Hubar
M. Bosman, conrector W. Kraakman, algemeen lid
Barlaeus
F. Lauwers, examensecretaris
F. Lauwers
A. Schimmel, conrector bovenbouw J. Hackeng, algemeen lid
Vossius Met de inwerkingtreding van de Wet voortgezet onderwijs 2020 en het Uitvoeringsbesluit Wet voortgezet onderwijs 2020 klopte de verwijzing naar een aantal wetsartikelen in de examenreglementen niet meer. Enkele scholen hebben deze wijzigingen al doorgevoerd voor het Examenreglement 2022-2023. De overige scholen passen deze voor 2023-2024 aan. De herziene versies zijn gedeeld met de Onderwijsinspectie via het Internet Schooldossier.
Jaarverslag - OSZG
H. Groenenstein, examensecretaris
H. Groenenstein
J. Boomsma, afdelingsleider jaar 5 en 6 N. van Hoof, examinator/toetsexpert
Bernrode
H. Manders, examensecretaris
H. Manders
S. Geurts, teamleider E. Hegge, algemeen lid
Stedelijk Den Bosch
J.P.C. Fiere, examensecretaris
J.P.C. Fiere
J. Huisman, algemeen lid
25
Bestuursverslag
Algemene informatie
3.9
Duurzaamheid, maatschappelijke aspecten van het ondernemen en schoolgebouwen De OSZG-scholen streven naar een samenleving die toekomstbestendig is voor volgende generaties. In lijn met het Klimaatakkoord van Parijs (2015) vraagt dit om verantwoord gebruik van beschikbare energiebronnen om zo de invloed van klimaatverandering op de samenleving te beperken. Schoolgebouwen hebben een grote energiebehoefte en daarmee impact op de noodzakelijke energietransitie (van fossiel naar hernieuwbaar). De schoolgebouwen van de OSZG dragen bij aan het verantwoord omgaan met energiebronnen en aan de energietransitie. De schoolteams willen actief het goede voorbeeld aan leerlingen geven op het gebied van duurzaamheid. We sturen intern op verdergaande digitalisering van onze processen (zodat we geen papier verspillen), aan afval verminderen, afvalscheiding en controle op de omgeving van de school.
Onderwijs
Financiële situatie
Informatie per school
warmteterugwinning. Verder sluiten de scholen aan bij de ambities op het gebied van duurzaamheid zoals geformuleerd in de afzonderlijke IHP’s (Integraal Huisvestingsprogramma). Bij de meeste worden waar mogelijk zonnepanelen geïnstalleerd. Een vergunningaanvraag van het Vossius Gymnasium voor zonnepanelen is afgewezen vanwege de monumentale status van het gebouw. Door mee te doen aan ‘Energie Voor Scholen’ proberen we ook bij te dragen aan vergroening en aan het monitoren op het verbruik van gas en elektra. Nadat de plannen voor het Stedelijk Gymnasium Haarlem zijn gerealiseerd, benaderen we de gemeente Amsterdam (eigenaar) opnieuw voor een renovatie bij het Vossius Gymnasium. Na de nieuwe gymzalen en serre, en de renovatie van een deel van het gebouw na de brand in de kantine, leeft een sterke wens om de rest van het gebouw flink aan te pakken. We willen de leerlingen een prettige, frisse leeromgeving bieden en daar zijn investeringen voor nodig.
We houden rekening met het persoonlijk welbevinden van alle personen die met onze scholen en stichting verbonden zijn. Dat geldt ook voor externe partijen waar wij ons mee verbinden. Het klimaat is de een van de grootste zorgen in de huidige maatschappij. Wij houden bij al onze activiteiten rekening met de effecten op het klimaat. De scholen van de OSZG zijn deels gehuisvest in oudere gebouwen met soms een monumentenstatus. De teams geven veelal invulling aan duurzaamheid via het laten plaatsen van zonnepanelen en ledverlichting. Gymnasium Bernrode begint met de aanleg van een binnenklimaatsysteem met
Jaarverslag - OSZG
3.10 Investeringen Onze scholen (in de persoon van de rector-bestuurders) hebben de ruimte om zelfstandig te beslissen over noodzakelijke investeringen tot € 100.000 die buiten de begroting om worden geïnitieerd. Uiteraard delen zij de informatie hierover binnen het bestuurlijk overleg met de andere scholen. Voor een aantal scholen was het afgelopen jaar (en ook in 2023) zaak om specifiek in ICT voor het onderwijs te investeren. Mede door de noodzakelijke digitalisering in verband met corona is de afgelopen twee jaar veel gebeurd op het gebied van hardware en vooral software, mede voor leermiddelen.
Jaarrekening
Overige gegevens
Bij het Stedelijk Gymnasium Haarlem is de verbouwing van het hoofdgebouw in volle gang. De heropening staat gepland op 1 januari 2024. Het Vossius Gymnasium heeft inmiddels de aanpassingen aan de personeelskamer afgerond en ziet uit naar mogelijkheden voor verdere verbeteringen aan het gebouw. Bij Gymnasium Bernrode is een aanbesteding voor de langgewenste verbetering van het binnenklimaat in voorbereiding. Dit traject krijgt hopelijk in 2023 zijn beslag. Verder zijn bij alle scholen weer de noodzakelijke onderhoudswerkzaamheden uitgevoerd, zoals schilderwerk. 3.11 Nationaal Programma Onderwijs Het coronavirus had de afgelopen drie jaar een enorme impact op het onderwijs wereldwijd. Ook in Nederland hebben het virus zelf en de maatregelen om besmetting te voorkomen leerlingen, docenten en ondersteunend personeel hard geraakt. Denk bijvoorbeeld aan de (gedeeltelijke) schoolsluitingen, de 1,5 meter-samenleving, thuisonderwijs en lessen via het beeldscherm, de examenperikelen en het afgelasten van buitenlandse reizen, excursies, verdiepingslessen, voorstellingen en schoolfeesten. Zowel in fysiek als mentaal opzicht waren de gevolgen groot, bijvoorbeeld voor mensen die te maken kregen met long-covid of stress door gebrek aan sociale contacten. Om de schade te beperken zijn herstelwerkzaamheden georganiseerd. Zo is op alle scholen volgens de handreiking een schoolscan uitgevoerd.
Op basis van de uitkomsten volgden allerlei interventies, zoals aanpassing in het jaarritme van het toetsbeleid, inzet van oud-leerlingen in klas 1 t/m 4 in specifieke ondersteuningslokalen, 1 op 1-tutoring, inzet van oud-
26
Bestuursverslag
Algemene informatie
leerlingen bij diverse secties als assistent, extra blokken auxilia in het formatieplan, aanpassing van de splitsingsnorm, kleinere clustergroepen, zorgondersteuning door (school)psychologen en vervangende excursies. In principe is bij alle stappen het voltallige schoolpersoneel betrokken en waar nodig een beroep gedaan op externe partijen. Ouders zijn zoveel mogelijk op de hoogte gehouden en hun betrokkenheid werd als zeer positief ervaren. De MR op elke school dacht mee over en heeft ingestemd met het schoolprogramma. Er zijn geen middelen bovenschools ingezet. Op bovenschools niveau was uiteraard wel veel overleg over hoe de gymnasia deze uitdaging konden aangaan. De verantwoordelijkheid voor de uitvoering lag bij de scholen zelf.
Onderwijs
Financiële situatie
Informatie per school
De versnelde digitalisering voor thuiswerken vergde veel van het ICT-personeel en van de taskforces op de scholen, waarin de op ICT-gebied goed onderlegde docenten hun collega’s uitstekend hebben bijgestaan. Uiteraard is er veel geïnvesteerd om apparatuur en lesmateriaal voor deze manier van lesgeven te realiseren. Drie van de zes scholen maakten gebruik van de extra middelen die het NPO beschikbaar stelde voor nieuwkomers. Het ontvangen bedrag van € 19.700 is in volledig besteed aan extra ondersteuning van mentoren en de begeleiding van docenten in de vakken waar de betreffende leerling vanuit zijn achtergrond minder bagage inbracht.
De inzet van extra middelen heeft zonder twijfel geleid tot betere resultaten, alleen is dat moeilijk meetbaar. Het is te hopen dat we de leerlingen die de pech hadden in deze belangrijke fase in hun
3.12 Inhaal-en ondersteuningsprogramma’s In 2022 is via een regionale penvoerder van een collega-bestuur € 40.759 ontvangen voor ‘Extra Hulp voor de klas’. De andere
leven de crisis mee te maken voldoende ondersteuning en goed onderwijs hebben kunnen bieden voor hun ontwikkeling.
vijf scholen hebben dit programma al in 2021 afgewikkeld. Voor de bijdrage is extern personeel ingehuurd om ondersteuning te bieden en toezicht te houden bij het klassikaal lesgeven. De leerlingen kregen les in kleinere groepen, gericht op hun gezamenlijke kwaliteiten. Deze regionale subsidie is verantwoord bij de betreffende penvoerder.
Op onze scholen is in verhouding veel personeel langdurig uitgevallen vanwege ziekte of besmetting met corona en in een later stadium vanwege long-covid en mentale problemen. De vervangingskosten vielen daardoor in sommige gevallen hoger uit dan verwacht. Op allerlei manieren is ervoor gezorgd dat (de kwaliteit van) het onderwijs zo goed mogelijk is ingevuld. Hierin is geïnvesteerd via extra inhuur van docenten en medewerkers. De inhuur van extra personeel verschilde per regio in verband met het (beperkte) aanbod. Per school is daarom de externe inhuur hoger of lager in relatie tot het aanbod.
Jaarverslag - OSZG
Jaarrekening
in overleg met de GMR conform de bestaande regeling voor individueel persoonlijk budget, zoals geformuleerd in de cao vo 2022. Dat betekent dat al onze medewerkers de keuze voorgelegd hebben gekregen uit de opties verlofsparen, aanvullen pensioen en uitbetalen. Daarnaast is de mogelijkheid geboden om het verlofsparen uit te laten betalen en om na overleg met de schoolleiding een individuele afspraak te maken. Voor het collectieve deel is erg weinig tijd geweest om de behoeften van de medewerkers te inventariseren en om een vorm van gezamenlijk binnen de school en het bestuur te formaliseren. Dit heeft voor 3 scholen het volgende opgeleverd: -
ossius Gymnasium; inzet van PAL’s (Persoonlijk assistent V leraren) ten behoeve van differentiatie in de klas en voor inzet van externen voor surveillance bij inhaalproefwerken; in totaal € 5.000.
-
arlaeus Gymnasium; ook de inzet van PAL’s B en surveillance; de inhuur van een onderwijs managementassistente ter ondersteuning van vakdocenten en mentoren op organisatorisch gebied, zoals het regelen van excursies, olympiades, inhaaldagen voor toetsen, extra hulp leerlingen etc.; voor het fysieke aspect zijn ook stoelmassages geregeld; in totaal € 29.916.
-
ymnasium Felisenum; inzet surveillanten tijdens G toetsen en examens.
3.13 Werkdrukmiddelen Wij ontvingen in 2022 bekostiging voor werkdrukmiddelen, te verdelen voor individuele en collectieve werkdrukvermindering. Omdat de informatie en bekostiging erg laat in het jaar beschikbaar kwam is de individuele werkdrukvermindering voor het gehele jaar 2022 als overgangsregeling vastgesteld