Bijlage 1 Masterplan Ontwikkelzone Zijlweg-West

Ontwikkelzone Zijlweg-West Masterplan

Haarlem, maart 2025 Ontwikkelzone Zijlweg-West | Masterplan | 

1

Samenvatting Zijlweg-West is aangewezen als één van de 7 ontwikkel­ zones in de gemeente Haarlem. De komende jaren worden woningen en commercieel en maatschappelijk programma toegevoegd in de zone, waaronder in deelgebied Korte Verspronckweg, Spoorwegstraat en locatie Zijlweg 250 (voorheen Biemond). Daarnaast wordt het onderwijscluster van Inholland en Nova College uitgebreid en onderling verbonden tot een gezamenlijke Campus. De integrale aanpak van de zone maakt het mogelijk om naast het ontwikkelen van de deelgebieden te investeren in actuele thema’s zoals het verbeteren en van de openbare ruimte op het gebied van verkeersveiligheid, meer ruimte en betere verbindingen voor de voetganger en fietser en het versterken van het openbaar groen en water. Kansen worden benut om de leefbaarheid van dit stuk Haarlem te verbeteren en toekomstbestendig te maken. Na de transformatie zal Zijlweg-West zich kenmerken door een divers aanbod van woningen, een groenere openbare ruimte, betere verbindingen voor de fietser en de voetganger, verbeterde verkeersveiligheid en een uitbreiding van het aantal voorzieningen. Bestaande en nieuwe buurten worden beter ontsloten, met elkaar en met de rest van de stad en met de duinen verbonden. Toegankelijkheid neemt toe en de openbare ruimte nodigt meer uit tot bewegen, verblijven en ontmoeten.

Met dit Masterplan wordt verder gebouwd op de principes uit de Ontwikkelvisie Zijlweg-West en omgeving (2020), aangevuld met de Omgevingsvisie Haarlem 2045 als overkoepelend beleid en divers sectoraal beleid, zoals het mobiliteitsbeleid. Samen een solide basis voor verdere uitwerking en realisatie van de projecten binnen de zone.

De volgende doelen staan centraal in de zone ZijlwegWest en hebben bijgedragen aan het Masterplan dat hier nu ligt: • • • • • • • • • • •

Realiseren fijnmazig langzaamverkeersnetwerk Functiemenging van wonen, werken en voorzieningen Aanhelen van het historisch lint Ieder buurtje behoudt zijn eigen gezicht Krachtig groenblauwe structuur Klimaatadaptatie en verbeteren van leefomgeving: meer ruimte voor groen en water ‘Groen tenzij’-principe voor inrichting openbare ruimte De maat, schaal en korrel van de bebouwing in het gebied als uitgangspunt Verbeteren van oversteekbaarheid en verkeers­ veiligheid Zijlweg Mobiliteitstransitie: meer ruimte en betere verbindingen voor voetganger en fietser Hoogwaardig onderwijscluster: aanleg gezamenlijke Campus Inholland en Nova College

Ingroeimodel Voor de zone wordt een zogenaamd ingroeimodel gehanteerd, een gefaseerde aanpak waarbij we onder­ scheid maken in drie fases. De fases zijn gebonden aan een periode, fase 1: 0 tot 5 jaar, fase 2: 5 tot 10 jaar en fase 3: 10 tot 15 jaar. De fasering is zo opgesteld dat aanleg van infrastructuur en toevoegen van programma elkaar op een logische manier opvolgen. De verschillende ingrepen/ projecten worden in de tijd met de buurt besproken en afgestemd.

Dit masterplan is een co-productie van gemeente Haarlem met het stedenbouwkundig bureau Posad Maxwan en het landschapsbureau Felixx

strategy x design

Ontwikkelzone Zijlweg-West | Masterplan

2

Masterplankaart

Legenda

eg ckw

Bebouwing

ron

rsp Ve e t r Ko

Indicatieve nieuwe bebouwing Transformatie bestaande bebouwing

P

Voorgevel met entree Representatieve gevel Bestaande bebouwing Openbare ruimte en groen

Inholland

P

spoo

P Bijd or

Korte Verspronckweg r

Route langzaam verkeer (bestaand) Route langzaam verkeer (nieuw) Ruimte voor voetganger

plaa

Aangepast profiel Zijlweg (zie principeprofiel)

n Cam p

Ontsluiting auto

usbr

ug

Groen (bestaand)

Rege ntess el

Groen (nieuw)

aan

Ecologische zone langs het spoor

P Zijlweg 183-185

P

P Spoorwegstraat

Buurtparken

Verblijfsplekken

Water (bestaand)

oo r

P

Zijlweg

Begrenzing ruimteclaim ecologische zone langs het spoor

Water (nieuw/te verbeteren)

sp

Rand weg

Zijlweg 250

Julian

Zijlweg

alaan

Nova College

Bestaande boom Nieuwe boom (indicatief) Aanduidingen Functie-aanduiding P Parkeerhub P Parkeergarage

NB. Een masterplan is een ontwerp op hoofdlijnen voor de hele zone en nog geen exact ontwerp. Deze kaart geldt als vertrekpunt voor de uitwerking van de deelgebieden en de openbare ruimte in gedetailleerde ontwerpen. Aan deze kaart kunnen geen rechten ontleend worden.

Contour Bijzonder Provinciaal Landschap Geluidsgevoelige locatie, maatregelen nieuwbouw noodzakelijk

Brou we

rsvaa rt

Ontwikkelzone Zijlweg-West | Masterplan

3

Inhoud 1

Inleiding 1.1 Introductie 1.2 Ontwikkelzone Zijlweg-West 1.3 Van visie naar Masterplan 1.4 Masterplan en PvEL-locatie 1.5 Participatie en inspraak 1.6 Supervisie en kwaliteitsbewaking 1.7 Leeswijzer

5 5 5 5 6 6 7 7

2

Gebiedsanalyse, beleid en participatie 2.1 Gebiedsanalyse 2.2 Beleidsanalyse 2.3 Participatie

8 9 9 15

3

Actualisatie visie op de Campus

18

4

Masterplanontwerp 4.1 Ontwikkelvisie Zijlweg-West 4.2 Actualisatie ontwikkelvisie 4.3 Uitwerking geactualiseerde visie 4.4 Langzaamverkeersraamwerk 4.5 Groenblauw raamwerk 4.6 Sociaal raamwerk 4.7 Belevingsraamwerk 4.8 Hoe draagt dit Masterplan bij aan de omgevingsvisie? 4.9 Ingroeimodel/fasering

27 27 28 32 32 34 38 40 42 44

5

Randvoorwaarden, eisen en wensen 5.1 Inleiding 5.2 Omgevingswet en -visie 5.3 Stedenbouwkundige hoofdopzet 5.4 Programma 5.5  Natuur, klimaat en duurzaamheidsaspecten 5.6 Milieu- en omgevingsaspecten 5.7 Mobiliteit 5.8 Openbare ruimte 5.9 Privaat maaiveld 5.10 Gebouwen

48 48 48 50 51 52 55 58 60 62 63

6

Beeldkwaliteit 6.1 Inleiding 6.2 Algemene beeldkwaliteitscriteria 6.3 Zijlweg 6.4 Westelijke Randweg 6.5 Spoorzone 6.6  Fijnmazig langzaam verkeersnetwerk

66 66 67 69 73 76

Hoe verder 7.1 Ingroeimodel en fasering 7.2 Ontwikkelprojecten 7.3 Procesfasen en producten 7.4 Civiele projecten en uitwerking 7.5 Communicatie

84 84 84 84 86 86

7

79

Bijlagen 1. Bodemenergie 2. Bomeninventarisatie 3. Waterberging 4. Kabels en leidingen 5. Geluid 6. Trillingen 7. Mobiliteit 8. Sociale veiligheid 9. Participatieverslag 10. Processchema’s

Ontwikkelzone Zijlweg-West | Masterplan

4

1 Inleiding 1.1 Introductie Haarlem is een eeuwenoude stad waar mensen graag wonen en leven. Om de stad nu en in de toekomst zo te houden, is in 2022 de Omgevingsvisie Haarlem 2045 door de gemeenteraad vastgesteld. De visie schetst de koers voor de ontwikkeling van Haarlem. Om te zorgen dat er voor alle doelgroepen een woning is, moet er in Haarlem worden bijgebouwd. Kwaliteit gaat hierbij boven kwantiteit. De gemeente Haarlem heeft de keuze gemaakt de bouw van nieuwe woningen zoveel mogelijk te concentreren in gebiedsontwikkelingen waar openbare ruimte en nieuwbouw voor woningen en (werk)voorzieningen integraal worden opgepakt; de zogenaamde ontwikkelzones. Het doel hiervan is om de volgende stedelijke opgaven met elkaar te verbinden en verschillende functies in onderlinge samenhang te realiseren:

| De zeven ontwikkelzones van Haarlem

• • • • • •

Klimaatbestendig Haarlem Energietransitie Haarlem Versterken sociaal weefsel Versterken aantrekkelijke woon- én werkstad voor iedereen Haarlem gezonde stad voor mens en dier Duurzaam bereikbare stad

De ontwikkelzones voorzien gezamenlijk in het toevoegen van minimaal 10.000 woningen aan de stad. De ontwikkel­ zones moeten ook een kwaliteitsimpuls aan de betreffende stadsdelen geven, onder andere in de vorm van nieuwe voorzieningen en meer differentiatie in het lokale woningaanbod.

1.2 Ontwikkelzone Zijlweg-West Zijlweg-West is één van de zeven ontwikkelzones in Haarlem. Dit stadsdeel kent een diversiteit aan wonen, bedrijvigheid, culturele en maatschappelijke voorzieningen. Voor deze zone is in 2020 de Ontwikkelvisie Zijlweg-West en omgeving door de gemeenteraad vastgesteld. Zijlweg-West omvat zes ontwikkellocaties (zie afbeelding volgende pagina) die de komende jaren worden getransformeerd tot nieuwe, groenere buurten waar het aantrekkelijk wonen én werken is. Hiermee worden 600 tot 900 woningen en 5.000 tot 10.000m² bvo maatschappelijke, culturele en economische voorzieningen toegevoegd aan de stad. De zes locaties verschillen sterk in oppervlak en karakter. De grootste, de Campus genaamd, is in de omgevingsvisie benoemd als één van de icoonprojecten van de stad: het onderwijscluster van het Nova College en Inholland aan de Zijlweg. De ontwikkellocaties kennen verschillende eigenaren en verschillen daarmee ook in de uitwerking ervan. Er zijn relatief eenvoudige kavels zoals Zijlweg 183-185 (voorheen locatie Yarden) en Zijlweg 250 (voorheen locatie Biemond) waar er sprake is van één ontwikkelaar. Ook zijn er meer complexe gebiedsontwikkelingen zoals Spoorwegstraat en de Campus, waar het eigendom verdeeld is en er samengewerkt moet worden om de gezamenlijke doelen

Ontwikkelzone Zijlweg-West | Masterplan | 1 Inleiding

te halen. De deelgebieden Korte Verspronckweg en Buurtparken zijn grotendeels gemeentelijk eigendom. De manier waarop de gemeente stuurt op de verschillende ontwikkelingen in de zone is afhankelijk van de eigendomssituatie, maatschappelijke urgentie en de complexiteit van de opgave. In alle gevallen is de gemeente aan zet om de kaders voor de ontwikkellocaties op te stellen.

1.3 Van visie naar Masterplan Na vaststelling van Ontwikkelvisie in 2020 hebben de ontwikkelingen in Haarlem niet stilgestaan. Er is nieuw beleid opgesteld (bijvoorbeeld de Omgevingsvisie en het Mobiliteitsbeleid) en beleidskaders zijn geactualiseerd, (bijvoorbeeld de nieuwe nota Parkeernormen). Door onderzoeken en participatie zijn de ambities uit de visie op onderdelen aangescherpt. Belangrijke nieuwe opgaven die zijn opgenomen in het Masterplan zijn: • • •

Mobiliteitstransitie: meer ruimte en betere verbindingen voor voetgangers en fietsers. Klimaatadaptatie en verbeteren van de leefomgeving: meer ruimte voor groen en water. Hoogwaardig onderwijscluster: aanleg gezamenlijke Campus Inholland en Nova College.

Dit Masterplan is dus niet alleen de vertaling van de visie naar concrete kaders voor de ontwikkellocaties. Op enkele punten wordt de visie ook geactualiseerd, dan wel verder uitgewerkt. Dit betreft de onderdelen: • • • •

Campus Inholland en Nova College Langzaamverkeersnetwerk Groenblauwe raamwerk Beeldkwaliteit

Ontwikkelstrategie De gemeente gaat een samenwerking aan met verschillende grondeigenaren en marktpartijen die de zes ontwikkellocaties conform de visie en binnen de kaders van dit Masterplan gaan ontwikkelen. Om

5

die reden is er in maart 2023 een Ontwikkelstrategie vastgesteld. Hierin wordt o.a. de rol van de gemeente uiteengezet en onder welke voorwaarden er met partijen wordt samengewerkt.

•

WBI subsidie In 2022 is door het Rijk drie miljoen euro toegekend aan de ontwikkelzone Zijlweg-West vanuit de Woningbouwimpuls (WBI). Hiermee is 50% van het tekort aan publieke investeringen in de zone afgedekt, de andere 50% wordt door de gemeente bijgedragen. Het Rijk stelt hierbij als voorwaarde dat minimaal 50% van de te bouwen woningen betaalbaar is. Dit sluit aan op het beleid van Haarlem, waarbij we 50% sociale woningbouw programmeren in de ontwikkelingen ten westen van het Spaarne.

1.4 Masterplan en PvEL-locatie

•

•

Een deel van de zes ontwikkellocaties zal op korte termijn niet ontwikkeld worden. Neem bijvoorbeeld de locatie Buurtparken waar geen plannen zijn om de VRK-locatie te verplaatsen. Hier nu al specifieke kaders voor opstellen is niet zinvol, ze zullen tegen die tijd waarschijnlijk verouderd zijn. De ontwikkellocaties binnen de zone zijn zo verschillend in grootte, ruimtelijke opzet en beoogd programma, dat het lastig is één document op te stellen dat alle kaders omvat die voor elk van deze deelgebieden geldt en hetzelfde is. De mogelijkheid bestaat dat er in de toekomst extra ontwikkellocaties ontstaan in de zone naast de zes bestaande. Nieuwe ontwikkelingen moeten voldoen aan de kaders van het Masterplan. Eventueel benodigde aanvullende kaders worden opgesteld in een PvEL (Programma van Eisen voor de Leefomgeving).

Het Masterplan en het PvEL van de locatie vormen samen het toetsingskader voor de uitwerking van de ontwikkellocatie. Beiden worden door het college van burgemeester en wethouders vastgesteld. De gemeenteraad stelt de beeldkwaliteitscriteria vast en kan bij het college zienswijzen op het masterplan en het PvEL indienen. Voor kleine ontwikkellocaties met een geringe ruimtelijke impact wordt geen PvEL maar een Ambtelijke Kadernotitie opgesteld. Deze wordt niet ter inzage gelegd en niet voor zienswijzen aangeboden aan de raad. Dit betreft de ontwikkellocaties Zijlweg 183-185 en Zijlweg 250. Mochten er nog andere kleine initiatieven in de zone zich aandienen, dan zullen deze ook onder deze lichte aanpak vallen.

De gemeente stelt ruimtelijke, functionele en programmatische kaders op waaraan nieuwe bebouwing en buitenruimte moet voldoen. Dit betreffen zowel kwantitatieve als kwalitatieve kaders met betrekking tot woon- en voorzieningenprogramma, openbare ruimte, bouwwerken, bereikbaarheid en parkeren, milieu- en duurzaamheidsaspecten.

Korte Verspronckweg

Voor de ontwikkelzone Zijlweg-West worden deze kaders vastgelegd in een overkoepelend document dat voor de hele zone geldt: het Masterplan Zijlweg-West. Algemeen (gemeentelijk) beleid wordt hierin vertaald naar randvoorwaarden, eisen en wensen die van toepassing zijn op deze ontwikkellocaties binnen Zijlweg-West. Door het Masterplanontwerp wordt samenhang tussen de locaties en de omgeving geborgd.

Inholland

Nova College

Zijlweg

Aanvullend op dit overkoepelende Masterplan wordt voor elke ontwikkellocatie specifieke kaders meegeven in een Programma van Eisen voor de fysieke Leefomgeving (PvEL). Hierin wordt een zogenaamde Spelregelkaart met specifieke randvoorwaarden, eisen en wensen vastgelegd waar het ontwerp voor de betreffende locatie aan moet voldoen. Er zijn drie reden om binnen de ontwikkelzone Zijlweg-West voor deze aanpak te kiezen:

Spoorwegstraat Zijlweg

Randweg

| Luchtfoto plangebied

Ontwikkelzone Zijlweg-West | Masterplan | 1 Inleiding

6

1.5 Participatie en inspraak

1.7 Leeswijzer

In de zomer van 2023 en het eerste kwartaal van 2024 hebben we samen met buurtbewoners, georganiseerde partijen en andere belanghebbenden nagedacht over het langzaamverkeersnetwerk, het groenblauwe raamwerk, de beeldkwaliteitseisen en de actualisatie van de ontwikkelvisie voor het plangebied Campus. In hoofdstuk 2 gaan we uitgebreider in op dit participatieproces, wat we hebben opgehaald en op welke manier dit terugkomt in het Masterplan.

Hoofdstuk 2 bevat de gebiedsanalyse, de geldende beleids­kaders en het doorlopen participatietraject. In hoofdstuk 3 wordt de geactualiseerde visie op de Campus beschreven. Hoofdstuk 4 beschrijft het masterplanontwerp: de uitwerking van de (geactualiseerde) visie op de Zijlweg-West. Deze is uitgewerkt in thematische raamwerkkaarten. Na de raamwerkkaarten volgt de fasering, deze is in tekst en beeld weergegeven.

Inspraakproces Dit Masterplan is door het college van burgemeester en wethouders vrijgegeven voor inspraak gedurende een periode van zes weken. Alle reacties zijn behandeld in de Nota van beantwoording en wanneer er aanleiding toe was, is het masterplan erop aangepast.

Het vijfde hoofdstuk geeft de overkoepelende rand­ voorwaarden, eisen en wensen waar alle ontwikkelingen binnen de zone aan getoetst worden. Hoofdstuk 6 geeft de beeldkwaliteitscriteria. In het laatste hoofdstuk wordt het ontwikkelproces na vaststelling van het Masterplan verder uiteengezet.

1.6 Supervisie en kwaliteitsbewaking Voor de kwaliteitsbewaking van de zes ontwikkellocaties in de zone, heeft de gemeente René Heijne van bureau Posad Maxwan aangesteld als supervisor. Samen met het landschapsbureau Felixx en het ambtelijk projectteam heeft zijn bureau dit Masterplan opgesteld. Het opstellen van de specifieke kaders voor een ontwikkellocatie, gebeurt in afstemming met de ontwikkelende partij. Deze schakelt hiervoor ontwerp- en adviesbureaus in die voor de betreffende locatie een schetsontwerp opstellen. De supervisor beoordeelt of dit ontwerp voldoet aan de overkoepelende kaders van dit Masterplan en of het ontwerp voldoende ruimtelijke kwaliteit heeft. Dit doet René Heijne niet alleen maar met een kwaliteitsteam (Q-team) waar hij de voorzitter van is. Nadat het Q-team akkoord is met het schetsontwerp wordt dit de basis voor het PvEL voor de betreffende locatie. Nadat het PvEL is vastgesteld, kan de ontwikkelaar het schetsontwerp uitwerken tot stedenbouwkundig plan, maaiveld- en gebouwontwerpen. Het is de taak van het Q-team om dit ontwerpproces te begeleiden. Dit gebeurt in nauwe afstemming met de Adviescommissie Omgevingskwaliteit (AOK). Een gemandateerd AOK-lid is onderdeel van het Q-team. Hierdoor wordt het traject van planontwikkeling tot positief welstandsadvies zo efficiënt mogelijk doorlopen. Voor meer uitleg over dit planproces, zie hoofdstuk 7.

De Bavokerk

Zijlweg Nova College

Randweg

Randweg Westelijk tuinbouwgebied Inholland

Zijlweg

|Perspectief op de zone vanuit het westen

Ontwikkelzone Zijlweg-West | Masterplan | 1 Inleiding

7

2 Gebiedsanalyse, beleid en participatie Dit hoofdstuk beschrijft de opgaven waar het Masterplan invulling aan moet geven. Er wordt gekeken naar de huidige (ruimtelijke) kwaliteit en het geeft de ambities weer op basis van een analyse van vastgesteld gemeentelijk beleid. Ook worden de wensen van de buurt gewogen. De opgaven uit dit hoofdstuk zijn, samen met de ontwikkelvisie Zijlweg-West uitgangspunten in hoofdstuk 3 en hoofdstuk 4. In deze hoofdstukken is de actualisatie van de visie op de Campus uitgewerkt en vindt er een verdere actualisatie en uitwerking van de visie en de opgaven plaats naar het Masterplan-ontwerp. In hoofdstuk 5 wordt dit vertaald in een set aan randvoorwaarden, eisen en wensen die voor alle ontwikkelingen in de zone gelden.

De zone neemt een plek in binnen de stad Haarlem. Er zijn stedelijke voorzieningen aanwezig en voorzien. Dit betekent dat de ontwikkelingen binnen de zone ook tot gevolg kunnen hebben dat er maatregelen op stadsbreed niveau genomen moeten worden. Aan de hand van een ingroeimodel, worden zowel binnen de zone als ook zoneoverstijgende maatregelen genomen.

Om de beleidsanalyse compact te houden is beleid samengevat en gekoppeld aan de zes strategische keuzen uit de omgevingsvisie. Verder wordt verwezen naar het betreffende beleidsdocument.

Korte Verspronckweg

Plangebied en ontwikkellocaties We maken onderscheid tussen het plangebied en ontwikkellocaties. Het plangebied betreft de gehele zone Zijlweg-West. Het plangebied bestaat vooralsnog uit zes ontwikkellocaties waarbinnen ontwikkeling plaats gaat vinden. Het betreft: • • • • • •

Campus

Campus Inholland en Nova College Zijlweg 250 (voorheen locatie Biemond) Buurtparken Zijlweg 183-185 Spoorwegstraat en omgeving Korte Verspronckweg

Spoorwegstraat Zijlweg 250

In de loop van de tijd kunnen zich nieuwe ontwikkelingen aandienen binnen het plangebied. Voor deze ontwikkelingen gelden ook de kaders die gesteld worden in dit Masterplan. Binnen het plangebied wordt ook de inrichting van de openbare ruimte mee genomen. Met de openbare ruimte worden de verschillende ontwikkellocaties met elkaar verbonden. Daarnaast kijken we zone-overstijgend.

Zijlweg 183-185

Buurtparken

| De zes ontwikkellocaties

Ontwikkelzone Zijlweg-West | Masterplan | 2 Gebiedsanalyse, beleid en participatie

8

2.1 Gebiedsanalyse

Ruimtelijke opbouw

In de ontwikkelvisie Zijlweg-West heeft een uitgebreide gebiedsanalyse plaatsgevonden. In dit deel wordt dit kort samengevat, waarbij ingegaan wordt op de bestaande situatie en de ruimtelijke structuur van het gebied. De focus ligt op het analyseren van de mogelijke huidige ruimtelijke gebreken in de ontwikkelzone. Voor meer achtergrondinformatie wordt verwezen we naar hoofdstuk 3 van de Visie Ontwikkelzone Zijlweg-West en omgeving.

Historie en ontwikkeling naar de huidige situatie De ontwikkeling van de ontwikkelzone Zijlweg-West is niet los te zien van het onderliggende landschap van strandwallen en -vlaktes. De langgerekte en hoger gelegen strandwallen vormden de logische plekken voor mensen om zich te vestigen. Met de toenemende welvaart en groei van de stad is vervolgens parallel aan de stad, aan de voet van de duinen een langgerekt lint van landgoederen en villawijken ontstaan. Tussen de oude strandwal en de duinvoet ligt een strandvlakte, een lager gelegen gebied met veen en klei. Dit drassige gebied bleef langere tijd onbebouwd. Het grootste gedeelte van de ontwikkelzone Zijlweg-West ligt in dit gebied. In de loop der jaren is het gebied steeds meer veranderd. In de jaren 60 werd in twee stappen de Westelijke Randweg ontwikkeld. Er is maar weinig woningbouw en de zone is gefaseerd ingevuld met verschillende functies en gebouwen. De provinciale weg doorsnijdt het gebied en vormt een ruimtelijke barrière. Het gebied is gefragmenteerd geraakt en de fragmenten werden in de loop van de tijd zonder veel samenhang opgevuld met allerlei stadsrandfuncties zoals sportvelden, scholen en bedrijven. Functioneel is de zone daarmee divers, maar ook praktisch ingericht. De functies missen de verbinding onderling en met de stad. Ook zijn de functies weinig toegankelijk.

Het zijn stedelijke voorzieningen, maar de focus om de voorzieningen te bereiken ligt op de auto. Aantrekkelijke fiets- en wandelroutes ontbreken grotendeels en de gebieden zijn in zichzelf gekeerd. Ook voor inwoners van Haarlem zijn de functies lastig te voet of met de fiets te bereiken.

De hoofdopbouw van het gebied bestaat uit een drietal karakteristieke lange lijnen tussen stad en duinen: de Zijlweg als historische lint naar het Brouwerskolkpark, het Houtmanpad als recreatieve route naar de duinen en de N200 als lommerrijke strandweg met meer statige jaren ‘30 woningen. Deze lange lijnen hebben allemaal een eigen herkenbaar profiel en sfeer. Binnen deze belangrijke (historische) hoofdstructuren liggen verschillende buurtjes en plekken met allemaal een eigen karakter. Er mist echter ruimtelijke samenhang. De fysieke en mentale verbindingen en interactie tussen bestaande plekken en voorzieningen ontbreken, net als de verbindingen en interactie met de omliggende buurten. Er zijn geen, dan wel weinig plekken waar mensen elkaar goed kunnen ontmoeten en kunnen verblijven. De ontwikkellocaties kennen (veelal) een geïsoleerde ligging, wat onder andere wordt veroorzaakt door de barrièrewerking van de Westelijke Randweg en het spoor. Door de geïsoleerde ligging van de verschillende gebieden is er weinig kwalitatief openbaar groen. De huidige verblijfskwaliteit is laag. Voor een levendige zone is er behoefte aan betere verbindingen, een kwalitatieve, groene openbare ruimte voor ontmoetingen en verplaatsingen en ruimte voor biodiversiteit en ecologie.

| Hogeschool Inholland met de rug naar de stad

2.2 Beleidsanalyse In het Masterplan neemt de omgevingsvisie een belangrijke rol op zich. Deze visie weerspiegelt namelijk verschillend sectoraal beleid en is overKoepelend aan al het gemeentelijk beleid. De Omgevingsvisie Haarlem 2045 is in januari 2022 vastgesteld. Daarnaast zijn in een eerder stadium voorafgaand aan vaststelling van de omgevingsvisie ook beleidskeuzes gemaakt die betrekking hebben op dit gebied, bijvoorbeeld met de Visie Ontwikkelzone Zijlweg-West e.o. en met de Structuurvisie Openbare Ruimte (SOR). Hieronder wordt het meest relevante sectorale beleid uitgewerkt aan de hand van de zes thema’s van de Omgevingsvisie Haarlem 2045. De ambities voor de stad die van belang zijn voor de zone worden weergegeven. Om de ambities te kunnen verwezenlijken is voor verschillende beleidsvelden verder onderzoek nodig. Deze onderzoeken zijn kort samengevat en komen ook in dit deel aan bod. In hoofdstuk 3 en in hoofdstuk 4 vindt

| Stenige openbare ruimte gericht op de auto

| Stenig profiel, onveilige kruising, Zijlweg-Julianalaan

Ontwikkelzone Zijlweg-West | Masterplan | 2 Gebiedsanalyse, beleid en participatie

9

| Weinig ruimte voor fietsers en voetgangers

| Terrein Nova College is afgesloten van de omgeving

| Potentiële verblijfskwaliteit in openbare ruimte niet benut

| Stenige openbare ruimte, veel ruimte voor de auto

| Beperkt toegankelijke Korte Verspronckweg

| Veiligheid voor voetgangers en fietsers kan beter

| Barrierewerking Randweg, veel asfalt

| Lange wachttijd voor fietsers en voetgangers

| Naar binnen gekeerde Nova College

Ontwikkelzone Zijlweg-West | Masterplan | 2 Gebiedsanalyse, beleid en participatie

10

zowel een doorvertaling plaats van de omgevingsvisie, als mede ook de beleidskeuzes die zijn gemaakt voor de zone in eerder vastgestelde documenten. De volledige beleidsstukken, en ook overig relevant beleid, van de gemeente Haarlem zijn terug te vinden via de website, het raadsinformatiesysteem of op te vragen bij het projectteam.

behouden, stimuleren en aantrekken van werkgelegenheid om de huidige woon-werkbalans van 0,43 banen per inwoner te behouden. In de Economische visie Haarlem is dit vastgelegd. In de zone ligt een focus op de pijler talent.

Omgevingsvisie Haarlem 2045 In januari 2022 is de Omgevingsvisie Haarlem 2045 vastgesteld door de raad. De omgevingsvisie werkt de zes urgente opgaven voor Haarlem uit in zes strategische keuzes. Met behulp van deze strategische keuzes wil de gemeente. aantrekkelijk blijven en toekomstbestendig worden. De zes strategische keuzes staan centraal in het bepalen van het ambitieniveau en bij de te maken keuzes in de ontwikkelzone Zijlweg-West: de omgevingsvisie. In de ontwikkelzone Zijlweg-West wordt gebouwd aan een volwaardig en toekomstbestendig stuk stad waar koppelkansen worden benut. De ambitie vanuit de omgevingsvisie is om te mengen en te verdichten, waarbij gezocht wordt naar een goede balans van wonen, werken en voorzieningen. Er ontstaat zo een gemengd stedelijk milieu, met meer differentiatie in het lokale woningaanbod en het toevoegen van voorzieningen en werkgelegenheid, die aansluit bij de directe omgeving en verbinding zoekt met de stad. Ook de openbare ruimte wordt hierin meegenomen. Het onderwijscluster Inholland en Nova College vormt hierin een spil en kan een bijdrage leveren aan het wegnemen van (fysieke en mentale) barrières. De Campus, het onderwijscluster Inholland en Nova College, biedt ruimte om talent te boeien en de verbinding te versterken van student en jong talent met de stad en het bedrijfsleven.

Er kan ruimte geboden worden aan werkgelegenheid die aansluit op de opleidingen bij Inholland en Nova College om zodoende het onderwijscluster te versterken. Met het toevoegen van woningen, en daarmee de groei van het aantal inwoners, neemt de vraag naar stedelijke voorzieningen toe. Uitgangspunt voor de stad is het

Om de sociale cohesie te versterken is het van belang dat er ontmoetingsplekken worden gecreëerd waar dit mogelijk is. Ontmoeten gaat gemakkelijker op de fiets en te voet en op plekken waar mensen van nature samenkomen. Haarlem streeft naar een tien-minuten netwerk, waarbij de belangrijkste dagelijkse voorzieningen binnen maximaal tien minuten te bereiken zijn op de fiets, of te voet. Met de groei van het aantal inwoners in de zone ligt het voor de hand dat de voorzieningen in de ontwikkellocatie als de Spoorwegstraat verder worden versterkt en ontstaan er kansen om functies toe te voegen op de Campus, zoals (dag)horeca, of een kleine supermarkt. Het is van belang om ontmoetingsplekken te creëren voor jong en oud en ruimtes binnen en buiten te maken. Ook kunst en cultuur heeft daarin een prominente plek. In elk stadsdeel wordt maatwerk geleverd, zo ook in de ontwikkelzone Zijlweg-West (onderdeel van stadsdeel Zuid-West). In de zone wordt er gekeken hoe cultuur kan profiteren van de waarde die zij zelf brengt in de wijk door een blijvende locatie in het gebied te borgen. Het Cultuurplan ligt hieraan ten grondslag. Naast cultuur, spelen onderwijs- en zorgvoorzieningen een belangrijke rol om de sociale cohesie te versterken.

zone. Klimaatadaptatie is een belangrijke opgave voor Haarlem. Dit is niet makkelijk in een dichtbevolkte stad. Doordat regen, hitte en droogte niet verplaatst kunnen worden, moeten de negatieve effecten ervan dus ter plaatse of in de buurt worden bestreden. Dat is voor de ontwikkelzone Zijlweg-West niet anders. Haarlem heeft de ambitie om te vergroenen en te vernatten, bij ontwikkeling betekent dit dat er ruimte wordt ingepast voor groen en water.

In de omgevingsvisie zijn de ontwikkelzones aangewezen als plekken waar extra waterverbindingen worden toegevoegd, dan wel bestaande waterverbindingen worden versterkt. In combinatie met langzaam verkeer en groen, vormen dit aantrekkelijk en gezonde routes. Om te komen tot een groenere woonomgeving, vormt groen een integraal onderdeel van het ontwerp. Daar waar mogelijk wordt ingezet op het uitbreiden, dan wel versterken van het groene netwerk. Het Groenbeleidsplan vormt hierin de basis, waarbij we streven naar een fijnmazig groen netwerk. De herinrichting van de openbare ruimte biedt kansen om de zone verder te vergroenen. De groei van Haarlem brengt daarnaast een mobiliteitsen parkeervraagstuk met zich mee. Nieuwe inwoners willen zichzelf kunnen verplaatsen. Er is dan ook plek nodig voor parkeren voor nieuwe bewoners. Dit gaat ondergronds of in gebouwen, zodat er meer ruimte over blijft om te vergroenen en vernatten.

Een goed ingerichte leefomgeving draagt bij aan een gezondere levensstijl en een betere gezondheid. Extra groen en water spelen daarbij een belangrijke rol. Meer water en groen zorgen voor een betere luchtkwaliteit, biodiversiteit en nodigen uit tot sporten, fietsen, wandelen, spelen, ontspannen en het ontmoeten van anderen. In het Groenbeleidsplan staat hierover opgenomen: “Dit doen we door het buitengebied, natuurgroen, stadsgroen en het groen in de wijk/buurt onderling te verbinden”. De belevingswaarde neemt toe met een goede recreatieve verbinding van de woonwijken naar het groene buitengebied. In de omgevingsvisie wordt de ambitie uitgesproken om recreatieve routes zoveel mogelijk op elkaar aan te laten sluiten zodat er een netwerk ontstaat, en het aantrekkelijk wordt om te voet of met de fiets de omgeving in te gaan. Hierdoor neemt de nabijheid en toegankelijkheid tot het duingebied toe, ontstaan er mogelijkheden voor ommetjes en wordt een gezondere leefomgeving bevorderd. Eén van de recreatieve verbindingen die is aangewezen in de Structuurvisie Openbare Ruimte (SOR) en onderdeel vormt van de ontwikkelzone Zijlweg-West, betreft de route Garenkokerskade-Julianalaan.

Ontwikkelzone Zijlweg-West | Masterplan | 2 Gebiedsanalyse, beleid en participatie

11

te voet of met de fiets te reizen, en van en naar de stad wordt het reizen met het openbaar vervoer steeds schoner gemaakt. Duurzame energie en warmtewinning kosten ruimte, zowel boven- als ondergronds. De klimaatverandering en energietransitie dwingen om plannen te ontwikkelen waar boven- en ondergrond integraal worden opgepakt. In 2040 wil Haarlem van het aardgas af. Daarnaast is de ambitie om in 2040 circulair te zijn en in 2050 klimaatbestendig. De duurzaamheid van warmtebronnen is dan ook een belangrijk uitgangspunt in de warmtetransitie. In de Transitievisie Warmte staan alle mogelijke oplossingen om onze stad aardgasvrij te verwarmen, dit wordt verder uitgewerkt in de uitvoeringsagenda Haarlemse transitievisie warmte. In paragraaf 5.5.4 Energie wordt verder toegelicht hoe de zone hier aan bijdraagt.

De ambities hiervoor zijn verder door vertaald in het Mobiliteitsbeleid, het Fietsbeleid en de Uitvoeringsagenda mobilitetsbeleid Haarlem. Haarlem heeft de ambitie uitgesproken om in 2030 bijna alle korte verplaatsingen met een afstand minder dan 2,5 kilometer binnen de stad met de fiets of te voet plaatsvinden en dat meer dan de helft van de verplaatsingen (60%) vanuit of naar Haarlem toe met het openbaar vervoer of de fiets plaatsvinden. Door het creëren van een fijnmazig netwerk, wordt het aantrekkelijker om te lopen of te fietsen. Er wordt gezocht naar het invullen van ontbrekende schakels. Het gebruik van de fiets wordt hiermee gestimuleerd en verschillende (nieuwe) voorzieningen komen binnen tien minuten te liggen. Daarnaast ligt er een opgave op het gebied van verkeersveiligheid. Een aantal wegen in Haarlem worden afgewaardeerd van 50 kilometer per uur naar 30 kilometer per uur. Dit geldt onder andere voor de Zijlweg en de Julianalaan. In het nieuwe wegencategoriseringsplan zijn deze wegen vastgesteld. De snelheid op deze wegen gaat omlaag, er wordt meer prioriteit gegeven aan de voetganger en de fietser en daarnaast verbetert de oversteekbaarheid.

Klimaatadaptief hangt veelal samen met verschillende opgaven voor de stad. Voor het klimaatbestendig maken van Haarlem is veel ruimte nodig. In de ondergrond gaat het bijvoorbeeld om de aanleg van warmtenetten. Bovengronds kan gedacht worden aan groene oplossingen voor het tegengaan van hittestress. In het Strategisch plan Klimaatadaptatie wordt hier richting aan gegeven. Hierin staat een basisveiligheidsniveau opgenomen om te komen tot klimaatbestendige nieuwbouw. Dit wordt verder geborgd in de richtlijn Duurzaam Bouwen. Deze richtlijn wordt regelmatig geactualiseerd. Daarnaast hanteert Haarlem minimaal een brons niveau, conform het convenant toekomtsbestendige woningbouw. Zo kan er gedacht worden aan circulair bouwen, dit kan door de toepassing van gebruikte materialen in nieuwe gebouwen en door bij ontwerp van nieuwbouw rekening te houden met hergebruik van het gebouw en diens materialen. Zie paragraaf 5.5.5 Circulariteit.

Overig relevant beleid

materialen.

Onderzoeken

Haarlem wil een aantrekkelijke, gezonde en goed bereikbare stad blijven terwijl de stad groeit. Om dit te kunnen bereiken is een mobiliteitstransitie nodig waarin schone manieren van vervoer die weinig ruimte innemen voorrang krijgen. De focus ligt hierbij op langzaam verkeer, in de stad wordt steeds meer gestimuleerd om

Archeologie Op basis van de archeologische verwachtingskaart is beoordeeld in hoeverre we archeologische resten in deze

zone kunnen verwachten. In onderstaande kaart is dit weergegeven. We onderscheiden drie kleuren op de kaart: geel, oranje en rood. Voor de gele gebieden bestaat een kleine kans op het aantreffen van archeologische resten. Het gaat hier om de strandvlakte tussen de strandwal van Bloemendaal en die van Haarlem. Hier kunnen met name resten worden verwacht uit de late Middeleeuwen en Nieuwe tijd. De oranje gebieden hebben een middelhoge kans op het aantreffen van archeologische resten. Wanneer er resten worden gevonden, is het aannemelijk dat het resten betreft vanaf het laat Neolithicum. Voor de rode gebieden geldt een hoge kans op het aantreffen van archeologische resten. Het gaat om een hoge kans op het aantreffen van resten van een historisch element of relicten uit de Tweede Wereldoorlog. Er is op basis van de verwachtingskaart een archeo­ logische beleidskaart opgesteld die is vastgelegd in het Parapluplan Omgevingskwaliteiten (2024). Hierop is aangegeven in welke delen en bij welke grootte van ingreep een waardestellend archeologisch

Bovenstaand beleid is uiteraard niet het enige dat van belang is. Meer beleid is van belang voor het Masterplan en ontwikkeling in de zone. Er is voor gekozen om de al genoemde beleidsstukken extra nadruk te geven omdat deze belangrijke aspecten van ontwikkeling borgen. Dit maakt het overig beleid uiteraard niet minder belangrijk. In hoofdstuk 5 worden bij de randvoorwaarden, eisen en wensen verwezen naar de andere beleidsstukken die gelden voor de ontwikkelingen in de zone Zijlweg-West. In het kader van de ontwikkelzone zijn er verschillende onderzoeken gedaan. Deze zijn te vinden in de bijlagen. Wij benoemen de uitkomsten van de onderzoeken hier kort.

| Uitsnede archeologische verwachtingskaart

Ontwikkelzone Zijlweg-West | Masterplan | 2 Gebiedsanalyse, beleid en participatie

12

rapport moet worden overlegd bij de aanvraag van een omgevingsvergunning. Deze dient te worden overlegd bij verdere ontwikkeling van de specifieke ontwikkellocaties. In onderstaande beleidskaart is een uitsnede weergegeven van de ontwikkelzone. Voor alle kleuren geldt dat bij een ingreep dieper dan 30 centimeter onder het maaiveld een waardestellend archeologisch rapport moet worden opgesteld. Dit geldt bij de gele gebieden bij een ingreep groter dan 2500m2, bij oranje gebieden groter dan 500m2 en bij lichtrode gebieden groter dan 50m2. Bodem De bodem in de zone is verdacht op de aanwezigheid van sterke verontreinigen. Er zijn al saneringen bij voorafgaande ontwikkelingen uitgevoerd. Aannemelijk is dat hier en daar nog wel (rest)verontreinigingen aanwezig zijn. Om hier zicht op te krijgen wordt tijdens de projectfase de bodem nader onderzocht en worden indien nodig maatregelen genomen zodat voldaan wordt aan de eisen voor een gezond woon-en leefklimaat. Bodemenergie Er is een verkennend bodemenergie onderzoek uitgevoerd zie bijlage 1. Hieruit blijkt dat voor de ontwikkelingen uit de ontwikkelzone Zijlweg geen extra regelgeving nodig is. In de ontwikkelzone Zijlweg-West zijn al bestaande systemen actief. Het is vanuit de wetgeving rond bodemenergie voorwaarde om daar rekening mee te houden bij een nieuwe ontwikkeling.

Van ontwikkelaars wordt verwacht dat ze in overleg gaan met de vergunninghouders van de omringende systemen. Bomeninventarisatie In mei 2023 zijn alle bomen in de ontwikkelzone ZijlwegWest geïnventariseerd. In totaal zijn circa 1200 bomen geteld en in kaart gebracht, waarbij onder andere is gekeken naar soort, stamdiameter, kroondiameter, toekomstverwachting en standplaats. Zie bijlage 2. Deze informatie is als kader gebruikt voor de masterplan kaart van de ontwikkelzone Zijlweg-West. Bij de uitwerking van de deelgebieden wordt hier nader naar gekeken, waarbij het uitgangspunt wordt gehanteerd dat de bomen zoveel als mogelijk worden behouden. Waterberging In de openbare ruimte van het projectgebied is de ruimte voor een klimaatbestendige inrichting beperkt. De kansen

hiervoor zijn in kaart gebracht in het ‘gebied specifiek afwegingskader klimaatoplossingen’ en zijn weergegeven in bijlage 3. Omdat deze kansen beperkt zijn, is het noodzakelijk om overige kansen voor waterberging per ontwikkellocatie te onderzoeken. Hierbij kan bijvoorbeeld gedacht worden aan skatepark ’t Landje of extra berging op de ontwikkellocatie. Kabels en Leidingen Door middel van een zogenaamde KLIC-melding zijn bestaande kabels en leidingen in de zone geinventariseerd, zie bijlage 4. Voor iedere ontwikkellocatie zal dit nader onderzocht worden. Geluid Voor de zone heeft geluidsonderzoek plaats gevonden (zie bijlage 5). Uit onderzoek blijkt dat ter plaatse van alle ontwikkellocaties sprake is van een verhoogde geluidsbelasting. De geluidbronnen die deze geluidsbelasting veroorzaken zijn: • • •

Westelijke Randweg (N208) (relevant voor Campus, Zijlweg 250 en Buurtparken) Gemeentelijke wegen o.a. de Zijlweg (relevant voor alle locaties) Spoorwegen (relevant voor Campus, Spoorwegstraat en Korte Verspronkweg)

| Uitsnede archeologische beleidskaart

Er is onderzocht of bron- en overdracht maatregelen kunnen worden getroffen om de geluidsbelasting voldoende te kunnen verlagen. Voor de Westelijke Randweg kan een mogelijke oplossing liggen in het verlagen van de snelheid. Schermmaatregelen langs deze weg zijn niet wenselijk vanuit landschappelijke overwegingen. Andere maatregelen zijn niet effectief of zijn niet mogelijk. Op de gemeentelijke wegen moet verder onderzocht worden of een geluidreducerend wegdek en optie is. Met het verlagen van de snelheid op de Zijlweg en de Julianalaan wordt al tegemoetgekomen aan het verlagen van de geluidsbelasting. Vanuit stedenbouwkundig oogpunt zijn schermmaatregelen niet gewenst. Langs de spoorwegen is het wenselijk om afschermende maatregelen. In dit geval kan er wel bijvoorbeeld gedacht worden aan schermen. Deze maatregelen dienen om het spoorweglawaai, bijvoorbeeld op straatniveau te

| Uitsnede uit de bomeninventarisatiekaart (zie bijlage 2)

Ontwikkelzone Zijlweg-West | Masterplan | 2 Gebiedsanalyse, beleid en participatie

13

reduceren. Ook kan er gedacht worden aan het stiller maken van de aanwezige spoorwegkruising ter plaatse van locatie Spoorwegstraat en Korte Verspronckweg. Andere maatregelen aan deze kruising worden nader onderzocht. Acceptabele woon- en leefkwaliteit Om een acceptabel akoestisch klimaat te creëren voor de woningen, wordt er in het ontwerp uitgegaan van slanke (aaneengesloten) bebouwingsblokken, zodat de hierin opgenomen woningen naast een (zeer) geluidsbelaste zijde ook een stille zijde hebben. Deze geluidsluwe zijde is een belangrijke kwaliteitsvoorwaarde in het Haarlemse geluidsbeleid. Trillingen Ook is onderzoek uitgevoerd naar trillingen door spoorwegverkeer, zie bijlage 6. In het onderzoek komt naar voren dat er ter plaatse van de ontwikkellocaties in de zone langs het spoor, rekening moet worden gehouden met trillingen. Het gaat dan met name om de locatie Korte Verspronckweg en de locatie Spoorwegstraat. Indien er binnen een afstand van circa 60 meter van het spoor, met uitzondering van viaducten, wordt gebouwd zijn niet alle gebouwtypen mogelijk. Zware bouw, zoals bijvoorbeeld meerlaagse appartementengebouwen is in de gehele zone mogelijk vanaf circa 20 meter van het spoor. Ook hier vormen viaducten de uitzondering.

Indien er dichter bij het spoor wordt gebouw, is een nader trillingsonderzoek noodzakelijk om zodoende eventuele aanvullende maatregelen aan de bebouwing te treffen. Voor de Campus kan vanaf een afstand van 10 m van het spoor gebouwd worden.

de ontwikkelzone toe. Als er wordt gekeken naar de totale toename op de wegen in en rondom de zone, dan zien we dat een groot deel van de toename op deze wegen zijn toe te wijzen aan de autonome groei. Een beperkt deel is afkomstig van de ontwikkeling. De realisatie van het mobiliteitsbeleid van Haarlem heeft een verlichtend effect op de verkeersintensiteiten. Een essentieel aspect hiervan is het verminderen van autobezit en –gebruik, en het actief bevorderen van fietsen en het openbaar vervoer. In de zone zijn er specifieke aandachtspunten voor de fietser en voetganger waaronder het realiseren van extra verbindingen voor de fietser en de voetganger, het realiseren van hubs aan de randen van de deelgebieden en het verbeteren van de verkeersveiligheid op de Zijlweg en het verlagen van de snelheid naar 30 kilometer per uur. Daarnaast zal per ontwikkellocatie specifiek, nog gekeken worden naar mogelijke maatregelen om de mobiliteitstransitie in gang te zetten.

andere door bouwwerkzaamheden, logistiek en mobiliteit. Het gemotoriseerde verkeer is daarmee de belangrijkste veroorzaker van de stikstofuitstoot. Door alternatieven van vervoer te stimuleren wordt het autogebruik en bijkomende uitstoot verminderd. Door ook naar de programmering te kijken is het mogelijk de ontwikkelzone te ontwikkelen zonder dat deze ontwikkelingen nadelige gevolgen voor het duingebied Kennemerland-Zuid. De nieuwbouw is bijvoorbeeld gasloos. Bij verdere uitwerking van het PvEL voor de ontwikkellocatie en bij de stedenbouwkundige plannen is stikstof een belangrijk onderwerp dat verder onderzocht wordt.

Sociale veiligheid Om voor de zone een beeld te krijgen over de belangrijkste aspecten van sociale veiligheid in het gebied, is er een quickscan uitgevoerd voor de gebieden Campus en Spoorwegstraat, zie bijlage 8. De focus lag op het mogelijk ontstaan van overlast in aangrenzende buurten en de langzaamverkeersverbinding door het campusterrein.

Mobiliteit Met het toevoegen van woningen en voorzieningen zal ook de behoefte naar mobiliteit toenemen. De groeiende behoefte aan mobiliteit in het gebied moet zorgvuldig worden beheerd om zowel binnen als buiten de zone de verkeerseffecten te beperken.

Een effectieve strategie is te komen tot een ontwerp van het gebied die voldoet aan de principes van Veilig Ontwerp en Beheer. De principes zijn: zicht, eenduidig, toegankelijk en aantrekkelijk. In de quickscan worden een aantal aanbevelingen gedaan ten aanzien van sociale veiligheid die kunnen worden meegenomen in het verdere ontwikkeling en ontwerp van de deelgebieden. Te denken valt bijvoorbeeld aan het toepassen van goede verlichting, zorgen voor “ogen op straat” door middel van (woon) bebouwing waarmee informele sociale controle ontstaat en het voorzieningenaanbod op de Campus aantrekkelijk maken voor studenten.

Om zeker te zijn dat de planeffecten geen nadelige effecten hebben op de bereikbaarheid van het gebied is er een onderzoek gedaan naar de verkeersafwikkeling van het gemotoriseerd verkeer, zie bijlage 7. Als gevolg van de ontwikkeling nemen de intensiteiten op de wegen in en rondom

Stikstof De ontwikkelzone ligt dicht bij het duingebied Kennemerland-Zuid. Dit gebied is aangewezen als Natura 2000 gebied. De toekomstige ontwikkelingen mogen niet leiden tot meer stikstof in het duingebied dan in de huidige situatie gebeurt. De oorzaak van stikstof komt onder

| Spoorweggeluid uit het geluidsonderzoek (zie bijlage 5)

Ontwikkelzone Zijlweg-West | Masterplan | 2 Gebiedsanalyse, beleid en participatie

14

2.3 Participatie Voor de totstandkoming van dit Masterplan heeft participatie met de omgeving plaatsgevonden. Reacties van de omgeving hebben geleid tot aanpassingen van het Masterplan. Dit kunnen aanpassingen zijn in uitgangspunten en/of regels, of de interpretatie hiervan met betrekking tot onderwerpen als verbetering van de veiligheid en de leefbaarheid, alsook de vergroening en verduurzaming van het gebied. Masterplan verrijken Tijdens het opstellen van het Masterplan is er een participatietraject doorlopen. In de periode vanaf februari 2023 tot aan nu hebben er verschillende participatiemomenten plaatsgevonden, waaronder bewonersavonden, een-op-een gesprekken, communicatie via de nieuwsbrief en via de website. Het doel van het participatieproces was om samen met inwoners, ondernemers en andere stakeholders het Masterplan te verrijken, en daarmee een stevige basis te creëren voor het vervolg. Het participatieverslag is als bijlage 9 aan het Masterplan toegevoegd. De belangrijkste punten die uit de participatie naar voren zijn gekomen zijn verwerkt in een overzicht. Zie volgende pagina. Hier wordt aangegeven hoe de inbreng is verwerkt in het Masterplan en hoe deze onderwerpen in de toekomst worden opgepakt. Inspraak en zienswijzen Het Masterplan heeft in 2024 zes weken ter inzage gelegen.

De Nota van Beantwoording geeft de inspraakreacties en een overzicht van de punten waarop het Masterplan is aangepast. Het college van burgemeester en wethouders stelt het Masterplan vast. De gemeenteraad stelt de beeldkwaliteitscriteria (hoofdstuk 6) vast en heeft de mogelijkheid zienswijzen bij het college in te dienen op het Masterplan.

| Participatieavond in de Kerk van de Nazarener

Ontwikkelzone Zijlweg-West | Masterplan | 2 Gebiedsanalyse, beleid en participatie

15

Opgehaald in de buurt

Hoe is dit verwerkt in het plan?

Wat gebeurt er in de toekomst?

Verbeteren oversteekbaarheid en verkeersveiligheid Zijlweg en kruising Zijlweg-Julianalaan

•

Het Masterplan bevat een voorstel voor een nieuw principe profiel van de Zijlweg met meer ruimte voor fiets en voetganger.

•

In de volgende fase, wanneer de Zijlweg een officieel project is, wordt er een uitwerking van het principe profiel gemaakt.

Behoud van huidige groen en stimuleren extra vergroening in de buurten

•

Behoud van bestaand groen is uitgangspunt in het Masterplan. Er wordt een randvoorwaarde gesteld aan het zoveel mogelijk behouden van bestaande, gezonde bomen.

•

•

Er zijn uitgangspunten opgenomen voor het groener maken van de openbare ruimte en voor het groener maken op en rondom de bebouwing, ‘Groen, tenzij’.

In een volgende fase – als ontwikkelaars en eigenaren gaan ontwerpen - worden de randvoorwaarden en wensen verder uitgewerkt. De suggesties en ideeën die zijn ingebracht worden, waar mogelijk, verwerkt in de inrichtingsplannen die worden gemaakt.

•

De gemeente staat ook nu al open voor initiatieven om de wijk groener te maken. Daarvoor zijn subsidies beschikbaar.

Uitbreiden van speelvoorzieningen voor kinderen in de verschillende buurten

•

De ontwikkeling van de Campus en de Korte Verspronckweg wordt de wens voor sport- en speelvoorzieningen meegenomen.

•

In een volgende fase worden de suggesties en ideeën die zijn ingebracht mogelijk verwerkt in de inrichtingsplannen die worden gemaakt.

Wens voor meer (centrale) ontmoetingsplekken in de buurt, die goed bereikbaar en toegankelijk zijn.

•

Binnen de ontwikkelgebieden wordt ook ruimte gecreëerd voor voorzieningen (zoals de Campus, Korte Verspronckweg en Spoorwegstraat).

•

•

Met uitbreiding van fijnmazig langzaamversnetwerk worden de verschillende buurtjes beter met elkaar verbonden. De nieuw te realiseren voorzieningen worden zo beter bereikbaar en toegankelijk voor bewoners en bezoekers.

Op hoofdlijnen zijn uitgangspunten gegeven aan het programma. In de volgende fase krijgt de invulling hiervan verdere aandacht. Er worden gesprekken gevoerd met verschillende organisatie en eigenaren over wat waar kan komen.

•

In de volgende fase volgt ook een verdere uitwerking van de buitenruimte.

•

Voor de vrije sector huur en koopwoningen wordt nadrukkelijk de wens meegegeven dat we graag woningen gerealiseerd zien voor starters en ouderen.

•

Afspraken over sociale huur en middeldure woningen kunnen we vastleggen in overeenkomsten met ontwikkelaars. Ook kunnen we dit opnemen in het bestemmings/omgevingsplan.

•

Bij de Campus wordt het aantal studentenwoningen uitgebreid.

•

Om te komen tot klimaatbestendige nieuwbouw, wordt het basisveiligheidsniveau gehanteerd.

•

Bij ontwikkeling op de ontwikkellocaties worden randvoorwaarden, eisen en wensen verder aangescherpt.

•

In randvoorwaarden, eisen en wensen is richting gegeven aan de wijze waarop er duurzaam wordt ontwikkeld.

•

Met het Masterplan en de masterplankaart wordt een richting aangegeven waar toekomstige bebouwing plaats kan vinden (‘rooilijn’).

•

In de vervolgfase van de projecten wordt meer duidelijk over de precies bouwhoogtes en volumes van de toekomstige bebouwing.

Meer betaalbare woningen in de zone voor jong tot oud

Energietransitie en duurzaamheid in de buurt

Duidelijkheid over type bebouwing die in de zone gerealiseerd gaat worden

Ontwikkelzone Zijlweg-West | Masterplan | 2 Gebiedsanalyse, beleid en participatie

16

Opgehaald in de buurt Gehele campusontwikkeling en manier van verbondenheid met de buurt en stad

Toename verkeersdrukte en afname verkeersveiligheid in de straten (aandacht voor veelheid aan type verkeer en snelheden)

Omgang met parkeren in de zone

Overlast van aanwezige studenten in de aangrenzende buurten

Duidelijkheid over planning, proces en inhoud

Hoe is dit verwerkt in het plan? •

Met het Masterplan Zijlweg-West is de visie voor de Campus geactualiseerd. Volumes en programmering zijn uitgebreid.

•

Met uitbreiding van fijnmazig langzaamversnetwerk worden de verschillende buurtjes beter met elkaar verbonden. Er wordt ingezet op een 10-minutennetwerk, nieuwe en bestaande inwoners worden verleid te voet of met de fiets te gaan.

•

Parkeren wordt opgelost aan de randen in hubs.

•

Er zijn randvoorwaarden opgenomen waarin wordt bepaald dat bewonersparkeren van de toekomstige bewoners binnen de bouwblokken moet worden opgelost.

•

De openbare ruimte in de ontwikkelzone wordt anders ingericht. Hier is minder ruimte voor de auto en parkeren, meer ruimte voor groen, fietsers en voetgangers.

•

In het Masterplan worden geen uitspraken gedaan over het tegengaan van potentiële overlast.

•

Binnen het Masterplan is een quickscan sociale veiligheid uitgevoerd.

•

Er staat beschreven hoe de vervolgfase eruit komt te zien en wat hierin het proces is.

Wat gebeurt er in de toekomst? •

In de vervolgfase zullen de plannen voor de Campus verder uitgewerkt gaan worden. In deze fase wordt het duidelijker hoe de planontwikkeling en de verbondenheid met de omgeving uit gaat zien.

•

Middels een pilot wordt in de toekomst de verbinding met de Regentesselaan getest is samenwerking met de buurt.

•

Bij planontwikkeling wordt verdere uitwerking gegeven aan verkeersveiligheid in het ontwerp.

•

In de volgende fase wordt uitgewerkt hoe het parkeren in de toekomstige bouwblokken en de openbare ruimte eruit komen te zien.

•

De campusontwikkeling vraagt nog verdere detaillering. Het Nova College en Inholland zitten hiervoor aan tafel. Sociale veiligheid wordt meegenomen in verdere planontwikkeling.

•

Per ontwikkellocatie wordt planning, proces en inhoud verder geconcretiseerd.

Ontwikkelzone Zijlweg-West | Masterplan | 2 Gebiedsanalyse, beleid en participatie

17

3 Actualisatie visie op de Campus Haarlem is een creatieve stad van toegepaste Innovatie. Bedrijven, kennis- en onderwijsinstellingen en overheden werken samen aan innovatieve oplossingen voor maatschappelijke opgaven. Samen vormen deze partijen een krachtig ecosysteem, versterken de economie en werkgelegenheid en dragen bij aan een duurzame, inclusieve en vitale stad. Haarlem heeft op het terrein van cultuur, recreatie, horeca en sport veel te bieden. Aanwezigheid van de onderwijsinstellingen en haar studenten draagt bij aan de levendigheid van de stad. Haarlem wil naar de toekomst toe graag een aantrekkelijke stad blijven voor (jong) talent. Haarlem gaat er samen met onderwijsinstellingen ROC Nova College en Hogeschool Inholland en het bedrijfsleven voor zorgen dat een diversiteit aan talent in de stad kan en wil blijven wonen.

Nieuwe visie: Versterken onderwijscluster campusontwikkeling De aanwezige potentie en ambities van de verschillende partijen in het gebied zijn met elkaar besproken. In overleg met de stakeholders Inholland, Nova College en DUWO is een nieuw beeld ontstaan over een toekomstige campusontwikkeling, waarbij de huidige onderwijs­ voorzieningen worden verbonden, versterkt en uitgebreid. Daarbij zal extra studentenhuisvesting worden toegevoegd. De ambities zijn vertaald in een actualisatie van de visie voor een verbonden en levendige (onderwijs)campus.

Dit wordt op de volgende pagina’s verder toegelicht.

CAMPUS

Omgevingsvisie Haarlem 2045 Na vaststelling van de ontwikkelvisie is de Omgevingsvisie Haarlem 2045 vastgesteld. In de omgevingsvisie is het volgende opgenomen: “Het onderwijscluster Zijlweg (MBO en HBO) kan uitgroeien tot een aantrekkelijk levendig en dynamisch deel van Haarlem”. Gevoelsmatig ligt het gebied nu verscholen en op afstand van het centrum van de stad. De afstand is echter relatief klein en de ligging erg goed, met twintig minuten lopen of minder dan tien minuten fietsen zijn de binnenstad en het centraal station bereikbaar. De Campus ligt op loopafstand van station Overveen en de bus stopt voor de deur. Aan de westzijde zijn het Nationaal Park ZuidKennemerland en de kust zeer nabij. Door het onderwijscluster onderling beter te verbinden, de barrièrewerking van de Randweg te slechten en de Campus als geheel beter te verbinden met de stad kan het cluster zich tot een aantrekkelijke, toegankelijke campus ontwikkelen. Daarmee kan Haarlem zichzelf beter profileren als stad van toegepaste kennis en innovatie. De aanwezigheid van de onderwijsinstellingen met studentenwoningen en aanvullend programma maken het mogelijk van dit gebied een dynamisch gemengd stedelijk gebied te maken.

Hierin zijn de volgende onderwerpen van belang: • Onthekken en verbinden • Versterkend woon, werk, onderwijs en aanvullend programma • Groen tenzij • Ruimte voor voetganger en fietser • Aantrekkelijke inrichting van de openbare ruimte • In één keer goed (aansluiten bij project Bijdorplaan)

Inholland DUWO

Nova College

Legenda Spoorzone

Zijlweg Randweg  Fijnmazig netwerk

langzaam verkeer

| Schematisch raamwerk met de Campus als onderdeel daarvan

Ontwikkelzone Zijlweg-West | Masterplan | 3 Actualisatie visie op de Campus

18

Visiekaart Campus

Visiekaart De visiekaart laat de ruimtelijke opzet zien van de Campus. Door te onthekken wordt de buitenruimte van de Campus toegankelijker voor bezoekers en bewoners en gaat de Campus meer onderdeel uitmaken van de stad. Daarnaast wordt de buitenruimte sterk vergroend en wordt de buitenruimte aantrekkelijker en toegankelijker ingericht voor voetganger en fietser, en wordt er met de inrichting rekening gehouden met plekken voor verblijf, ontmoeting, sport en spel. Qua programma wordt er een stedelijke mix voorgesteld die zorgt dat de Campus op verschillende momenten van de dag en voor verschillende typen gebruikers wordt gebruikt.

Onthekken en verbinden Openen van het huidige onderwijs­ gebouw van Inholland, En een nieuwe brug die het Nova College met Inholland verbindt.Verwijderen van de hekken langs het spoor (vervangen door een watergang in ecologische groenzone).

Legenda

Programma

Fietsroute

Parkeren auto

Voetgangersruimte

Fietsenstalling buiten

Route autoverkeer

Bestaande gebouw campus

Inrit autoverkeer

Programma Inholland

Fietsstraat

Programma Nova College

Inrichtingselement ontmoeten

Programma publiek begane grond

Inrichtingselement spel/sport Boom bestaand Boom nieuw

Ondergrondse parkeergarage/stalling

Naast de bestaande onderwijsgebouwen wordt meer volume toegevoegd aan de Campus. Op de begane grond wordt publiek programma toegevoegd waar studenten en bewoners gebruik van kunnen maken. Onderwijsprogramma van Inholland en Nova College wordt aan beide kanten van de Randweg gemengd om uitwisseling van studenten mogelijk te maken. Naast onderwijsprogramma is er ruimte voor bijvoorbeeld cultureel programma, een kleine supermarktww en kleinschalige bedrijvigheid. Daarnaast wordt verkend of er ruimte is voor extra studentenhuisvesting voor zowel studenten van Nova College als Inholland. Op het moment van schrijven is Zijlweg 245, het voormalige rijkswaterstaatgebouw , aangewezen als zoeklocatie voor asielopvang. Zodra hier meer zekerheid over is zal dit worden meegenomen in het ontwerp en programmering van de Campus. Bouwvelden voor de nieuwe volumes zijn bepaald aan de hand van geluidscontouren en maximaal behoud van bestaande bomen.

Ontwikkelzone Zijlweg-West | Masterplan | 3 Actualisatie visie op de Campus

19

Overzichtstekening programma Campus

Programma ISK 3100m2

Studentenhuisvesting 4000m2 Onderwijshuisvesting Nova 2000m2

Onderwijshuisvesting Nova

Kantoor 2000m2

4000m2

Wonen personeel/starters 1000m2 Studentenhuisvesting 800m2

Commercieel programma 600m2 Legenda programma Onderwijsprogramma Inholland Onderwijsprogramma Nova College Publiek programma begane grond

Beoogde AZC locatie Commercieel programma 700m2 Studentenhuisvesting 3500m2

Studentenhuisvesting 1700m2

Wonen Ondersteunende functies

NB. Genoemde vierkante meters zijn indicatief en gelden als vertrekpunt voor de verdere uitwerking van het deelgebied Campus. De visiekaart en overzichtstekening van de Campus zijn indicatief en nog geen ontwerp. Hieraan kunnen geen rechten ontleend worden.

Begane grond 1000m2 Ondergronds + 5 lagen bovengronds 250 parkeerplekken

Kantoor 500m2

Ontwikkelzone Zijlweg-West | Masterplan | 3 Actualisatie visie op de Campus

20

| Fietsstructuur Campus

| Autostructuur Campus

Bereikbaarheid De Campus wordt zoveel mogelijk ingericht voor voetgangers en fietsers. Doorgaand autoverkeer wordt omgeleid. Voor fietsers en voetgangers is de Campus verbonden met de Randweg, de Zijlweg, de Bijdorplaan, Veldzigtlaan en de Schoonzichtlaan. Parkeren vindt plaats aan de randen van de Campus en zal volledig in gebouwde parkeervoorzieningen worden opgelost. Hiervoor wordt de bestaande ondergrondse parkeergarage bij Inholland gebruikt, en komt er een parkeergebouw aan de zijde van het Nova College, gelegen aan de Zijlweg. Hierdoor kan de buitenruimte veilig en groen worden ingericht. Een belangrijk onderdeel om de twee campusdelen met elkaar te verbinden is een nieuwe brug over de Randweg. Deze brug wordt gefaseerd aangelegd en zal in eerste

instantie alleen voor voetgangers toegankelijk zijn en de onderwijsinstellingen met elkaar verbinden. Zodra de Campus goed functioneert zal geëxperimenteerd worden met het openen van de Campus naar de buurt, ook voor fietsverkeer. Zo wordt de Campus beter verbonden aan de stad en wordt het aanwezige langzaamverkeersnetwerk optimaal benut. De brug maakt onderdeel uit van een route tussen de Koepel en de Campus en voorziet in een optimale verbinding tussen station Overveen en het centraal station Haarlem. Om de hoogte te kunnen overbruggen over de Randweg is een helling van ongeveer 125 meter benodigd voor het fietspad. Dit kan op verschillende manieren worden gerealiseerd. Heel compact d.m.v. een fietswokkel, een hellingbaan als onderdeel van nieuwe bebouwing of als een vrijstaande hellingbaan over het campusterrein. De