Bijlage 1 Jaarverslag en Jaarrekening 2024

Jaarverslag en Jaarrekening 2024 Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 3 juni 2025

Jaarverslag en Jaarrekening 2024 gemeente Haarlem

Jaarverslag en Jaarrekening 2024

1 Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 3 juni 2025

Aanbieding aan gemeenteraad Het college van burgemeester en wethouders biedt de gemeenteraad met deze brief en bijkomende stukken het jaarverslag en de jaarrekening over 2024 aan. Het college is over de helft van de collegeperiode en de uitvoering van het coalitieakkoord 2022-2026 Actie! Aan de slag voor een sociale, groene en leefbare stad. Zoals in de midterm review bij de Programmabegroting 2025-2029 is opgemerkt, is er al veel bereikt. In deze aanbiedingsbrief wordt een aantal behaalde resultaten uit 2024 uitgelicht en de financiële ontwikkeling op hoofdlijnen geschetst. Financiële hoofdlijnen Het boekjaar 2024 wordt afgesloten met een positief saldo van € 31 miljoen, waarbij de gerealiseerde lasten € 773 miljoen bedragen. Het positieve resultaat in 2024 is met name het gevolg van autonome (incidentele) ontwikkelingen. Het bijstellen van de algemene uitkering vanuit het Rijk bij de mei-, september- en decembercirculaire, aanpassing van de maatstaf “huishoudens lage inkomens met drempel” en het afwikkelen van de regeling Energietoeslag leiden tot een voordeel van € 16,7 miljoen. Behaalde financieringsvoordelen hebben geleid tot een positief resultaat van € 2 miljoen.

De afvalinzameling kent een hogere kostendekkendheid dan begroot, de begrote inzet van algemene middelen is daardoor niet nodig, samen met lagere verwerkingslasten heeft dit een voordeel van € 1,2 miljoen gerealiseerd. De kosten voor opvang van asielzoekers, statushouders en Oekraïense ontheemden kennen lagere begeleidings- en transitiekosten wat zorgt voor een voordeel van € 0,8 miljoen. Doordat de in rekening gebrachte voorschotten door energieleveranciers te hoog zijn ingeschat hebben de jaarlijkse afrekeningen inzake het elektriciteitsverbruik geleid tot een teruggave van € 0,8 miljoen. Daarnaast zorgt aanhoudende personeelsschaarste binnen diverse beleidsvelden voor onderbesteding op personeelskosten. Deze ondercapaciteit heeft gevolgen voor de uitvoering van projecten, een aantal projecten is niet of vertraagd tot uitvoer gekomen, waardoor de hiervoor gereserveerde middelen in 2024 niet (in geheel) uitgegeven konden worden. Vertragingen in projecten/subsidies worden echter niet alleen veroorzaakt door personeelsschaarste bij de gemeente Haarlem, ook uitvoerende organisaties kennen problemen met de personele capaciteit waardoor uitvoering of aanvraag van subsidie vertraging oploopt. Voor de investeringen geldt in het bijzonder dat ten opzichte van de Programmabegroting 2024 de realisatiekracht is verhoogd.

Hiermee is de stijgende lijn in uitvoeringskracht uit 2023 gecontinueerd in 2024. De gerealiseerde investeringen bedragen in 2024 € 84,3 miljoen ten opzichte van € 72 miljoen in 2023. Naast investeringen in het Fysiek Domein, is in programma twee in het Sociaal Domein een grote toename in de investeringen gerealiseerd. Over een deel van bovengenoemd positief resultaat 2024 is de raad gedurende het jaar al geïnformeerd bij voortgangs-, bestuurs- en decemberrapportage. In voorliggende jaarrekening ligt de nadruk op de verantwoording ten opzichte van de bij de decemberrapportage geactualiseerde begroting 2024. Het positieve resultaat zal volgens de bestendige gedragslijn na besluitvorming van de raad over het voorstel resultaatbestemming, bij de Kadernota 2026, gedoteerd worden aan de algemene reserve. De financiële positie van de gemeente Haarlem is in 2024 verbeterd. Het algemene beeld over 2024 laat zien dat de vaste schuld van de gemeente een stand heeft van € 385 miljoen eind 2024, ten opzichte van € 390 miljoen eind 2023. Dit is € 76 miljoen minder dan verwacht werd bij de Programmabegroting 2024-2028 (€ 461 miljoen). De netto schuldquote bedraagt 51%, dit is 20 procentpunten lager dan de verwachting was bij de Programmabegroting 2024-2028 (72%). De ratio weerstandsvermogen daalt van 5,5 bij de Programmabegroting 2025-2029 naar 5,1 in de Jaarrekening 2024.

Ten opzichte van de Programmabegroting 2025-2029 is de Jaarverslag en Jaarrekening 2024

2 Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 3 juni 2025

benodigde weerstandscapaciteit gestegen door een stijging in het risicoprofiel van het I-domein, nieuw geïdentificeerde risico’s vanuit Vastgoed en het nieuw geïdentificeerde risico over de opvang van Oekraïense ontheemden. De beschikbare weerstandscapaciteit is tevens gestegen. Omdat de benodigde weerstandscapaciteit relatief meer is gestegen dan de beschikbare weerstandscapaciteit is de ratio licht gedaald. Sociale stad De gemeente ondersteunt alle Haarlemmers die hulp nodig hebben om volwaardig mee te doen in de samenleving. Inwoners met minder kansen krijgen gerichte ondersteuning. Zo werkt de gemeente onder andere aan gelijke onderwijskansen voor elk kind, samen met peuteropvang, scholen en jeugdpartners. De aanpak van kinderarmoede heeft speciale aandacht van de gemeente. De gemeenteraad besprak het A-dossier Aanpak Kinderarmoede in 2024 in zes bijeenkomsten. Hieruit is een opdracht aan het college gegeven om uitgebreid en geïntegreerd beleid te ontwikkelen om kinderarmoede in Haarlem terug te dringen. In 2024 werd de Spreidingswet van kracht. Voor de opvang van asielzoekers handhaaft het college de bestaande noodopvang om te voldoen aan de opgave van 963 opvangplekken uit de Spreidingswet. Het COA (Centraal Orgaan opvang asielzoekers) kocht in 2024 de locatie Meesterlottelaan 301/Dreef 48 om in gebruik te nemen als asielzoekerscentrum.

Voor de locatie Zijlweg 245 konden de onderhandelingen nog niet worden afgerond. Bij station Haarlem-Spaarnwoude is een wooncomplex gerealiseerd voor bijna 150 Oekraïense vluchtelingen. Hierdoor kon de opvang op een riviercruiseschip, dat met name voor gezinnen met kinderen niet ideaal was, worden beëindigd. De eerste Pride Haarlem en het Queer Festival zijn het resultaat van bestaande en nieuwe samenwerkingsrelaties tussen organisaties die zich inzetten voor diversiteit en inclusie. In 2024 zijn in 34 gemeentelijke gebouwen aanpassingen gedaan om deze beter toegankelijk te maken voor iedereen, ook voor mensen met een beperking. Voorbeelden van deze aanpassingen zijn drempelvrije ingangen, automatische deuren, duidelijke bewegwijzering en rolstoelopgangen in zwembaden, scholen, bibliotheken, gymzalen en buurthuizen. Stad om in te wonen Haarlem is een groeiende stad in een economisch gezien spannende periode. Er is in 2024 een goede start gemaakt met uitvoeren van de Omgevingswet en daarmee een steeds meer samenhangende benadering van de leefomgeving. De gemeente werkt aan woningbouw, openbare ruimte, bereikbaarheid en verduurzaming om de stad toekomstbestendig te maken. Haarlem streeft daarbij naar 10.000 extra woningen en 8.000 extra arbeidsplaatsen tot 2030. In 2024 kwamen er 996 woningen bij, waarvan 877 nieuwbouw.

Het actieprogramma Wonen en Zorg werd opgesteld om kwetsbare groepen beter te huisvesten en daarnaast werd gestart met het Volkshuisvestingsprogramma als opvolger van de Woonvisie. De bouw van 765 sociale woningen kon worden versneld dankzij € 6,5 miljoen gemeentelijke aanjaagsubsidie. Uitdagingen blijven betaalbare koopwoningen, netcongestie, hoge bouwkosten en personeelstekorten. Werkgelegenheid heeft een positief effect op de leefbaarheid, bereikbaarheid en duurzaamheid van de stad. Daarom blijft een toename van het aantal arbeidsplaatsen in de stad belangrijk. De Waarderpolder is in de Metropoolregio één van bedrijventerreinen met de meeste toegevoegde waarde. De zuidstrook Waarderpolder kreeg een kwartiermaker om de transformatie naar een intensiever werkgebied te begeleiden. De Centrum Management Groep werd verder geprofessionaliseerd binnen het convenant Binnenstad 2023-2027 om zo te werken aan een Jaarverslag en Jaarrekening 2024

3 Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 3 juni 2025

levendige binnenstad. Om Haarlem beter bereikbaar en duurzamer te maken, werd geïnvesteerd in extra fietsenstallingen, nieuwe 30 km/u-zones en meer laadpalen. Ook kwamen er extra verkeersveiligheidsmaatregelen bij scholen en kruispunten. Samen met Amsterdam is succesvol gelobbyd voor strengere regulering van fatbikes. Het parkeerreferendum leidde tot intrekking van de nota Uitwerking parkeerregulering en nieuwe gesprekken met de stad. De openbare ruimte werd op veel plekken vergroend. Er kwam minder verharding, er zijn drie nieuwe groene proefwijken ontwikkeld en het bomenbestand is uitgebreid. Voor deze inspanningen won Haarlem de Lieven de Key Penning. In de culturele sector werd gewerkt aan het huisvestingsvraagstuk van het Frans Hals Museum en een nieuw depot voor de collectie. Ook werd veel inzet gepleegd om het Museum van de Geest te behouden. Duurzame stad Haarlem wil in 2040 een circulaire stad zijn. Daarom zet de gemeente in op minder en schonere energie, hergebruik van grondstoffen en het verminderen van afval en milieuvervuiling. Ook wordt gewerkt aan oplossingen voor de gevolgen van klimaatverandering. Om de luchtkwaliteit te verbeteren, heeft de gemeenteraad in februari 2024 besloten om vanaf 2027 een nul-emissiezone in te voeren voor brom- en snorfietsen.

Het nieuwe Handboek Inrichten Openbare Ruimte (HIOR) houdt voor het eerst rekening met zowel bovengrondse als ondergrondse ruimte, inclusief ruimte voor een warmtenet. Inwoners van het Ramplaankwartier bereiden hun woningen hierop voor, al vergt het ontwerptraject meer tijd. Het warmtenet in de Waarderpolder ligt op schema. Veel huishoudens maakten in 2024 gebruik van de witgoedwissel (2.565) en van coaching en installatieservice (1.147). De Recycletas en Recyclewagen zorgden voor een toename in afvalscheiding, en begin 2025 worden extra textielcontainers geplaatst. Om circulariteit te bevorderen, is onderzocht hoe goederen en afval in Haarlem worden verwerkt, ook bij de gemeentelijke organisatie. In de Waarderpolder is een Circulaire Grondstoffenhub geopend, waar materialen uit de openbare ruimte worden bewerkt, zodat deze beschikbaar zijn voor hergebruik in nieuwe projecten. Plan Stedelijk Water is in 2024 vastgesteld. Dit vormt de basis om Haarlem beter bestand te maken tegen klimaatverandering. De uitvoering is gestart met onderzoeken en eerste projecten. Gezonde stad Uit de cijfers van de GGD-gezondheidsmonitor blijkt dat de mentale gezondheid van jongeren nog steeds zorgen baart. Hiervoor is in Haarlem de Alliantie Mentale Gezondheid gelanceerd tijdens het kennisfestival Mentale Gezondheid op School in november 2024.

Het festival vond plaats in Museum van de Geest, met professionals van veel verschillende organisaties zoals jeugdhulporganisaties, het jeugd- en jongerenwerk, het onderwijs en de gemeente. Het doel van de alliantie is preventie en vroegsignalering van mentale problemen bij jongeren om verdere escalatie te voorkomen. De vraag naar jeugdhulp heeft ook in 2024 druk gezet op de beschikbare middelen. Dit speelt niet alleen in Haarlem, maar bij vrijwel alle gemeenten in Nederland. Hierover zijn signalen afgegeven bij de VNG (Vereniging Nederlandse Gemeenten) en het ministerie. Verder zijn er (nood)maatregelen getroffen in samenwerking met de andere gemeenten in de jeugdhulpregio om het jeugdhulpsysteem beter te laten functioneren en de lange wachttijden en wachtlijsten te verkorten.

Jaarverslag en Jaarrekening 2024

4 Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 3 juni 2025

De uitvoering van Beschermd wonen en Beschermd thuis is vanaf 2024 een gezamenlijke verantwoordelijkheid van de gemeenten Beverwijk, Bloemendaal, Heemskerk, Heemstede, Haarlem, Haarlemmermeer, Velsen en Zandvoort. Hiervoor is de Gemeenschappelijke Regeling Beschermd Wonen regio Zuid-Kennemerland, IJmond en Haarlemmermeer in werking getreden. In juni 2024 is de koplopersgroep Housing First gestart, waarbij tien (dakloze) huishoudens versneld huisvesting toegewezen krijgen. De beschikbaarheid van woonruimte blijft een aandachtspunt. Betrokken stad Haarlem heeft veel betrokken inwoners, ondernemers en partners. Iedereen moet de kans krijgen om mee te doen en zijn stem te laten horen. In maart 2024 is een veelbesproken referendum gehouden over uitbreiding van betaald parkeren. Verder is er nieuw participatiebeleid vastgesteld, dat stapsgewijs wordt geïmplementeerd. De gemeente besteedt hierbij extra aandacht aan het bereiken van stille groepen en het kiezen van passende participatievormen. Er zijn twee burgerberaden gehouden. Het burgerberaad over CO2 is positief beoordeeld met een 8,1. Ook bij het parkeerbeleid werd een burgerberaad ingezet als onderdeel van bredere participatie. De gemeente blijft maatschappelijke initiatieven ondersteunen via het Leefbaarheids- en Initiatievenbudget (L&I), een initiatievenloket, een online platform en een initiatievenschool.

In 2024 is het budget flexibeler inzetbaar gemaakt, zodat het beter benut wordt. De overgang naar wijkplatforms loopt, de meeste wijkraden zijn inmiddels omgevormd, sommige zijn gestopt en andere hebben zich samengevoegd. Het aantal misdrijven daalde licht ten opzichte van 2023, met een sterke afname van woninginbraken (-20%). Tegelijkertijd steeg het aantal overlastmeldingen met 50%, vooral meldingen over parkeeroverlast namen fors toe. Mogelijk speelt de aandacht voor parkeren vanwege het parkeerreferendum hierbij een rol. Om jeugdoverlast aan te pakken, zijn jeugdboa’s in 2024 intensiever ingezet. Zij voerden huisbezoeken uit, verwezen jongeren naar Halt, schreven boetes uit en deden ruim 7.500 waarnemingen op overlastlocaties. Het college van burgemeester & wethouders, 20 mei 2025

Jaarverslag en Jaarrekening 2024

5 Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 3 juni 2025

Inhoudsopgave Aanbieding aan gemeenteraad ............................................................................................................... 2 Inhoudsopgave ........................................................................................................................................ 6 Leeswijzer ................................................................................................................................................ 8 1 Algemeen.............................................................................................................................................. 9 1.1 Beleidsmatige resultaten op hoofdlijnen .................................................................................... 10 1.2 Financiële resultaten op hoofdlijnen........................................................................................... 13 1.3 Algemene dekkingsmiddelen ...................................................................................................... 22 1.4 Taakstellingen .............................................................................................................................. 22 1.5 Investeringen ...............................................................................................................................

22 1.6 Onderzoeken vanuit verordening artikel 213a ........................................................................... 24 1.7 Interbestuurlijk toezicht .............................................................................................................. 25 1.8 Duurzaamheidsverslag ................................................................................................................ 26 2 Programmaverantwoording ............................................................................................................... 44 2.1 Cluster Sociaal ............................................................................................................................. 45 Programma 1 Maatschappelijke participatie ................................................................................ 56 Programma 2 Ondersteuning en zorg ........................................................................................... 80 Programma 3 Werk, inkomen en schulden ................................................................................... 92 2.2 Cluster Fysiek ............................................................................................................................. 106 Programma 4 Aantrekkelijke woon-werkstad.............................................................................

116 Programma 5 Gezonde en duurzame stad .................................................................................. 143 2.3 Cluster Burger en bestuur ......................................................................................................... 154 Programma 6 Burger, bestuur en veiligheid ............................................................................... 160 Programma 7 Algemene dekkingsmiddelen ............................................................................... 169 2.4 Gebiedsgerichte vertaling ......................................................................................................... 180 3 Paragrafen ........................................................................................................................................ 181 3.1 Weerstandsvermogen en risicobeheersing ............................................................................... 182 3.2 Lokale heffingen ........................................................................................................................ 198 3.3 Onderhoud kapitaalgoederen ................................................................................................... 208 3.4 Financiering ...............................................................................................................................

216 3.5 Bedrijfsvoering .......................................................................................................................... 222 3.6 Verbonden partijen en subsidies............................................................................................... 236 3.7 Grondbeleid ............................................................................................................................... 241 3.8 Openbaarheidsparagraaf Wet open overheid .......................................................................... 250 Jaarverslag en Jaarrekening 2024

6 Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 3 juni 2025

4 Jaarrekening ..................................................................................................................................... 255 4.1 Balans ........................................................................................................................................ 256 4.2 Overzicht baten en lasten.......................................................................................................... 258 4.3 Toelichting op de jaarrekening .................................................................................................. 264 4.4 Incidentele baten en lasten ....................................................................................................... 286 4.5 Reserves en voorzieningen ........................................................................................................ 289 4.6 Rechtmatigheidsverantwoording .............................................................................................. 294 4.7 Begrotingsrechtmatigheid ......................................................................................................... 295 4.8 Single informatie/single audit ...................................................................................................

299 4.9 Taakvelden ................................................................................................................................ 306 4.10 Controleverklaring van de onafhankelijke accountant ........................................................... 308 5 Besluit ............................................................................................................................................... 309 5.1 Besluit ........................................................................................................................................ 310 6 Bijlagen ............................................................................................................................................. 311 6.1 Benchmarkindicatoren BZK ....................................................................................................... 312 6.2 Overzicht personeel................................................................................................................... 322 6.3 Analyse en toelichting per beleidsveld...................................................................................... 323 6.4 Investeringskredieten ................................................................................................................

353 6.5 Overzicht verworven subsidies.................................................................................................. 363 6.6 Overzicht Woo verzoeken en ingediende bezwaren................................................................. 364 6.7 Productenrealisatie ................................................................................................................... 366 6.8 Financiële risico's > € 100.000 ................................................................................................... 383 6.9 Inhoudelijke informatie verbonden partijen ............................................................................. 391 6.10 Lijst van aan- en verkopen gemeente ..................................................................................... 412

Jaarverslag en Jaarrekening 2024

7 Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 3 juni 2025

Leeswijzer Het jaarverslag en de jaarrekening volgen de opzet van de programmabegroting van het jaar waar deze betrekking op hebben. Het Jaarverslag en Jaarrekening 2024 is als volgt opgebouwd: In deel 1 wordt ingegaan op het resultaat op hoofdlijnen. Deel 2 is de programmaverantwoording. Dit is onderverdeeld in drie clusters: Sociaal, Fysiek en Burger en bestuur. In de overkoepelende teksten wordt het hoofdresultaat van het cluster beschreven. In de onderliggende zeven programma’s wordt daar dieper op ingegaan. In deel 3 zijn de wettelijk voorgeschreven paragrafen opgenomen. Dit geeft een dwarsdoorsnede van de jaarrekening vanuit een bepaald perspectief, zoals risico’s, financiering, kapitaalgoederen, bedrijfsvoering en grondbeleid. Deel 4 bevat de jaarrekening en toelichting hierop. Deel 5 bevat het besluit tot vaststellen van het Jaarverslag en Jaarrekening 2024. Deel 6 bevat de bijlagen. Deze zijn alleen digitaal te raadplegen. De bijlagen bestaan onder andere uit kerngegevens, samenstelling bestuur en personele informatie. Alle in de financiële tabellen vermelden bedragen zijn maal € 1.000, tenzij anders vermeld. Digitaal jaarverslag en jaarrekening Naast de papieren versie is er een digitale versie (pdf) van het Jaarverslag en Jaarrekening 2024 beschikbaar op de website. De begrippenlijst en afkortingenlijst is opgenomen in een online Lexicon.

Jaarverslag en Jaarrekening 2024

8 Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 3 juni 2025

1 Algemeen

Jaarverslag en Jaarrekening 2024

9 Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 3 juni 2025

1.1 Beleidsmatige resultaten op hoofdlijnen 1.1.1 Inleiding De gemeenteraad heeft zeven programma's (resultaatgebieden) vastgesteld om op hoofdlijnen te sturen, kaders te stellen en verantwoording af te leggen. Bij elk programma staat aangegeven welk maatschappelijk effect wordt nagestreefd met het programma. De programma's zijn onderverdeeld in meerdere beleidsvelden, waarbinnen de doelstellingen en prestaties zijn benoemd. Het Jaarverslag en Jaarrekening 2024 vormen samen een verantwoording over wat de gemeente gerealiseerd heeft van wat zij in de Programmabegroting 2024-2028 heeft aangekondigd. De begroting is opgesteld vanuit het coalitieprogramma Actie! Aan de slag voor een sociale, groene en leefbare stad 2022-2026. Belangrijke onderdelen per programma zijn: 1. In de inleidende tekst wordt de programmadoelstelling (missie) benoemd en aangegeven in hoeverre de programmadoelstelling is bereikt. Daarbij wordt ook aandacht besteed aan de samenhang tussen de programmadoelstelling, de bereikte doelen en de verrichte prestaties. 2. Een systematische verantwoording over de drie zogenaamde W-vragen: - Wat hebben we bereikt in 2024 (doelen)? - Wat hebben we gedaan in 2024 (prestaties)? - Wat heeft het gekost in 2024? De beantwoording van de eerste twee W-vragen wordt vormgegeven via vier in plaats van drie categorieën.

De aan deze categorieën gekoppelde kleuren hebben de volgende betekenis: Smiley

Betekenis doel of prestatie is volledig gerealiseerd doel of prestatie is grotendeels gerealiseerd. Het kan ook zijn dat een doel of prestatie volledig is gerealiseerd, maar dat het meer heeft gekost, het niet binnen de tijd is gebeurd of dat gerelateerde doelen of prestaties niet zijn gerealiseerd, waardoor volledige realisatie te stellig is doel of prestatie is gedeeltelijk gerealiseerd

doel of prestatie is niet gerealiseerd Externe factoren Het bereiken van de beoogde maatschappelijke effecten wordt overigens niet volledig door de gemeente zelf bepaald. De maatschappelijke effecten worden vaak mede beïnvloed door verschillende andere factoren, zowel in positieve als in negatieve zin. Regionale, landelijke en zelfs mondiale ontwikkelingen, die buiten de invloed van de gemeente liggen, spelen daarbij een rol. Samen met de stad Veel van de prestaties die bijdragen aan de beleidsdoelen van de gemeente Haarlem worden niet door de gemeente zelf verricht, maar door partners in de stad, zoals woningcorporaties en gesubsidieerde instellingen. De gemeente heeft in dat geval meer een regisserende taak en voorwaardenstellende rol en levert de prestaties niet zelf.

Jaarverslag en Jaarrekening 2024

10 Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 3 juni 2025

Indicatoren Er wordt systematisch verantwoording afgelegd over de effect- en prestatie-indicatoren (inclusief streefwaarden) die zijn opgenomen in de Programmabegroting 2024-2028. De indicatoren zijn zo veel mogelijk voorzien realisatiewaarden, maar soms waren deze nog niet beschikbaar bij het opstellen van het jaarverslag. Dit is vooral van toepassing op indicatoren waarbij gebruik gemaakt wordt van een externe, niet gemeentelijke, bron. Zo hebben externe organisaties vaak een eigen informatie- en verantwoordingscyclus waarbij de onderbouwing met indicatoren een afwijkende planning heeft. Voor andere indicatoren geldt dat waarden afkomstig zijn uit een ‘landelijk’ onderzoek, registratie of statistiek waarbij bij het opstellen van het jaarverslag (nog) geen cijfer voor 2024 is gepubliceerd. Dit geldt met name ook voor de 34 vanuit het BBV (Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten) verplichte indicatoren. Deze worden vanaf 2017 opgenomen in de programma's, daar waar zij het meest aansluiten bij de Haarlemse doelen en prestaties. Aan de markering 'BZK' (naar het ministerie dat de set BBV indicatoren heeft opgesteld) is te herkennen dat het een verplichte indicator is van het ministerie. Naast de originele bron waar het cijfer uit voortkomt, is een digitale link opgenomen naar het platform 'waar staat je gemeente' van de VNG.

Hier zijn alle landelijk verplichte indicatoren te raadplegen. Via het dashboard BBV en de onderliggende database kunnen online allerlei vergelijkingen worden gemaakt met andere gemeenten of landelijke cijfers. De belangrijkste vergelijkingen zijn daarnaast ook opgenomen in bijlage 6.1 Benchmarkindicatoren BZK. Voor vijf verplichte indicatoren geldt dat ze niet vergeleken kunnen worden met andere gemeenten omdat deze gegevens uit gemeentelijke registraties afkomstig zijn en niet op het dashboard worden gepubliceerd. Daarom hebben deze indicatoren geen link. Bij de vaststelling van de Jaarstukken 2023 is besloten om de indicator 'Percentage inkoop en aanbesteding trajecten met MVI als geschiktheidseis en/of gunningscriterium in het aanbestedingsdocument' te laten vervallen. Deze indicator is ook niet meer meegenomen in dit jaarverslag. Derde W-vraag over kosten Bij de beantwoording van de derde W-vraag (Wat heeft het gekost?) worden de financiële afwijkingen tussen de begroting na wijziging en de werkelijke uitkomsten geanalyseerd. Omdat de totale omvang van de gemeentebegroting ruim € 750 miljoen bedraagt, is afgesproken in de Financiële verordening 212 (2023/361130) dat alleen afwijkingen van meer dan € 100.000 op beleidsvelden kort worden toegelicht. Per programma worden de toevoegingen en onttrekkingen aan reserves vermeld.

1.1.2 Realisatie doelen en prestaties In de Programmabegroting 2024-2028 zijn 61 doelen geformuleerd en 97 prestaties om deze doelen te bereiken. Onderstaande grafiek geeft een overzicht van de realisatie van alle doelen en prestaties van de gemeente.

Jaarverslag en Jaarrekening 2024

11 Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 3 juni 2025

Onderstaande twee grafieken geven een beeld van de realisatie van doelen per programma en de prestaties per programma. In deel 2 vindt u per programma een gedetailleerde uitleg per doel en per prestatie terug.

Jaarverslag en Jaarrekening 2024

12 Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 3 juni 2025

1.2 Financiële resultaten op hoofdlijnen Algemeen In dit hoofdstuk staan de uitkomsten van de jaarrekening op hoofdlijnen. Het hoofdstuk gaat in op de belangrijkste afwijkingen op de Programmabegroting 2024 - 2028. Ook is in dit hoofdstuk een toelichting op de ontwikkeling van de Algemene reserve opgenomen. Een uitgebreide opsomming van afwijkingen van de vastgestelde begroting staat vermeld bij de verantwoording van de programma's bij het onderdeel "Wat heeft het gekost" en bij de Analyse en toelichting per beleidsveld in bijlage 6.3. Het budgetbeheer en de rechtmatigheid van de bestede middelen wordt uitgelegd in paragraaf 4.6 Rechtmatigheidsverantwoording en paragraaf 4.7 Begrotingsrechtmatigheid.

Financiële hoofdlijn jaarrekening Gedurende het jaar is de begroting 2024 bijgesteld. De opbouw van het begrotingssaldo kan als volgt worden samengevat: Gemeenteprogramma

Primaire Begroting Begroting Begroting Saldo Verschil v/n Bestemmings begroting na na na rekening- begroting voorstellen 2024 Voortgangs- Bestuurs- December- resultaat vs per domein rapportage rapportage rapportage 2024 rekening 2024 2024 2024 2024

1 Maatschappelijke participatie

84.374

89.497

89.799

89.783

89.330

-453 v

2 Ondersteuning en Zorg 3 Werk, Inkomen en Schulden

146.323 47.892

147.977 49.499

154.237 48.978

153.242 37.876

150.820 35.365

-2.422 v -2.511 v

Subtotaal Sociaal Domein 4 Aantrekkelijk woon-werkstad

278.590 79.760

286.972 76.507

293.014 77.423

280.901 77.256

275.515 74.222

-5.386 v -3.034 V

5 Gezonde en duurzame stad

4.348

5.051

3.726

3.326

728

-2.598 V

Subtotaal Fysiek Domein 6 Burger, Bestuur en Veiligheid

84.108 43.639

81.558 42.781

81.149 44.180

80.582 43.916

74.950 43.235

-5.632 V -681 v

Subtotaal Burger en Bestuur 43.639 7 Alg. Dekkingsmiddelen&Overhead -412.545

42.781 -414.403

44.180 -426.002

43.916 44.235 -420.404 -424.803

-681 v -4.399 v

Subtotaal Dekkingsmid.&Overhead

-412.545

-414.403

-426.002

-420.404 -424.803

-4.399 v

-6.209

-3.092

-7.659

-15.004

-16.098 v

Totaal

-31.102

Bij de vaststelling van de Programmabegroting 2024 - 2028 heeft het college een begroting aangeboden met een positief saldo van € 6,2 miljoen. Na de verwerking van de aanvullende voorstellen en amendementen is 2024 gestart met een begrotingssaldo van € 6,5 miljoen positief. Bij de Bestuursrapportage 2024 werd een positief begrotingssaldo van € 7,7 miljoen verwacht. Na verwerking van de vastgestelde Decemberrapportage 2024 is de begrotingsuitkomst aangepast naar € 15 miljoen voordelig. Het resultaat over 2024 bedraagt € 31,1 miljoen positief, dit is € 16 miljoen gunstiger dan verwacht na de laatste bijstelling bij de Decemberrapportage 2024. Voor een deel van deze voordelen geldt dat deze reeds bekend waren, maar niet meer tijdig verwerkt konden worden. Dit is het geval bij de extra uitkeringen vanuit de Decembercirculaire 2024 voor een bedrag van per saldo € 3,7 miljoen. Dit saldo is opgebouwd uit: • • •

Extra baten in de algemene uitkering € 1,1 miljoen Bijstelling maatstaf "huishoudens lage inkomens met drempel" € 1,0 miljoen voordelig Actualisaties op rijksniveau € 1,6 miljoen voordelig

Jaarverslag en Jaarrekening 2024

13 Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 3 juni 2025

0

Het rekeningresultaat 2024 voor dotaties en onttrekkingen aan reserves is € 44 miljoen positief. Per saldo is er € 13 miljoen aan de reserves toegevoegd. Dit bestaat uit € 92 miljoen toevoegingen en € 79 miljoen onttrekkingen. De in deze jaarrekening opgenomen dotaties en onttrekkingen komen voort uit eerdere besluitvorming of bestaand beleid ten aanzien van de bestemmingsreserves. Budgettair effect; v (-) is voordelig; n is nadelig Omschrijving

2024

Primaire Begroting 2024 Aanvullende voorstellen Begroting 2024 en amendementen

-6.209 v 3.848 n

Septembercirculaire 2023 (Raadsbesluit) Voortgangsrapportage 2024

-4.139 v 3.408 n

Raadsbesluiten: Referendum parkeren

650 n

Referendum parkeren campagne-activiteiten Uitvoeren maatregelen jeugd zomer 2024

105 n 2.458 n

Noodvoorziening duurzaamherstelplan Kenter jeugdhulp

1.244 n

Subtotaal raadsbesluiten

4.457 n

Bestuursrapportage 2024 Decemberrapportage 2024

-9.024 v -7.345 v

Begrotingssaldo na vaststellen Decemberrapportage 2024:

-15.004 v

Belangrijke financiële afwijkingen De hieronder opgenomen toelichting betreft de belangrijkste financiële afwijkingen van de jaarrekening ten opzichte van de bijgestelde begroting 2024, gespecificeerd per domein en programma. Het kan daarom voorkomen dat de in de toelichting opgenomen bedragen niet salderen tot het totale verschil binnen het beleidsveld. Voor een compleet overzicht van de afwijkingen en verklaringen wordt verwezen naar bijlage 6.3 Analyse en toelichting per beleidsveld. Sociaal Domein Binnen het Sociaal Domein is ten opzichte van de begroting een voordeel van € 5,4 miljoen inclusief reservemutaties gerealiseerd. Programma 1 onderbesteding € 0,5 miljoen Het terugvorderen van het overschot op de uitgekeerde subsidie voor compensatie van de energieprijzen 2023 naar aanleiding van het collegebesluit op 10 december 2024 (2024/2059176) heeft geleid tot een voordeel van € 0,3 miljoen. De overgang van de sociale wijkteam medewerkers van de gemeente naar Buurts per 1 januari 2025 is binnen de financiële kaders afgerond, waardoor er een voordeel van € 0,1 miljoen is. Programma 2 onderbesteding € 2,4 miljoen Aanhoudende krapte op de arbeidsmarkt heeft binnen het Sociaal Domein gezorgd voor een onderschrijding op de eigen personeelslasten van € 0,2 miljoen.

Er is een kleine onderbesteding van € 0,2 miljoen gerealiseerd op de uitgaven voor jeugdvoorzieningen, doordat er minder kosten zijn geweest voor de bovenregionale en landelijk ingekochte jeugdhulp. De noodvoorziening ten behoeve van Kenter Jeugdhulp is naar beneden bijgesteld na overleg en onderhandelingen met Kenter, dit levert een voordeel op van € 0,1 miljoen. Er is sprake van een voordeel op de collectieve vervoervoorzieningen van € 0,2 miljoen. Het budget voor huishoudelijke ondersteuning realiseert eveneens een voordeel van € 0,2 miljoen.

Jaarverslag en Jaarrekening 2024

14 Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 3 juni 2025

De kosten voor opvang van asielzoekers, statushouders en Oekraïense ontheemden kennen lagere begeleidings- en transitiekosten en hebben daarom een onderbesteding van € 0,7 miljoen. Bij de in decemberrapportage gemelde bijstelling van doeluitkering vanuit het Rijk inzake Oekraïense ontheemden zijn de baten gelijk gesteld aan de lasten exclusief afschrijvingskosten, dit had echter inclusief afschrijvingskosten moeten zijn, waardoor er nu een voordeel ontstaat op de baten van € 0,7 miljoen. Programma 3 onderbesteding € 2,5 miljoen Er is sprake van een onderbesteding op de re-integratiemiddelen, dat heeft meerdere oorzaken. De groep die nu nog in de bijstand zit is kwetsbaar. De stap naar werk is voor deze groep te groot, waardoor er eerst ingezet wordt op participatie. Het re-integratiebudget wat hierdoor niet ingezet is leidt tot een voordeel van € 0,3 miljoen. Uit de re-integratiebudgetten wordt ook de ondersteuning aan statushouders bekostigd. Voor een deel van deze groep (die onder de oude Wet inburgering 2013 vallen) is ook apart budget beschikbaar, dat niet besteed is. Dit leidt tot een voordeel van € 0,7 miljoen. Eind 2024 zijn de kosten die Haarlem maakt voor de regionale arbeidsmarkt doorbelast. Dit heeft geleid tot een voordeel van € 0,2 miljoen.

De uitgaven voor de uitvoering van de regeling gedupeerden Kinderopvangtoeslag (KOT) zijn binnen de normvergoeding van het Rijk gebleven, waardoor er een voordeel is van € 0,3 miljoen. De geraamde bijdrage aan de bedrijfsvoering van Spaarne Werkt is niet nodig gebleken, omdat de tekorten bij de Gemeenschappelijke Regeling (GR) worden opgevangen binnen het weerstandvermogen van de GR. Dit leidt tot een voordeel van € 0,4 miljoen. In de Meicirculaire 2024 is er incidenteel en structureel budget beschikbaar gekomen voor ondersteuning van inwoners met geldzorgen en schulden. In 2024 zijn niet alle middelen van dit budget tot besteding gekomen, wat leidt tot een voordeel van € 0,5 miljoen. Fysiek Domein Binnen het Fysiek Domein is ten opzichte van de begroting een voordeel van € 5,6 miljoen inclusief reservemutaties gerealiseerd. Programma 4 onderbesteding € 3,0 miljoen De jaarlijkse afrekeningen van energieverbruik resulteren in een voordeel van € 0,8 miljoen. In veel gevallen zijn de in rekening gebrachte voorschotten te hoog geweest. Het doorschuiven van een deel van de uitvoering van de Verbeteracties Parkeren en nul-emissiezone naar 2025 leidt tot een voordeel van € 0,4 miljoen.

De parkeervoorzieningen hebben meer baten opgeleverd, gesaldeerd met de extra uitgaven voor handhavingskosten als gevolg van inhuur en een hogere onregelmatigheidstoeslag levert dit per saldo een voordeel van € 0,5 miljoen op. Het inrichten van de buitenruimte van ontwikkelproject Aart van der Leeuwstraat is nog niet afgerond en het aanleggen van de bestrating bij project Zuidstrook is doorgeschoven naar 2025, voor 2024 resulteert dit in een voordeel van € 0,3 miljoen. Vanwege minder aanvragen subsidieregeling Funderingsonderzoek en een hogere ontvangst van subsidies ten aanzien van de Woonvisie is er een voordeel van € 0,3 miljoen gerealiseerd.

Jaarverslag en Jaarrekening 2024

15 Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 3 juni 2025

Eind 2024 heeft de provincie Noord-Holland een subsidie toegekend voor de flexibele schil gebiedsontwikkeling, waarmee een niet begroot voordeel van € 0,2 miljoen is gerealiseerd. Programma 5 onderbesteding € 2,6 miljoen Het uitlopen van diverse regelingen (besteding laatste deel van de geldprijs vanuit de Europese innovatieprijs, bewustwordingscampagne energiebesparing en subsidieregeling woningcorporaties energielabels E/F/G) hebben samen geleid tot een voordeel van € 0,5 miljoen op de lasten in 2024. De afvalinzameling kent een hogere kostendekkendheid dan begroot (99% i.p.v. 96%) de begrote inzet van algemene middelen is daardoor niet nodig, samen met lagere verwerkingslasten leidt dit tot een voordeel van € 1,2 miljoen. Het starten van onderzoeken na goedkeuring van het Plan Stedelijk water en de afstemming op de meerjarenprogrammering heeft meer tijd gekost dan voorzien. Dit leidt tot een onderbesteding van € 0,8 miljoen. Burger & Bestuur Binnen het domein Burger & Bestuur is ten opzichte van de begroting een nadeel van € 0,3 miljoen inclusief reservemutaties gerealiseerd. Programma 6 onderbesteding € 0,7 miljoen Lagere loonkosten binnen beleidsveld 6.1 Dienstverlening leiden tot een voordeel van € 0,6 miljoen. Ook beleidsveld 6.2 Gemeentelijk Bestuur kent vanwege (tijdelijke) onderbezetting een onderschrijding van € 0,2 miljoen op de personeelslasten.

Binnen het product Gemeenteraad doen zich onderbestedingen voor bij de gemeenteraad zelf, de rekenkamer en het griffiebureau. Deze onderbestedingen leiden tot een voordeel van € 0,3 miljoen. De inzet van personeel t.b.v. de F1 in Zandvoort heeft geleid tot niet begrote baten van € 0,2 miljoen. De bijstelling van de voorziening Wethouderspensioen zorgt voor een overbesteding van € 1,7 miljoen. De omvang van de vergunningaanvragen is op voorhand niet zeker, de realisatie over 2024 heeft geleid tot een voordeel van € 0,8 miljoen. Algemene Dekkingsmiddelen & Overhead Binnen het domein Dekkingsmiddelen & Overhead is ten opzichte van de begroting een voordeel van € 4,4 miljoen inclusief reservemutaties gerealiseerd. Programma 7 onderbesteding € 4,4 miljoen Het grootste voordeel (€ 2,7 miljoen) wordt gerealiseerd door bijstelling van de algemene uitkering bij de decembercirculaire. Een aanpassing op de eerder vastgestelde maatstaf “huishoudens lage inkomens met drempel” heeft een positief effect van € 1 miljoen. Vanwege vertragingen binnen ICT projecten en gunstigere contracttarieven dan begroot is er € 1,4 miljoen minder uitgegeven aan ICT materieel dan verwacht. Tot slot is er een rentevoordeel van € 0,5 miljoen gerealiseerd. Het kwijtschelden van de lening aan het museum van de Geest heeft een negatief effect van € 0,4 miljoen.

Jaarverslag en Jaarrekening 2024

16 Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 3 juni 2025

Ook de dotatie aan de voorziening dubieuze debiteuren leidt tot een kostenpost van € 0,4 miljoen. De overige verschillen betreffen met name overschrijdingen op personeelslasten, maar worden (deels) opgevangen door het niet benutten van het budget onvoorzien. In onderstaande tabel wordt het verloop van het rekeningresultaat per rapportagemoment uiteengezet, waarbij aanpassingen groter dan € 1 miljoen apart zijn opgenomen. Omschrijving

2024

a Begrotingssaldo 2024 na Kadernota 2025

-3.092

v

4.457

n

-9.024

v

-7.345

v

-16.098 -31.102

v v

b Verwerking Raadsbesluiten: Referendum parkeren Referendum parkeren campagne-activiteiten Uitvoeren maatregelen jeugd zomer 2024 Noodvoorziening duurzaam herstelplan Kenter jeugdhulp Subtotaal

650 105 2.458 1.244

c Bestuursrapportage Gedeeltelijk vrijval Rijksbijdrage Energietoeslag 2023 Treasury voordeel door rentevoordeel en hogere dividenden Meicirculaire 2024 Overige bijstellingen Subtotaal

-3.000 -1.128 -3.819 -1.077

d Decemberrapportage Instellen reserve I-domein BUIG 2024 Vrijval Rijksbijdrage Energietoeslag Septembercirculaire 2024 Overige bijstellingen Subtotaal

6.370 -7.694 -3.000 -3.047 26

e Jaarrekening 2024 Decembercirculaire 2024 Algemene uitkering Bijstellen ICT budgetten Wethouderspensioenen Overige bijstellingen onder € 1 miljoen Subtotaal Totaal resultaat jaarrekening 2024

-1.048 -2.105 -1.379 1.769 -13.335

n n n n

v v v v

n v v v n

v v v n v

Ontwikkeling in vermogen en resultaat De vermogenspositie is verbeterd Het BBV, de verslaggevingsregels voor gemeenten, maakt een duidelijk onderscheid tussen resultaatbepaling en resultaatbestemming. Alle baten en lasten dienen via het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening te lopen. Er mogen geen baten of lasten rechtstreeks in het eigen vermogen worden gemuteerd. De mutaties in het eigen vermogen vinden plaats door middel van de resultaatbestemming. Het gerealiseerd totaalsaldo van baten en lasten over het boekjaar 2024 bedraagt € 44 miljoen voordelig. Per saldo is tussentijds € 13 miljoen aan de reserves toegevoegd, zodat het uiteindelijk gerealiseerde resultaat over 2024 circa € 31 miljoen voordelig bedraagt. Dit resultaat is afzonderlijk vermeld onder het eigen vermogen in de balans. Jaarverslag en Jaarrekening 2024

17 Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 3 juni 2025

In het overzicht hieronder is de ontwikkeling van het eigen vermogen opgenomen. De omvang van het eigen vermogen bedraagt ultimo 2024 circa 36% van het balanstotaal (ultimo 2023: 34% van het balanstotaal) en is verbeterd ten opzichte van 2023. Eigen vermogen (x 1 € miljoen)

2024

2023

2022

Eigen vermogen per 1 januari

293

263

197

Tussentijdse resultaatbestemming Gerealiseerd resultaat

13 31

2 28

17 49

Gerealiseerd totaalsaldo baten en lasten Eigen vermogen per 31 december

44 337

30 293

66 263

Saldo baten en lasten Het feitelijke saldo van baten en lasten in een jaar is weergegeven als het gerealiseerde totaalsaldo van baten en lasten. Daarnaast kent de gemeente het gerealiseerde resultaat. Dit is het gerealiseerde totaalsaldo van baten en lasten plus of min de tussentijdse resultaatbestemming. Deze tussentijdse resultaatbestemming bestaat uit de onttrekkingen aan en stortingen in reserves gedurende het boekjaar. Deze mutaties in reserves vinden plaats op basis van door de gemeenteraad genomen besluiten. Het gerealiseerde resultaat is dus mede het gevolg van de eerdere politieke besluitvorming. Wat dit concreet betekent is in onderstaand overzicht weergegeven. Exploitatieresultaat (x € 1 miljoen)

2024

Totale baten Totale lasten

817 773

Gerealiseerd totaalsaldo baten en lasten Af: stortingen in reserves

44 -92

Bij: onttrekkingen aan reserves Saldo mutaties reserves

79 -13

Gerealiseerd resultaat

31

Ontwikkelingen van de algemene reserve in 2024 De algemene reserve ultimo 2024 dienst als buffer voor het opvangen van uitgaven die incidenteel en onvoorzien, maar wel noodzakelijk zijn. In paragraaf 3.1 Weerstandsvermogen en risicobeheersing wordt hier nader op ingegaan.

Algemene reserve De stand van de algemene reserve ultimo 2024 bedraagt € 107,8 miljoen positief. Dit is een toename van € 15,2 miljoen ten opzichte van de stand ultimo 2023. In 2024 is € 32,2 miljoen toegevoegd aan de algemene reserve, waarvan de bestemmingsvoorstellen jaarrekening 2023 (€ 12,3 miljoen) en het restant rekeningresultaat 2023 (€ 11,6 miljoen) de belangrijkste posten zijn. Daarnaast is er € 17,1 miljoen onttrokken aan de reserve, waarvan € 12,3 miljoen bestemmingsvoorstellen jaarrekening 2023. Een nadere specificatie van het verloop van het saldo van de algemene reserve en de dotaties en onttrekkingen staat weergegeven in onderstaande tabel. Algemene reserve

2024

2025

2026

2027

2028

2029

Stand per 1-1

-92.643 v -107.821 v -107.411 v -99.578 v -99.578 v -99.578 v

Bestemmingsvoorstellen rekeningresultaat 2023 Restant resultaat jaarrekening 2023

-12.312 v -11.605 v -3.900 v

Forfaitaire vergoeding COA Jaarverslag en Jaarrekening 2024

18 Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 3 juni 2025

Algemene reserve

2024 -2.000 v

Vrijval deel reserve Bodemprogramma Bijstellen budgetten opvanglocaties

2026

2027

2028

2029

-2.455 v -20 v

Opheffing reserve rekenkamercommissie (Voorgenomen) dotaties

-32.292 v

Bestemmingsvoorstellen jaarrekeningresultaat 2021 Voorstellen Coalitieakkoord 2022-2026 resultaat 2021 Bestemmingsvoorstellen jaarrekeningresultaat 2023 Internationale Taal- en Schakelklas en inzet Buurts

0 v

0 v

0 v

0 v

0 v

0 n

0 n

0 n

122 n 4.730 n 12.262 n

7.833 n 50 n 360 n

(Voorgenomen) onttrekkingen

17.114 n

Stand per 31-12

2025

410 n

7.833 n

-107.821 v -107.411 v -99.578 v -99.578 v -99.578 v -99.578 v

Mutaties bestemmingsreserves Dotaties en onttrekkingen aan bestemmingsreserves worden verwerkt tot maximaal het bedrag dat via de begroting(swijzigingen) door de raad is geaccordeerd voor de specifieke bestemmingsreserve. Een uitzondering hierop vormen de raads(principe)besluiten waarbij geregeld is dat saldi altijd ten gunste of laste van een specifieke bestemmingsreserve komen. Hieronder staan de afwijkingen van zowel de begrote als gerealiseerde onttrekkingen en dotaties aan de reserves over alle programma's. Pr. Naam Reserve nr.

Omschrijving

Begroot Realisatie Verschil realisatie - begroot

Dotatie reserves: 2 Res. Gem. Org. Beschermd Wonen Resultaat 2024 4 Reserve Grondexploitatie Actualisatie MPG

2.365

Reserve Vastgoed Verkoop panden en gronden Reserve Beh.Ond. Openb. Ruimte Strategisch beheerplan openbare ruimte

3.984

Reserve Leefomgeving Reserve Kapitaallst maats.nut

Verkoop Schipholweg Transformatieprojecten

300 514

Res. Kapitaallasten econ.nut Res. Kapitaallasten econ.nut

Slachthuisbuurt Zuidstrook, Inrichting openbare ruimte Ontwikkelzones

318

Res. Kapitaallasten econ.nut Reserve Ontwikkelzones

Omzetten planmatig onderhoud naar IP Ontwikkelzones boekwinsten

750

7 Reserve Grondexploitatie

Afwikkeling VPB oude jaren grondexploitaties

Totaal dotaties

1.361 1.170

1.361 -1.195

3.851 2.849

-133 2.849

224

-300 -290

3.822

-318 3.822

3.655

-750 3.655

1.075

1.073

-2

9.306

18.005

8.699

Onttrekking reserves: 1 Reserve Duurz.Sportvoorziening

Aanvragen sportverenigingen

-50

-15

35

Res. RM arbeidsmarktbeleid 2 Res. Opvang, wonen en herstel

Bijstellen begroting leerplicht Resultaat 2024

-156 -20

-128 -9

28 11

-49 -277

-49 -277

Res. Regio Aanpak HuislkGew/VO Resultaat 2024 3 Reserve Minimagelden Resultaat 2024 Res. RM arbeidsmarktbeleid Reserve KOT 4 Reserve Grondexploitatie Reserve Grondexploitatie

Regionale activiteiten Middelen KOT

-686 -194

Aanjagen realisatie sociale woningbouw Actualisatie MPG

Reserve Vastgoed Onderhoud, verkoopkosten en doorontwikkeling Reserve Beh.Ond. Openb. Ruimte Strategisch beheerplan openbare ruimte Reserve Leefomgeving

Jaarverslag en Jaarrekening 2024

Wijkaanpak

686 194

-2.250 -255

-560

2.250 -305

-5.732 -1.797

-5.722 -406

10 1.391

-320

-188

132

19 Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 3 juni 2025

Pr. Naam Reserve nr.

Omschrijving

Begroot Realisatie Verschil realisatie - begroot -514 -224 290

Reserve Leefomgeving

Transformatieprojecten

Reserve Leefomgeving Reserve Leefomgeving

Slachthuisbuurt Zuidstrook, Inrichting openbare ruimte Voorbereiding Waddenstr.24

-318 -275

-249

318 26

Reserve Wonen Res. Particip. en Leefbaarheid

Woonvisie Spreiding middelen

-230 -76

-79 -82

151 -6

-4.817 -678

-7.553 -206

-2.736 472

-18.368 -9.062

-15.747 2.258

2.621 11.320

Reserve Ontwikkelzones 5 Reserve Bodemprogramma Totaal onttrekkingen Eindtotaal

Ontwikkelzones Bodemprogramma 2024

In 2024 zijn de dotaties aan de bestemmingsreserves € 8,7 miljoen hoger dan begroot, de onttrekkingen zijn € 2,6 miljoen lager dan begroot. De grootste afwijken in dotaties ten opzichte van de begroting zijn: Programma 2 Betreft het resultaat 2024 van € 1,4 miljoen reserve Gemeenschappelijk Orgaan Beschermd Wonen. Dit wordt voornamelijk veroorzaakt door lagere lasten op Beschermd Wonen (zorg-in-natura) en Maatschappelijke Opvang en meer ontvangen bijdragen Beschermd Wonen. Programma 4 Er is € 1,2 miljoen minder gedoteerd aan de reserve Grondexploitatie. Nadere toelichting is opgenomen in paragraaf 3.7 Grondbeleid. De reserve Strategisch beheerplan openbare ruimte kent vanwege opgelopen vertragingen in projecten een dotatie die € 2,8 miljoen hoger is dan begroot. Dit betreft de vrijval van het onderhoudsbudget om de uitvoering de aankomende jaren te kunnen dekken en ter reservering van de kapitaallasten van de extra investeringen. Dit is in lijn met de Nota Reserves en Voorzieningen (2021/608291). Er is per saldo € 2,8 miljoen meer gedoteerd aan de reserve Kapitaallasten economisch nut. Dit is een optelling van een aantal plussen en minnen op de diverse deelposten in deze reserve. De grootste afwijking wordt veroorzaakt door een hogere dotatie (€ 3,8 miljoen) met betrekking tot de Ontwikkelzones. Voor de financiële toelichting wordt verwezen naar de paragraaf Grondbeleid.

Aan de reserve Ontwikkelzones is € 3,7 miljoen meer gedoteerd dan begroot. Nadere toelichting is opgenomen in paragraaf 3.7 Grondbeleid. De grootste afwijkingen van onttrekkingen ten opzichte van de begroting zijn: Programma 3 Vanuit de reserve Arbeidsmarktbeleid was voor 2024 een onttrekking begroot. Vanwege het uitstellen van de uitvoer van een aantal deelprojecten naar 2025 is er minder budget benodigd dan begroot. De onttrekking valt daarmee € 0,7 miljoen lager uit. Programma 4 In 2024 heeft de subsidieregeling "Aanjagen realisatie sociale woningbouw" opengestaan. Hiervoor zijn in totaal 12 aanvragen ingediend en zijn subsidies verleend. Er zijn nog geen verzoeken tot voorschotten aangevraagd en de begrootte lasten, alsmede de onttrekking aan de reserve Grondexploitaties van € 2,3 miljoen zijn hierdoor niet gerealiseerd.

Jaarverslag en Jaarrekening 2024

20 Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 3 juni 2025

De reserve Grondexploitaties kent een lagere onttrekking van € 1,9 miljoen ten opzichte van de begroting, als gevolg van de actualisatie van het MPG. Voor een toelichting wordt verwezen naar paragraaf 3.7 Grondbeleid. Als gevolg van minder regulier groot onderhoud is er een lagere onttrekking van € 1,4 miljoen aan de reserve Beheer Onderhoud Openbare Ruimte nodig. De reserve Ontwikkelzones kent een hogere onttrekking van € 2,7 miljoen. Voor een toelichting wordt verwezen naar paragraaf 3.7 Grondbeleid. Programma 5 De kosten voor het bodemprogramma wordt grotendeels gedekt vanuit de reserve Bodemprogramma. De hoogte van de uit te keren claims is lastig in te schatten en uitbetaling vindt plaats nadat sanering plaats heeft gevonden. In 2024 zijn niet alle geraamde kosten uitgekeerd en zijn er meer (rijks)vergoedingen ontvangen dan vooraf begroot. Dit leidt per saldo tot een € 0,5 miljoen lagere onttrekking.

Analyse incidentele en structurele baten en lasten Het overzicht van incidentele lasten en baten wordt opgesteld om te kunnen bepalen of er sprake is van een structureel evenwicht. Als structurele lasten gedekt worden door structurele baten is er sprake van structureel evenwicht. Hiervoor is het van belang dat eenduidig en duidelijk uit de jaarrekening blijkt welke baten en lasten structureel van aard zijn en welke incidenteel. Het structurele exploitatiesaldo wordt bepaald door het exploitatiesaldo te zuiveren van incidentele baten en lasten. Het overzicht van de incidentele baten en lasten en van de structurele toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves zijn hierbij belangrijke documenten. Op verzoek van zowel de provincie Noord-Holland als toezichthouder als de rekenkamercommissie is een overzicht opgesteld waarin in één oogopslag de structurele baten en lasten per programma en per jaar zijn af te lezen. De basis wordt gevormd door de totale lasten en baten per programma. Vervolgens worden de incidentele lasten en baten, waaronder toevoegingen en onttrekkingen aan reserves, hierop in mindering gebracht, waardoor de structurele lasten en baten resteren. De incidentele baten en lasten worden volgens een deugdelijk en consequente gedragslijn bepaald met in acht name van de voorschriften voor een aantal specifieke posten en voorbeelden vanuit het BBV.

Daarnaast vindt de bepaling plaats op basis van cijferbeoordelingen, analyses op de verschillen ten opzichte van begroting en voorgaande jaren en begrotingswijzigingen. De incidentele lasten en baten worden afzonderlijk per programma vermeld, hierbij is een materialiteitsgrens gehanteerd van € 250.000. Conclusie: Uit het overzicht Incidentele baten en lasten in paragraaf 4.4 blijkt dat in 2024 de structurele baten hoger zijn dan de structurele lasten (een minteken in het overzicht betekent meer baten dan lasten). In de Programmabegroting 2024-2028 zijn de begrote structurele baten € 0,1 miljoen lager dan de begrote structurele lasten. Voor 2024 zijn de gerealiseerde structurele baten € 35,7 miljoen hoger dan de gerealiseerde lasten. Hiermee is sprake van structureel evenwicht in 2024.

Bestemming rekening resultaat Het rekeningresultaat 2024 bedraagt € 31,1 miljoen. Er zijn geen voorstellen bestemming rekeningresultaat ingediend. Voorgesteld wordt om het resultaat over 2024 in het geheel ten gunste te laten komen van de algemene reserve.

Jaarverslag en Jaarrekening 2024

21 Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 3 juni 2025

1.3 Algemene dekkingsmiddelen Algemene dekkingsmiddelen zijn gelden die de gemeente vrij kan besteden met inachtneming van wet- en regelgeving. Deze gelden zijn voornamelijk afkomstig uit de algemene uitkering en belastingen. In de tabel hieronder zijn de algemene dekkingsmiddelen gespecificeerd. Overzicht Algemene dekkingsmiddelen

Rekening 2023 Begroting 2024 Rekening 2024 gewijzigd

Naheffing parkeren

1.933

2.201

2.272

Parkeerbelasting

13.197

13.510

14.525

Parkeeropbrengst Schalkwijk

474

571

439

Precariobelasting overig

765

758

802

16.369

17.040

18.038

Beleidsveld

43

Aantrekkelijke leefomgeving

Precariobelasting overig

1

Beleidsveld

1

45

Overige beheertaken

Precariobelasting overig

475

362

506

Beleidsveld

475

362

506

624

636

634

12.781

13.279

13.079

63

Openbare orde en veiligheid

Hondenbelasting OZB niet woningen eigenaren OZB niet woningen gebruikers

9.070

9.409

9.363

OZB woningen

26.716

28.457

28.521

Precariobelasting overig

687

712

668

Reclamebelasting Cronjéstraat

78

80

72

Roerende woon- en bedrijfsruimtebelasting

55

68

65

2.829

2.927

3.159

52.840

55.568

55.561

Toeristenbelasting Beleidsveld

71

Lokale belastingen & heffingen

Algemene uitkering

419.546

447.721

451.419

Beleggingen

922

1.912

1.912

Financieringsfunctie

451

572

1.028

420.919

450.206

454.359

490.603

523.177

528.463

Beleidsveld

72

Algemene dekkingsmiddelen

Totaal

1.4 Taakstellingen In eerdere programmabegrotingen zijn taakstellingen (lees: bezuinigingen) opgenomen. In de Programmabegroting 2024-2028 is dat niet het geval. Er zijn derhalve over 2024 geen bezuinigingen die niet zijn gerealiseerd.

1.5 Investeringen In dit jaarverslag wordt verantwoording afgelegd over de realisatie van investeringen in 2024 in relatie tot de verwachte investeringen en de beschikbare kredieten.

Jaarverslag en Jaarrekening 2024

22 Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 3 juni 2025

Verwachte en gerealiseerde investeringen De jaarschijf 2024 van het Investeringsplan is voor het laatst geactualiseerd bij het vaststellen van de Programmabegroting 2025-2029. Bij deze actualisatie is de jaarschijf vastgesteld op € 104 miljoen. Uiteindelijk is € 84,3 miljoen gerealiseerd, wat een realisatiepercentage van 81% is. In de Programmabegroting 2024-2028 waren de investeringen oorspronkelijk begroot op € 123,7 miljoen, ten opzichte hiervan komt de realisatie van € 84,3 miljoen neer op 68%. De besteding van € 84 miljoen is hoger dan de netto besteding van vorig jaar (€ 72 miljoen). Tegenover de € 84,3 miljoen aan bruto uitgaven stonden bijdragen van derden van € 9,3 miljoen. Realisatiepercentage investeringen per programma Programma

IP 2024 (PB24)

IP 2024 (PB25)

1. Maatschappelijke participatie

31.777 9.075

19.445

13.465

42%

69%

14.284 55.842

11.574 49.120

128% 78%

81% 88%

7.687 347

6.409 254

60% 85%

83% 73%

6.412

3.447

37%

54%

104.017

84.269

68%

81%

2. Ondersteuning en Zorg 4. Aantrekkelijke woon-werkstad 5. Gezonde en duurzame stad 6. Burger, bestuur en veiligheid 7. Algemene dekkingsmiddelen en overhead Eindtotaal

62.583 10.700 300 9.270 123.705

Realisatie Percentage Percentage 2024 tov PB24 tov PB25

Af te sluiten kredieten Kredieten kunnen worden afgesloten wanneer de investering is uitgevoerd of wanneer de kredieten niet langer nodig zijn. De volgende investeringen zijn afgerond, waardoor de kredieten per eind 2024 worden afgesloten. IP post

Investering

Krediet

Uitgaven

Restant krediet

63.19

HOV Noord, riool