Bijlage 1 Jaarverslag 2022

In 2022 zijn we bijvoorbeeld een samenwerking aangegaan met OpenUp, waardoor medewerkers op een laagdrempelige manier (psychische) ondersteuning kunnen krijgen. Nieuwkomers De aanvullende bekostiging inzake Nationaal Programma Onderwijs PO of VO voor Nieuwkomers is ingezet voor onderwijsachterstanden binnen de ISK. De middelen zijn ingezet in de vorm van extra ondersteuning in de klas en het verkleinen van ISK klassen voor intensievere begeleiding voor de leerlingen. Regeling professionalisering en begeleiding starters en schoolleiders In het taakbeleid van het onderwijzend personeel is ontwikkeltijd opgenomen. De ontwikkeltijd is voor een deel gefinancierd vanuit de regeling professionalisering en begeleiding starters en schoolleiders. Deze keuzes binnen het taakbeleid zijn afgestemd met de MR van de school.

28

Onderwijs Onderwijsresultaten 2022 Alle afdelingen van de scholen van Dunamare hebben in 2022 het oordeel voldoende van de Inspectie van het Onderwijs ontvangen. Ook alle bestuurlijke standaarden zijn voldoende. Meer informatie over de onderwijsresultaten van Dunamare onderwijs vind je op de scholenpagina’s via scholenopdekaart.nl Dunamare kwaliteitsbeleid In het Dunamare kwaliteitsbeleid staat beschreven hoe de scholen en het bestuur cyclisch de kwaliteit van het onderwijs in kaart brengen, systematisch verbeteren en goede resultaten borgen. Het is daarbij essentieel om regelmatig van een afstand te reflecteren op het eigen en collectief functioneren. Met zelfevaluaties, visitaties en audits krijgen scholen en het bestuur inzicht in de ontwikkeling van een school. Dit waren in 2022 de belangrijkste ontwikkelingen rondom interne en externe kwaliteitszorg: •

In 2022 zijn alle geplande audits en visitaties uitgevoerd. De audit- en visitatiecommissies zijn samengesteld uit docenten, teamleiders, onderwijsondersteunend personeel en directeuren en hebben een externe voorzitter. Praktijkschool Uithoorn, Haarlem College en praktijkschool Oost ter Hout hebben een visitatie gehad en het Ichthus Lyceum, Maritieme Academie Harlingen en Het Schoter hebben een audit gehad.

•

Dunamare zet met de nieuwe strategische koers sterk in op de kwaliteitscultuur op alle niveaus. Kwaliteitscultuur is een breed begrip: in najaar 2022 zijn we begonnen dit meer concreet te maken, met een themabijeenkomst van de directie. De bijeenkomst was op het Haarlemmermeer Lyceum locatie Dalton, een school die het reflecteren op alle niveaus stimuleert. Een voorbeeld van het versterken van de kwaliteitscultuur is het maken van een verbeterplan door de scholen; dit geeft focus op de ontwikkeling.

•

Een andere bouwsteen van de kwaliteitscultuur is het werken met data. Voor Dunamare is dit al heel gewoon. Systemen als MMP en Cumlaude geven managementinformatie op verschillende niveaus. Vanuit een onderzoekende houding zijn alle scholen aan de slag met data, onder andere door opbrengstgericht te werken. De scholen gebruiken de systemen op hun eigen wijze en kunnen, als ze

29

dat willen, ondersteuning krijgen van de afdeling O&K van het Bestuurs- en Servicebureau. De systemen steunen op de informatie in het leerlingadministratieprogramma Magister. Bij de inrichting en het gebruik van hun Magisteromgeving hebben de scholen een zekere mate van vrijheid, maar we maken met hen wel afspraken voor een uniforme en juiste inrichting van bepaalde onderdelen. Want een goede datakwaliteit is essentieel voor stuurinformatie en data-analyse. Voorjaar 2022 zijn er hierover sessies geweest met de applicatiebeheerders. Najaar 2022 hebben we sessies gehouden over technische ontwikkelingen en wijzigingen in wet- en regelgeving. •

De Inspectie van het Onderwijs heeft in 2022 verschillende onderzoeken bij Dunamare Onderwijsgroep uitgevoerd. Dit waren overwegend themaonderzoeken in het kader van het rapport De Staat van het Onderwijs. Van deze themaonderzoeken ontvangen scholen en besturen geen oordeel of rapport op schoolniveau. In 2022 zijn meerdere scholen bezocht voor het themaonderzoek naar leskwaliteit en basisvaardigheden. Daarnaast is de inspectie bij de Maritieme Academie Harlingen op bezoek geweest voor een kwaliteitsonderzoek en een werkbezoek om te kijken naar de geïntegreerde leerroute die de school aanbiedt in samenwerking met het mbo. De inspectie heeft 3 herstelopdrachten gegeven aan de school, waar de school mee aan de slag is gegaan.

Onderwijsontwikkeling Dunamare onderwijs volgt de ontwikkelingen in het onderwijs op de voet. We delen nieuwe kennis met onze scholen in rapportages en kennisbijeenkomsten en vertalen nieuwe inzichten zo goed mogelijk naar de praktijk. In 2022 speelden de volgende onderwijsontwikkelingen: •

Schooljaar 2022-2023 is de Agora-school Saga Driehuis gestart met 60 eerstejaars in brede brugklassen en 12 leerlingen vanuit het voortgezet onderwijs.

•

Twee Dunamarescholen hebben in 2022 de landelijke pilot van de nieuwe leerweg vervolgd: het Spaarne College en het Coornhert Lyceum. Het Spaarne College startte in 2022 ook een tweede pilot voor een tweede praktijkgericht programma. Ook het Vellesan College biedt binnen zijn eigen pilot de nieuwe leerweg aan op school. De afdeling O&K volgt de ontwikkelingen van de nieuwe leerweg en informeert de betreffende scholen hierover.

•

Dunamare onderwijs heeft 2 Internationale Schakelklassen: ISK Haarlem en ISK Haarlemmermeer. Op beide ISK’s is het onderwijs aan leerlingen zo ingericht dat zij naast NT2 ook werken aan rekenen, Engels, biologie, burgerschap en cultureel burgerschap. In 2022 was er een grote toename van leerlingen, vooral uit Oekraïne die vanwege de oorlog naar Nederland zijn gevlucht. Deze snelle instroom van extra leerlingen stelde de scholen voor de nodige uitdagingen, zoals huisvesting, personele bezetting, roostering, etc.

Basisvaardigheden In 2022 kwam landelijk de nadruk steeds meer op de verbetering van de basisvaardigheden te liggen. Binnen Dunamare zijn we hier altijd al mee bezig. Onder basisvaardigheden vallen taal, rekenen, burgerschap en digitale vaardigheden.

30

•

Om meer zicht te krijgen op het thema burgerschap hebben wij in 2022 een ronde langs alle scholen gedaan om te inventariseren wat ze zoal op dit gebied doen en of ze daarmee al voldoen aan de nieuwe wetgeving die is ingegaan op 1 augustus 2021. Vanuit deze ronde en in samenhang met de nieuwe strategische koers is er een bestuursvisie op burgerschap opgesteld. De scholen zijn vrij om binnen deze bestuursvisie hun burgerschapsonderwijs vorm te geven. De Dunamare Academie biedt ook trainingen aan over dit onderwerp en er is een leernetwerk binnen Dunamare gevormd.

•

Voor de basisvaardigheden taal en rekenen inspireren we de medewerkers door het aanbieden van trainingen hierover in de Academie. Daarnaast monitoren wij de (examen)resultaten op het gebied van Nederlands en wiskunde. Waar nodig stuurt Dunamare bij op de resultaten van de basisvaardigheden. Het ministerie heeft in oktober 2022 een subsidie basisvaardigheden verstrekt aan drie van onze scholen: vso Daaf Geluk, Wim Gertenbach College en Maritiem College IJmuiden. In 2023 zullen we opnieuw veel aandacht geven aan dit onderwerp.

Toegankelijkheid en toelatingsbeleid In de statuten van Dunamare Onderwijsgroep is opgenomen dat er een algemene toegankelijkheid is voor leerlingen en een algemene benoembaarheid voor personeel. Het advies van de basisschool is leidend in de aanmelding. In de regio Zuid-Kennemerland en (sinds 2021) in de regio Haarlemmermeer is een toelatingsprocedure ontwikkeld, gebaseerd op afspraken die zijn gemaakt tussen de besturen van de voscholen in het aanmeldingsgebied. Deze procedure geldt voor alle leerlingen uit groep 8 die doorstromen naar het voortgezet onderwijs. De toelatingsprocedure moet de overgang van de basisschool naar het voortgezet onderwijs van elke leerling zo goed mogelijk laten verlopen. Het basisschooladvies, de schoolkeuze, de aanmelding en de inschrijving van de leerling op een school voor voortgezet onderwijs staan hierbij centraal. Vanaf schooljaar 2022-2023 verdwijnt het papieren aanmeldformulier in Zuid-Kennemerland (regio Haarlem). In deze regio gaat de overstap digitaal verlopen met de applicatie De-Overstap. Deze applicatie is zowel voor PO, VO, de besturen als het samenwerkingsverband. Deze digitale aanmelding moet zorgen voor een efficiëntere manier van inschrijven met minder papier en moet meer inzicht geven in de getallen van de regio. Daarnaast is de digitale overstap een logisch gevolg van de ontwikkeling van digitale leerlingvolgsystemen.

Overaanmelding In 2022 was er in de regio’s Haarlemmermeer en Zuid-Kennemerland een loting voor de aanmelding in het voortgezet onderwijs. Omdat in 2021 een deel van de leerlingen in de regio Zuid-Kennemerland niet in hun top 5-scholen kon worden geplaatst, hebben in 2022 nieuwe leerlingen 7 voorkeuren opgegeven in plaats van 5. Ook mochten deze leerlingen zich niet in meerdere regio’s tegelijk inschrijven. In regio Zuid-Kennemerland zijn er 3.623 nieuwe leerlingen aangemeld waarvan 94% is geplaatst op de school van eerste keuze en 99,8% op een school van hun top 5. Alle leerlingen zijn geplaatst op een school van hun top 7. Toetsing en examinering Alle scholen werken structureel aan de kwaliteit van de examens en de organisatie daaromheen. Sinds enkele jaren heeft iedere school een examencommissie. Deze commissies groeien steeds meer in hun rol; naar verwachting zal dit de toetsing in de toekomst verder positief beïnvloeden. In 2022 is opnieuw een steekproef uitgevoerd waarin de kwaliteit van de pta’s (programma’s van toetsing en afsluiting) werd bekeken. Daarnaast heeft de afdeling O&K de jaarverslagen van de examencommissies over schooljaar 2021-2022 integraal

31

doorgenomen. Hierin zien we de groei van de examencommissies terug, naast de ruimte om een meer inhoudelijke positie aan te nemen en nog duidelijker het afsluitende karakter van het (school-)examen te bewaken. Binnen Dunamare kunnen de scholen hetzelfde examenreglement gebruiken, steunen op een format voor het pta en op een format voor het verslag van de examencommissie. Diploma praktijkonderwijs Het praktijkonderwijs is een plek bij uitstek waar het diploma een bewijs van het afsluiten van een periode is. De praktijkscholen mogen al enkele jaren een schooldiploma uitreiken aan hun vertrekkende leerlingen. Onze vier praktijkscholen lopen hierin, samen met de andere praktijkscholen uit de regio, landelijk gezien voorop. In 2022 is er een examenreglement gekomen dat extra duidelijk maakt op welke manier het examen georganiseerd is. Tegelijk geeft het de ruimte om elke leerling op zijn of haar wijze te beoordelen. Sterk Techniekonderwijs (STO) In januari 2020 is Dunamare onderwijs formeel gestart met Sterk Techniekonderwijs. Dunamare onderwijs maakt deel uit van 4 techniekregio’s: als penvoerder in IJmond/Zuid-Kennemerland en Haarlemmermeer/Bollenstreek-Noord en als deelnemer in Noordwest Friesland en Leeuwarden en Amstelland (STO 19007, 19008, 19037 en 19069). Doelstelling van de regioplannen is een optimaal gespreid en sterk aanbod van vmbo-techniekonderwijs.

Door samenwerking tussen scholen en met het regionale bedrijfsleven kiezen meer leerlingen voor een technisch profiel en vervolgstudie. Ten slotte leidt dit tot het vaker kiezen van een technische functie op de arbeidsmarkt. Onze activiteiten In 2022 zijn onder meer de volgende activiteiten gerealiseerd: • samenhangende lesprogramma’s loopbaanoriëntatie gericht op techniek voor alle leerwegen; • ontwikkelen van leerstof in het technisch en maritiem vmbo, onder andere het keuzevak duurzaamheid; • doorlopende leerlijnen met het mbo; • toegankelijk maken van technische en maritieme keuzevakken voor alle profielen in het vmbo en voor de theoretische leerweg; • informatietechnologie en wetenschap en technologie op vmbo-theoretische leerweg; • techniekpromotie in het primair onderwijs; • professionaliseringsactiviteiten en kennisuitwisseling voor en door docenten en decanen; • aanschaf van moderne en aantrekkelijke inventaris, onder andere in Hotspots en Techlabs. Samenwerking met bedrijven Voor de uitvoering werken de scholen volop samen met het basisonderwijs en mbo, maar ook met het bedrijfsleven, dat in alle regio’s minstens 7,5 procent cofinanciert via de inzet van personeel of middelen. Deze cofinanciering in onze regio’s verloopt volgens schema, ondanks de bewogen tijd vanwege de coronapandemie.

We merken ondertussen dat er op de meeste plekken conform de doelstelling een grotere instroom is van leerlingen in technische vmbo-profielen en een sterkere doorstroom naar het technisch mbo. We zijn bijzonder trots op deze resultaten.

32

Personeelsbeleid Duurzame inzetbaarheid In elke leeftijdsfase fit en vitaal aan het werk. Nu en straks. Daar draait het bij duurzame inzetbaarheid om. Ook in 2022 heeft Dunamare onderwijs hier veel aandacht aan besteed, met beleid gericht op specifieke doelgroepen. Om de werkdruk te verlichten is er voor medewerkers vanaf het 60e levensjaar een generatieregeling. Daarmee kunnen ze iets minder gaan werken met gedeeltelijke compensatie van het salaris. Doel is om ook in de laatste jaren voor het pensioen voldoende energie te hebben om met plezier te werken. Bovendien zorgt deze regeling voor behoud van kennis. Voor onze jongere en startende docenten hebben wij uitgebreide inwerkprogramma’s voor de eerste 2 jaar ingericht. Daarin is veel aandacht voor coaching en begeleiding. Een goede start is immers het begin van een duurzame loopbaan. Mobiliteitsbeleid Wij gaan ervan uit dat wat goed is voor een medewerker, ook goed is voor Dunamare onderwijs. Daarom voeren we een actief mobiliteitsbeleid: we begeleiden medewerkers die dat willen naar ander werk binnen Dunamare. Als ze andere ervaringen willen opdoen, bijvoorbeeld. Of als ze op een andere school willen lesgeven. Taakbeleid Op de scholen proberen we in het taakbeleid zo goed mogelijk rekening te houden met duurzame inzetbaarheid van mensen. Daarbij spelen onder andere hun wensen rondom de werkdruk en de werk-

33

privébalans een rol. Ook zorgen we ervoor dat medewerkers zo veel mogelijk taken krijgen die ze leuk vinden en die echt bij hen passen. Vitaliteit en werkdruk Vitaliteit was ook in 2022 belangrijk. Het vitaliteitsprogramma van Dunamare is vanaf de start in 2017 een essentieel onderdeel van goed werkgeverschap. Daarbij is voortdurend aandacht voor zowel de fysieke als de mentale kant van vitaliteit. Sport, slaap, ontspanning, voeding en mentale weerbaarheid waren afgelopen jaar bijvoorbeeld onderwerpen in de vitaliteitsevents, vitaliteitsplannen op de scholen en vitaliteitscoaching. Onze leidinggevenden trainen we om alert te zijn op signalen van medewerkers en daar goed op te anticiperen en te reageren. Verzuimbeleid We hebben een uitgebreid verzuimbeleid, zowel preventief als curatief. Met ons preventieve beleid proberen we medewerkers fit te houden. Als ze alsnog ziek worden, helpen we ze zo goed mogelijk bij hun herstel. Curatief verzuimbeleid Medewerkers die ziek zijn, moeten zo goed mogelijk ondersteund worden door hun leidinggevende. Ons verzuimbeleid is ingericht op basis van de Poortwachtercyclus. Medewerkers kunnen een beroep doen op externe deskundigen zoals de bedrijfsarts en de psycholoog. Vanuit de Dunamare Academie geven we trainingen en coaching aan leidinggevenden in het omgaan met verzuim.

Op verzoek van de school of op initiatief van de afdeling HR vinden Sociaal Medisch Team- overleggen op de scholen plaats, samen met specialisten van de arbodienst. Daar bespreken we trends in de verzuimcijfers en geven advies over de verzuimaanpak. Sociale veiligheid Binnen Dunamare hechten wij groot belang aan het kunnen werken in een veilige omgeving. Want om je werk goed te kunnen doen, is een veilige werkomgeving essentieel. En gelukkig wordt dat in de praktijk door onze medewerkers voornamelijk ook zo ervaren. Toch kan het voorkomen dat de gevoelde veiligheid in het gedrang komt, bijvoorbeeld als medewerkers te maken krijgen met ongewenst gedrag. Dunamare heeft 3 interne vertrouwenspersonen en 1 externe vertrouwenspersoon bij wie medewerkers anoniem terecht kunnen. Jaarlijks wordt verslag uitgebracht aan het College van Bestuur over het aantal en de soort meldingen. In het tweejaarlijkse MTO is sociale veiligheid een van de onderwerpen. Talentontwikkeling De Dunamare Academie en Opleidingsschool H2O spelen een belangrijke rol bij talentontwikkeling. Via de eigen Dunamare Academie kunnen medewerkers zich verdiepen en verbreden in hun vakgebied, kennis delen met collega’s en vaardigheden aanleren die hun werk- en privéleven verrijken. De Dunamare Academie draait na de coronaperiode weer op volle toeren.

Naast blijvend online trainingsaanbod staat de ontmoeting met collega’s nog altijd centraal. De drukbezochte trainingsavonden op de maandagen en donderdagen laten goed zien dat de collega’s dit ook als zeer waardevol ervaren.

34

Aan het eind van elke training ontvangen de deelnemers een evaluatieformulier. Hieruit blijkt dat de trainingen zeer worden gewaardeerd en dat ze praktisch toepasbaar zijn. Gemiddeld scoorden de trainingen een 8,0 op een schaal van 10. Daar zijn we ontzettend trots op. De Dunamare Academie ziet haar makelaarsrol groeien: ze wordt vaker geraadpleegd om voor en in samenwerking met de scholen incompany trainingen in te kopen en op maat te ontwikkelen. Aanbod Dunamare Academie De Dunamare Academie biedt klassikale en online trainingen en workshops aan op de volgende gebieden: • Ondersteunen van leren van leerlingen: hieronder vallen trainingen binnen de thema’s (vak-)didactiek, pedagogiek en leerlingbegeleiding. Binnen dit aandachtsgebied zijn ook NPO-gerelateerde trainingen basisvaardigheden opgenomen. • Organisatie van het onderwijs: dit zijn trainingen op het gebied van digitale vaardigheden en systemen (Magister), timemanagement, financiën en communicatie. • Ondersteunen van leren van collega’s: binnen dit aandachtsgebied zijn alle leernetwerken ondergebracht. Dit zijn er inmiddels 20. Vakcollega’s van onze scholen ontmoeten elkaar om samen over het vak te discussiëren, best practices te delen en elkaar te inspireren met vernieuwde inzichten. Binnen dit aandachtsgebied wordt de sterke samenwerking met Opleidingsschool H2O zichtbaar.

Alle (H2O-)trainingen voor de begeleiding van startende docenten worden binnen de Dunamare Academie georganiseerd. • Leiderschapsontwikkeling: er zijn programma’s voor oriëntatie op de rol van leidinggevende, trainingen voor startend leidinggevenden en er is een leergang voor ervaren teamleiders. Binnen het online aanbod zijn ook veel trainingen beschikbaar op het vlak van persoonlijk leiderschap, verandermanagement en coachend leiderschap. • Persoonlijke ontwikkeling: het onlineprogramma is voor elke medewerker op elk gewenst moment beschikbaar. Inmiddels zijn er 80 verschillende trainingen door Dunamare-collega’s gevolgd. Dat bewijst dat de enorme variëteit van het programma aansluit bij de vele ontwikkelwensen van medewerkers. • Vitaliteit: naast aandacht voor talentontwikkeling draagt de Dunamare Academie ook bij aan vitaliteit, duurzame inzetbaarheid en het verzuimbeleid. Zo zijn er bij de Dunamare Academie veel trainingen in vaardigheden en kennis die helpen om duurzaam inzetbaar te blijven. Denk aan trainingen Ademhalen, Kickboksen, The next sleep en Lekker in je vel. Opleidingsschool H2O Om studenten op te leiden tot startbekwaam docent, werken 11 scholen samen binnen Opleidingsschool H2O. Onze partners hierbij zijn de Hogeschool van Amsterdam en de Universiteit van Amsterdam.

Vanaf schooljaar 2021-2022 is het partnerschap uitgebreid met de Academie voor Lichamelijke Opvoeding en de Vrije Universiteit Amsterdam. In 2022 hebben meer dan 160 H2O-studenten stage gelopen op een van onze scholen. Daarbij leren de studenten niet alleen van ons; via hen leren wij ook over nieuwe didactische en educatieve ontwikkelingen.

35

Zij-instromers Dunamare Onderwijsgroep heeft in 2020 het voortouw genomen bij een regionale aanpak voor het personeelstekort in het voortgezet onderwijs in de regio Zuid-Kennemerland: Talent als docent. Deze aanpak is een samenwerking met alle andere vo-besturen in de regio. Talent als docent draait onder de vlag van Opleidingsschool H2O en werkt ook nauw samen met de vo-besturen uit de regio Groot-Amsterdam en Opleidingsschool ROSA. Talent als docent werkt aan 3 punten: 1. De werving van en voorlichting aan potentieel nieuwe docenten. 2. Het ondersteunen van de scholen bij het optimaal begeleiden van die nieuwe docenten. 3. Het ondersteunen van onderliggende hr-activiteiten. In 2022 is met ruim 200 belangstellenden een adviesgesprek gevoerd en hebben ruim 100 geïnteresseerden een van de online informatieavonden bijgewoond. De cursus Ontdek je Talent als Docent is 5x aangeboden. 15 deelnemers zijn gestart met een opleiding als docent en een baan in het onderwijs. Opleidingsbudget Elke medewerker heeft vanuit de cao recht op een basisopleidingsbudget van € 600 per schooljaar. Daarnaast kent Dunamare onderwijs een aanvullende studiekostenregeling. Als een opleiding of training past binnen het loopbaanplan van een medewerker, kan die een beroep op de regeling doen.

Strategisch personeelsbeleid Het hr-beleid van Dunamare onderwijs levert een waardevolle bijdrage aan de strategie van de onderwijsgroep verwoord in de strategische koers. Interne analyses, zoals een kwantitatief overzicht van de bezetting, en analyses van markttrends liggen aan het hr-beleid ten grondslag. We houden de in- en uitstroom nauwlettend in de gaten. Op basis van historische gegevens weten we wat de reguliere uitstroom zal zijn. Al deze gegevens zetten we af tegen de leerlingenaantallen, zodat we weten voor welke uitdagingen we per school staan. Deze kwantitatieve cijfers verrijken we met de kwalitatieve gegevens vanuit de scholen, om daarmee de juiste beslissingen te kunnen nemen voor ons strategisch personeelsbeleid. In de kwaliteitsgroep HR is het strategisch personeelsbeleid een terugkerend thema. In het schoolplan verwoorden scholen hun onderwijskundige visie en de opgave waar de school voor staat. In dit plan maken zij de koppeling met hun personeelsbeleid en het strategische personeelsbeleid van Dunamare. Jaarlijks vertalen zij dit naar jaarplannen gekoppeld aan de begroting en inzet van fte’s. Bij de evaluatie van de jaarplannen wordt ook het personeelsbeleid geëvalueerd. Werkdrukmiddelen In de cao (januari 2022) is afgesproken dat er zowel (extra) individuele als collectieve werkdrukmiddelen worden ingezet.

Voor de individuele middelen (de LFB-uren) is een document met richtlijnen opgesteld. Voor de collectieve middelen wordt per school, in overleg met de MR, een plan gemaakt. De afdeling HR heeft, in samenwerking met de schoolleiding, kaders en richtlijnen opgesteld en ondersteunt bij de ontwikkeling van de plannen. Voor de zomer 2023 worden deze gezamenlijk plannen per school met alle medewerkers van de school gedeeld en vanaf schooljaar 2023-2024 ook uitgevoerd.

36

Dunamare heeft in totaal € 4 mln. euro werkdrukmiddelen ter beschikking gesteld gekregen in kalenderjaar 2022. Hiervan is 50% van de middelen toegerekend aan de collectieve aanpak en 50% voor de individuele aanpak. De medewerkers hebben voor het extra individuele deel van de keuze-uren betrekking op 2022 de keuze gehad om deze te sparen of eenmalig te laten uitbetalen in 2023. Daarnaast zijn er op basis van de nieuwe CAO keuzemogelijkheden ontwikkeld t.a.v. de inzet van de gehele individuele keuze-uren vanaf schooljaar 2023-2024, waaronder vermindering van lestaken en overige taken. Voor de zomer van 2023 worden op individueel niveau de persoonlijke plannen inclusief keuze met de leidinggevende afgestemd. Evaluatie en monitoring van de werkdrukplannen vinden periodiek met de (P)MR plaats. Wanneer er hiermee een nieuw collectief werkdrukplan komt voor de school, wordt deze opnieuw gepresenteerd aan de medewerkers van de school. Daarnaast leggen wij jaarlijks verantwoording af in het jaarverslag over de besteding van de werkdrukmiddelen. Personele ontwikkelingen Het probleem van het lerarentekort speelt al jaren en wordt alleen maar groter. Het aantal vakken dat docentenschaarste kent, breidt zich uit. Niet langer gaat het alleen om wiskunde, natuurkunde en scheikunde. Het wordt ook steeds lastiger om leraren Duits, Frans en voor technische vakken te vinden.

Ook roostermakers en schoolleiders worden steeds schaarser. In 2022 is het centrale recruitmentsysteem ATS geïntroduceerd. Daarmee is het mogelijk om centraal vacatures en sollicitaties te volgen, waardoor meer uitwisseling tussen de scholen kan plaatsvinden. Ook zijn op de scholen de ‘werken bij’-pagina’s vernieuwd en worden scholen ondersteund bij het schrijven van wervende vacatureteksten. Uitbreiding secundaire arbeidsvoorwaarden Met onder andere maatwerk en creatieve oplossingen zorgen we ervoor dat Dunamare onderwijs een prettige werkgever is en blijft. Onze secundaire arbeidsvoorwaarden zijn ook in 2022 concurrerend, met onder andere een vitaliteitsregeling en het verruimen van de mogelijkheden voor de besteding van het levensfasebudget (LFB). Uitkeringen beheersen Elk jaar in oktober-november updaten we ons overzicht van alle medewerkers die gebruikmaken van de WW of bovenwettelijke WW (Wovo). HR stemt met de scholen af voor welke medewerkers we de extra reintegratiedienst van Ideo Advies inzetten om hen weer zo snel mogelijk aan het werk te helpen. We bieden deze dienst niet alleen om onze uitgaven aan uitkeringen te beheersen, maar ook omdat we een goed werkgever willen zijn. Ook voor voormalige medewerkers, zolang zij nog geen nieuwe baan hebben.

Gevoerd beleid inzake de beheersing van uitkeringen na ontslag Qua beheersing van uitgaven inzake uitkeringen na ontslag stelt Dunamare op individuele basis vaststellingsovereenkomsten op met individuele medewerkers. Indien er in de vaststellingsovereenkomst sprake is van een transitievergoeding wordt hierbij rekening gehouden met de Wet arbeidsmarkt in Balans (WAB). In 2022 zijn er diverse transitievergoedingen met medewerkers overeengekomen. Voor een aantal transitievergoedingen is er compensatie van het UWV ontvangen.

37

Daarnaast volgt Dunamare de Wet Normering Topinkomens voor het vaststellen van ontslagvergoedingen inzake topfunctionarissen. In 2022 heeft dit niet plaatsgevonden. Gepensioneerden We benaderen gepensioneerde leraren en proberen hen enthousiast te maken om weer aan de slag te gaan als bijvoorbeeld leraar, leerlingbegeleider of lerarencoach. Een paar uurtjes per week maakt al een verschil voor de school. Eind 2022 werkten er 15 gepensioneerde medewerkers bij Dunamare. Parttimers De behoefte om parttime te werken kan van jaar tot jaar verschillen. Als bijvoorbeeld iemands kinderen naar het voortgezet onderwijs gaan of op zichzelf gaan wonen, kan behoefte ontstaan om meer te werken. We vragen daarom aan het begin van elk schooljaar aan al onze parttimers of ze meer uren willen werken. Eind 2022 werkten van de in totaal 1.815 medewerkers 595 fulltime (33%) en 1.220 parttime (67%). Blik op de toekomst Op personeelsgebied zien wij de volgende ontwikkelingen: • oplopend lerarentekort • vergrijzing van het personeelsbestand • steeds minder aanmeldingen voor lerarenopleidingen • toename van de flexibilisering • hoge ervaren werkdruk Om nieuwe collega’s te werven, richten we ons niet alleen op studenten van reguliere lerarenopleidingen, maar ook op zij-instromers (met het programma Talent als docent) en gepensioneerden.

Personeel niet in loondienst (PNIL) Vanaf 2022 heeft het ministerie van OCW de wijze van doorgeven van gegevens rondom Personeel niet in loondienst (PNIL) gestructureerd. Wij voldoen aan het juist aanleveren van deze gegevens in een separate verantwoording aan het ministerie van OCW. Daarnaast moeten wij in het kader van de ‘regeling bijzondere en aanvullende bekostiging NP Onderwijs (NPO)’ verplicht in het jaarverslag 2022 verantwoording afleggen over de besteding van deze extra middelen. Op bestuursniveau leggen we daarom, onder andere, verantwoording af over de besteding van NPO-middelen aan de inhuur van PNIL over de schooljaren ’21-’22 en ’22-’23. Het percentage van de NPO-middelen dat wij op bestuursniveau hebben ingezet aan Personeel niet in loondienst PNIL over 2022 bedraagt tot en met eind december 2022: 18%. Dit is een gemiddelde van de besteding aan PNIL over al onze Dunamare-scholen. Verantwoording De afdeling HR legt intern verantwoording af aan het CvB. Twee keer per jaar overlegt HR met het CvB over de besteding van middelen. In het reguliere werkoverleg wordt de voortgang op de HR-prioriteiten besproken. De strategische kwantitatieve analyse op het personeelsbeleid is per school inzichtelijk gemaakt en wordt door CvB een-op-een met de scholen besproken.

38

Facilities Integrale samenwerking De onderdelen Huisvesting, Inkoop en ICT werken integraal samen en vormen één ondersteunende afdeling genaamd Facilities. We hebben afspraken duidelijk en overzichtelijk vastgelegd in protocollen en reglementen. Dit helpt om gestructureerd, efficiënt, uniform en zorgvuldig te werken bij het ontzorgen van de scholen. De financiële middelen gaan zo veel mogelijk naar het primaire proces. Bovendien biedt onze integrale samenwerking strategisch voordeel: we signaleren ontwikkelingen sneller. Een smart building is bijvoorbeeld een goed voorbeeld van een integraal project. Inhoudelijke ondersteuning en kennisdeling We werken in teamverband vanuit het Bestuurs- en Servicebureau en betrekken graag onze collega’s op de scholen bij het werk. Steeds vaker nemen we een actievere rol bij de inhoudelijke ondersteuning van onze scholen. Daarnaast proberen we steeds meer kennis te delen en van elkaar te leren. Het afgelopen jaar hebben we de eerste kennisdelingsbijeenkomst tussen scholen georganiseerd over energiemonitoring en besparing. Die bijeenkomst is goed ontvangen.

Huisvesting Dunamare blijft investeren in een goede en veilige leeromgeving voor onze leerlingen en een prettige werkomgeving voor onze medewerkers. Goed onderwijs vraagt dan ook om goede huisvesting in duurzame gebouwen met een gezond binnenklimaat. In 2021 hebben we bij al onze gebouwen een nulmeting gedaan van de bouwtechnische conditie. Daarbij zijn alle gebouwen tot in detail opnieuw in kaart gebracht. In 2022 hebben we ons meerjarenonderhoudsplan geactualiseerd. Zo kunnen we het onderhoud zo accuraat mogelijk plannen en uitvoeren en betere strategische keuzes maken.

39

Investeren in duurzaamheid Onze bestaande gebouwen verduurzamen we op momenten die zich daar het beste voor lenen, zoals tijdens groot onderhoud, een renovatie of uitbreiding. In 2022 liepen er een aantal uitbreidingen met gelijktijdige verduurzaming, zoals op het Coornhert Lyceum, het Montessori College Aerdenhout en Het Schoter. Bij nieuwbouwprojecten is duurzaamheid een vast gegeven. Daarbij is het realiseren van een nul-op-demetergebouw eerder regel dan uitzondering. In 2022 waren 2 nieuwbouwprojecten in voorbereiding: op de Maritieme Academie Harlingen en het Hoofdvaart College/praktijkschool De Linie. Rondom duurzaamheid zijn er continu ontwikkelingen en steeds nieuwe inzichten. We volgen de ontwikkelingen op de voet. Daarin spelen de keuzes die we maken als gebruikers ook een grote rol. In 2022 hebben we vanuit het Bestuurs- en Servicebureau een rondgang met en bij alle scholen geïnitieerd om niet alleen naar installatietechnische verbeteringen te kijken, maar vooral ook organisatorische maatregelen te treffen voor energiebesparing. Mede dankzij deze rondgang is iedereen zich meer bewust van energiebesparing en de invloed die je daarop kunt uitoefenen. Dit heeft geleid tot de eerste meetbare besparingen op het energieverbruik. Dunamare en de scholen werken samen voor energiebesparing door inzichtelijk energieverbruik.

Dunamare onderwijs heeft in samenwerking met de aangesloten scholen een innovatieve manier gevonden om het energieverbruik inzichtelijk te maken. Door gebruik te maken van slimme energiemonitoring en dashboards op zowel school- als bestuursniveau, hebben we gezamenlijk een energiebesparing van 10-15 procent weten te realiseren. Het project begon met het implementeren van geavanceerde energiemonitoringssystemen in alle scholen. Hierdoor kregen zij nauwkeurige en real-time informatie over hun energieverbruik. Vervolgens werden er op maat gemaakte dashboards ontwikkeld voor elke school, zodat de verantwoordelijken op zowel school- als bestuursniveau inzicht kregen in het energieverbruik en de mogelijkheden voor besparingen. Deze dashboards bieden niet alleen informatie over het huidige energieverbruik, maar ook over trends en patronen in het verbruik. Hierdoor konden de scholen en het bestuur van Dunamare gerichte maatregelen nemen om het energieverbruik te verminderen. Denk hierbij aan het aanpassen van de verwarming, verlichting en het gebruik van apparatuur. De samenwerking tussen Dunamare en de scholen heeft geleid tot een open dialoog over energieverbruik en duurzaamheid. Door het delen van kennis, ervaringen en best practices, konden de scholen van elkaar leren en samen toewerken naar een energiezuinige en duurzame gebouwen.

Naast de directe besparingen op de energierekening, heeft dit project ook positieve neveneffecten gehad. De bewustwording rondom energieverbruik en duurzaamheid is onder het personeel en de leerlingen toegenomen. Dit heeft geleid tot een grotere betrokkenheid bij het verduurzamen van de gebouwen en het stimuleren van duurzaam gedrag.

40

Luchtkwaliteit Naast duurzaamheid is ook luchtkwaliteit een belangrijk speerpunt. In 2022 is er een plan gemaakt om alle scholen op een adequaat niveau te krijgen. Vanaf 2023 wordt de luchtkwaliteit in de schoolgebouwen voortdurend gemonitord – dat wil zeggen de temperatuur, het CO2-gehalte en de luchtvochtigheid. Afhankelijk van de meetresultaten sturen we bij op de kwaliteit. We werken daarbij met een integraal ventilatieplan dat we ook in het Strategisch Huisvestingplan (SHP) opnemen. Met ons SHP kunnen we tijdig en effectief de juiste keuzes maken voor groot onderhoud en nieuwbouw.

ICT ICT dwingt op zichzelf geen onderwijsvernieuwing af, maar de rol van ICT binnen het onderwijs wordt steeds groter. De continuïteit van IT-systemen is nóg belangrijker geworden. In de strategische risicoanalyse is hier veel aandacht voor. In 2021 zijn we gestart met de vervanging van de complete netwerkinfrastructuur. Dit is in 2022 afgerond en daarmee is er een stevig fundament voor de komende jaren gelegd voor IT-basisdiensten zoals de digitale infrastructuur, internet en Office 365. Actieve samenwerking met de scholen is belangrijk om de basisdiensten verder uit te breiden, waarbij we gebruikmaken van schaalvoordelen en onderlinge kennisdeling. Bewustzijn bij de gebruiker Een veilige virtuele leeromgeving is net zo belangrijk als een veilige fysieke leeromgeving. Bij informatiebeveiliging en privacy is bewustzijn bij de gebruiker essentieel. Dat bewustzijn creëren we bijvoorbeeld met doorlopende bij- en nascholing. Het is ook een onderdeel van de onboarding-procedure voor nieuwe medewerkers. Informatiebeveiliging en privacy staan ook op de agenda van het College van Bestuur en de Raad van Toezicht. De technische kant van informatiebeveiliging waarborgen we met audits en door actief in te spelen op actuele ontwikkelingen. Dit doen we met een vast team van interne en externe specialisten.

Inkoop Voor Dunamare-brede aanbestedingen sluiten we steeds vaker aan bij landelijke inkooporganisaties. Van kopieerpapier tot elektra en van levensmiddelen tot leermiddelen (de grootste post) behalen we daarmee extra inkoopvoordeel en een reductie van de administratieve last voor de scholen. Het geld dat we besparen, kunnen we aan onderwijs besteden. De introductie en implementatie van de centrale inkoopportal draagt hier in 2023 verder aan bij. Contract- en leveranciersmanagement wordt ook verder geprofessionaliseerd.

Blik op de toekomst Goed onderwijs vraagt om een goede en veilige leer- en werkomgeving. Wij ontzorgen de scholen met gezonde gebouwen waarbij de netwerkinfrastructuur is geborgd, de informatiebeveiliging onze aandacht heeft en we grote inkopen centraal uit handen kunnen nemen. Zo kunnen de scholen focussen op wat er écht toe doet: het onderwijs. Samen met alle ketenpartners blijven we ons als afdeling inzetten en doorontwikkelen, om ook komend jaar de kwaliteit en aansluiting van onze dienstverlening te kunnen garanderen.

41

Financiën Ontwikkelingen in meerjarenperspectief Samenvatting De vermogens- en liquiditeitspositie van Dunamare Onderwijsgroep is ultimo 2022 ruim voldoende en voldoet meerjarig aan de signaleringsgrenzen van de Inspectie van het Onderwijs. Deze goede positie biedt de stichting de kans om de komende jaren binnen de kaders van het nieuwe strategisch koersplan investeringen in het onderwijs, HR, huisvesting en ICT te realiseren. Omdat de middelen maar één keer uitgegeven kunnen worden, zien wij het belang in van het maken van weloverwogen en duurzame keuzes. De komende jaren werken we in gezamenlijkheid aan deze keuzes. 1. Ambities in meerjarenperspectief In kalenderjaar 2022 heeft het bestuur samen met de schoolleiders een nieuwe strategische koers ontwikkeld, waarbij betekenis is gegeven aan onze besturingsfilosofie. De strategische visie en doelen vormen de basis om tot een beleidsrijk jaarplan en begroting te komen. Dit alles is geborgd in onze planning & controlcyclus. Om de ambities uit de bestuurlijke koers waar te kunnen maken zijn bovenschoolse speerpunten ontwikkeld voor Onderwijs, HR, Huisvesting, ICT en Communicatie waarbij de sturing integraal plaatsvindt. In het kader van de overzichtelijkheid presenteren we hier de verwachte ontwikkelingen per perspectief.

Ze zijn opgesteld door gebruik te maken van de strategisch koers, de kaderbrief, de meerjarenbegroting, het risicoprofiel en overige relevante interne en externe ontwikkelingen. Het hoofdstuk wordt afgesloten met een meerjarig financieel perspectief uitgedrukt in: • Een staat en raming van exploitatieresultaat en balans (paragraaf 2) • De financiële positie in kengetallen (paragraaf 3)

Allocatie van middelen Om uitvoering van de strategische koers mogelijk te maken, is er sprake van allocatie van middelen aan de onder Dunamare ressorterende scholen. Meestal worden de middelen verdeeld op basis van leerlingaantallen per school. De scholen dragen op basis van realisatie een deel van de middelen af aan Dunamare ten behoeve van het groepsvermogen. Daarnaast is er sprake van een bijdrage van circa 6% van de ontvangen bekostiging aan het Bestuurs- en Servicebureau (BSB) voor het leveren van ondersteunende diensten aan de scholen om

42

uiteindelijk het geven van goed onderwijs mogelijk te maken. In gezamenlijkheid stellen we de kaders voor de ‘wat-vraag’. De uitwerking van het ‘hoe’ ligt bij de scholen, met ondersteuning van het College van Bestuur (CvB) en het Bestuurs- en Servicebureau (BSB). Bestuurlijke thema's 2023 – 2024 Om de ambities uit de strategische koers waar te kunnen maken, zijn bovenschools speerpunten ontwikkeld voor Onderwijs en Kwaliteit, HR, Financiën, Facilities en Communicatie. Een uitwerking hiervan wordt gegeven in diverse strategische meerjarenplannen gebaseerd op de strategische koers en het jaarplan BSB 2023-2024. Speerpunten Onderwijs & Kwaliteit: - Basiskwaliteit op orde en realiseren sterke kwaliteitscultuur; - (Nieuw) kwaliteitsbeleid; - Toetsbeleid; - Versterken basisvaardigheden (taal, rekenen, burgerschap en ICT); - Samen leren en samenwerken tussen scholen bevorderen; - Inspireren op onderwijs anders organiseren. Speerpunten HR (Strategisch HR-plan): - Het personeelstekort & arbeidsmarktcommunicatie; - Werken aan wendbaarheid: werken aan het personeelstekort als veranderopgave.

Speerpunten Financiën: - Continuïteit (P&C cyclus, expertise overdracht en verminderen kwetsbaarheid); - Continueren succesvolle bekostigingscontrole; - Verdere ondersteuning van scholen bij doelmatige inzet van middelen en ontwikkeling bedrijfsvoering; - Versterken en uitvoering verschillende ‘producten'. Speerpunten Facilities: - Informatie beveiliging & Privacy (IBP) en bewustzijn binnen de organisatie; - Kennisdeling vanuit BSB en tussen scholen; - Technische IT-beveiliging infrastructuur; - Doorontwikkeling IT-dienstenportfolio; - Uitbreiding inkoop via collectieve overeenkomsten; - Vereenvoudiging inkoop proces via inkoopportal; - Doorontwikkeling contract- en leveranciersmanagement; - Ventilatie: optimalisatie en realisatie van minimaal Frisse Scholen C; - Duurzaamheid: verduurzamen bij levensduur verlengende maatregelen en nieuwbouw (o.a. isolatie, verlagen gas en circulair bouwen); - Monitoring en sturing: bijv. op energieverbruik o.b.v. data (awareness creëren); - Overige duurzaamheidsinitiatieven: vitale schoolpleinen.

43

Speerpunten Communicatie: - Profileren en strategische communicatie-ondersteuning - Inzetten op paraplustrategie ‘Dunamare doet meer’ - Reputatie- en issuemanagement - Communicatie-ondersteuning van programma ‘Andere kijk op de personeelsvraag’ Ontwikkeling aantal leerlingen De stichting verwacht voor de korte termijn (t/m 2025) een lichte stijging van het aantal leerlingen, met afwijkingen per gemeente en per school. Voor de middellange termijn (tot 2030) is de ontwikkeling van het aantal leerlingen lastiger om betrouwbaar in te schatten. Er zijn verschillende trends die van invloed kunnen zijn. Enerzijds is er een daling zichtbaar van het aantal vmbo-leerlingen. Onze scholen hebben in de regio een relatief groot aandeel in vmbo. Demografisch blijft het leerlingaantal de komende jaren nagenoeg stabiel. We zien een kansrijk marktpotentieel met betrekking tot Agora, Dalton, Montessori en havo/vwo waardoor we voor de middellange termijn (2030) een stabiele ontwikkeling van het aantal leerlingen voorzien. De scholen hebben, in het najaar van 2022, middels de schooljaarbegroting 2022-2023 en meerjarenraming 2023-2026 een prognose van de leerlingaantallen gemaakt en dit resulteert in de volgende prognose voor Dunamare onderwijs:

Het aantal leerlingen van oktober 2021 is gebaseerd op de definitieve bekostigingstelling. De leerlingtelling van oktober 2022 is de voorlopige bekostiging. De leerlingaantallen oktober 2023 t/m 2025 zijn gebaseerd op de door schoolleiders opgestelde prognose tijdens het begrotingsscenario 22-26. Inzet van medewerkers De onderwijskwaliteit hangt nauw samen met de kwaliteit en inzetbaarheid van onze medewerkers. De komende periode wordt een vervolg gegeven aan de ondersteunende HR thema’s: • Het vinden van goede medewerkers (het lerarentekort); • Het binden en boeien van goede medewerkers.

44

De inzet van medewerkers is in 2022 toegenomen en te verklaren door de extra beschikbaar gestelde baten om de effecten van de coronapandemie op te vangen. We voorzien dat de personele inzet vanaf 2023 zal dalen als gevolg van de afbouw van de inzet van de tijdelijke middelen van het Nationaal Programma Onderwijs (NPO).

Huisvesting en ICT Kwalitatief hoogwaardige huisvesting is een onderdeel van goed onderwijs. De schoolgebouwen zijn eigendom van de gemeentes, met uitzondering van de Maritieme Academie in Harlingen. Deze is eigendom van Dunamare. Het in stand houden van de gebouwen komt voor rekening van Dunamare onderwijs. De beheersing van het risico van de staat en de betaalbaarheid van de huisvesting maakt onderdeel uit van het nieuwe strategisch koers en is tevens opgenomen in het risicoprofiel. Er is hoge bestuurlijke prioriteit voor het risico dat gemeenten niet altijd voldoende in de kosten (kunnen) voorzien en dit is tevens een landelijk thema. Wat zijn de geprioriteerde (strategische) thema’s die onderdeel uitmaken van de meerjarenraming? • De profilering van de scholen: de uitstraling van het schoolgebouw en in het bijzonder in relatie met de onderwijskundige visie (waar de school voor staat). • Duurzaamheid, met aandacht voor energiegebruik en gezondheid: o Ventilatieprojecten en het hiermee realiseren van minimaal frisse scholen C (80% voltooid); o Het verder verduurzamen met levensduur verlengende maatregelen en nieuwbouw (o.a. isolatie, verlagen gas en circulair bouwen); o Overige duurzaamheidsinitiatieven: vitale schoolpleinen (onder andere vergroening en trapveldjes). • De huisvestingsprojecten zijn afhankelijk van besluitvorming, vergunningen en afspraken met gemeenten.

Het is mogelijk dat projecten later plaatsvinden dan nu ingeschat. • Voorbeelden van lopende en verwachte huisvestingsprojecten: Nieuwbouw en verbouwing bij Het Schoter, de uitbreiding en verduurzaming van het Montessori College Aerdenhout, de nieuwbouw van de Maritieme Academie Harlingen, de herindeling, aanbouw en de verbetering van het binnenklimaat van het Coornhert Lyceum en nieuwbouw van Praktijkschool de Linie/Hoofdvaart College.

45

•

Investeringen in ICT zijn de komende jaren gericht op zaken die ook onderdeel uitmaken van de risicoanalyse: informatiebeveiliging & privacy (IBP) en het vergroten van het bewustzijn binnen de organisatie.

Doelmatige bedrijfsvoering De bekostiging die de scholen ontvangen is bedoeld om kwalitatief hoogstaand onderwijs te verzorgen voor alle leerlingen. De bedrijfsvoering is gericht op een doelmatige, rechtmatige en efficiënte inzet van middelen. Binnen Dunamare onderwijs beslissen de scholen in afstemming met de (G)MR en het College van Bestuur in hoge mate zelf over een optimale inzet van de middelen. Als er bij een school sprake is van een tijdelijk tekort, wordt deze extra ondersteund door het Bestuurs- en Servicebureau om het tekort te kenteren en is er geïntensiveerd toezicht van het College van Bestuur.

Benchlearning Voor de verschillende soorten onderwijs binnen Dunamare hebben we de afgelopen tijd kengetallen met elkaar vergeleken. Dit hebben we samen met de scholen gedaan met als doel om van elkaar te leren. Dit was onderverdeeld in de Pro-scholen, Avo-scholen en vmbo-scholen zodat we goed vergelijkbare kengetallen hadden en het gesprek inhoudelijk goed gevoerd kon worden. Dit proces loopt ook in 2023 verder.

Treasury Het treasury-beleid van Dunamare onderwijs is gebaseerd op het treasury-statuut van de stichting en levert een wezenlijke bijdrage aan het realiseren van de financiële doelstellingen en het waarborgen van de financiële continuïteit. Het Treasury-statuut voldoet aan de Regeling beleggen, lenen en derivaten OCW 2016 d.d. 19 december 2018 (RBLD). In deze paragraaf leggen wij verantwoording af conform artikel 10 van de RBLD.

46

Het treasury-beleid richt zich met name op de volgende activiteiten: • Het beheersen van financiële risico’s die aan de financiële posities en geldstromen zijn verbonden; • Het zorgdragen voor de tijdige beschikbaarheid van de benodigde middelen tegen acceptabele en marktconforme condities; • Het optimaliseren van de inrichting en het minimaliseren van de kosten van het betalingsverkeer, financiële transacties en het verkrijgen van financiële middelen; • Het nakomen van wettelijke verplichtingen inzake het bovenstaande. Het College van Bestuur stelt zich op het standpunt dat publieke middelen moeten worden ingezet in het primaire proces, te weten het verzorgen van onderwijs. Het College van Bestuur brengt dit proces niet in gevaar door het aangaan van risico’s die daar niet direct betrekking op hebben, zoals het risicovol beleggen van tijdelijke niet-bestede middelen. Bij het aangaan van nieuwe beleggingen, leningen of derivaten verzoekt Dunamare onderwijs de financiële instelling zich te laten aanmerken als niet-professionele belegger. In 2022 zijn er geen leningen aangegaan en geen derivaatovereenkomsten afgesloten. Dunamare neemt ook in 2022 deel aan schatkistbankieren. Deze situatie is ongewijzigd t.o.v. 2021. Daarnaast heeft Dunamare inzicht in de ontwikkeling van haar liquide middelen voor vijf jaar vooruit.

De stijging van de stand van de liquide middelen ultimo 2022 ten opzichte van ultimo 2021 heeft met name betrekking op de eind 2022 ontvangen NPO-gelden die nog niet uitgegeven zijn.

Effecten van de coronapandemie De ondernomen stappen en interventies als gevolg van de coronapandemie zijn reeds beschreven in Hoofdstuk Risicoprofiel en -beheersing. De ontwikkeling van de pandemie en de maatregelen die ermee samenhangen zorgen ervoor dat een hoge mate van aanpassingsvermogen nodig is. Het legt een zware druk op medewerkers en de motivatie van leerlingen. Op basis van de risicoanalyse zien we dat de ontwikkelingen van coronapandemie voor de baten en lasten voor een aantal posten tot een beperkte financiële impact kunnen leiden: Baten: • Rijksbijdragen: Naast de bekostiging zijn NPO-middelen beschikbaar gesteld (2021-2025) en dit ongeveer 5-10% van de reguliere bekostiging. • Overige subsidies: de verantwoording van subsidies loopt conform planning; er zijn geen signalen dat baten terugbetaald moeten worden. • Meerjarig na 2025 bestaat het risico dat tijdelijke NPO middelen wegvallen. Lasten: • Hogere lasten voor personeel zijn te financieren uit de NPO middelen. Wel zien we dat het een uitdaging is om over (kwalitatief) voldoende medewerkers te beschikken. • Hogere lasten door meer schoonmaak en hoger energieverbruik.

47

2. Staat van baten en lasten en balans Op de volgende pagina is de realisatie over 2022 afgezet tegen de realisatie over 2021 en tevens vergeleken met de begroting 2022. Daaraan toegevoegd zijn de begrote meerjarenresultaten 2023 t/m 2027. De raming is opgesteld op basis van een aantal uitgangspunten: • De in september 2022 vastgestelde schooljaarbegroting 2022-2023 inclusief meerjarenraming van de schooljaren 2023 – 2026. De toepassing van een schooljaarbegroting zorgt ervoor dat het financiële beleid beter aansluit op de processen in de scholen. De begrotingscyclus per schooljaar is aangepast om tot een raming van de kalenderjaren 2023 t/m 2027 te komen. Voor enkele posten zijn, als gevolg van nieuwe info over de ontwikkeling van middelen NPO, enkele wijzigingen in de meerjarenraming aangebracht. • De meerjarenraming is gebaseerd op prijspeil 2023. Dit houdt in dat zowel ten aanzien van de inkomsten als van de kosten geen inschatting is gemaakt van een verwachte indexatie. • In de meerjarenraming is nog geen rekening gehouden met een mogelijke impact als gevolg van de update van de nulmeting van de staat van de gebouwen. Deze update wordt verwacht in 2023 en kan effect hebben op de hoogte van de voorziening groot onderhoud.

48

Toelichting exploitatieresultaat 2022 Het resultaat over 2022 bedraagt € 6,7 miljoen positief en dit ontstaat voor een gedeelte door vooruit ontvangen NPO baten (€ 1 miljoen). Deze baten vloeien naar de bestemmingsreserve, ter besteding in 2023. Het ministerie van OCW beschikt namelijk de schooljaar baten in het kalenderjaar. De baten en lasten zijn in 2022 aanzienlijk hoger t.o.v. de begroting 2022. De afwijkingen zijn te verklaren door hogere rijksbijdragen en personele lasten als gevolg van NPO en de nieuwe cao en het akkoord vanuit de cao voor werkdrukvermindering. Toelichting exploitatieresultaat 2023-2027 In 2023 houden we rekening met een positief resultaat van € 3 miljoen. Dit is te verklaren door de ontvangsten van de NPO-middelen, die zullen worden toegevoegd aan de bestemmingsreserve, net als in 2021 en 2022. Deze NPO middelen zullen in ook in het kalenderjaren 2024 en 2025 besteed worden vanuit de bestemmingserve.

49

Toelichting balans 2023 – 2027 Ontwikkeling materiële activa, lang vreemd vermogen en liquiditeit De materiële activa laat meerjarig een toename zien en dit is te verklaren door het eerder beschreven verhoogde investeringsniveau. Ontwikkeling algemene reserve De belangrijkste conclusie is dat de algemene reserve meerjarig voldoende ruimte biedt voor tijdelijke impulsen die passen binnen het nieuwe strategisch koersplan 2022: • De risicoanalyse 2022 resulteert in een benodigd vermogen van € 33 miljoen. Ultimo 2022 is er een algemene reserve van € 40,4 miljoen beschikbaar voor onderwijs en het afdekken van risico’s en dit is toereikend. • In de meerjarenraming is in beperkte mate rekening gehouden met de inzet van het beschikbare vermogen. De komende jaren werken we in gezamenlijkheid aan de te maken keuzes. Nadere toelichting is te vinden onder het kopje ‘Signaleringswaarde intern – Strategische risicoanalyse 2022’. Toelichting bestemmingsreserve NPO 2022 Per 2021 wordt een bestemmingsreserve gevormd voor de nog niet bestede baten NPO. Zie voor de hoogte van deze bestemmingsreserve de paragraaf over de interne signaleringswaarde hieronder.

3. Financiële positie In deze paragraaf worden de kengetallen weergegeven zoals deze deel uitmaken van het onderzoekskader 2021 van de Inspectie van het Onderwijs. De belangrijkste conclusie is dat de kengetallen van de financiële positie de komende jaren ruim voldoen aan de signaleringsgrenzen.

50

Liquiditeit (current ratio) • Dit kengetal geeft een indicatie in welke mate het bestuur in staat is om aan de korte termijn verplichtingen te kunnen voldoen. Het is de verhouding tussen de vlottende activa en het kort vreemd vermogen. • De ontwikkeling van de current ratio laat de afgelopen jaren, als gevolg van een toename van de liquide middelen, een stijgende lijn zien. • De komende jaren daalt de liquiditeit door een toename van het investeringsniveau en blijft nog ruim boven de ondergrens (0,75).

Solvabiliteit 2 • Het kengetal solvabiliteit 2 wordt berekend als het eigen vermogen incl. bestemmingsreserve NPO plus voorzieningen gedeeld door het totale vermogen. • De uitkomst van het kengetal is in 2022 hoog als gevolg van vooruit ontvangen baten NPO. • Het is de verwachting dat de ratio vanaf 2023 daalt door de afname van de bestemmingsreserve NPO. Desalniettemin blijft de waarde meerjarig ruim boven de ondergrens van 30%.

51

Signaleringswaarde extern - bovenmatig publiek vermogen • Het beschikbare vermogen, bestaande uit de algemene en bestemmingsreserve, van Dunamare onderwijs is € 47 miljoen en is ruim lager dan de signaleringswaarde van de Inspectie van het Onderwijs (€ 9 miljoen lager). Dit betekent dat er volgens de Inspectie van het Onderwijs geen sprake is van bovenmatig publiek vermogen. Dunamare heeft haar middelen geïnvesteerd in het onderwijs om het geld terecht te laten komen waar het hoort, namelijk voor het geven van goed onderwijs aan leerlingen. Hiermee is er geen sprake van een hoge reservering van middelen, doordat wij al reeds investeringen hebben gedaan in het onderwijs en er mede daardoor geen sprake is van bovenmatige reserves. • Indien in de berekening van het eigen vermogen de bestemmingsreserve NPO achterwege wordt gelaten, is het beschikbare vermogen € 16 miljoen lager dan de signaleringswaarde van het bovenmatig vermogen.

52

Beschikbaar vs normatief vermogen (x 1 mln euro)

Signaleringswaarde intern – strategische risicoanalyse 2022 • Het benodigde of weerstandsvermogen voor de Dunamare onderwijs wordt bepaald op basis van de strategische risicoanalyse 2022 (impact en kans per risico) en bedraagt €33 miljoen. • De uitkomst van de interne strategische risicoanalyse 2022 laat zien dat het beschikbare vermogen (ad € 47 miljoen) hoger is dan het benodigde vermogen (€ 33 miljoen). Het meerdere (+ € 14 miljoen) is deels geboekt in de bestemmingsreserve NPO (€ 6,2 miljoen) en deels meerjarig beschikbaar voor onderwijs (€ 7,4 miljoen). • De goede financiële positie biedt de onderwijsgroep de kans om de komende jaren investeringen te realiseren. Omdat de middelen maar één keer uitgegeven kunnen worden, zien wij het belang in van het maken van weloverwogen en duurzame keuzes. De komende jaren werken we in gezamenlijkheid aan deze keuzes.

53

Opbouw beschikbaar vermogen ultimo 2022

Regeling jaarverslaglegging onderwijs In de bijlage bij de Regeling jaarverslaggeving onderwijs is de verplichte gegevensset voor de zogenaamde continuïteitsparagraaf gedefinieerd. Wij leggen verantwoording af over een aantal specifieke onderwerpen. Hieronder is de verwijzing opgenomen naar de plek in het jaarverslag waar we het betreffende onderdeel behandelen.

B1 B2 B3

Onderdelen van de continuïteitsparagraaf Rapportage aanwezigheid en werking van het interne risicobeheersings- en controlesysteem Beschrijving van de belangrijkste risico's en onzekerheden Rapportage toezichthoudend orgaan

Verwijzing Paragraaf 'Risicoprofiel en -beheersing' Paragraaf 'Risicoprofiel en -beheersing' Paragraaf 'Verslag RvT'

54

Overzicht van de scholen met de onderwijsresultaten

55

56

57

Risicoprofiel en -beheersing Om op een bestendige en maatschappelijk verantwoorde manier onze bedrijfsvoering uit te voeren hecht Dunamare veel waarde aan risicomanagement. Wij overwegen en heroverwegen bewust beleidsmatige keuzes door deze te baseren op onze actuele strategische koers. Wij evalueren onze doelstellingen en beoordelen de risico’s die daarbij bij ontstaan, net als de kansen die wij daarmee creëren. Door het uitvoeren van dit risicomanagement kunnen wij op een doelmatige en beleidsrijke manier onze middelen inzetten om onze strategische doelstellingen te bereiken. Strategische risico’s zijn niet per definitie ongewenst. Als we ons willen positioneren en onderscheiden, is het creëren van kansen en het inschatten van risico’s van belang. We geloven dat de effectiviteit van risicomanagement onlosmakelijk verbonden is met cultuur en gedrag. De motivatie om de gewenste risico-afwegingen te maken start met bewustwording en vervolgens de wil om in de geest te handelen naar de gewenste risico-afweging.

Risicoprofiel Risicobeheersing is geborgd in een structuur van risicobeleid (integratie in de planning- en controlcyclus). Bij besluitvorming is aandacht voor business cases, scenario’s, kansen en bedreigingen. Ook beoordelen we vaker kansen en risico’s vanuit een meer integraal perspectief (onderwijskwaliteit, HR, communicatie, Huisvesting, IT en financieel). Het risicobewustzijn is verder gestegen door het bevorderen van een open dialoog over risicobereidheid. De positieve risicocultuur kan verder groeien door het blijvend stimuleren van bewustwording en het borgen van vertrouwen. Conform beleid is de strategische risicoanalyse in 2022 opnieuw uitgevoerd. Het resultaat is dat een tijdelijke extra inzet van middelen past binnen het risicoprofiel (er is meerjarig namelijk sprake van meer vermogen dan benodigd). Ook heeft in 2022 een update van de fraude risicoanalyse plaatsgevonden. De voltooiing van het nieuwe strategische koers in 2022 heeft verder bijgedragen aan een verdere versterking van het risicoprofiel.

Risicobeheersing We beschouwen risicobeheersing als een continu proces doordat de beheersing en koppeling van risico’s met de strategie en doelstellingen voortdurend plaatsvindt. Er is veelal sprake van onderlinge afhankelijkheden – zo kunnen bijvoorbeeld strategische risico’s hun oorsprong vinden in procesrisico’s. Het is voor ons waardevol om op verschillende organisatieniveaus tijd en aandacht te besteden aan risicomanagement:

58

Strategisch: risico’s die het behalen van de organisatiedoelstellingen kunnen belemmeren Beheersing door actief het gesprek aangaan over risicobewustwording en risicobereidheid. Het cyclisch toepassen van de financiële (elke 2 jaar) en kwalitatieve strategische risicoanalyse (jaarlijks). Tactisch: risico’s op het niveau van scholen Formele en informele beheersing in gesprekscyclus College van Bestuur met de scholen en de kwaliteitsgroepen. Operationeel: (te voorkomen) risico’s in de operationele processen Beheersing door control framework incl. proceseigenaren (o.a. betalingen, aanbestedingen, VOG en toetsing & examinering etc.)

Strategische analyse 2022 Proces Het doel van de strategische risicoanalyse is het periodiek monitoren en updaten van de strategische risico’s. Daarnaast faciliteert het uitvoeren van de strategische risicoanalyse het op bestuurlijk niveau van gedachten wisselen over de bestuurdersfilosofie met betrekking tot de risicobereidheid. In 2022 is dit gerelateerd aan de nieuwe strategische koers van Dunamare. Vanuit de nieuwe strategische koers hebben we een strategische risicoanalyse die ten opzichte van voorgaande jaren is gebaseerd op de pijlers uit de koers. De strategische risicoanalyse bestaat uit een financiële en kwalitatieve analyse. De financiële risicoanalyse vindt één keer per twee jaar plaats en is vorig jaar uitgevoerd (in 2021). De analyse geeft Dunamare inzicht in hoeveel vermogen beschikbaar moet zijn om eventuele calamiteiten op te kunnen vangen. Concreet heeft de herijking als doel om het benodigde vermogen te updaten en vast te stellen of dit voldoende is in relatie tot het beschikbare vermogen. Het meerdere boven het benodigde vermogen kan als tijdelijke impuls ten behoeve van het onderwijs ingezet worden. In 2022 hebben verschillende sessies plaatsgevonden waarbij de strategische risico‘s met inbreng van de voorzitters van de kwaliteitsgroepen, hoofden BSB, de afdeling Control en het CvB zijn geüpdatet.