Bijlage 1 - Het verzoek om opheffing van geheimhouding van 15 oktober 2022 (geanonimiseerd)

Aan: Commissie Bestuur Ter agendering, ingekomen stukken Onderwerp: bevindingen integriteitsdossier Dreef en verzoeken aan de raad

Haarlem, 15 oktober 2022

Beste Raadsleden,

Bijgesloten sturen wij ( en ) u een uitspraak van de rechtbank NoordHolland van 18 mei jongstleden en het bijbehorende beroepsschrift. De uitspraak ziet toe op openbaarmaking van documenten m.b.t. de behandeling van de integriteitsklachten die wij op begin 2018 hebben gemeld inzake de herinrichting Dreef. Wij sturen het u wat laat, omdat wij tot voor kort de hoop koesterden dat uw college inmiddels opvolging zou hebben gegeven aan bijgesloten vonnis van de rechter. Helaas is dat nog niet gebeurd. Let wel, we hebben het hier over een WOB-verzoek van 18 december 2018. Wegens het overschrijden van wettelijke beantwoordingtermijnen, hebben wij uw college wederom in gebreke gesteld (inmiddels al de derde keer in deze éne zaak). 1 Mocht de volledige beantwoording van ons WOB-verzoek aanleiding geven tot nieuwe inzichten, dan zullen wij u hier te zijner tijd over informeren. Voor nu… Het is voor ons vast komen te staan dat u over deze zaak niet volledig en correct bent geïnformeerd door uw burgemeester -voorgelogen- en wij maken ons grote zorgen over het “integriteitsklimaat” bij de gemeente Haarlem. We gaan in deze brief in op de volgende punten: 1. De onderliggende zaak: herinrichting Dreef 2. De integriteitsmelding: betreft een ambtenaar op een invloedrijke positie, twee raadsleden en een wethouder 3.

De eindrapportage van het College van B&W: “niet zo veel aan de hand, hoor” 1 De vraag rijst hoe vaak men tegen uw college moet procederen om uiteindelijk iets geopenbaard te krijgen dat juridisch gezien binnen acht weken, nu zelfs zes weken, had moeten gebeuren? Inzake de gemeentelijke tegenwerking van WOO verzoeken, is dit geen vreemd verschijnsel en zullen wij u in later stadium het een en ander toe doen komen met betrekking tot andere zaken waarbij we de tegenwerking niet anders kunnen kwalificeren dan als onbehoorlijk”.

4. De waarheidsvinding: (on)behoorlijke tegenwerking 5. De inhoud van het Dossier: deel niet onderzocht, deel in strijd met wat uw Burgemeester u heeft verteld 6. Onze conclusies: u bent niet volledig en incorrect geïnformeerd door uw Burgemeester 7. Verzoek aan u: herbeoordeling geheimhouding rapport, graag nader onderzoek en let erop dat uw college zich aan wet- en regelgeving gaat houden. 8. Een persoonlijke noot: controleer uw college en let op integriteit!

1. Onderliggende zaak betreft de herinrichting Dreef. Bij de herinrichting Dreef die in 2018 plaatsvond werd door de toenmalige wethouder gekozen voor versmalling en asfaltering. Dat werd en wordt nog steeds door een groot aantal betrokken Haarlemmers ervaren als inbreuk op een historisch stadsbeeld. Ondanks massaal protest en participatief aangedragen, groenere varianten, bleek de wethouder van destijds alleen maar open te staan voor een gesprek over de kleur en print van asfaltering. Over de versmalling werd niet eens gediscussieerd. En het moest allemaal nog snel voor de gemeenteraadsverkiezingen van 2018 worden besloten (toeval?) en er werd onverwijld begonnen met de uitvoer. Let op: de herinrichting Dreef was onderdeel van een groter, en nu nog steeds actueel plan Herinrichting Houtplein. In 2017 werd de herinrichting Dreef als zelfstandig onderdeel uit het hele herinrichtingsplan Houtplein getild. Waarom? Dat is tot op heden volstrekt onduidelijk. Het leek even met potentieel verval van financiële toezegging van de provincie te maken te hebben, maar dat is niet zo. (Provincie heeft bevestigd dat dit als transitorische post doorgeschoven kon worden.) Een integrale aanpak zou zoals initieel dus ook gepland, veel logischer zijn geweest, zeker met oog op bereikbaarheid en planning van verkeerscirculatie en de haltering van het busverkeer.

Bij de herinrichting van het Houtplein nu, zie je ook weer dat er aanpassingen aan de Dreef ter sprake zijn gekomen.2 U, als raad, stond het toe. Wist u iets wat de Haarlemmers niet verteld werd? En u vond bij meerderheid ook dat de herinrichting Dreef versneld zou moeten worden behandeld. Voor deze versnelde behandeling werd wel een reden opgegeven. De nieuwe bestrating zou voor bloemencorso en bevrijdingspop klaar moeten zijn. Maar moet je dan in een ijskoude februari 2018 de inrichting juist niet even uitstellen? Als je vrijwel zeker weet dat de projectontwikkelaar dat met vorst in de grond niet gaat halen? En ook als je weet dat er nog een integriteitsonderzoek loopt. (Zie ook de motie: “Een integere pas op de plaats met de Dreef” van Fractie Mohr, 15 februari 2018). En overigens waren de werkzaamheden dus niet op tijd klaar. Alles lag begin mei nog open en toch zijn voornoemde evenementen gewoon 2

Zo was er in één van de varianten sprake van het opnieuw aanleggen van een bushalte aan de Dreef, terwijl die dus net verwijderd was.

doorgegaan. De heer Wienen hield uw voor (transcript raadsvergadering 8 februari 2018): Ja, ik ga niet een inhoudelijk verhaal d'er over houden al was het maar omdat dat uh, uh, niet kan in de procedure die we met elkaar hebben afgesproken. Ik zal heel kort iets zeggen. Uh omdat ik snap dat uhm... d'er naar gevraagd wordt. Er is gesteld dat er uhm... uhm... mogelijk (handgebaar) uhm... op een uh onjuiste manier invloed op het proces is uitgeoefend en ik kan u twee dingen zeggen. Één dat wij op een zorgvuldige manier geregeld hebben dat dat altijd wordt uitgezocht en dat proces dat uh... wordt onafhankelijk uh... in eerste instantie uh... uitgezocht en tot die tijd uh... ga ik over de vraag of daar iets uh... niet goed gegaan is, ga ik nog niet iets zeggen want dat is pas daarna. Uh, dan is de tweede vraag aan de orde of ik de overtuiging heb dat uh, mogelijk uh.., de standpuntbepaling op een onjuiste manier tot stand is gekomen. Dan heb ik het dus niet over de vraag of het gedrag verder goed of niet goed is, maar of dáár iets verkeerd gegaan is. Daar heb ik geen enkele aanleiding voor. Uhm... en wat mij betreft is dat alles wat er over te zeggen valt en we gaan ook geen discussie meer voeren. U moet gewoon op basis van wat u weet een uh... standpunt bepalen over de moties die voorliggen. Dat laatste heeft u toen dan maar ook in goed vertrouwen gedaan.

2. De integriteitsmelding Dat iets vanuit bestuurlijk oogpunt onredelijk of onbegrijpelijk is, kan liggen aan gebrek aan achtergrondkennis of begrip. Er hoeft nog niet gelijk sprake te zijn van oneigenlijke motieven. Vanuit dat startpunt zijn we onze onderzoekslagen gestart. Initieel met het vermoeden dat er een bepaalde rationale gevonden zou worden bij Provincie Noord Holland (en de regiovervoerder aan wie zij concessies verlenen). Onderzoek wees feitelijk het tegendeel uit. Wel lagen er andere concrete aanwijzingen om ons grote zorgen te maken over de bestuurlijke besluitvorming, die tot nader onderzoeken de in integriteitsmelding hebben geleid: 1. Een van de zaken waardoor wij verder op onderzoek zijn uitgegaan was dat de vergunningsaanvraag was gedaan op het huisadres van een ambtenaar die nota bene woont op het Frederikspark (dus niet eens de Dreef). 2. Een opvolgend verkennend WOB-verzoek wees uit dat deze ambtenaar in werksfeer een partijlid van de PvdA-fractie (destijds schaduwraadslid met plaats in de commissie ontwikkeling) had benaderd om aan te dringen op asfaltering. 3. Een ander merkwaardig gebeuren, betrof het optreden van een van uw oud-collega raadsleden, de zogenaamde “nestor” onder u, die beweerde een enquête onder de omwonenden van de Dreef te hebben gedaan die unaniem de voorkeur voor asfalteren zouden hebben uitgesproken.

Navraag bij omwonenden sprak dit echter tegen, absoluut geen unanieme voorkeur voor asfaltering en slechts één van de omwonenden kon zich vaag

herinneren bevraagd te zijn door een man in een regenjas. Nota bene: hetzelfde raadslid had ooit als wethouder een blunder begaan door zonder raadstoestemming een deal te sluiten met een aanwonende van de Dreef die de Dreef op eigen kosten zou willen laten asfalteren. Hij werd hierbij teruggefloten door de Raad3. Dit raadslid was eind 2017, begin 2018 bezig aan een wat wij zouden willen omschrijven als “afscheidstournee” en het wekt sterk de indruk dat het hem door het college “gegund” werd een aantal van zijn openstaande toezeggingen alsnog in te lossen. 4. Een ander opmerkelijk feit is dat -in vertrouwen- door een eerstehands getuige is verteld dat de beïnvloedingspogingen van de onder punt 1 genoemde ambtenaar op instigatie van de verantwoordelijke Wethouder van destijds zou zijn gedaan. Hiervan is een integriteitsmelding gedaan (PV) en na een vooronderzoek, is door uw college besloten onderzoek te laten doen door GvB Integrity Services. Kortom het werd ogenschijnlijk zeer serieus genomen en het resulteerde in een vuistdik dossier waarin zich enkele opmerkelijke zaken bevinden. Het eindrapport en reactie van Burgemeester Wienen naar u als raad is onderdeel van dit dossier. Maar er zit veel meer in, dat bij u vrijwel zeker onbekend is gebleven.

3. Eindrapportage van het college van B&W Op 3 december 2018 was het onderzoek afgeronde en stuurde de burgemeester u een brief. Hij schreef u:

Let op, de heer Wienen zegt: •

Grondig onderzoek naar de vermoedens

•

Alle betrokken personen

3 Hierop volgde een juridische procedure, waarbij de aanwonende in het ongelijk werd gesteld op basis van een besluit waarbij het ernstige vermoeden bestaat dat het bewust geantedateerd is! Dit is gedocumenteerd en het antedateren is wat de aanwonende zelf beweert.

•

Alle relevante emails en het besluitvormingsproces

•

Nauwkeurig bekeken

•

Volledig onderzocht En concludeert:

•

Geen sprake van belangenverstrengeling

•

Geen oneigenlijke beïnvloeding

En daarmee heeft hij u niet correct en onvolledig geïnformeerd. We komen hieronder op deze punten terug met relevante onderbouwing, opdat ook u hier tot een oordeel kan komen. Maar eerst willen wij u iets vertellen over hoe moeizaam waarheidsvinding loopt als het gaat integriteitszaken bij de gemeente Haarlem. Dan begrijpt u gelijk waarom we het nu in 2022 hebben over iets van 4-5 jaar geleden dat uw burgemeester nu inmiddels ongetwijfeld als een cold case zal duiden.

4. De Waarheidsvinding Vooraf: wij hebben, zowel in de rol als melder en als WOB-onderzoeker, vanaf het begin geen enkele inzage gekregen in het dossier. Zelfs opdracht en het rapport werden geheimgehouden met als belangrijkste reden “bescherming van de melder”. Waarbij de melder in deze van af dag 1 heeft aangegeven geen prijs te stellen op de gemeentelijke “bescherming”. Inzake ons onderzoek op basis van de WOB is het voorts van belang onderscheid te maken tussen onze onderzoeksvraag waarbij we het volledige dossier en gerelateerde stukken en communicatie erover opvragen en het onderzoeksrapport zelf (dat zoals u in het volgende hoofdstuk zal lezen, de bevindingen tijdens onderzoek niet correct weergeeft). Vertrouwelijkheid en de daarbij behorende rechtsbescherming van betrokkenen is een voorwaarde voor een goedwerkende en laagdrempelige mogelijkheid bij (vermoedens van) integriteitsschendingen en misstanden in de gemeentelijke organisatie.

Op grand van artikel 2, tweede lid, aanhef en onder d van de Wet Huis voor de Klokkenluiders (hierna: de WHvK) moet in de interne meldingsprocedure die het college van burgemeester en wethouders op grond van artikel 2, eerste lid heeft vastgesteld, in ieder geval de verplichting worden opgenomen dat meldingen vertrouwelijk worden behandeld, als hierom wordt verzocht, De Haarlemse Regelirig Integriteitsmeldingen voorziet hierin door in artikel 8, tweede lid, te bepalen dat de melding vertrouwelijk wordt behandeld en dat de identiteit van de melder niet bekend wordt gemaakt zonder zijn instemming. Maar dus ook niet met zijn instemming!!! Overigens zie je op dit punt een expliciete verbeteringen in het wettelijk kader van we WOO. Onder Artikel 5.5 lid 1: Onverminderd het elders bij wet bepaalde, verstrekt een bestuursorgaan iedere natuurlijke of rechtspersoon op diens verzoek de op de verzoeker betrekking hebbende in documenten neergelegde informatie…

Maar ook deze wetsgrond wordt bij andere WOB-verzoeken nu al door uw college worden bestreden op basis van mogelijke uitzonderingsgronden! Zo werd een WOB-verzoek om inzage in het dossier van 22 december 2018 beantwoord op 21 januari 2019. Ondertussen heeft de burgemeester het rapport geheim verklaard, en dat heeft u bekrachtig op 31 januari, zonder ons hier als belanghebbenden in te kennen dan wel te horen (2018/901572). Waarschijnlijk bent u door uw college niet op de hoogte gesteld van het voorliggende WOB-verzoek, maar u had besluit natuurlijk nooit op deze wijze mogen nemen. De categorische geheimhouding werd door u als volgt gemotiveerd: Opleggen van geheimhouding is allereerst noodzakelijk om de persoonlijke levenssfeer van degene tegen wie de melding zich richt te beschermen. Ook andere betrokkenen, waaronder personen die in het kader van het uitgevoerde onderzoek zijn gehoord, hebben er recht op niet herleidbaar in de openbaarheid te komen. Verder draagt het college de verantwoordelijkheid, vanuit de Wet Huis voor Klokkenluiders, voor een vertrouwelijke omgang met integriteitskwesties. Kenmerk: 2018/901572 3/3 Het bezwaar wij vervolgens hierop aantekende, werd door uw burgemeester aangemerkt als direct beroep omdat hij toch wel vond dat een eventueel afwijkend advies van uw Commissie Bezwaarschriften niet tot een andere uitspraak zou leiden.

Toch heeft de Rechtbank het directe beroep verworpen (10 april 2019): Het feit dat verweerder in het primaire besluit geen aanleiding heeft gezien om aan het verzoek van eiser tegemoet te komen is op zichzelf geen reden om, zonder volledige heroverweging en zonder nadere toelichting, te concluderen dat de bezwaren van eiser niet zullen leiden tot een ander besluit. De conclusie van verweerder vindt de rechtbank dan ook voorbarig. De rechtbank acht daartoe van belang dat verweerder nog niet eerder inhoudelijk is ingegaan op de bezwaren van eiser en dit voor de eerste maal bij de heroverweging in bezwaar zal moeten doen waarbij hij opnieuw - binnen de ruimte die de Wob daarvoor geeft— de documenten zal moeten beoordelen. Vervolgens hebben Het college van B&W in gebreke moeten stellen om een uitspraak op bezwaar te nemen, 23 september 2019:

Fijn om gelijk te krijgen (maar zoveel stond natuurlijk van tevoren al vast, de wet is hier heel duidelijk), maar de gevraagde stukken heb je daar nog niet mee! Op 4 november 2019, wijzigt u de geheimhouding van het rapport, tenminste, u besluit het volgende, waarbij u wederom verzuimt on als belanghebbende in de procedure te betrekken. Het moest u toch inmiddels wel bekend zijn dat er een WOB-verzoek lag? Het nieuwe besluit: In afwijking van het voorstel van het college van burgemeester en wethouders, de geheimhouding op het integriteitsrapport inzake De Dreef, zoals door het college opgelegd en door de raad op 31 januari 2019 bekrachtigd (2018/901572), op te heffen voor die delen die niet zouden kunnen leiden tot het herkennen van betrokken personen. Dit zijn de niet zwartgemaakte delen van de tekst in de bijlage. Op 17 december 2019 volgt het antwoord van de gemeente. Op Advies van de Adviescommissie Bezwaarcommissie heeft u -als Raad, wederom zonder ons hierin mee te nemen als belanghebbenden- delen van het rapport vrijgegeven, en met frisse tegenzin werd een deel geopenbaard De raad heeft de geheimhouding deels opgeheven. In het geval van 'beïnvloeding herinrichting Dreef, maakt het college nu noodgedwongen een andere keuze. De kwestie is inmiddels al langere tijd onderwerp van politieke en maatschappelijke discussie.

De raad heeft, in afwijking van het voorstel van het college hiertoe, besloten delen van de informatie niet langer van geheimhouding te voorzien Let op het woordje: “noodgedwongen”. Niet omdat het gewoon juridisch moet, bestuurlijk behoorlijk is of gewoon zo hoort in een democratische rechtsstaat als Nederland… Het college ervaart het als een geval waarin de nood dwingt…. Uitzondering bij gratie van…? Maar wat betreft andere stukken uit het dossier, gaat Burgemeester Wienen au contraire aan het advies van de AdviesComissie Bezwaarschriften en weigert hij openbaarmaking nog steeds categorisch: Uitgangspunt is dat informatie betreffende integriteitskwesties niet openbaar wordt gemaakt. In dossiers die aan (vermoedens van) misstanden en/of integriteitsschendingen raken kiest het college er uit principieel oogpunt voor, om informatie in zijn geheel niet te openbaren. Op 30 december 2019 tekenen we daar weer beroep tegen aan. En op 21 maart 2021 zou de zaak dan uiteindelijk dienen bij de rechtbank Noord-Holland. Op 11 maart 2021 vraagt De gemeente uitstel aan wegens uitspraken op een geheel andere zaak uit nota bene juni 2019!:

Dit betreft de uitspraak van de Raad van State met betrekking tot een aantal andere WOBverzoeken die over integriteitskwesties gaan, dat de Wienen-Doctrine (categorische geheimhouding van alles wat integriteit raakt) onrechtmatig is (10 maart 2021, 201909050/1/A3). Zoals de Afdeling eerder heeft overwogen (uitspraak van 19 augustus 2020, ECLI:NL:RVS:2020:1975), wijkt de Wob als algemene openbaarmakingsregeling voor bijzondere regelingen, als deze zijn neergelegd in een formele wet en als de bijzondere regeling bovendien uitputtend van aard is. Een dergelijke bijzondere openbaarmakingregeling is er niet voor informatie uit de Meldpunt-dossiers. Ook niet in de WHK. Dat de WHK voor bij het Huis berustende onderzoeksinformatie een bijzondere openbaarmakingsregeling kent en de aan die openbaarmakingsregeling ten grondslag liggende belangen ook zouden spelen bij informatie uit Meldpunt-dossiers, maakt niet dat voor openbaarmaking van informatie uit Meldpunt-dossiers voorbij kan worden gegaan aan de hiervoor vermelde strenge vereisten voor het laten wijken van de Wob. Dus weer een nieuw besluit. En ook dat besluit komt weer veel te laat buiten de wettelijke beantwoordtermijn, we zitten inmiddels op 9 november 2021.

Maar ook deze beantwoording is wederom niet compleet en kenmerkt zich door doorhalingen die afwijken van eerdere geopenbaarde stukken, waarbij delen uit het rapport die u als raad eerder geheim verklaarde, toch worden geopenbaard of juist weer worden doorgehaald. Geen hele ernstige zaken onzes inziens, maar toch erg slordig en feitelijk een schending van de door u opgelegde geheimhouding. Wij dienen een aanvullend beroepschrift in waarbij wij sommige doorhaling bestrijden en onverkort vasthouden aan onze oorspronkelijke WOB vraag- we missen nog steeds een groot aantal documenten! (zie bijlage 2). Op 23 februari 2022 vindt dan uiteindelijk de zitting voor de rechtbank plaats. 18 mei 2022 volgt de uitspraak (bijlage 1). Op een groot aantal van de door ons bestreden punten zijn we in het gelijk gesteld. Maar daarmee hebben we alle voor ons relevante de informatie natuurlijk nog niet. Over het deel dat u als gemeenteraad geheim heeft verklaard, al is dat volgens de gangbare regels gegaan, kan de rechtbank niet oordelen. En wat de informatie betreft die uw burgemeester nu volgens dit vonnis wel zou moeten leveren… Ervaring met de houding en werkwijze van uw College, c.q. de afdeling Juridische Zaken, wijst uit dat dat nog makkelijk een paar procedurele slagen en een

paar jaar zou kunnen duren. Een nieuwe procedure is reeds gestart, de derde -misschien wel de vierde- ingebrekestelling in deze zaak. Maar dat laat onverlet dat we al wel wat kunnen zeggen over de inhoud die ons inmiddels bekend is…

5. De inhoud van het integriteitsdossier (voor zover nu bij ons bekend) Het dossier voor zover wij het hebben geeft naar onze mening een behoorlijk compleet beeld over de zoekslagen die zijn gedaan. Er is veel gedocumenteerd. De sturing die de gemeente (gemeentesecretaris) op het onderzoek heeft gedaan, de tussentijdse bevindingen en ook over wat er uiteindelijk niet is gedaan. Daarbij vallen twee dingen op: 1. Dat niet alle gevonden feiten hun weg vinden naar de eindrapportage. 2. En ook dat het onderzoek niet toeziet op alle gemelde vermoedens en feiten. a. Scoping onderzoek Ten aanzien van het vooronderzoek, is duidelijk geworden dat een deel van de melding (betreffende het andere raadslid en de wethouder), buiten scope is gesteld op verzoek van het Meldpunt Integriteit 16 mei 2018. Het advies voor de vervolgopdracht is daarbij aangepast: Vooronderzoeker C&I:

(En natuurlijk gebeurt dat niet. Hij,

, is dus wel genegeerd!)

Bevinding: uit de context blijkt duidelijk dat in ieder geval het deel over de wethouder hier buiten het onderzoek wordt gesteld. Uit het onderzoeksdossier blijkt ook geen enkele opvolging inzake de melding met betrekking tot de wethouder en het raadslid. b. Mogelijk beïnvloeding

Een medewerker van de PvdA-fractie gaat aan de slag met ervaringen die een ambtenaar deelt in een reeks emails die geïnitieerd zijn op basis van werk, waarbij wel een hoge mate van verstrengeling van partijpolitiek en het ambtelijke voorbereidende werk opvalt. Hopelijk in deze mate toch wel ongebruikelijk? Het was in een reeks waaronder dit soort mails zich bevonden:

En:

De onderzoeker stelt vast dat betrokken ambtenaar zich bewust is van de belangenverstrengeling bij het willen beïnvloeden van het besluitvormingsproces: De onderzoeker kan niet vaststellen of er daadwerkelijk effect is geweest van ongewenste beïnvloeding of belangenverstrengeling. Maar stelt vast dat er een conflict in privébelangen en professionele verantwoordelijkheden was:

Tenminste is hier dus bewust de schijn van belangenverstrengeling opgezocht. Dat is per definitie een integriteitsschending.

c. Er is nog veel meer gevonden Naast de interactie met de PvdA-fractie-medewerker, heeft het onderzoek in het berichtenverkeer van betroffen ambtenaar, het volgende opgeleverd

Deze extra stukken hebben geleid tot een aanvullende zoekslag:

En dat zijn niet zomaar dingetjes:

En natuurlijk mag dat niet en er zijn veel meer ambtenaren bij betrokken:

Maar het Meldpunt zelf adviseert het toch niet te onderzoeken, te veel werk en moeite:

Slechts de vraag resteert…? Een vreemde formulering. Het roept bij ons veel meer vragen op! En men heeft aangetroffen gevallen dus verder niet onderzocht. En andere betrokkenen gaan vrij uit en de ambtenaar in kwestie lijkt het haasje. Want:

d. Ambtenaar ontvangt een waarschuwing:

6. Onze conclusies De schijn van belangenverstrengeling wordt opgezocht en er wordt misbruik gemaakt van de toegang tot informatie. Feitelijke belangenverstrengeling is niet vastgesteld, maar het is niet vastgesteld dat die er beslist niet was. De onderzoeker gaf al eerder aan in het onderzoek dossier dit simpelweg onbekend is. Het is ook niet verder onderzocht. Misschien lastig te onderzoeken, maar zeker wordt het niet gevonden, als je verder geen poging doen. Net zoals de voornoemde 13 andere aangetroffen kwesties niet verder zijn onderzocht. De aangehaalde passages, uit een vuistdik dossier, geven een goede impressie van wat (niet) is onderzocht en wat de uiteindelijke bevindingen zijn. Wij vatten samen: a. Geen volledig onderzoek op basis van de integriteitsmelding, maar “slechts” een onderzoek naar de mailbox van één ambtenaar b. Integriteitsschending, tenminste bewust opgezochte schijn van belangenverstrengeling inzake de Dreef en misbruik van toegang tot informatie c. Onbekend of dit daadwerkelijk invloed heeft gehad op de besluitvorming d. 13 andere gevallen van (schijn van) belangenverstrengeling voldoende concreet en onderzoekswaardig, worden niet opgevolgd e. Wel een waarschuwing voor de ambtenaar De conclusie dat er geen beïnvloeding van het besluitvormingsproces is geweest, is niet juist.

De juiste formulering zou moeten zijn: voor zover het is onderzocht (quod non), is niet gebleken dat de poging tot beïnvloeding van deze ene ambtenaar het besluitvorming proces heeft veranderd. Een poging tot beïnvloeding is natuurlijk weldegelijk gedaan met misbruik van ambtelijke contacten. De schijn van belangenverstrengeling is hier natuurlijk bewust opgezocht, waarbij het natuurlijk treurig is om te bevinden dat een PvdA-fractielid, een van uw gerespecteerde collega’s, zich daarvoor op deze wijze leent. Het geeft o.i. aan dat niet alle raadsleden zich ervan bewust zijn dat de ambtelijke organisatie er niet is om in achterkamertjes mee te helpen partijpolitiek bedrijven. Maar het meest vervelende blijven wij vinden dat onze integriteitsmeldingen niet volledig zijn onderzocht. De rol van de wethouder en het “andere raadslid” zijn volledig buiten scope geplaatst. En aanvullende aangetroffen feiten zijn verder niet onderzocht. Het doel van onze melding, was uiteraard het vertrouwen winnen in een ordentelijke bestuurlijke besluitvorming, niet het “pikken” op een enkele ambtenaar. Ten laatste, door tegenstrijdigheden tussen rapport en de melding van de heer Wienen aan u, is het vertrouwen van ons in uw bestuurders nog verder aangetast.

Want wat had de burgemeester u ook alweer verteld? a. Grondig onderzoek naar de vermoedens? Nee, een behoorlijk grondig onderzoek naar een deel van de vermoedens. Een belangrijk deel is buiten scope geplaatst. b. Alle betrokken personen? Nee zeker niet, een ambtenaar was het haasje. Wethouder en raadsleden bleven buiten schot. c. Alle relevante emails en het besluitvormingsproces? Nee, u heeft gezien dat gescoped is en er bewust voor gekozen is geen aanvullend onderzoek te doen in 13 aangetroffen zaken. Zowel uit onderzoeksdossier als eindrapport, komt niet naar voren dat het besluitvormingsproces überhaupt is onderzocht, anders dan het aanhoren van verklaringen van enkelen (maar niet alle) direct betrokkenen. d. Nauwkeurig bekeken? Indien dhr. Wienen het onderzoeksdossier nauwkeurig heeft bekeken, dan heeft hij u voorgelogen. Hij had niet mogen zeggen dat de kwestie volledig is onderzocht en al helemaal niet mogen zeggen dat er geen sprake is van oneigenlijke beïnvloeding. In het onderzoeksrapport staat letterlijk dat het onbekend is of dat zo is (belangenverstrengeling en ongewenste beïnvloeding) en dat gaat dan alleen over de emails van de ambtenaar. Als hij het onderzoeksdossier niet nauwkeurig heeft bekeken, heeft ie u natuurlijk ook gelogen, want dan had hij niet mogen zeggen dat hij alles nauwkeurig heeft bekeken. e. Volledig onderzocht? Nee, helaas dus niet.

Eén ambtenaar is hier de klos, bestuurders en collega-ambtenaren zijn hier ontsnapt aan het diepgravende onderzoek dat de ambtenaar wel heeft moeten ondergaan op 1 van de 14 zaken van (schijnbare) belangenverstrengeling. f.

Geen sprake van belangenverstrengeling? Er is in ieder geval sprake van het bewust opzoeken van de schijn van belangenverstrengeling. De onderzoeker, zoals u heeft kunnen lezen, stelt letterlijk dat het onbekend of dat ook daadwerkelijk effect heeft gehad. Voorts is het waarschijnlijk dat als het gaat om daadwerkelijke belangenverstrengeling daar wel sprake van is bij een deel van de 13 andere genoemde zaken. Maar dat wordt u niet verteld. Ook niet dat het college ervoor heeft gekozen deze verder niet te onderzoeken.

g. Geen oneigenlijke beïnvloeding? In ieder geval zeker een poging daartoe, waarbij het oneigenlijke karakter ten minste zit in misbruik van werkomgeving en professionele contacten. Dat het tot een poging bleef en het niet aantoonbaar effect zou hebben gehad? Doet dat eraan af? Is het hier niet de intentie waarmee het gebeurd, die telt. Bent u voorgelogen? Misschien met een flauw semantisch woordspelletje niet 100% letterlijk Maar qua inhoud en intentie, 100%. De burgemeester had u tenminste moeten vertellen dat slechts de rol van de ambtenaar is onderzocht, niet de hele melding. Hij had niet met stelligheid mogen en kunnen beweren dat er geen sprake is van belangenverstrengeling en oneigenlijke beïnvloeding. (Daar valt op basis van het onderzoek heel weinig over te zeggen.)

En we vinden ook dat u had moeten weten dat de ambtenaar weldegelijk is bestraft voor het tenminste opzoeken van de schijn van belangenverstrengeling (al is het effect ervan onduidelijk) en dat er ook nog eens 13 andere integriteitszaken zijn gevonden, waarvan men heeft gekozen om moverende redenen deze verder niet op te volgen.

7. Verzoek aan u 1. Deze hele kwestie is erom begonnen dat de melder van de integriteitschending het vertrouwen in de overheid wilde herwinnen. Dat is door de geschetste gang van zaken absoluut niet het geval. Sterker nog. Het vertrouwen is vooral door het handelen van burgemeester Wienen nog ernstiger aangetast. Wij vragen de raad daar een oordeel over uit te spreken. Een burgemeester heeft de primaire taak het vertrouwen in de politiek te beschermen. 2. We vragen u om een oordeel te vellen inzake de beslissing de andere aangetroffen gevallen van (schijn van) belangenverstrengeling om die niet verder te onderzoeken omdat dat best veel werk zou zijn. Wij menen dat dát een heel slecht signaal is. Er is nu één ambtenaar gewaarschuwd, terwijl het op basis van de 13!!! andere aangetroffen gevallen het schering en inslag blijkt om ambtelijke middelen en connecties voor eigen voordeel aan te wenden. En het riekt naar willekeur om het daar gemakshalve maar bij te laten. Nu is één ambtenaar het haasje, de bij de 13 andere zaken betrokken ambtenaren zijn verder nooit op hun gedrag aangesproken. En erger nog, het beloont veelplegers: als je het bont genoeg maakt, heeft het college er geen middelen voor over om er iets mee te doen.

Het signaal dat uw gemeentesecretaris daarmee afgeeft? We weten hoe verrot de integriteitscultuur is het is en iedereen doet, dus we kunnen het maar beter accepteren? Nodigt dit niet uit naar een groter onderzoek en het aanhalen van de gedragscodes? We verzoeken u hier een standpunt over in te nemen. 3. Ons doel is niet de Dreef in oude staat te herstellen. Wij begrijpen ook wel dat dat niet gaat gebeuren. Maar we blijven met het gevoel zitten dat er hier gewoon iets heel erg is misgegaan. We begrijpen nog steeds de gemaakte keuzes en besluiten niet, en nader onderzoek doet eerder meer vragen rijzen dan dat het antwoorden geeft. De aanwijzingen dat er meer aan de hand is, zijn hier buiten de scope van het integriteitsonderzoek geplaatst. De rol van raadsleden en wethouder zijn niet of nauwelijks onderzocht, ondanks dat er wel concrete signalen liggen. Of er nu wel of niet van oneigenlijke beïnvloeding sprake was? De rol van een ambtenaar lijkt beperkt te zijn, dat is het enige wat je op basis van het onderzoek naar haar mailbox zou kunnen zeggen. Het feitelijke besluitvormingsproces is nauwelijks, eigenlijk niet onderzocht en dient ons inziens als nog op behoorlijkheid getoetst te worden. Al was het maar ter lering, om gemeentebestuur scherp te houden en om het bij burgers geschonden vertrouwen te

herwinnen. Misschien met een raadsenquête? Of een correct gescoped onderzoek? Overigens met het laatste zijn wij zelf ook al bezig met de WOO als middel… en daar kunt u ons bij helpen: 4. Wij verzoeken u het college op te dragen de Wet Openbare Overheid, de beginselen van behoorlijk bestuur en de Algemene Wet Bestuursrecht te respecteren en ons de overige gevraagde gegevens nu en in vervolg binnen de daarvoor gestelde termijnen aan te leveren en ons te verschonen van verdere tegenwerking door onnodige procedures. (En laat u zich alstublieft niet afschepen met de dooddoener: “Het college herkent zich niet in het geschetste beeld”. Voorbeelden en “ervaringsdeskundigen” legio!). En niet alleen op dit dossier, maar op elk WOB/WOO verzoek en zeker die toezien op integriteitskwesties. En ten laatste: 5. Wij vragen, in overeenstemming met de beroepspunten in het beroepsschrift (Bijlage 2, Paragraaf 3. Status van het onderzoeksrapport) de door u opgelegde geheimhouding te heroverwegen. Zijn die doorhalingen echt (volledig) nodig inzake de uitzonderingsbepalingen in WOB/WOO? En zo ja, kunt u die zo motiveren dat het voor ons begrijpelijk is waarom deze zaken niet openbaar gemaakt mogen worden.

8. Een persoonlijke noot Een burgemeester is een persoon van aanzien. Hij staat boven de partijen. Dhr. Wienen heeft op vele vlakken zijn status verdiend. Symbool voor de bedreigde bestuurder, groot pleitbezorger van vluchtelingenopvang, hardliner als het gaat om criminele bendes, handhaver van de openbare orde, inspecteur van de staat van buitenlandse democratieën via de Raad van Europa, enz. Een bewonderenswaardig ijverig man van vele markten thuis. Maar natuurlijk, niemand kan in alles even goed zijn. Het is duidelijk dat de heer Wienen niet zoveel affiniteit heeft met bestuurlijke transparantie en al helemaal niet als het gaat om integriteitsdossiers. Dat is ook op andere dossiers gebleken. PWC-rapport, Tuin van Jonker, om maar twee prominente voorbeelden te geven. U kunt hem zulke dossiers niet klakkeloos toe vertrouwen. En dat zou ook niet hoeven…Wij begrijpen ook niet zo goed waarom de burgemeester zich zo vaak inhoudelijk bemoeit met integriteitskwesties. “Bevoegd gezag” is de gemeentesecretaris en er is gewoon een regeling voor en een meldpunt (al heeft u ons burgers op voorstel van de burgemeester de mogelijkheid ontnomen daar gebruik van te maken!!!). En als u daar als raad toezicht ophoudt dat dat naar behoren werkt en het niet accepteert u via procederen4 tegen uw eigen college uw controlerende taak moet doen, dan zou er geen probleem hoeven te zijn. 4

en die in het verleden nota bene pas na procederen en een hoger beroep bij de Raad van State uiteindelijk enig inzicht hebben verkregen!

En zelfs als u denkt dat het nu wel allemaal best meevalt -quod non- laat dat dan alstublieft geen vrijbrief zijn voor uw college om wet- en regelgeving (WOB/WOO, Awb) aan de laars te lappen door met traineren, onnodige procedurele slagen waarheidsvinding en misbruik van juridische mogelijkheden, betrokken burgers, onderzoekers en journalisten te ontmoedigen. Als u er niet bovenop zit, geen tijd ervoor of affiniteit ermee heeft, helpt u dan tenminste door het ons wat makkelijk te maken u van de juiste informatie te voorzien! We vragen u hier scherp(er) op te letten, en wij zullen u binnenkort nader op de hoogte stellen van de (onrechtmatige en soms ronduit onbehoorlijke) tegenwerking die wij op een aantal andere dossiers ondervinden. Wij benadrukken het belang van transparantie en integriteit. Niet alleen hebben wij als burgers recht op informatie en een integere behandeling, het houdt uw bestuurders en ambtenaren scherp en het vergroot maatschappelijk draagvlak voor bestuurlijke beslissingen. Wij willen -net als u, hopen wij- begrijpen hoe beslissingen tot stand komen. Ook willen we -hopelijk ook net als u- zien dat bestuurders en ambtenaren van publieke overheidsorganen zich behoorlijk gedragen en dat als dat niet het geval is, dit niet zonder meer wordt gedoogd.

Op basis van onze ervaringen hebben wij helaas meer dan gerede twijfels en grote zorgen of onze goede bedoelingen hierover ook door uw bestuurders worden gedeeld.

Hoogachtend, &