Bijlage 1 Duurzame Initiatieven Versterken initiatiefvoorstel juni25

Immers, daar waar winstmaximalisatie geen prioriteit is, neemt de belangstelling van financiers snel af. Aan de andere kant is er een groeiende groep investeerders en fondsen dat hun kapitaal maatschappelijk willen laten renderen. In het coalitieakkoord Actie! 2022 - 2026 is het volgende opgenomen over een revolverend fonds: 'We onderzoeken hoe een revolverend werkgelegenheidsfonds tot stand kan komen, in samenwerking met het midden- en kleinbedrijf.' Een Sociaal Impact Fonds kan gezien worden als een 'revolverend' werkgelegenheidsfonds dat gericht is op het genereren van meetbare sociale impact, naast financieel rendement. Het doel van een SIF is om positieve veranderingen in de samenleving te bewerkstelligen door te investeren in bedrijven, projecten of organisaties die sociale, circulaire of duurzame doelen nastreven. Een SIF investeert een bedrag in impact ondernemingen, dat na verloop van tijd terugbetaald wordt, waarna het opnieuw ingezet kan worden voor een financiering van een andere impact onderneming. Het fonds keert leningen onder gunstige voorwaarden uit. Het geïnvesteerde kapitaal komt, zij het met enig risico, altijd weer terug en kan opnieuw worden ingezet voor hetzelfde beleidsdoel. Hierdoor wordt het effect op de lange termijn vergroot. Dit is nodig om de positie van impact ondernemers op de arbeidsmarkt te versterken.

In de afgelopen periode heeft de gemeente Haarlem vanuit het Actieprogramma Impact Ondernemen een onderzoek laten uitvoeren naar de haalbaarheid van een dergelijk Sociaal Impact Fonds. Het onderzoek heeft aangetoond dat de regio Zuid-Kennemerland en IJmond met om en nabij de 300.000 inwoners, groot genoeg is om een SIF te laten renderen. Het kapitaal van een SIF kan een combinatie zijn van publiek en privaat geld. Deze manier van financiering tegen gunstige voorwaarden sluit meer aan bij de behoefte van impact makende ondernemers, voor wie ondernemen met geleend geld meer zekerheid biedt dan ondernemen met subsidie. Met een SIF heeft de regio de investeringen in impact ondernemingen 21

https://gemeentebestuur-haarlem.notubiz.nl/vergadering/1204695

23

zelf in de hand, en kan op die manier voldoen aan de vraag van lokale en regionale impact ondernemers, eventueel in combinatie met een SIB. Het haalbaarheidsonderzoek laat zien dat een SIF in de regio ZKIJ haalbaar is, maar valt of staat met (een aantal) lead investeerders. Op dit moment wordt gekeken naar potentiële investeerders in het fonds. Ervaring leert dat publieke investeringen private investeerders over de streep kunnen trekken en zo met een factor 2,5 de publieke investeringen kunnen vermenigvuldigen. Zonder investering vanuit de gemeente Haarlem, als grootste publieke partij in de regio, is de kans van slagen van een SIF klein. Een levensvatbaar fonds omvat bij de start minimaal rond de €4 miljoen. Concluderend kan worden opgemerkt dat veel bedrijven en initiatieven in onze regio van goede wil zijn om een bijdrage te leveren aan duurzaamheid via de (economische) activiteiten die zij ontplooien. Dit doen zij in een concurrerende economische omgeving en onder uitdagende economische omstandigheden.

5.5 Aanbevelingen 11. Zet het onderzoek naar publieke en private lead investeerders in een SIF in de regio ZKIJ voort. Onderzoek de mogelijkheid om vanuit de gemeente Haarlem voldoende in een SIG te investeren, zodat dit als katalysator dient om andere (publieke en private) investeerders mee te krijgen. 12. Onderzoek wat complementaire economie toe kan voegen aan duurzaam (economisch) beleid en welke initiatieven daarbij dienstig kunnen zijn. Dit kan een wijkmunt of stads- of regiogeld zijn, of een onderling steunsysteem met tijdregistratie. Daarbij vragen we speciale aandacht voor zorgruil, omdat dit tevens een bijdrage kan leveren aan het oplossen van toekomstige tekorten in de zorg. 13. Onderzoek wat mogelijk is om stagevergoeding te organiseren voor duurzame initiatieven die daar de middelen niet voor hebben.

24

H6 Conclusie, aanbevelingen en financiële onderbouwing 6.1 Conclusie In dit voorstel hebben we laten zien dat er in Haarlem enorm veel initiatieven zijn die bijdragen aan een duurzame en sociale stad. Er is bovendien beleid waarin die waardevolle bijdrage wordt erkend en waarmee initiatieven worden ondersteund. Maar het potentieel van lokale duurzaamheidsinitiatieven is naar ons idee nog veel groter. Zij vormen de voedingsbodem voor het realiseren van een donuteconomie waarin lokale bedrijvigheid, duurzaamheidsdoelen en sociale cohesie met elkaar vervlochten zijn en elkaar steeds verder versterken. Om dat potentieel te realiseren, moeten volgende stappen worden gezet. De gemeente kan randvoorwaarden bieden, zoals startsubsidies en betaalbare locaties. Meer bewoners kunnen betrokken en geactiveerd worden door betere informatievoorziening, netwerkbijeenkomsten en training. Er moet ondersteuning zijn wanneer initiatieven de potentie hebben om op te schalen. Met de onderstaande aanbevelingen uit de vier hoofdstukken geven we richting aan die volgende stappen. (Hier in het kort weergegeven, zie de hoofdstukken voor meer uitleg.) Het onderwerp is daarmee niet klaar. Het is goed om steeds te blijven kijken hoe het beter kan, welke mogelijkheden zich voordoen, welke ideeën er uit de stad komen en wat we van andere gemeenten kunnen leren.

Voor het schrijven van dit voorstel hebben we veel gesproken met initiatiefnemers uit de stad en met hun creativiteit, doorzettingsvermogen en gedrevenheid zijn zij een bron van inspiratie. Wanneer Haarlemse initiatiefnemers de gemeente steeds meer als bondgenoot aan hun zijde vinden bij het bereiken van hun duurzame en sociale doelen, is dit voorstel geslaagd.

6.2 Aanbevelingen, prioritering en dekkingsplan Hier volgt een samenvatting van de aanbevelingen uit de hoofdstukken. Vanwege de vraag uit het college om prioritering vanwege beperkte capaciteit en middelen, geven we een aantal aanbevelingen een lagere prioriteit mee. Deze kunnen wellicht op een later moment worden opgepakt. Uit de collegereactie bleek ook dat aan een aantal aanbevelingen al wordt gewerkt. We moedigen het college aan om hiermee door te gaan en we zullen de resultaten op de voet volgen. Deze aanbevelingen laten we staan ter informatie, maar ze hoeven nu niet opgepakt te worden. Er blijven vijf aanbevelingen staan die wat ons betreft de hoogste prioriteit hebben. Voor deze aanbevelingen geven we aan wat de geschatte kosten zijn en doen we een voorstel voor dekking. Wij hebben een memo met een ambtelijke reactie ontvangen op de geprioriteerde voorstellen inclusief een financiële onderbouwing. Die onderbouwing is verwerkt in het budget hieronder, en bij een aantal aanbevelingen wordt een korte extra toelichting gegeven.

25

Budget en dekkingsplan van geprioriteerde aanbevelingen

Voorstel

2025

2026

2027

60

119

119

2028

Totaal per maatregel

Dekking

298

Incidentele middelen

50

Incidentele middelen

(bedragen x €1.000)

2. Persoonlijk aanspreekpunt bij de gemeente (0,8 fte)22 3. Versterking subsidieprogramma Circulaire Initiatieven

50

7. Locaties circulaire ondernemingen en stadslandbouw

0

0

9. Website tijdelijk gebruik gemeentelijke panden of grond

20

20

5

10

12. Onderzoek complementaire economie Subtotaal

0

10

0

10

50

85

249

129

10

0

40

Incidenteel. Prioritering binnen beleidsveld 4423.

35

Structureel. Prioritering binnen beleidsveld 44.

50

Incidentele middelen

473

Totale bijdrage uit incidentele middelen: 398

22 23

Inclusief overhead opslag van 35%. Beleidsveld 44 Ruimtegebruik. Doel: schaarse ruimte optimaal benutten voor diverse functies.

26

Aanbevelingen – prioriteit 2. Persoonlijk aanspreekpunt bij de gemeente Er is momenteel al een initiatievenmakelaar werkzaam die de rol van accountmanager vervult. We nemen het ambtelijk advies over dat een tweede accountmanager een meerwaarde heeft en we stellen voor om 0,8 fte toe te voegen.

3. Ontwikkeling van een subsidieprogramma - versterking subsidieprogramma Circulaire Initiatieven Momenteel kunnen kleinschalige duurzame initiatieven een beroep doen op het budget voor bewonersinitiatieven voor maximaal €3.000,-. Het staat echter op de website nog niet vermeld dat deze subsidieregeling ook ingezet kan worden voor duurzame initiatieven. We stellen voor dat dit duidelijk op de website wordt aangegeven. Momenteel is het budget hiervoor toereikend. Wanneer meer bekendheid wordt gegeven aan deze regeling, kan overwogen worden om het budget in de toekomst te verhogen, in het geval het niet toereikend zou zijn. Verder is er een subsidieprogramma Circulaire Initiatieven in ontwikkeling met een budget van €100.000,- tot eind 2026. Wij stellen voor om hieraan €50.000,- toe te voegen, en om een deel van het subsidiebedrag open te stellen voor aanvragen die gericht zijn op informatievoorziening, netwerken of bewustwording.

7. Meer permanente locaties voor circulaire ondernemingen en stadslandbouw door: a) Een inventarisatie van behoefte aan huisvesting, en daarna mogelijk een huisvestingsplan b) Mogelijkheden te verkennen bij de ontwikkeling van een gebied c) Mogelijkheden onderzoeken om door middel van het bestemmingsplan of vergunningen ruimte te bestemmen Wat betreft punt 7a: uit de ambtelijke memo bleek dat er al wordt gewerkt aan het aantal locaties voor circulaire ondernemers, in combinatie met culturele broedplaatsen. We stellen daarom voor om eerst een inventarisatie te maken van de behoefte aan huisvesting onder circulaire ondernemers en duurzame initiatieven. Wanneer uit deze inventarisatie blijkt dat het huidige (en nog te realiseren) aantal locaties nog niet aan de vraag voldoet, kan er alsnog een huisvestingsplan worden gemaakt. 9. Website met informatie over tijdelijk gebruik van gemeentelijke panden of grond Momenteel zijn gemeentelijke ruimtes die te koop staan of te huur worden aangeboden vindbaar op de website www.haarlem.nl/vastgoedaanbod Deze website moet duidelijker en makkelijk vindbaar worden. Het aanbod moet actief onder de aandacht worden gebracht van actieve bewoners in de buurt en van sociale, culturele en duurzame netwerken in de stad. 12.

Onderzoek wat complementaire economie toe kan voegen aan duurzaam (economisch) beleid en welke initiatieven daarbij dienstig kunnen zijn. Dit kan een wijkmunt of stads- of regiogeld zijn, of een onderling steunsysteem met tijdregistratie. Daarbij vragen we speciale aandacht voor zorgruil, omdat dit tevens een bijdrage kan leveren aan het oplossen van toekomstige tekorten in de zorg. 27

Aanbevelingen – wordt aan gewerkt 1. Betere informatie door: a. Ontwikkeling van een website met informatie over procedures, contactpersonen en ondersteuning b. Ontwikkeling van een online platform met informatie over lopende en afgeronde initiatieven Er is steeds betere informatie beschikbaar op Haarlem Link. We vinden het belangrijk dat de website Haarlem Link beter wordt gevonden, niet alleen door initiatiefnemers die met elkaar in contact willen komen of ondersteuning zoeken voor hun initiatief, maar ook door Haarlemmers die (op wat voor manier dan ook) bij een initiatief betrokken willen zijn. Vanuit het programma Versterking Lokale Democratie begint er binnenkort een continue campagne voor Haarlem Link. Dit zullen we met interesse volgen. We stellen voor om website breed onder de aandacht te brengen (ook offline), zoals door middel van flyers, digitale nieuwsbrieven, digitale schermen in de stad, via zelforganisaties, etc.

5. Versterk mogelijkheden voor training en ontwikkeling 8. Permanente locaties voor stadslandbouw door a) Onderzoek om stadslandbouw te combineren met andere functies b) Onderzoek om kleinere stukken verstening of groen te gebruiken voor buurttuinen 10. Hulp aan kleine initiatieven bij vraag naar locaties door a) Contact faciliteren tussen initiatieven en organisaties die hen aan een ruimte kunnen helpen b) Indien mogelijk locaties van de gemeente beschikbaar stellen 11. Zet het onderzoek naar publieke en private lead investeerders in een SIF in de regio ZKIJ voort. Onderzoek de mogelijkheid om vanuit de gemeente Haarlem in een SIF te investeren. Minder prioriteit 1c. Betere informatie door een jaarlijkse fysieke stadsgids 4. Jaarlijkse netwerkbijeenkomst over duurzaamheid en sociale cohesie → We stellen voor om dit als onderdeel op te nemen in het subsidieprogramma 6. Jaarlijks event waarbij duurzame en sociale initiatieven in de spotlights worden gezet 13. Onderzoek wat mogelijk is om stagevergoeding te organiseren voor duurzame initiatieven die daar de middelen niet voor hebben.

28

Initiatiefvoorstel van: Matin Abbasi, PvdA – mabbasi.pvda@haarlem.nl Janneke Barten, GroenLinks – jbarten.glh@haarlem.nl Jacqueline van den Broek, Partij voor de Dieren – jvdbroek.pvdd@haarlem.nl Ron Dreijer, CDA – rdreijer.cda@haarlem.nl Joyce Jacobsz, OP Haarlem – jjacobsz.oph@haarlem.nl Remko Trompetter, Actiepartij – rtrompetter.actiepartij@haarlem.nl

29