Bijlage 1 Decemberrapportage 2025
Tekst van het document
Decemberrapportage 2025
Inhoudsopgave 1 Samenvatting en leeswijzer..................................................................................................................3 1.1 Analyse uitkomst begroting...........................................................................................................4 1.2 Leeswijzer ......................................................................................................................................7 2 Financiële wijzigingen...........................................................................................................................8 2.1 Programma 1 Maatschappelijke participatie ................................................................................8 2.2 Programma 2 Ondersteuning en Zorg .........................................................................................10 2.3 Programma 3 Werk, inkomen en schulden .................................................................................13 2.4 Programma 4 Aantrekkelijke woon-werkstad .............................................................................15 2.5 Programma 5 Gezonde en duurzame stad ..................................................................................20 2.6 Programma 6 Burger, Bestuur en Veiligheid ...............................................................................21 2.7 Programma 7 Alg.
Dekkingsmiddelen & Overhead .....................................................................23 2.8 Budgetoverheveling ....................................................................................................................26 2.9 Begrotingswijziging Decemberrapportage 2025 .........................................................................29 3 Kredieten ............................................................................................................................................32 4 Besluitpunten .....................................................................................................................................35
Decemberrapportage 2025
2
1 Samenvatting en leeswijzer In de P&C-kalender 2025 is opgenomen dat aan het eind van het begrotingsjaar optioneel een decemberrapportage verschijnt. Deze rapportage wordt alleen opgesteld als dit noodzakelijk is met het oog op de rechtmatigheid van de jaarrekening. De rechtmatigheid van de Jaarrekening 2025 wordt o.a. bepaald op basis van het tijdig melden van begrotingsoverschrijdingen binnen het begrotingsjaar 2025. Het doel van de decemberrapportage is om de rechtmatigheid van de jaarrekening te verhogen. Daarnaast is het een instrument om het bestuur tijdig en actief te informeren over afwijkingen op beleidsniveau. Het startpunt van het begrotingsjaar 2025 is de Programmabegroting 2025-2029. Na vaststelling van de Programmabegroting 2025-2029 hebben zich in het begrotingsjaar 2025 begrotingsafwijkingen voorgedaan. Deze begrotingsafwijkingen zijn verantwoord in de verschillende P&C-producten. Het laatste P&C-product, voorafgaand aan de Decemberrapportage 2025, is de Bestuursrapportage 2025. Sinds de Bestuursrapportage 2025 hebben zich grote afwijkingen op beleidsveldniveau voorgedaan. De decemberrapportage is het laatste P&C-product van het jaar waar deze begrotingsafwijkingen nog gemeld kunnen worden. Door middel van voorliggende Decemberrapportage 2025 wordt daarom over deze afwijkingen t.o.v. de Bestuursrapportage 2025 gerapporteerd.
Alle in de financiële tabellen vermelde bedragen zijn maal € 1.000, tenzij anders vermeld.
Decemberrapportage 2025
3
1.1 Analyse uitkomst begroting In deze paragraaf wordt de uitkomst van de Decemberrapportage 2025 in hoofdlijnen toegelicht. Het positieve financiële effect van de begrotingsmutaties die in voorliggende Decemberrapportage 2025 ter besluitvorming voorliggen bedraagt € 10,2 miljoen. Dit effect is het verschil t.o.v. de door de raad bij de Bestuursrapportage 2025 geactualiseerde begroting inclusief in voorliggende Decemberrapportage 2025 voorgestelde mutaties in dotaties en onttrekkingen aan reserves. Het positieve begrotingssaldo 2025 na vaststelling van de Decemberrapportage 2025 bedraagt € 19,8 miljoen. Het begrotingssaldo na vaststelling van de Bestuursrapportage 2025 liet een positief saldo zien van € 9,6 miljoen. Budgettair effect; v (-) is voordelig; n is nadelig Omschrijving
2025
a
Primaire Begroting 2025
-6.478
v
b
Aanvullende beleidsvoorstellen Begroting 2025
933
n
c
Kadernota 2026/Voortgangsrapportage 2025
756
n
d
Amendementen Kadernota 2026
-125
v
e
Bestuursrapportage 2025
f
Raadsbesluit 'Bijdrage aankoop Frans Hals schilderijen'
g h
-4.913
v
200
n
Decemberrapportage 2025:
-10.189
v
Begrotingssaldo na vaststellen Decemberrapportage 2025:
-19.816
v
NB: de som van bedragen kan afwijken wegens afrondingsverschillen
Het positieve financiële effect van € 10,2 miljoen t.o.v. de Bestuursrapportage 2025 is het resultaat van een aantal verbeteringen en verslechteringen. De grootste verbetering komt voort uit de Septembercirculaire 2025 (2025/688245) met een bedrag van circa € 11 miljoen. Hierop volgt een positief effect uit het bijstellen van de Bundeling Uitkeringen Inkomensvoorziening Gemeenten (BUIG) van € 3 miljoen en de vrijval van dubieuze debiteuren voor een bedrag van circa € 1,5 miljoen, doordat een openstaande vordering eind 2025 alsnog wordt betaald. Aan de andere kant wordt de grootste verslechtering veroorzaakt door het tekort van Spaarne Werkt van € 2,8 miljoen voor de gemeente Haarlem. Het tekort van Spaarne Werkt wordt veroorzaakt door tegenvallende omzet, uitgestelde transitiemaatregelen en hogere kosten voor de uitvoering van de Wet Sociale Werkvoorziening (WSW) dan de rijksbijdrage dekt. Daaropvolgend is de grootste verslechtering de neerwaartse correctie op de parkeerbaten van 1,8 miljoen, voornamelijk door de niet volledig doorgevoerde indexatie op de parkeertarieven. Daarnaast zorgt de dotatie aan de pensioenvoorziening wethouders voor een verdere verslechtering van € 1,2 miljoen, als gevolg van de wetswijziging waarbij de pensioenen van politieke ambtsdragers worden overgedragen aan het Algemeen Burgerlijk Pensioenfonds (ABP).
Budgettair effect; v (-) is voordelig; n is nadelig Pr.
Omschrijving budgettaire wijzigingen
2025
Verslechteringen 3
Tekort Spaarne Werkt
2.792
n
4
Correctie baten voor niet-doorgevoerde tariefverhogingen
1.833
n
6
Dotatie pensioenenvoorziening wethouders
1.165
n
7
Lagere dekking overhead uit projecten
600
n
Decemberrapportage 2025
4
7
Verrekening gemeentefondsuitkering voorgaande jaren
783
n
7
Hoger fiscaal resultaat, waardoor hogere last vennootschapsbelasting
500
n
div
Overige verslechteringen per saldo
464
n
8.137
n
-634
v
Subtotaal verslechteringen Verbeteringen 2
Bijstellen lokale budgetten (inclusief opvang COA) Opvang, wonen en herstel
3
Definitieve beschikking BUIG 2025
-3.002
v
7
Septembercirculaire 2025
-10.991
v
7
Vrijval dubieuze debiteuren
-1.486
v
div
Overige verbeteringen per saldo
-2.215
v
Subtotaal verbeteringen
-18.327
v
Resultaat Decemberrapportage 2025
-10.189
v
Reserves Het positieve financiële effect van de begrotingsmutaties die in de voorliggende Decemberrapportage 2025 ter goedkeuring worden voorgelegd, exclusief dotaties en onttrekkingen, bedraagt € 12,5 miljoen. Het voorstel is om € 5 miljoen meer toe te voegen en € 2,7 miljoen meer te onttrekken aan de reserves (en per saldo daarmee € 2,3 miljoen extra toe te voegen aan de reserves). De hogere dotaties bestaan voornamelijk uit: • De dotatie aan de reserve Beheer en onderhoud openbare ruimte van circa € 3,3 miljoen en de dotatie aan de reserve Kapitaallasten economisch nut van circa € 918.000 als gevolg van het opheffen van de reserve Kapitaallasten maatschappelijk nut. • Het verlagen van de dotatie aan de reserve Leefomgeving met € 3,5 miljoen, omdat de levering van de grond van het parkeerterrein aan het Prinses Beatrix Plein in 2025 niet meer wordt verwacht. • De dotatie van € 1,3 miljoen aan de reserve Vastgoed, omdat de waardering van de gronden aan de Oudeweg 91-95 is gestegen. • De dotatie van € 881.000 aan de reserve Budgetoverhevelingen voor onderwijshuisvesting, omdat de sloop en daarmee de afschrijving van het Integraal Kind Centrum (IKC) Valeo vertraagd is en verschoven is van 2025 naar 2026.
• De dotatie van € 752.000 aan de reserve Budgetoverhevelingen voor de verduurzaming van woningen als gevolg van vertragingen in besluitvorming bij huurders en VvE’s, de afwachting van wetgeving en langzamere voortgang van subsidies en inkoopacties. De hogere onttrekkingen bestaan voornamelijk uit: • De onttrekking van circa € 4 miljoen aan de reserve Kapitaallasten maatschappelijk nut door het opheffen van deze reserve (zoals hierboven benoemd). • Het verlagen van de onttrekking aan de reserve Vastgoed met € 1,4 miljoen, omdat verschillende investeringen en onderhoudswerkzaamheden vertraagd zijn. • De onttrekking van € 1,3 miljoen aan de reserve Gemeenschappelijk Orgaan Beschermd Wonen, omdat de aanvankelijke daling van het aantal cliënten in de eerste maanden van 2025 is veranderd in een forse stijging, deels door een achterstand bij een regiogemeente in het toekennen van nieuwe indicaties.
Decemberrapportage 2025
5
•
Het verlagen van de onttrekking aan de reserve Verbeteringen i-domein met € 850.000 doordat dat de kosten van de ureninzet voor het realiseren van het nieuwe zaaksysteem geactiveerd moeten worden en de implementatie van leveranciersmanagement is vertraagd. Budgettair effect; v (-) is voordelig; n is nadelig
Omschrijving
2025
Baten
-9.108 v
Lasten
-3.380 v
Subtotaal
-12.488 v
Toevoegingen aan reserves
4.990 n
Onttrekkingen aan reserves
-2.691 v
Subtotaal
2.299 n
Budgettair effect Decemberrapportage 2025
-10.189 v
NB: de som van bedragen kan afwijken wegens afrondingsverschillen
Overhevelingsvoorstellen In het kader van de Decemberrapportage 2025 is getoetst of er budgetten resteren waarvoor de prestaties niet (geheel) meer in 2025 worden verricht. Deze prestaties worden in 2026 of in latere jaren uitgevoerd. Voor deze restantbudgetten is het nodig om de bedragen van 2025 over te hevelen naar 2026 via een storting in de reserve Budgetoverhevelingen. Na 1 januari 2026 worden de overgehevelde middelen vervolgens weer uit de reserve Budgetoverhevelingen onttrokken. Conform de oorspronkelijke doelstellingen worden deze middelen opnieuw toegevoegd aan de betreffende budgetten. Het gaat hierbij om zeven overhevelingsvoorstellen met een totaal van € 2,9 miljoen, waarvan de overheveling voor onderwijshuisvesting van € 881.000 de grootste betreft. In voorgaande jaren (2023 en 2024) is eerder budget overgeheveld om prestaties in 2025 uit te voeren. In totaal is er in 2025 voor € 14,3 miljoen aan onttrekkingen begroot ten laste van de reserve Budgetoverhevelingen ter uitvoering van deze vertraagde prestaties. Hiervan is de verwachting dat het merendeel (€ 11,5 miljoen euro) ook wordt besteed in 2025 en € 774.000 vrijvalt ten gunste van het rekeningresultaat 2025. Het verschil blijft in de reserve Budgetoverhevelingen beschikbaar voor uitvoering in 2026. Kredieten Haarlem investeert in verschillende projecten.
Hiervoor gelden specifieke financiële procedures waarvoor besluiten nodig zijn om ervoor te zorgen dat deze investeringen correct worden beheerd volgens wettelijke voorschriften en gemeentelijk beleid. In hoofdstuk 3 worden de onderstaande kredietbesluiten ter besluitvorming aan de raad voorgelegd: 1. Het vrijgeven van vijf (aanvullende) kredieten, met een totaalsom van € 1,54 miljoen. 2. Het vrijgeven van drie (aanvullende) voorbereidingskredieten, met een totaalsom van € 1,2 miljoen.
Decemberrapportage 2025
6
1.2 Leeswijzer Voor de herkenbaarheid van de informatie is de indeling van de Decemberrapportage 2025 gelijk aan de Programmabegroting 2025-2029. In de paragrafen 1 tot en met 8 van hoofdstuk 2, wordt gerapporteerd over financiële wijzigingen. Hierbij wordt de indeling budgettair relevante-, neutraleen reservemutaties aangehouden. Paragraaf 9 betreft de begrotingswijziging die voortvloeit uit voorliggende Decemberrapportage 2025. In hoofdstuk 3 staan de kredieten opgenomen, waarna in hoofdstuk 4 de besluitpunten zijn geïncludeerd die voortvloeien uit de Decemberrapportage 2025 en worden voorgelegd aan de raad.
Decemberrapportage 2025
7
2 Financiële wijzigingen 2.1 Programma 1 Maatschappelijke participatie Omschrijving
Begroting 2025
Budgettaire wijzigingen Vrijval middelen onderwijshuisvesting
Begroting 2026
Begroting 2027
-370 v
Neutrale wijzigingen (neutraal over alle programma's) Aanpassing WEB-participatiebudget
Lasten
-130 v
Aanpassing WEB-participatiebudget
Baten
130 n
Bijstellen begroting EU LIFE-budget
Lasten
54 n
Bijstellen begroting EU LIFE-budget
Baten
-54 v
Bijstellen budget PRO-en VSO scholen
Lasten
504 n
Bijstellen budget PRO-en VSO scholen
Baten
-504 v
Bijstellen OAB-budget
Baten
337 n
Bijstellen OAB-budget
Lasten
-337 v
Wijzigingen met een effect op reserves Lagere onttrekking voor opvang Budgetoverhevelingen zie paragraaf 2.8 Totaal wijzigingen programma exclusief reserves
-145 v -981 v
981 n
0 n
-1.496 v
981 n
0 n
981 n
-981 v
0 n
Toevoegingen / onttrekkingen reserves Mutatie reserve en onderwerp Budgetoverhevelingen zie paragraaf 2.8 Lagere onttrekking voor Opvang (uit beklemde deel algemene reserve) Onttrekking Algemene reserve
145 n
Subtotaal reservemutaties
1.126 n
-981 v
0 n
Totaal wijzigingen programma inclusief reserves
-370 v
0 n
0 n
Toelichtingen Budgettair relevante wijzigingen Vrijval middelen onderwijshuisvesting Verschillende huisvestingsprojecten lopen vertraging op, waardoor de benodigde tijdelijke huisvesting nog niet gerealiseerd kan worden. Dit wordt onder andere veroorzaakt door vertragingen in het verkrijgen van de benodigde vergunningen en het tekort aan personeel binnen de bouwsector. De verwachting is dat deze projecten volgend jaar alsnog gerealiseerd zullen worden. Als gevolg hiervan valt er € 370.000 incidenteel vrij. Neutrale wijzigingen Decemberrapportage 2025
8
Aanpassing WEB-participatiebudget De regionale uitgaven voor het Wet educatie en beroepsonderwijs (WEB)-participatiebudget voor 2025 vallen € 130.000 lager uit dan verwacht. Dit komt doordat de decentrale uitkering voor laaggeletterdheid vanuit de Meicirculaire 2025 (2025/536150) hoger uitvalt dan verwacht. Daarnaast wordt de subsidie aan de gemeente Beverwijk lager dan begroot. Haarlem ontvangt een rijksbijdrage voor de gehele regio voor taaltrainingen aan laaggeletterden, waarvan Beverwijk deel uitmaakt. De begroting wordt budgetneutraal naar beneden bijgesteld. Bijstellen begroting EU LIFE-budget De gemeente Haarlem heeft, samen met andere gemeentes, een subsidie ontvangen voor het EU LIFE Green Pitches-project van de Europese Commissie. Deze subsidie is bestemd voor het verduurzamen van kunstgrasvelden. Gemeente Amsterdam heeft als projectleider voor dit jaar een bedrag van € 54.440 uit deze subsidie aan de gemeente Haarlem uitgekeerd. De begroting wordt budgetneutraal naar boven bijgesteld. Bijstellen budget PRO-en VSO scholen Haarlem heeft als contactgemeente een subsidie uit het Europees Sociaal Fonds Plus (ESF+) aangevraagd en ontvangen van € 504.000. Deze subsidie is bestemd voor Praktijkonderwijs- en Voortgezet Speciaal Onderwijs scholen. Met deze subsidie kan extra ondersteuning aan leerlingen geboden worden. De begroting wordt budgetneutraal naar boven bijgesteld.
Bijstellen OAB-budget De uitgaven voor het onderwijsachterstandenbeleid (OAB) worden naar beneden bijgesteld. De uitgaven dalen met € 337.000 tot een totaal van € 5 miljoen. Tegelijkertijd worden de inkomsten met hetzelfde bedrag bijgesteld. De bijstelling is het gevolg van lagere kosten voor de verrijkte schooldag en een lagere instroom bij de internationale taalklas, waardoor minder middelen nodig zijn dan oorspronkelijk begroot. Reservemutaties Lagere onttrekking voor opvang Vanuit het beklemde deel voor opvang binnen de algemene reserve is € 80.000 onttrokken voor het terugdringen van het personeelstekort binnen het onderwijs en € 80.000 voor extra inzet van Buurts rondom de (start van) opvanglocaties. Deze middelen zijn dit jaar grotendeels niet nodig, waardoor € 145.000 niet onttrokken wordt. Het budget kon niet volledig worden ingezet, omdat scholen het terugdringen van het personeelstekort zien als hun eigen verantwoordelijkheid en hiervoor andere financieringsstromen ontvangen. Daarnaast kon de extra begeleiding bij de noodopvanglocaties slechts in beperkte mate plaatsvinden.
Decemberrapportage 2025
9
2.2 Programma 2 Ondersteuning en Zorg Omschrijving
Begroting 2025
Budgettaire wijzigingen Bijstellen begroting loonsom Maatschappelijke Ondersteuning
Begroting 2026
Begroting 2027
-450 v
Bijstellen begroting opvang Oekraïense vluchtelingen 2025
-40 v
Bijstellen lokale budgetten Opvang, wonen en herstel
-634 v
Bijstelling begroting Voorzieningen volwassenen
-325 v
Neutrale wijzigingen (neutraal over alle programma's) Aanpassing begroting Grip op onbegrip
Baten
83 n
Aanpassing begroting Grip op onbegrip
Lasten
-83 v
Wijzigingen met een effect op reserves Bijstelling regionale budgetten Opvang, Wonen en Herstel
1.300 n
Budgetoverhevelingen zie paragraaf 2.8
-250 v
250 n
0 n
Totaal wijzigingen programma exclusief reserves
-399 v
250 n
0 n
250 n
-250 v
0 n
-885 v
-250 v
0 n
-1.284 v
0 n
0 n
Toevoegingen / onttrekkingen reserves Mutatie reserve en onderwerp Budgetoverhevelingen zie paragraaf 2.8 Bijstelling regionale budgetten Opvang, Wonen en Herstel Onttrekking Gemeenschappelijk Orgaan Beschermd Wonen Dotatie
Regio Aanpak Huiselijk Geweld - Vrouwenopvang
-1.344 v 44 n
Septembercirculaire 2025 Dotatie
Regio Aanpak Huiselijk Geweld - Vrouwenopvang
32 n
Dotatie
Gemeenschappelijk Orgaan Beschermd Wonen
133 n
Subtotaal reservemutaties Totaal wijzigingen programma inclusief reserves
Toelichtingen Budgettair relevante wijzigingen Bijstellen begroting loonsom Maatschappelijke Ondersteuning Er is sprake van een onderschrijding op de personeelslasten, voornamelijk door moeilijk in te vullen vacatures voor beleidsfuncties en administratieve ondersteuning binnen de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo). De verwachting is dat dit voordeel incidenteel van aard is. Daarom wordt de begroting 2025 incidenteel met € 450.000 naar beneden bijgesteld. Bijstellen begroting opvang Oekraïense vluchtelingen 2025 In de Bestuursrapportage 2025 is de begroting voor de opvang van Oekraïense ontheemden naar beneden bijgesteld. Het uitgangspunt toen was circa € 23.000.000 aan lasten voor 2025 en in afwachting van de rijksbijdrage en de eigen bijdragen is hetzelfde bedrag als baat opgenomen. Op basis van de huidige verwachtingen is tot het einde van het jaar circa € 3,1 miljoen minder nodig om de kosten voor de Oekraïense vluchtelingen te dekken. Dit komt voornamelijk doordat de transitiekosten (kosten voor het geschikt maken of realiseren van gebouwen voor de opvang van Decemberrapportage 2025
10
ontheemden) per abuis zowel in het Investeringsplan als in de exploitatie geraamd zijn, en vanwege lagere begeleidingskosten. Het totale bedrag na aftrek van de eigen bijdragen wordt gedeclareerd bij het Rijk en daarom wordt de begroting hier budgetneutraal (zowel aan de lasten- als batenkant) op aangepast. Het betreft: • Verlaging van geraamde opvang-gerelateerde kosten inclusief dubbel geraamde transitiekosten (ca. € 3,05 miljoen) in programma 2; • Verlaging van geraamde kosten voor leefgeld in de gemeentelijke opvanglocaties en particuliere opvang (ca. € 60.000) in programma 3. Bijstellen lokale budgetten Opvang, wonen en herstel Voor de Rex Rheni worden de werkelijke kosten in rekening gebracht bij het COA. Volgens de laatste prognose vallen de kosten circa € 100.000 lager uit, waarvoor de begroting budgetneutraal naar beneden wordt bijgesteld. Voor de crisisnoodopvang in de Beijneshal (asielzoekers) en de tussenvoorziening aan de Laan van Decima 1 (statushouders) financiert de gemeente Haarlem de kosten en declareert deze in 2025 op basis van een forfaitaire vergoeding bij het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA). Bij beide locaties worden lagere kosten verwacht dan bij de Bestuursrapportage 2025 aangenomen, waardoor er een positief saldo ontstaat. Dit komt met name door lagere begeleidingskosten dan eerder aangenomen.
Vanuit dit positieve saldo wordt het tekort van € 35.000 op de ambtelijke inzet en voorbereidende kosten, die samenhangen met onderzoek naar locaties in 2025, gedekt. Samen met de verwachtingen voor andere lokale budgetten binnen het beleidsveld Opvang, wonen en herstel is er sprake van een totaal voordeel van circa € 634.000. Tegelijkertijd staan tegenover dit voordeel nadelen die over de risicoparagraaf lopen. Bijstelling begroting Voorzieningen volwassenen Op basis van de facturatiedata van circa zeven maanden zijn de prognoses voor de voorzieningen voor volwassenen geactualiseerd. Dit leidt tot een positief saldo van € 325.000. Het grootste voordeel ontstaat bij de Collectieve Vervoersvoorzieningen. Uit de Najaarsnota van het Regionaal Contractmanagement Team (RCT) blijkt dat de vervoerslasten lager uitvallen door een daling van het aantal ritten. In de Voorjaarsnota van RCT was nog uitgegaan van een groei van 4% in het aantal ritten, maar de realisatie laat een daling van 8% zien. Dit resulteert in een voordeel van circa € 235.000 (circa € 270.000 lagere vervoerslasten tegenover circa € 35.000 lagere eigen bijdragen). Bij de huishoudelijke ondersteuning is in de eerste helft van het jaar een groei van circa 3,8% in het aantal cliënten t.o.v. vorig jaar waargenomen. Deze groei ligt hoger dan de 1,3% waarmee voor 2025 is gerekend.
Deze groei in cliënten is vooral toe te schrijven aan toenemende capaciteit bij aanbieders, maar wordt volledig gecompenseerd door een instroom in lagere zorgzwaartepakketten. Verder wordt er op basis van de laatste rapportages van het CAK circa € 60.000 aan extra eigen bijdragen voor de voorzieningen volwassenen verwacht. Daarnaast resteert er een saldo van € 30.000 op diverse budgetten binnen de voorzieningen volwassenen. Neutrale wijzigingen Aanpassing begroting Grip op onbegrip In de Voortgangsrapportage 2025 zijn de eerste uitgaven voor het programma Grip op Onbegrip begroot. Dit programma wordt gefinancierd vanuit de subsidie van € 2,6 miljoen die is ontvangen van ZonMw voor de periode 2024–2027. De verwachting is dat de lasten voor het programma circa € 83.000 lager zullen uitvallen. Dit komt vooral door lagere kosten voor de projecten
Decemberrapportage 2025
11
Doorbraakkracht en het Lerend Netwerk, als gevolg van een aanpassing in de fasering van deze projecten. De begroting wordt daarom budgetneutraal naar beneden bijgesteld. Reservemutaties Bijstelling regionale budgetten Opvang, Wonen en Herstel Met dit voorstel worden de regionale budgetten op het beleidsveld Opvang, Wonen en Herstel bijgesteld. Voor Beschermd Wonen betreft dit een onttrekking van € 1,344 miljoen uit de reserve Gemeenschappelijk Orgaan Beschermd Wonen (GO BW). De daling van het aantal cliënten in de eerste maanden van 2025 is gedurende het jaar veranderd in een forse stijging. Dit komt mede doordat een regiogemeente achterstand bleek te hebben in het toekennen van nieuwe indicaties, waardoor er nu meer plekken gevuld zijn. Samen met de lagere verwachte eigen bijdragen, resulteert dit in een tekort van € 1,495 miljoen. In deze prognose is ook rekening gehouden met ruim € 750.000 aan uitgaven op het innovatiefonds. Tegenover het tekort op het Beschermd Wonen en de eigen bijdragen staan lagere kosten van € 151.000 voor de opvangvoorzieningen MO en de PGB’s BW. Tot slot vallen de bestedingen van regionale POK-middelen op het budget Regio Aanpak Huiselijk Geweld iets lager uit dan begroot in de Bestuursrapportage 2025. Dit resulteert in een dotatie van € 44.000 aan de reserve Regio Aanpak Huiselijk Geweld/Vrouwenopvang.
Septembercirculaire 2025 Verwezen wordt naar de toelichting over de septembercirculaire 2025 in programma 7.
Decemberrapportage 2025
12
2.3 Programma 3 Werk, inkomen en schulden Omschrijving
Begroting 2025
Budgettaire wijzigingen Bijstellen begroting opvang Oekraïense vluchtelingen 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
-60 v
Definitieve beschikking BUIG 2025
-3.002 v
Tekort Spaarne Werkt
2.792 n
Neutrale wijzigingen (neutraal over alle programma's) Uitkeren ESF-subsidie aan projectpartners
Lasten
706 n
Uitkeren ESF-subsidie aan projectpartners
Baten
-706 v
Wijzigingen met een effect op reserves Bijstellen minimabudgetten
-514 v
Septembercirculaire 2025
605 n
Budgetoverhevelingen zie paragraaf 2.8
-293 v
293 n
0 n
Totaal wijzigingen programma exclusief reserves
-471 v
293 n
0 n
293 n
--293 v
0 n
Toevoegingen / onttrekkingen reserves Mutatie reserve en onderwerp Budgetoverhevelingen zie paragraaf 2.8 Bijstellen minimabudgetten Dotatie
Minimagelden
514 n
Subtotaal reservemutaties
807 n
-293 v
0 n
Totaal wijzigingen programma inclusief reserves
335 n
0 n
0 n
Toelichtingen Budgettair relevante wijzigingen Bijstellen begroting opvang Oekraïense vluchtelingen 2025 Verwezen wordt naar de toelichting over het bijstellen van de begroting opvang Oekraïense vluchtelingen 2025 in programma 2. Definitieve beschikking BUIG 2025 Begin oktober 2025 is de definitieve beschikking Bundeling Uitkeringen Inkomensvoorziening Gemeenten (BUIG) 2025 gepubliceerd. Hieruit blijkt dat de rijksbijdrage t.o.v. van de actuele begroting met ongeveer € 3,170 miljoen stijgt. Daarnaast is de prognose voor heel 2025 dat de uitgaven op de loonkostensubsidie (LKS) ongeveer € 540.000 hoger liggen dan begroot, omdat de intensievere inzet van LKS bijdraagt aan de doelstelling om mensen vanuit de bijstand aan het werk te helpen. Tot slot heeft de afrekening van de SISA met het Rijk plaatsgevonden over 2023 en 2024, wat een incidenteel voordeel van € 370.000 oplevert. Hierdoor valt per saldo een bedrag van € 3 miljoen vrij ten gunste van de algemene middelen. Tekort Spaarne Werkt Tijdens de bestuursvergadering Spaarne Werkt van 9 oktober 2025 is gemeld dat er een tekort zal ontstaan van € 2,5 miljoen t.o.v. een eerder gemeld tekort van € 1,3 miljoen uit het Transitieplan Decemberrapportage 2025
13
Participatiebedrijf Spaarne Werkt 2025-2028 (2025/199584). Dit Transitieplan is op 19 maart 2025 in een gezamenlijke radenbijeenkomst gepresenteerd. Het aandeel van Haarlem is in het totale verwachte tekort van €2,5 miljoen is €2,1 miljoen. De raden zijn begin november geïnformeerd over het oplopende tekort. In de Kadernota 2024 is een structureel bedrag van € 440.000 opgenomen voor het tekort op beschut werk Spaarne Werkt. En bij de Septembercirculaire 2025 (2025/688245) is € 312.000 beschikbaar gekomen (impulsbudget sociale infrastructuur en Participatie Beschut werk) om het tekort te dekken (in voorliggende decemberrapportage zijn deze extra middelen gemeld in programma 7). Beide bedragen zijn nog niet verrekend met dit tekort. Het Transitieplan 2025-2028 liet zien dat meer bijsturing noodzakelijk is om de financiën weer in balans te brengen. Dat is ook aanleiding geweest voor vervolgonderzoeken naar de huisvesting, kleding en kringloop en het jongerenprogramma. Met name het verlies op kleding en kringloop drukt nu extra zwaar op het totaalresultaat. Dit komt door tegenvallende omzet door instorten textielprijzen en uitvallen van de vraag in Oost-Europa door oorlog in Oekraïne. Daarnaast gaat de afbouw van niet regeling gebonden personeel minder snel dan verwacht. Naar aanleiding van de vervolgonderzoeken zullen begin 2026 keuzes worden gemaakt.
De financiële effecten daarvan zijn in 2025 nog niet zichtbaar. Welke effecten de keuzes hebben op de meerjarenbegroting is nu nog niet te zeggen. Tenslotte zijn de kosten voor de uitvoering van de Wet Sociale Werkvoorziening (WSW) € 682.000 hoger vanuit Spaarne Werkt dan dat de rijksbijdrage hiervoor dekt. Hiermee komt het totale tekort van Spaarne Werkt voor Haarlem uit op € 2,8 miljoen. Dit is het verwachte maximale tekort en zal bij de Jaarrekening 2025 mogelijk naar beneden worden bijgesteld.
Neutrale wijzigingen Uitkeren ESF-subsidie aan projectpartners Via het Europees Sociaal Fonds (ESF) is subsidie ontvangen voor kwetsbare werkenden en werkzoekenden. Deze subsidie wordt uitgekeerd aan de re-integratie partners Spaarne Werkt en IJmond Werkt, die hieraan uitvoering geven. Het betreft een neutrale wijziging, waarvoor de begroting budgetneutraal met € 706.000 naar boven wordt bijgesteld. Reservemutaties Bijstellen minimabudgetten De uitgaven voor het minimabeleid vallen lager uit dan begroot. Het betreft voornamelijk bijzondere bijstand, die op basis van individuele noodzaak wordt toegekend. Conform het bestaande beleid wordt dit voordeel van € 514.000 aan de reserve Minima gedoteerd. Septembercirculaire 2025 Verwezen wordt naar de toelichting over de septembercirculaire 2025 in programma 7.
Decemberrapportage 2025
14
2.4 Programma 4 Aantrekkelijke woon-werkstad Omschrijving
Begroting 2025
Budgettaire wijzigingen Correctie baten voor niet-doorgevoerde tariefverhogingen
1.833 n
Voorbereidingsbudget Schalkweide
-250 v
Begroting 2026
Begroting 2027
Neutrale wijzigingen (neutraal over alle programma's) Subsidie Informatiepunten Digitale Overheid en talentontwikkeling
Baten
-251 v
Subsidie Informatiepunten Digitale Overheid en talentontwikkeling
Lasten
251 n
Verschuivingen beheerlasten Vastgoed, beleidsveld 4.3
Lasten
525 n
Verschuivingen beheerlasten Vastgoed, beleidsveld 4.5
Lasten
-525 v
Wijzigingen met een effect op reserves Aankoop van de buurtfietsenstalling Tempeliersstraat 60
-220 v
Bijdrage bovenwijkse voorzieningen: Spaarnepoort (Schipholpoort 40-100)
-625 v
Bijstelling inzet Reserve Vastgoed
-575 v
Ontwikkelzone Molenwijk Noord-Waddenbuurt
400 n
Ontwikkelzone Oostpoort
-237 v
Ontwikkelzone Prinses Beatrixplein
3.507 n
Waardering gronden Oudeweg 91-95
-1.300 v
Budgetoverhevelingen zie paragraaf 2.8
-600 v
600 n
0 n
Totaal wijzigingen programma exclusief reserves
1.933 n
600 n
0 n
600 n
-600 v
Toevoegingen / onttrekkingen reserves Mutatie reserve en onderwerp Budgetoverhevelingen zie paragraaf 2.8 Aankoop van de buurtfietsenstalling Tempeliersstraat 60 Dotatie
Kapitaallasten economisch nut
220 n
Bijdrage bovenwijkse voorzieningen Spaarnepoort Dotatie
Bovenwijkse voorzieningen
625 n
Bijstelling inzet Reserve Vastgoed Dotatie
Kapitaallasten economisch nut
Onttrekking Vastgoed
-860 v 1.435 n
Ontwikkelzone Molenwijk Noord-Waddenbuurt Dotatie
Leefomgeving
-400 v
Ontwikkelzone Oostpoort Onttrekking Grondexploitatie
237 n
Ontwikkelzone Prinses Beatrixplein Dotatie
Leefomgeving
-3.507 v
Opheffen reserve Kapitaallasten Maatschappelijk Nut Onttrekking Kapitaallasten maatschappelijk nut
-4.014 v
Dotatie
Kapitaallasten maatschappelijk nut
-250 v
Dotatie
Beheer en onderhoud openbare ruimte
3.345 n
Dotatie
Kapitaallasten economisch nut
919 n
Waardering gronden Oudeweg 91-95 Dotatie
1.300 n
0 n
0 n
Subtotaal reservemutaties
Vastgoed
-350 v
-600 v
0 n
Totaal wijzigingen programma inclusief reserves
1.583 n
0 n
0 n
Decemberrapportage 2025
15
Toelichtingen Budgettair relevante wijzigingen Correctie baten voor niet-doorgevoerde tariefverhogingen De parkeerbaten vallen € 1,833 miljoen lager uit door drie oorzaken. Ten eerste vallen de parkeerbaten € 1,4 miljoen lager uit doordat in de belastingvoorstellen van 2025 de parkeertarieven alleen zijn geïndexeerd voor loon-en prijsstijging (3,5%). De extra verhoging van de tarieven voor straatparkeren en garageparkeren, ter dekking van de aanvullende inzet parkeervergunningen (€ 0,5 miljoen) en beheerlasten voor parkeergarages (€ 0,9 miljoen) conform het besluit bij de Kadernota 2025, is per abuis niet verwerkt. De tarieven voor straatparkeren en garageparkeren worden per 1 januari 2026 respectievelijk via de belastingvoorstellen 2026 en het collegebesluit tarieven parkeergarages 2026 hersteld. Daarnaast zijn de baten uit vreemd parkeren € 1 miljoen lager door een lager volume. Dit komt overeen met de lagere bezoekersaantallen in het centrum van Haarlem, zoals blijkt uit de passantentellingen. Ten slotte zijn de baten uit vergunningen € 0,6 miljoen hoger dan begroot. De realisatie in 2025 sluit aan op realisatie in 2024, met de indexatie van 3,5%. De begroting is echter niet correct aangepast op basis van volume, waardoor er een positief resultaat ontstaat. Met deze voorgestelde wijziging wordt de begroting in lijn gebracht met de meest recente prognose voor 2025.
Voorbereidingsbudget Schalkweide In de Kadernota 2026 heeft de raad een budget van € 300.000 beschikbaar gesteld voor een haalbaarheidsonderzoek. Bij realisatie zouden ook de verdere voorbereidingskosten gefinancierd worden voor het toekomstig gebruik van Woonzorgcentrum Schalkweide voor de gemeentelijke doelstellingen, onder andere voor huisvesting van spoedzoekers en als buurtbroedplaats. Het haalbaarheidsonderzoek toont nu aan dat er geen financieel haalbare businesscase is voor het beoogde gebruik en de mogelijke doelgroepen. Het project wordt daardoor niet verder voortgezet en het niet-benutte budget van € 250.000 kan vrijvallen. Neutrale wijzigingen Subsidie Informatiepunten Digitale Overheid en talentontwikkeling Via een specifieke uitkering zijn er middelen beschikbaar gesteld voor Informatiepunten Digitale Overheid (€ 155.500) en de regeling Impuls Jongeren en Talent (€ 95.000). De specifieke uitkering voor Informatiepunten Digitale Overheid bekostigt het realiseren en de instandhouding van laagdrempelige hulploketten voor hulp bij digitale overheidsdiensten. De regeling Impuls Jongeren en Talent stimuleert culturele talentontwikkeling en versterkt de jongerencultuur in de regio’s. Voorgesteld wordt om hiervoor € 251.000 in de begroting op te nemen.
Verschuivingen beheerlasten Vastgoed Voor het beheer van het onroerend goed in eigendom van de gemeente Haarlem zijn diverse beheerlasten zoals onderhoud, gas, water en elektra, maar ook VvE-bijdragen en advieskosten noodzakelijk. Deze kosten worden eerst centraal geboekt en daarna verdeeld naar beleidsvelden 4.3 Aantrekkelijke leefomgeving, 4.5 Overige beheertaken en 7.3 Overhead (gemeentelijke huisvesting). Met deze wijziging wordt een budgetneutrale verschuiving aangebracht in de begrote bedragen van deze beheerlasten, verdeeld over de verschillende beleidsvelden, zodat de begroting beter aansluit op de werkelijke lasten. De begrote lasten op beleidsveld 4.3 stijgen met € 525.000 en de begrote lasten op beleidsveld 4.5 dalen met € 525.000.
Decemberrapportage 2025
16
Reservemutaties Aankoop van de buurtfietsenstalling Tempeliersstraat 60 In het kader van de aankoop van de buurtfietsenstalling aan de Tempeliersstraat 60 (collegebesluit 7 oktober 2025) wordt, conform het collegebesluit van 7 oktober 2025 (2025/660173), een bedrag van € 220.000 gedekt uit het exploitatiebudget voor kleine fietsmaatregelen. Dit bedrag is inclusief administratie- en verbouwingskosten. Dit bedrag wordt vanwege de investering omgezet naar kapitaallastendekking via een dotatie aan de reserve Kapitaallasten. Via de Decemberrapportage 2025 wordt hiervoor een kredietbesluit aan de raad voorgelegd. Bijdrage bovenwijkse voorzieningen Spaarnepoort In de Anterieure Overeenkomst met Entree Haarlem BV (2024/488356), ten behoeve van de ontwikkeling Spaarnepoort (Schipholpoort 40-100), is een bijdrage voor bovenwijkse kosten overeengekomen van € 625.000. Deze middelen worden gedoteerd aan de reserve Bovenwijkse netwerkvoorzieningen. Bijstelling inzet Reserve Vastgoed De onttrekkingen aan de Reserve Vastgoed worden als volgt verlaagd: 1. De investeringen in de Aula Akendam en Leidseplein 36, voor respectievelijk € 260.000 en € 600.000 gedekt vanuit de Reserve Vastgoed, worden niet in 2025 afgerond. Het is daarom nog niet noodzakelijk deze middelen in 2025 te storten in de reserve Kapitaallasten Economisch Nut.
De begrote onttrekking wordt teruggedraaid en de middelen blijven voor deze projecten geoormerkt in de reserve Vastgoed. De toevoegingen aan reserves uit programma 4 en tevens de onttrekking aan reserves daalt hierdoor met € 860.000. 2. Voor incidenteel onderhoud gemeentelijk vastgoed is in 2025 € 1,1 miljoen geraamd maar bij een aantal verstrekte opdrachten, met een totale waarde van € 250.000, wordt verwacht pas eind 2025 te starten. Tevens is een aantal beoogde werkzaamheden (€ 350.000) nog niet in opdracht gegeven, waardoor deze in 2025 niet tot lasten leiden. Daar tegenover staat dat in 2025 voor € 200.000 minder baten uit de SIM-subsidie gerealiseerd kunnen worden dan verwacht, omdat de werkzaamheden uit het plan nog niet zijn afgerond en verantwoord. Het nadeel door lagere subsidiebaten in 2025 wordt gedekt uit de Reserve Vastgoed. Zodra de subsidiebaat wel wordt ontvangen wordt dit verrekend met de dekking van onderhoudslasten uit de reserve in dat jaar. Per saldo wordt de onttrekking aan de Reserve Vastgoed voor onderhoudslasten met € 400.000 verlaagd. Door deze mutatie daalt het saldo baten en lasten in programma 4 met € 400.000 en de onttrekking aan reserves daalt daarom ook met € 400.000. 3. In het project Toegankelijkheid gemeentelijk vastgoed zijn bij een aantal panden de werkzaamheden uitgesteld naar 2026.
In 2025 wordt nog één object (Badmintonplein) vanuit het programma afgerond en opgeleverd. In 2026 volgen de laatste drie objecten: Reinaldapad, Zijlvest 39 en zwembad De Houtvaart. Er wordt hier ‘werk met werk’ gecombineerd, waardoor deze projecten een langere doorlooptijd hebben. In 2025 is daarom € 175.000 minder budget nodig voor de lopende werkzaamheden. Door deze mutatie daalt het saldo baten en lasten in programma 4 met € 175.000 en daalt ook de onttrekking aan reserves met € 175.000. Het totale effect binnen beleidsveld 4.5 is een daling van het saldo baten en lasten met € 575.000 (€ 400.000 + € 175.000), een daling van de dotaties aan reserves met € 860.000 en een daling van de onttrekking aan reserves met € 1.435.000 (€ 860.000 + € 400.000 + € 175.000).
Decemberrapportage 2025
17
Ontwikkelzone Molenwijk Noord-Waddenbuurt Bij de Bestuursrapportage 2022 was er voor de jaren 2022 en 2023 € 400.000 budget beschikbaar gesteld voor de cofinanciering van de plankosten Molenwijk Noord-Waddenstraat. Dit werd vooruitlopend op de verkoopopbrengst van Terschellingpad 2 voorgefinancierd uit de reserve Leefomgeving. De verkoop gaat echter in 2025 niet plaatsvinden, waardoor de begrote opbrengst en de begrote dotatie van € 400.000 aan de reserve Leefomgeving moet worden verlaagd. Zodra er meer duidelijkheid is omtrent de verkoop van Terschellingpad 2, volgt een nieuw voorstel aan de raad om te doteren aan de reserve Leefomgeving. Ontwikkelzone Oostpoort In de begroting 2025 is een onttrekking aan de reserve Grondexploitaties opgenomen voor de dekking van de zone Oostpoort. Met de vaststelling van de financiële spelregels ontwikkelzones (2023/1860025) en het Meerjaren Prognoses Zones (MPZ) 2025 is deze onttrekking achterhaald, omdat de reserve Grondexploitaties geen dekking meer biedt voor deze ontwikkelzone. Zowel de lasten in programma 4 als de onttrekking aan de reserve worden met deze begrotingswijziging met € 237.000 verlaagd. Ontwikkelzone Prinses Beatrixplein In 2024 is een verkoopovereenkomst gesloten met Nova Dreef BV (2024/754841) voor de verkoop van het parkeerterrein aan het Prinses Beatrix Plein voor € 3,5 miljoen.
Conform het raadsbesluit zou de verkoopopbrengst worden toegevoegd aan de reserve Leefomgeving, zodat deze beschikbaar zou blijven voor de gebiedsontwikkeling van het Prinses Beatrixplein. De levering van de grond wordt echter dit jaar niet meer verwacht. Bij de Kadernota 2027 zal de opbrengst opnieuw worden opgenomen als melding en dienen als cofinanciering voor de in oktober 2025 aangevraagde Woningbouwimpulssubsidie (WBI) voor het Prinses Beatrixplein (2025/693605), indien deze wordt toegekend. Waardering gronden Oudeweg 91-95 Het college is een drietal erfpachtovereenkomsten aangegaan met partijen op het MAAK-terrein aan de Oudeweg 91-95 (2025/290886). Uit de omzetting van de gronden van de voorraden naar activa met een economische functie (grond waarmee inkomsten worden gegenereerd, i.c. erfpacht) volgt dat de gronden geherwaardeerd moeten worden. Conform het BBV en de notitie Erfpacht gronden van de commissie BBV worden gronden die worden uitgegeven in voortdurende erfpacht gewaardeerd tegen de eerste uitgifteprijs. Deze is gelijk aan de getaxeerde waarde van de gronden. Omdat de herwaardering hoger is dan de huidige boekwaarde ontstaat een incidenteel voordeel van € 1,3 miljoen. Omdat een dergelijke herwaardering van gronden niet tot nauwelijks voorkomt is hier geen expliciet beleid over vastgesteld.
Als gevolg zou het incidentele voordeel ten gunste komen van de algemene middelen. Echter, gelet op het staand beleid dat i) waardeverminderingen (wel) verrekend worden met de reserve Vastgoed, ii) dit voordeel direct voortkomt uit gemeentelijk vastgoed en iii) het voordeel te vergelijken is met een verkoop (zoals de notitie Erfpacht ook stelt); wordt voorgesteld om het voordeel te doteren aan de Reserve Vastgoed en daarmee te bestemmen ten bate van het gemeentelijk vastgoed. Tevens wordt voorgesteld deze gedragslijn vast te leggen in een volgende herziening van de Nota Reserves en Voorzieningen en de daarin opgenomen bepalingen over de Reserve Vastgoed. Opheffen reserve Kapitaallasten Maatschappelijk Nut Het is op basis van het BBV sinds 2017 verplicht om investeringen met een maatschappelijk nut (wegen, parken, etc.) te activeren. Bij de invoering van deze verplichting ontstond extra Decemberrapportage 2025
18
begrotingsruimte omdat uitgaven niet langer direct ten laste van de exploitatie kwamen maar werden geactiveerd, waardoor lasten naar de toekomst verschoven. Om te voorkomen dat het financieel beeld werd vertroebeld, is in 2016 de reserve kapitaallasten activa met een maatschappelijk nut ingesteld. Inmiddels is het activeren van deze investeringen de reguliere praktijk, zijn de begrote uitgaven direct in de exploitatie verlaagd en zijn de verwachte kapitaallasten vanuit deze investeringen verwerkt in de begroting. Met het vaststellen van het Strategisch Beheerplan Openbare Ruimte is bedacht om de toenemende kosten van groot onderhoud en vervangingsinvesteringen op te vangen vanuit de reserve Beheer en Onderhoud Openbare Ruimte. Daarbij is besloten om die reserve te voeden met het niet meer benodigde saldo van de reserve Kapitaallasten Maatschappelijk Nut. Deze voeding vindt plaats per eind 2025. Vanuit de reserve Kapitaallasten Maatschappelijk Nut worden twee bedragen overgeheveld naar de reserve Kapitaallasten, voor specifieke investeringen (€ 111.000 voor Zuidstrook blok 6-8 en € 557.000 voor Aart van der Leeuwstraat). Ook de nog begrote dotaties voor deze investeringen van respectievelijk € 80.000 en € 170.000 worden omgezet naar de reserve Kapitaallasten.
Het daarna resterende saldo van de reserve Kapitaallasten Maatschappelijk Nut van € 3.345.000 wordt overgeboekt naar de reserve Beheer en Onderhoud Openbare Ruimte. In de Nota Reserves en Voorzieningen zal worden voorgesteld om de Reserve Kapitaallasten Maatschappelijk Nut per eind 2025 op te heffen. Wanneer dit wordt besloten, zullen de resterende begrote dotaties aan deze reserve in 2026 worden omgezet in dotaties aan de reserve Kapitaallasten. Afsluiten grondexploitatie (GREX) Koningstein Het project Koningstein wordt per 31 december 2025 afgesloten met een positief saldo van € 37.000. De laatste werkzaamheden rondom dit project vinden nu plaats en zijn naar verwachting eind 2025 volledig afgerond. Het project Koningstein is gevestigd op het terrein van het voormalig gemeentekantoor gelegen aan het Zuider Buiten Spaarne 22. Gezien de voortgang in de grondexploitatie (meer dan 90% gereed) kan de grex alvast worden afgesloten en wordt voor de kosten van de restpunten een voorziening van € 57.000 getroffen. Mocht dit bedrag onvoldoende zijn, dan wordt voorgesteld de aanvullende benodigde bedrag te dekken uit de reserve Grondexploitaties. In het verleden is in overleg met de wijkraad een nieuwe invulling voor dit plangebied bedacht. Dit plan is op opgenomen in het vigerend bestemmingsplan Rozenprieel. Het plangebied omvat ca. 2.900 m2 grond.
In oktober 2019 is de sloop van de opstal gestart. Tegelijkertijd is de verkoop van de grond opgestart. Er zijn in totaal 18 woningen, 6 grachtenwoningen, 8 hofwoningen en 4 sociale koopappartementen) en een halfverdiepte ondergrondse garage gerealiseerd. Het totale plan heeft een positief saldo van ruim € 1,7 miljoen. Hiervan is vanaf 2020 jaarlijks een deel winst genomen wat nu resulteert in een kleine winst van € 37.000. Het afsluiten van de grondexploitatie Koningstein leidt niet tot een begrotingswijziging, omdat het binnen de bestaande MPG-begroting valt. Echter, het afsluiten van de GREX is noodzakelijk, valt onder de raadsbevoegdheid en moet vóór 31 december 2025 worden gerealiseerd. Daarom wordt het afsluiten van deze GREX in deze decemberrapportage ter besluitvorming aan de raad voorgelegd.
Decemberrapportage 2025
19
2.5 Programma 5 Gezonde en duurzame stad Omschrijving Neutrale wijzigingen (neutraal over alle programma's) Bijstellen subsidieuitgaven Duurzaamheid
Begroting 2025 Lasten
Begroting 2026
Begroting 2027
-372 v
Bijstellen subsidieuitgaven Duurzaamheid
Baten
372 n
Zonnewarmtenet
Lasten
1.083 n
Zonnewarmtenet
Baten
-1.083 v
Wijzigingen met een effect op reserves Budgetoverhevelingen zie paragraaf 2.8
-752 v
752 n
0 n
Totaal wijzigingen programma exclusief reserves
-752 v
752 n
0 n
Mutatie reserve en onderwerp Budgetoverhevelingen zie paragraaf 2.8
752 n
-752 v
0 n
Subtotaal reservemutaties
752 n
-752 v
0 n
0 n
0 n
0 n
Toevoegingen / onttrekkingen reserves
Totaal wijzigingen programma inclusief reserves
Toelichtingen Neutrale wijzigingen Bijstellen subsidieuitgaven Duurzaamheid De subsidie-uitgaven voor duurzaamheid worden met € 372.000 naar beneden bijgesteld vanwege twee oorzaken. Bij de lokale aanpak isolatie blijven de subsidieaanvragen van VvE’s achter door een langer besluitvormingsproces binnen de VvE’s, wat leidt tot een neerwaartse bijstelling van €122.000. Daarnaast richt het fixteam zich op het bestrijden van energiearmoede door bewoners te helpen besparen op hun energierekening. Door uitgebreide afstemming met de stad en het zorgvuldig organiseren van inkoop is de start van dit team later dan gepland. Hierdoor verschuiven de kosten van €250.000 naar 2026 en mogelijk 2027. De kosten worden gesubsidieerd door het Rijk, waardoor dit in 2025 niet alleen leidt tot lagere lasten maar ook tot lagere baten. Hierdoor blijft het effect op de begroting neutraal. Zonnewarmtenet Voorgesteld wordt om in de begroting een last van € 1,083 miljoen op te nemen voor de bijdrage aan het zonnewarmtenet in het Ramplaankwartier (Proeftuin Aardgasvrije Wijken), volledig gedekt door de rijksbijdrage vanuit dezelfde regeling. In 2024 was hiervoor € 1,142 miljoen geraamd, hiervan is circa € 59.000 als subsidie beschikt en het restant als voorschot uitgekeerd.
Er wordt nog onderzocht hoe de bijdrage juridisch en fiscaal het beste kan worden vormgegeven, waardoor dit voorschot voorlopig op de balans is verantwoord. Met het opnemen van deze begrotingspost blijft de benodigde budgetruimte beschikbaar in afwachting van de uitkomsten van het onderzoek in 2025.
Decemberrapportage 2025
20
2.6 Programma 6 Burger, Bestuur en Veiligheid Omschrijving
Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
1.225 n
0 n
0 n
Onttrekking Verbeteringen i-domein
150 n
0 n
0 n
Subtotaal reservemutaties
150 n
0 n
0 n
1.375 n
0 n
0 n
Budgettaire wijzigingen Bijstellen legesinkomsten burgeraangelegenheden
164 n
Dotatie pensioenenvoorziening wethouders
1.165 n
Vrijval voorziening
-120 v
Neutrale wijzigingen (neutraal over alle programma's) Bijstellen kosten ondermijningsthema's 2025-2028
Baten
976 n
Bijstellen kosten ondermijningsthema's 2025-2028
Lasten
-976 v
Bijstellen loonsom NHVeilig
Lasten
-500 v
Bijstellen loonsom NHVeilig
Baten
500 n
Wijzigingen met een effect op reserves Septembercirculaire 2025 Totaal wijzigingen programma exclusief reserves
15 n
Toevoegingen / onttrekkingen reserves Mutatie reserve en onderwerp Budgetten intensivering i-domein
Totaal wijzigingen programma inclusief reserves
Toelichtingen Budgettair relevante wijzigingen Bijstellen legesinkomsten burgeraangelegenheden De ontwikkeling van de leges laat zien dat de inkomsten in 2025 lager uitvallen dan eerder geraamd, met name door een afnemend aantal naturalisaties. Dit betreft een autonome ontwikkeling die leidt tot een neerwaartse bijstelling van de leges met € 328.600. Het nadelige effect op het begrotingssaldo komt hiermee uit op € 164.300. Aangezien de helft van de legesinkomsten naar het rijk gaat, moet de afdracht aan het Rijk met hetzelfde bedrag van € 164.300 naar beneden worden bijgesteld. Dotatie pensioenenvoorziening wethouders Bij de behandeling van de Wet toekomst pensioenen (Wtp) heeft het kabinet voorgesteld om pensioenen van politieke ambtsdragers per 1 januari 2028 via een wettelijke verplichting over te dragen aan het Algemeen Burgerlijk Pensioenfonds (ABP). Voor deze overstap is een eenmalige kapitaalstorting aan het ABP noodzakelijk. De definitieve overdrachtswaarde kan pas in 2027 worden vastgesteld en is afhankelijk van factoren zoals rente en de dekkingsgraad van het ABP. Gemeenten mogen in hun pensioenvoorzieningen tot maximaal 100% van de toekomstige pensioenverplichting 'sparen' en op basis van de huidige dekkingsgraad, terwijl bij het ABP voor 115% moeten worden ingelegd. Hierdoor wordt een negatief effect verwacht.
Er zijn nog geen regels bepaald hoe gemeenten hiermee om moeten gaan. Bij de jaarrekening zal dit risico zo goed mogelijk Decemberrapportage 2025
21
worden ingeschat en meegenomen worden in de bepaling van de hoogte van het weerstandsvermogen. Momenteel worden pensioenen die zijn ingegaan vóór 2013 nog uit de exploitatie betaald. Na overgang naar het ABP is dit niet meer mogelijk. Voor deze pensioenen zal ook een waardeoverdracht moeten plaatsvinden. Daarom wordt voorgesteld om nu een dotatie van € 1,2 miljoen aan de pensioenvoorziening te ramen. Deze dotatie betreft pensioenen ingegaan vóór 2013, die nu nog uit de exploitatie worden betaald in plaats van uit de voorziening. Het bedrag is gebaseerd op de reservewaarde van deze pensioenen zoals berekend door adviesbureau PROambt begin dit jaar. Een nieuwe actuariële berekening wordt pas in januari 2026 verwacht. Het exploitatiebudget van circa € 200.000 kan vervolgens bij de Kadernota 2027 structureel vrijvallen. Indien gemeenten op korte termijn verplicht worden een hogere voorziening aan te houden, dan kan de voorgestelde dotatie eventueel ook daarvoor dienen. Vrijval voorziening De herrekening van de voorziening wachtgeld wethouders leidt tot een vrijval van € 120.000. Neutrale wijzigingen Bijstellen kosten ondermijningsthema's 2025-2028 De kosten van de ondermijningsthema's zullen naar verwachting in 2025 niet hoger uitkomen dan € 2,0 miljoen. Deze aanpassing leidt tot een neutrale wijziging in de begroting.
Het budget wordt als neutraal beschouwd, omdat zowel de baten (in de vorm van een doeluitkering) als de lasten (kosten voor de ondermijningsthema’s) met € 976.000 naar beneden worden bijgesteld De lagere kosten van circa € 976.000 ten opzichte van het oorspronkelijk begrote bedrag van € 2,9 miljoen zijn toe te schrijven aan vertragingen binnen verschillende thema’s. Deze vertragingen worden onder andere veroorzaakt door het ontbreken van een projectleider. Bijstellen loonsom NHVeilig De verwachting is dat de loonsom in 2025 lager zal uitvallen dan eerder geraamd. Deze daling komt doordat nog niet alle functies zijn vervuld, terwijl hier wel budget voor was opgenomen. Daarnaast heeft de afdeling relatief veel medewerkers in dienst die aan het begin van hun loopbaan staan en daardoor een lagere inschaling hebben. Dit leidt tot een onderbesteding van circa € 500.000 op het salarisbudget. Ondanks de lagere loonsom heeft dit geen gevolgen voor de invulling van de doelstellingen van de afdeling. De ambities blijven onverminderd van kracht. De bijstelling is budgetneutraal omdat hier een doeluitkering tegenover staat. Zowel de baten (doeluitkering) als de lasten (loonsom) worden met € 500.000 naar beneden bijgesteld. Reservemutaties Budgetten intensivering i-domein Verwezen wordt naar de toelichting in programma 7.
Septembercirculaire 2025 Verwezen wordt naar de toelichting over de septembercirculaire 2025 in programma 7. Decemberrapportage 2025
22
2.7 Programma 7 Alg. Dekkingsmiddelen & Overhead Omschrijving
Begroting 2025
Budgettaire wijzigingen Hogere last vennootschapsbelasting
500 n
Hogere rentebaten
-200 v
Inningskosten belastingen
-400 v
Lagere dekking overhead uit projecten
600 n
Verhoging inhuurbudget
300 n
Verrekening gemeentefondsuitkering voorgaande jaren
Begroting 2026
Begroting 2027
783 n
Vrijval dubieuze debiteuren
-1.486 v
Neutrale wijzigingen (neutraal over alle programma's) Verwerken formatie taakstelling Zandvoort
Lasten
-25 v
Verwerken formatie taakstelling Zandvoort
Baten
25 n
Wijzigingen met een effect op reserves Budgetten intensivering i-domein
-850 v
Septembercirculaire 2025
-11.776 v
Totaal wijzigingen programma exclusief reserves
-12.528 v
0 n
0 n
Onttrekking Verbeteringen i-domein
700 n
0 n
0 n
Subtotaal reservemutaties
700 n
0 n
0 n
-11.828 v
0 n
0 n
Toevoegingen / onttrekkingen reserves Mutatie reserve en onderwerp Budgetten intensivering i-domein
Totaal wijzigingen programma inclusief reserves
Toelichtingen Budgettair relevante wijzigingen Hogere last vennootschapsbelasting Voor 2025 wordt een en hoger fiscaal resultaat en daardoor een hogere vennootschapsbelasting (vpb) last verwacht van € 0,5 miljoen. Dit komt met name door de fiscale afschrijvingsbeperking die vanaf 2024 voor twee garages van toepassing is geworden (impact op de vpb van circa € 0,4 miljoen). Het fiscaal resultaat wordt bij de jaarrekening definitief bepaald op basis van de gerealiseerde fiscale baten en lasten. Hogere rentebaten Hogere liquide middelen dan begroot leiden tot € 250.000 meer (kortlopende) rentebaten op banksaldi en schatkistbankieren dan eerder verwacht. De ontvangen garantiepremie vanuit HVC (ook vallend onder rentebaten) is € 50.000 lager dan begroot. Dit komt door toetreding van andere gemeenten tot de HVC waardoor Haarlem voor een lager bedrag garant staat, de te ontvangen (risico) premie beweegt mee. Per saldo is er daarmee sprake van een voordeel op rentebaten van € 200.000.
Decemberrapportage 2025
23
Inningskosten belastingen De opbrengsten uit inningskosten belastingen vallen in 2025 € 400.000 hoger uit dan begroot. Dit sluit aan op de gerealiseerde opbrengsten uit inningskosten van 2024. Inningskosten belastingen worden in rekening gebracht wanneer geen tijdige betaling plaatsvindt. Lagere dekking overhead uit projecten Bij het toeschrijven van personeelskosten op investeringen en grondexploitaties wordt volgens de Financiële verordening een overheadopslag toegepast. Deze opslag dekt de lasten binnen beleidsveld 7.3 Overhead. Door openstaande vacatures is de personele inzet in dit soort projecten lager dan gepland. Hierdoor wordt de beoogde dekking van de overhead niet volledig gerealiseerd. Voor de voortgang van de projecten kan wel externe inhuur plaatsvinden, maar hierop wordt geen overheadtoeslag berekend. Dit leidt tot een nadeel van € 600.000 binnen beleidsveld 7.3 Overhead. Verhoging inhuurbudget Bij de afdeling Bestuur en Communicatie wordt voor 2025 een overschrijding van het inhuurbudget van circa € 300.000 verwacht. Deze overschrijding komt voort uit vervanging bij ziekte en zwangerschapsverlof en uit de tijdelijke inzet van twee interim-teamleiders, die noodzakelijk zijn om de continuïteit van het werk te waarborgen. Deze inzet kan niet binnen de bestaande formatie worden opgevangen, waardoor extra kosten ontstaan.
Verrekening gemeentefondsuitkering voorgaande jaren De verrekening van de algemene uitkering uit het gemeentefonds over 2024 heeft een nadelig effect van € 783.000. Dit nadeel wordt hoofdzakelijk veroorzaakt door een lagere uitkeringsfactor over het jaar 2024. Vrijval dubieuze debiteuren In 2025 is overeenstemming bereikt over de afwikkeling van een grote openstaande vordering die gezien de ouderdom in eerdere jaren volledig was voorzien. Een eerste termijn is betaald in 2025 en de laatste termijn wordt op 31 december 2025 betaald. Gezien deze ontwikkeling kan naar verwachting de voorziening oninbare vorderingen voor deze vorderingen vrijvallen voor € 1,486 miljoen. Per jaareinde wordt op basis van de ouderdom van alle openstaande vorderingen, bepaald hoe hoog de voorziening oninbare vorderingen wordt. Op basis hiervan zal de benodigde dotatie of vrijval geboekt worden bij de Jaarrekening 2025. Neutrale wijzigingen Verwerken formatie taakstelling Zandvoort De taakstelling binnen het sociaal domein, die bij de Programmabegroting 2023 door gemeente Zandvoort is ingevuld, heeft niet tot formatieve verwerking geleid bij de gemeente Haarlem. Met deze begrotingswijziging wordt alsnog 0,2 fte formatief en het bedrag van € 25.000 financieel voor 2025 verwerkt.
Reservemutaties Budgetten intensivering i-domein De werkzaamheden voor vervanging van de grote IT-systemen (met name financieel systeem, zaaksysteem en HRM-pakket) verlopen volgens planning. Er wordt echter naar verwachting in 2025 € 0,5 miljoen minder uitgegeven voor deze grote vervangingen. De belangrijkste reden is dat de kosten van de ureninzet voor het realiseren van het nieuwe zaaksysteem volgens de geldende Decemberrapportage 2025
24
boekhoudvoorschriften moeten worden geactiveerd als investering en niet met exploitatiebudget gedekt (mogen) worden. Verder wordt met de implementatie van het leveranciersmanagement gewacht totdat de inrichting van het contractbeheer en -management binnen het domein Bedrijfsvoering afgerond is. Hierdoor zal er in 2025 naar verwachting € 300.000 minder worden uitgegeven dan eerder geraamd. Aan de overige IV werkzaamheden wordt € 50.000 minder besteed dan begroot. Deze onderbesteding is tijdelijk, omdat later alsnog versnelling plaatsvindt en de implementatiekosten dan ook alsnog gemaakt worden. In totaal wordt er derhalve € 850.000 minder onttrokken aan de reserve Verbeteringen i-domein. In de Programmarekening 2025 zal een inhoudelijke toelichting worden gegeven op de voortgang van de intensivering in het i-domein zowel voor wat betreft het wegwerken van achterstanden als de nieuwe opgaven. Septembercirculaire 2025 Ten opzichte van de meicirculaire 2025 is er voor 2025 een positief budgettair effect van bijna € 11 miljoen. De belangrijkste oorzaak van het voordeel in 2025 is de uitgekeerde ruimte onder het plafond van het BTW-compensatiefonds. Daarnaast heeft het kabinet besloten tot compensatie van de incidentele tekorten van 2023 en 2024 in de jeugdzorg.
Haarlem heeft deze tekorten (als gevolg van niet gecompenseerde groei) in 2023 en 2024 reeds gedekt vanuit algemene middelen. De nu toegekende compensatie vanuit het Rijk bedraagt voor Haarlem eenmalig € 6,2 miljoen. Ten opzichte van de informatienota Gevolgen Septembercirculaire 2025 (2025/688245) is het budgettair effect € 0,6 miljoen voordeliger. De extra middelen voor de vervroegde Tweede Kamer verkiezingen van € 557.000 zijn bij de Bestuursrapportage 2025 reeds geraamd en komen daarom nu ten gunste van de algemene middelen. De verwerking van de septembercirculaire 2025 is per onderwerp als volgt verdeeld over de programma’s: Pr. Septembercirculaire 2025 omschrijving
B/L
2025
3 3 3 6
Implementatie Participatiewet in balans Impulsbudget sociale infrastructuur Participatie (IU) Beschut werk Versterking omgevingsveiligheidsdiensten
L L L L
293 12 300 15
7
Algemene uitkering mutatie in baten:
B
-11.776 v
L L L
118 n 15 n 32 n
n n n n
Toevoeging/onttrekking reserves: 2 2 2
Beschermd wonen tgv Reserve Gem.Org. Beschermd Wonen Maatschappelijke opvang en OGGz tgv Reserve Gem.Org. Beschermd Wonen Vrouwenopvang tgv reserve Regio Aanpak Huiselijk Geweld/VO Budgettair effect septembercirculaire 2025:
Decemberrapportage 2025
-10.991 v
25
2.8 Budgetoverheveling Budgetten kunnen uitsluitend worden besteed in het jaar, waarvoor ze zijn toegekend en waarvan de prestaties ook dat jaar worden verricht. Indien blijkt dat een prestatie niet meer in dat jaar gerealiseerd kan worden, bestaat de mogelijkheid het (restant)budget over te hevelen naar het volgende jaar, waarin de prestatie dan alsnog wordt uitgevoerd. Hiermee wordt voorkomen dat opnieuw budget moet worden aangevraagd. Deze budgetoverheveling valt onder het budgetrecht van de raad en vraagt daarom expliciete besluitvorming. Uiteraard wordt niet beoogd om niet-bestede middelen zonder reden over te hevelen. Wensen voor budgetoverheveling worden daarom aan de volgende criteria getoetst: • Er is een beleidsinhoudelijke noodzaak (onderbouwing) en er moet samenhang zijn tussen de middelen en werkzaamheden waarvoor overheveling wordt gevraagd. • Uitvoering volgend jaar past binnen de werkplannen. • De dotatie heeft uitsluitend betrekking op incidenteel beschikbaar gestelde budgetten c.q. incidenteel opgehoogde budgetten (deze passen niet altijd in een kalender-jaarschijf). Hiermee wordt voorkomen dat de activiteit niet kan worden voortgezet. • Gevraagde budgetoverheveling moet materieel zijn.