Bijdrage aankoop Frans Hals schilderijen - getekend raadsbesluit

Raadsbesluit

Gemeente Haarlem

Onderwerp Bijdrage aankoop Frans Hals schilderijen Nummer

2025/504439

Portefeuillehouder

Loenen, D. van

Programma/beleidsveld

4.2 Economie, toerisme en cultuur

Afdeling

ECDW

Auteur

Spek, E. van der

Telefoonnummer Email

evanderspek@haarlem.nl

Kernboodschap

Het Frans Hals Museum heeft samen met het Mauritshuis twee unieke schilderijen van Frans Hals verworven. Onder meer de Vereniging Rembrandt en het Nationaal Aankoopfonds dragen fors bij. De schilderijen worden gedeeld eigendom en gaan deel uitmaken van de collectie van de stad Haarlem. Aan de gemeente wordt gevraagd om € 200.000 bij te dragen in de verwervingskosten.

Behandelvoorstel voor

De commissie Ontwikkeling wordt verzocht advies te geven aan de raad over het

commissie

voorstel van het college en over de wijze van agendering van het raadsvoorstel in de raadsvergadering.

Relevante eerdere

-

besluiten Besluit college

1.

Het college van burgemeester en wethouders stelt het voorstel aan de raad vast.

d.d. 10 juni 2025

de secretaris,

de burgemeester,

Besluit raad

De raad der gemeente Haarlem,

d.d.

Gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders,

O JUL 2O5

Besluit: 1.

ln 2025 voor de aankoop van twee schilderijen aan het Frans Hals Museum een eenmalige subsidie van € 200.000 te verstrekken en dit te verwerken bij Bestuursrapportage 2025.

e

ffi r,

Kenmerk: 2025/504439

1/4

1. Aanleiding Het Frans Hals Museum heeft samen met het Mauritshuis twee schilderijen van Frans Hals verworven. De kleine portretjes laten een zingend meisje en vioolspelende jongen zien, naar verluidt kinderen van de schilder zelf. Het Frans Hals Museum heeft de afgelopen tijd veel fondsen weten te werven en heeft samen met het Mauritshuis op 21 mei 2025 op een internationale veiling het winnende bod uitgebracht. De werken zijn gekocht voor € 7.232.000 (inclusief 22% veilingkosten). De Vereniging Rembrandt en het Nationaal Aankoopfonds (Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap/Mondriaanfonds) dragen elk ruim 2 miljoen euro bij. Beide musea brengen elk minstens 1 miljoen euro in, vanuit eigen aankoopfondsen, bijdragen vriendenverenigingen en donaties. Het Frans Hals Museum heeft de gemeente Haarlem gevraagd om € 200.000 bij te dragen. De schilderijen zijn verworven als gezamenlijk eigendom van de musea. Aankopen van het Frans Hals Museum worden onderdeel van de collectie van de gemeente Haarlem. 2. Beoogd resultaat De gemeente Haarlem levert met € 200.000 een bijdrage aan een gezamenlijke en breed gedragen aankoop van twee bijzondere schilderijen, ter verrijking van de gemeentelijke collectie. 3. Onderbouwing voorstei

1. De schilderijen zijn een aanwinst voor de collectie van Haarlem en Nederland Het Frans Hals Museum en het Mauritshuis beschouwen de twee musicerende kinderen van Frans Hals als een waardevolle toevoeging aan de Collectie Nederland (de complete verzameling kunst in openbaar bezit) en aan de gemeentelijke collectie van de stad Haarlem. Het betreft zogeheten genrestukken — schilderijen met een voorstelling uit het dagelijks leven. De twee kleine schilderijen behoren tot Hals genrevoorstellingen van gewone mensen en zijn binnen die groep de kleinste en door hun ruitvorm zeer uitzonderlijke exemplaren. ln het Mauritshuis kunnen de kinderen getoond worden naast het bekende schilderij van Hals lachende jongetje en worden ze onderdeel van een breed verhaal over de absolute top van de Noord-Nederlandse kunst van de l7de eeuw. ln het Frans Hals Museum kunnen de twee schilderijen getoond worden als onderdeel van de grootste collectie Frans Halsen ter wereld en zo bijdragen aan een representatief beeld van Hals oeuvre in één museum. Tevens zullen ze belangrijk onderdeel zijn van het verhaal over de bepalende rol die Haarlem speelde ¡n de grote bloei van de schilderkunst in de l7de eeuw. Bijzonder ¡s verder dat de werken sinds de 17ce eeuw bij elkaar zijn en naar vermeend portretten zijn van de zoon en dochter van de schilder zelf.

Kenmerk: 2025/504439

2/4

2.

De gemeente Haar/em neemt a/s eigenaar een dee/ van de verwervingskosten op zich

Dat het om unieke schilderijen gaat, blijkt uit de bijdragen die door fondsen en andere partijen zijn gedaan. De Vereniging Rembrandt en het Nationaal Aankoopfonds dragen fors bij, waarbij zij verwachten dat beide musea elk minstens 1 miljoen euro inbrengen. De kosten worden als volgt gedekt: Vereniging Rembrandt

€ 2.299.115

Mondriaan Fonds/Nationaal Aankoopfonds

€ 2.632.885

Mauritshuis

€ 1.300.000

Frans Hals Museum

€ 1.000.000 totaal

7.232.000

De inbreng van het Frans Hals Museum is als volgt opgebouwd: Aankoopfonds De Man

€ 440.000

Vereniging Vrienden van het Frans Hals Museum

€ 250.000

Frans Hals Museum donateurs

€ 110.000

Gevraagde bijdrage gemeente Haarlem

€ 200.000 totaal

€ 1.000.000

De gemeente wordt (gedeeld) eigenaar en wordt daarom ook om steun gevraagd. Het overgrote deel van de kosten om de schilderijen in bezit te krijgen, wordt door andere partijen gedragen. 3.

Bijdrage is in /,jn met gedane toezeggingen

Voorafgaand aan de veiling heeft het college van B&W aan het Frans Hals Museum laten weten positieftegenover een bijdrage te staan, en bij een succesvolle veiling een voorstel aan de gemeenteraad voor te willen leggen. Raadsleden zijn hierover vertrouwelijk geïnformeerd. Met het voorliggende raadsvoorstel kan besluitvorming plaatsvinden.

Kenmerk: 2025/504439

3/4

4. Risicos en kanttekeningen 4.1 Kanttekeningen Gelet op de vertrouwelijkheid en snelheid van de veiling, kon geen besluitvorming door de gemeenteraad plaatsvinden. De Raad van Toezicht en het bestuur van het Frans Hals Museum staan garant voor de benodigde totale inbreng van 1 miljoen euro. 5. Consequenties en uitvoering 5.1 Financiën De eenmalige bijdrage van € 200.000 komt ten laste van de algemene middelen en wordt verwerkt in de bestuursrapportage 2025. 5.2 Juridisch Bij de verzelfstandiging van het Frans Hals Museum zijn met de beheerovereenkomst afspraken gemaakt over de museale collecties. Verwervingen van de stichting komen in eigendom van de gemeente Haarlem. Frans Hals Museum en Mauritshuis leggen in een overeenkomst onderlinge afspraken vast over de 50/50 eigendomsverhouding, het gemeenschappelijke gebruik, de wijze van presentatie, de verantwoordelijkheden (zoals beheer en behoud) en zaken als bruikleen, onderzoek, restauratie en naamsvermelding. 5.3 Planning Na besluitvorming door de gemeenteraad (10 juli 2025) ontvangt het Frans Hals Museum een subsidiebeschikking. De schilderijen zijn vanaf halfjuli in het Frans Hals Museum te bewonderen. De commissie wordt uitgenodigd voor een bezichtiging. ln het najaar gaan de werken naar het Mauritshuis, om in 2026 terug te keren naar Haarlem voor een Rembrandt-Frans Hals tentoonstelling.

Vervolgens zijn de schilderijen afwisselend in Den Haag en Haarlem te zien, in roulerende perioden van twee jaar. 6. Bijlagen - Persbericht FHM d.d. 27 mei 2025

Kenmerk: 2025/504439

4/4