Beleids- en uitvoeringsplan Sporten en bewegen in de openbare ruimte 2025+ - getekend raadsbesluit
Tekst van het document
7
Raadsbesluit
Gemeente Haarlem
Onderwerp Beleids- en uitvoeringsplan Sporten en bewegen in de openbare ruimte 2025+ Nummer
2024/0320101
Portefeuillehouder
Raadt, E. de
Programma/beleidsveld
1.2 Sport
Afdeling
J0S
Auteur
Boots, G.
Telefoonnummer
06-34352200
gboots@haarlem.nl Haarlem zet een ambitieuze stap richting een beweegvriendelijke toekomst. Met
Kernboodschap
dit beleidsplan en bijbehorend uitvoeringsplan worden de sport- en beweegvoorzieningen in de openbare ruimte niet alleen verbeterd, maar ook uitgebreid. Hierdoor ontstaan meer toegankelijke en aantrekkelijke plekken waar Haarlemmers kunnen sporten, bewegen en elkaar ontmoeten. 0p korte termijn worden onder andere het vernieuwde Skatepark t Landje en een nieuw Johan Cruijff Court bij het Roosje Vospad opgeleverd. Door de stad bewust beweegvriendelijk in te richten en te investeren in kwalitatief hoogwaardige sport- en beweeglocaties, ontstaan nieuwe kansen voor alle inwoners. Extra aandacht gaat uit naar specifieke doelgroepen die nu nog onvoldoende mogelijkheden hebben om te sporten en bewegen in de openbare ruimte. Zo wordt Haarlem een gezondere, inclusieve stad waar iedereen zich thuis voelt én in beweging komt. Behandelvoorstel voor
De commissie samenleving wordt verzocht advies te geven aan de raad over het
commissie
voorstel van het college in paragraaf 2 en over de wijze van agendering van het raadsstuk in de raadsvergadering.
Relevante eerdere besluiten
- Agenda voor sport 2020+ (2020/0915663) in commissie samenleving 20 septem ber 2020 (20200915663-2-Biilage-1-Agenda-voor-de-sport-2020-2.pdf (haarlem.nl)) - Motie laat ze maar rollen (2022/1622885) in commissie samenleving op 10-112022 (23-Motie-Laat-ze-maar-rollen-CDA-ChristenUnie.pdf (haarlem.nl)) - Motie Hardlopen voor iedereen op een Finse piste in Haarlem (2022/1617656) in commissie Samenleving 10-11-2022 (01BIS-Motie-Finse-piste-Christenunie-Jouw-
______________________ Haarlem-CDA.pdf)
Kenmerk: 2024/0320101
1/8
Besluit College
1. het college stelt het voorstel aan de raad vast.
d.d. 11 februari 2025 2. het college besluit voorts het Uitvoeringsplan Sporten en Bewegen in de openbare ruimte vast te stellen. de burgemeester,
de secretaris,
Ontwerp-besluit Raad
d.d......2..7 MRT 2O5
De raad der gemeente Haarlem, Gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders, Besluit: 1. Het Beleidsplan Sporten en bewegen in de openbare ruimte vast te stellen. 2. Kennis te nemen van het Uitvoeringsplan Sporten en bewegen in de openbare ruimte. 3. Een krediet van € 830.000 vrij te geven voor de aanleg van sport- en beweegmogelijkheden, zoals benoemd in het uitvoeringsplan, ten laste van lP postSPRT.03. de voorzitter,
r,
1.
,í
lnleiding
Haarlem heeft de ambitie
me r sport- en beweegmogelijkheden in de openbare ruimte voor haar
inwoners te realiseren. Door de stad op een beweegvriendelijke manier in te richten, zullen meer plekken in de openbare ruimte toegankelijk worden voor sport, beweging en ontmoeting. Het combineren van sport, bewegen en ontmoeten voor alle leeftijden versterkt het welzijn van de inwoners. De afgelopen jaren, en met name tijdens en na de COVID-pandemie, zijn de inwoners van Haarlem de buitenruimte meer gaan gebruiken om sportief actief te zijn. Naast de traditionele verenigingssporten is er ook vraag naar nieuw sport- en beweegaanbod. Zo is er, in lijn met de landeiijke trend, veel interesse in urban sports, en zijn er buiten-varianten van bestaande sporten ontwikkeld die veel aandacht trekken.
Kenmerk: 2024/0320101
2/8
ln het coalitieprogramma ActieI ziin middelen beschikbaar gesteld om sport- en beweegvoorzieningen in de openbare ruimte te verbeteren en uit te breiden (€ 2,5 miljoen). Op basis van een onderzoek is een beleidsplan met ambities, een kansenkaart en een sport- en beweegambitie openbare ruimte opgesteid. Vanuit dit beleidsplan is bepaald op welke manier Haarlem de beschikbaar gestelde middelen het best kan investeren. Met de voorgestelde investeringen in het uitvoeringsplan worden sport- en beweeglocaties in Haarlem verbeterd en uitgebreid en worden nieuwe sport- en beweegvormen in de stad toegevoegd. 2.
voorstei aan de raad
Het coilege stelt de raad voor: 1. Het Beleidsplan Sporten en bewegen in de openbare ruimte vast te stellen. 2. Kennis te nemen van het Uitvoeringsplan Sporten en Bewegen in de openbare ruimte. 3. Een krediet van € 830.000 vrij te geven voor de aanleg van sport- en beweegmogeiijkheden, zoals benoemd in het uitvoeringsplan, ten laste van lP post SPRT.03. 3.
Beoogd resultaat
Alle Haarlemmers kunnen in hun eigen wijk en stadsdeel voldoende kwalitatief goede sport- en beweegmogelijkheden in de openbare ruimte vinden. 4.
Argumenten
4.1. Dit besluit past in het ingezet beleid binnen programma 1.1 Onderwijs en sport en het coalitieprogramma Actie! De doelstellingen en maatregelen genoemd in het beleidsplan en uitvoeringsplan dragen bij aan programma 1 maatschappelijke participatie binnen het beleidsveld Onderwijs en Sport: Meer Haarlemmers sporten en bewegen en Voldoende onderhouden onderwijs- en sportvoorzieningen. Tevens sluit het document aan bij de ambitie uit het coalitieprogramma Actie! (Aan de s/ag voor een sociale, groene en leefbare stad 2022 - 2026), waarin staat dat Haarlem de stad beweegvriendelijker wil maken door sport- en beweegvoorzieningen in de openbare ruimte te verbeteren en uit te breiden. 4.2. Haar/em heeft hiermee beleid voor sport en bewegen in de openbare ruimte Momenteel is er géén specifiek beleid voor sport en bewegen in de openbare ruimte en visie op het gewenste aantal en kwaliteit van plekken of vierkante meters voor sport en bewegen in de openbare ruimte. Wel wordt in de Agenda voor de Sport 2020+ benoemd dat er ruimte voor nieuwe vormen van sport en bewegen moet komen door het beter benutten van de openbare ruimte. Daarnaast wordt vanuit het speelbeleid de openbare ruimte ingericht om te kunnen spelen en ontmoeten.
ln de nota Speelruimte lntegraal Bekeken 2012 - 2020 is echter geen specifiek beleid geformuleerd voor sporten en bewegen in de openbare ruimte en het aantal voorzieningen dat nodig is.
Kenmerk: 2024/0320101
3/8
Haarlem heeft met dit beleidsplan en uitvoeringsplan specifiek beleid voor sport en bewegen in de openbare ruimte. In het beleidsplan is ook een sport- en beweegambitie openbare ruimte opgenomen. Met behulp van deze ambitie kunnen gerichte keuzes worden gemaakt in de investeringen voor sporten en bewegen in de openbare ruimte. Deze ambitie is zo geschreven dat iedere inwoner binnen de eigen omgeving, idealiter in de eigen buurt, wijk en stadsdeel, voldoende verschillende sportmogelijkheden kan vinden. Daarbij zijn er ook stadsoverstijgende voorzieningen, zoals skatepark t Landje als grote urban sportplek opgenomen. 4.3. Door sport- en beweegmogelijkheden in de openbare ruimte gaan meer mensen sporten en bewegen en wordt gezonde leefstijl gestimuleerd Een beweegvriendelijke omgeving met meer sport- en beweegmogelijkheden draagt bij aan gezondheid en het stimuleren van een gezonde leefstijl. De afgelopen jaren, en met name gedurende en na de COVID pandemie, zijn de inwoners van Haarlem de buitenruimte meer gaan gebruiken om sportief actief te zijn. Naast het sporten in verenigingsverband is er ook vraag naar andere (informele) vormen van sporten en bewegen zoais urban sports (o.a. skaten, freerunnen, BMXen) en urban varianten op het bestaande sportaanbod (calisthenics vanuit fitness, 3x3 basketbal vanuit het basketbal en Baseball 5 vanuit honkbal).
Hiermee is bewegen in de openbare ruimte een aanvulling op het bestaande sportaanbod, wat voornamelijk gericht ¡s op sporten en bewegen in verenigingsverband, en het commerciële sport- en beweegaanbod. 4.4. Sporten en bewegen in de openbare ruimte zorgt voor een aantrekkelijke en duurzame stad Een goede en beweegvriendelijk ingerichte stad draagt ook bij aan een duurzame, leefbare en aantrekkelijke stad1. Op plekken waar de stad wordt (her)ingericht om sport en bewegen mogelijk te maken, kunnen duurzaamheidsmaatregelen worden toegepast. Zo kan bijvoorbeeld een sport- of beweegplek in de openbare ruimte ook dienen voor waterberging bij hevige regenval, of om hittestress tegen te gaan bij warmere dagen. Verder maakt een juiste sportieve inrichting de stad aantrekkelijker om te wonen en verblijven, omdat het de leefbaarheid en sociale cohesie binnen de stad verhoogt. 4.5. Toegankelijkheid sporten en bewegen wordt vergroot Door meer openbare sport- en beweegplekken toe te voegen in de stad, wordt de toegankelijkheid voor sport en bewegen vergroot. De voorzieningen zijn gratis te gebruiken en men hoeft geen lid te worden van een vereniging om gebruik te kunnen maken van de faciliteiten. Daarnaast is in het beleids- en uitvoeringsplan specifieke aandacht voor sport- en beweegdeelname van doelgroepen die extra drempels ervaren, zoals mensen met een beperking, meiden en ouderen.
Door sport- en beweegplekken toegankelijker te maken, kunnen ook zij in de buitenruimte actief worden. Het Uitwerking Argumenten voor een beweegvriendeliike omgeving - defversie 7-7-23.docx (kennisbanksportenbewegen.nl) / lnfographic argumenten-beweegvriendeliike-omgeving-2023.pdf (kenniscentrumsportenbewegen.nl)
Kenmerk: 2024/0320101
4/8
uitgangspunt is dat elke plek toegankelijk is voor mensen met een beperking, tenzij sport-specifieke eisen of veiiigheidsoverwegingen dit verhinderen. Daarnaast worden de plekken aantrekkelijker voor meiden en ouderen door bijvoorbeeld extra aandacht voor sociale veiligheid en het gebruik van specifieke toestellen voor deze groepen. 4.6. Draagvlak voor het beleid beweegvriendelijke omgeving Het beleidsplan en de bijbehorende kansenkaart zijn tot stand gekomen in samenwerking met partnerorganisaties, onderwijsinstellingen, sportverenigingen, wijkraden, inwoners, de participatieraad en ambassadeurs van toegankelijkheid. Ook zijn participatiebijeenkomsten van het sportakkoordinitiatief Sportboulevard Zuid West, georganiseerd door het clOs en sv Alliance 22, gebruikt. Deze bijeenkomsten brachten verschillende partijen samen om uitdagingen en kansen rondom de beweegvriendelijke omgeving in stadsdeel Zuidwest in kaart te brengen en verbeteringsvoorstellen te doen. Ook sluit het beleids- en uitvoeringsplan aan op de doelstellingen van het Uitvoeringsprogramma Regio Deal MRA West Beter in Balans. Namelijk het inrichten van een groene, gezonde leefomgeving, stimuleren van een actieve en gezonde leefstijl, en versterken van sociale cohesie en bewustwording ten aanzien van gezondheid, groen en natuur. 4. 7.
lnvesteringen dragen bij aan kwantitatieve en kwalitatieve verbeteringen sportareaal Er worden zowel investeringen in bestaande als nieuwe plekken voorgesteld. ln totaal worden 10 verouderde plekken opgeknapt en 16 nieuwe plekken aangelegd. Met deze impuls krijgt Haarlem verschillende voorzieningen die momenteel nog niet aanwezig zijn in de stad, zoals een pumptrack, een freerunpark, een dansplek en 3x3 basketbalvelden. Daarnaast worden er in het Spaarnepark een openbare atletiekbaan, multifunctionele grasvelden en een grasstrook naast de wandelpaden aangelegd. Deze ondergronden zijn minder belastend voor de gewrichten van hardlopers dan de openbare weg. Verschillende projecten zijn reeds gestart en worden in 2025 of 2026 opgeleverd (skatepark t Landje, Cruijff Court Roosje Vospad, looproute Spaarndamseweg, looproute Alliance/Duinwijk) en een aantai locaties kunnen op korte termijn worden gestart (3x3 basketbal Vondelkwartier, multisport Teylerplein, fitness Aziëpark).
Kenmerk: 2024/0320101
5/8
Figuur 1: Schetsontwerp Spaarnepark met urban voorzieningen
L 4.8. Multiifunctioneel gebruik openbare ruimte Haarlem is een verdichte stad en de druk op de openbare ruimte is groot. Daarom is het niet eenvoudig om nieuwe voorzieningen toe te voegen. Daarnaast zijn er op het gebied van voorzieningen meer wensen dan beschikbare ruimte. Door bestaande en nieuw in te richten plekken slim en multifunctioneel in te richten, kunnen in verschillende wensen voorzien worden. Zo zijn er mogelijkheden om meer groen en sport- en beweegvormen te combineren, of sport- en beweeglocaties ook in te zetten voor culturele activiteiten. Bij de start van elk project uit het uitvoeringsplan, worden de mogelijkheden voor vergroening en multifunctioneel gebruik onderzocht. 4.9. Financiën Op basis van de visie, kansenkaart en beweegambitie zijn 26 investeringen in sport- en beweegplekken in de openbare ruimte opgenomen in het uitvoeringsplan. Hiervoor is in totaal €2,5 miljoen beschikbaar. •
€615.000 wordt als bijdrage toegevoegd aan het Programma Spelen 2024 — 2028 voor het kwalitatief verbeteren van bestaande sport- en beweeglocaties.
•
€1.670.000 wordt gekoppeld aan verschillende ontwikkelgebieden of-zones voor het kwantitatief uitbreiden sport- en beweeglocaties. Dit budget blijft gereserveerd op de huidige IP-post en wordt als bijdrage toegevoegd aan het budget van de betreffende ontwikkelzone wanneer dat nodig is.
•
€215.000 is gekoppeld aan projecten die niet vallen binnen een ontwikkelgebied en/of het Programma Spelen 2024 - 2028. Deze projecten zijn ontstaan uit de behoefte en vragen vanuit de stad, waarvan een aantal al zijn opgestart.
De investeringen worden oo de volende manier gefaseerd: Jaar
totaalbedrag
2025
€ 215.000
2026
€ 615.000
na 2026
€ 1.670.000
Kenmerk: 2024/0320101
6/8
-:Totaal 5.
€ 2.500.000
Risicos en kanttekeningen
5.1. Activatie van sport- en beweegaanbod gaat niet vanzelf. Het inrichten van de openbare ruimte om meer te kunnen gaan sporten en bewegen is één. Helaas zorgt het faciliteren van sport- en beweegplekken niet altijd uit zichzelf voor een groei in het beweegpatroon. Door een plek te activeren door er aanbod te organiseren, wordt het effect van het juist inrichten van sport- en beweegaanbod in de openbare ruimte vergroot. Vanuit het sportbeleid wordt gestuurd op activatie van sport- en beweegplekken in de openbare ruimte door inzet van buurtsportcoaches en jongerenwerkers.
5.2. De aanlegkosten zijn grotendeels voorzien in het lnvesteringsplan Zoals hierboven beschreven, wordt een deel van het beschikbare investeringsbudget voor Sporten en Bewegen in de Openbare Ruimte gebruikt voor sport- en beweegvoorzieningen in de ontwikkelgebieden of -zones. Dit budget (€ 1,67 miljoen) is echter niet toereikend om alle plannen op het gebied van sport en bewegen binnen deze ontwikkelgebieden te dekken. Zo zijn in de vastgestelde gebiedsvisie voor het Spaarnesportpark verschillende openbare sport- en beweegvoorzieningen opgenomen, waarvan een deel wordt gefinancierd uit dit investeringsplan. Momenteel wordt er gewerkt aan een schetsontwerp, inclusief kostenraming, voor het Spaarnesportpark. De kosten voor de ontwikkeling van het Spaarnepark waar nog geen dekking voor is binnen het huidige IP, worden ter afweging bij de Kadernota 2026 voorgelegd aan de raad. Zo ook de aanvullende benodigde dekking voor het openbaar sporten binnen het Spaarnepark. 5.3. Nieuwe plekken leiden tot aanvullende kosten voor beheer en onderhoud Er is in de begroting nog geen budget gereserveerd voor beheer en onderhoud van de te realiseren projecten. Door het aanleggen van nieuwe plekken en het vervangen van bestaande plekken zal het huidige beheer en onderhoudsbudget aangepast moeten worden.
Bij het vervangen van bestaande plekken wordt de dekking van het beheer en onderhoud zoveel mogelijk binnen de huidige budgetten voor beheer en onderhoud van deze locaties ingepast. Waar dit niet mogelijk is, zal een wijziging in het beheer en onderhoudsbudget aan de raad worden voorgelegd via de P&C cyclus. De nieuwe sport- en beweegplekken moeten worden toegevoegd aan het beheer- en onderhoudscontact. De beheerkosten van deze plekken, worden op basis van de huidige beschikbare gegevens ingeschat op €72.000 per jaar. Op het moment dat een investering gedetailleerder is uitgewerkt, worden de beheerkosten definitief berekend. Deze kosten worden vervolgens via de P&C cyclus, hetzij als onderdeel van de gewijzigde beheerkosten voor de vernieuwde openbare ruimte in een project, hetzij als wijziging in de beheerkosten voor sport- en speelplaatsen als onvermijdelijk voorgelegd aan de raad.
Kenmerk: 2024/0320101
7/8
6. Uitvoering Na het vaststellen van het beleidsplan en het uitvoeringsplan, kan gestart worden met de uitvoering van de projecten benoemd in het investeringsplan. Acht investeringen worden ondergebracht binnen het vervangingstraject voor de vervanging van speeltoestellen, het Programma Speien 2024 — 2028. Elf investeringen worden ondergebracht bij de ontwikkelzones/gebieden. Zeven investeringen worden stand alone uitgevoerd. De investeringen binnen het programma Spelen 2024 - 2028 worden opgestart in de periode 2025 en 2026. De investeringen gekoppeld aan een ontwikkelzone/gebied zijn lastiger te plannen. Afhankelijk van de planning van de specifieke gebiedsontwikkeling wordt vanaf 2026 met de realisatie van de 11 nieuwe plekken gestart. Met de realisatie van de zes losse projecten is deels al begonnen, de rest wordt in 2025 of 2026 opgestart. Bij de realisatie van nieuwe plekken wordt participatie met de doelgroep een belangrijk onderdeel van het proces. Hiervoor wordt het Haarlems planproces gevolgd voor de projecten gekoppeld aan de ontwikkelzones en voor de projecten gekoppeld aan de speelopgaaf het participatietraject Programma spelen 2024-2028. Met de sport- en beweegambitie openbare ruimte kan een kwantitatief oordeel gegeven worden over de vorderingen om Haarlem beweegvriendelijker te maken.
Binnen de inwonerspeiling wordt het rapportcijfer van vrij toegankelijke sport- en beweegaanbod opgenomen om te monitoren. 7.
Bijlagen Bijlage 1: Beleidsplan Sporten en bewegen in de openbare ruimte Haarlem Bijlage 2: uitvoeringsplan Sporten en bewegen in de openbare ruimte Haarlem
Kenmerk: 2024/0320101
8/8