Beantwoording art 32 vragen VVD inzake de adequate veiligheid door hulpdiensten

Raadsfractie VVD t.a.v. de heer Aerssens

Ons kenmerk Datum Afdeling Contact Telefoon E-mail

BBOR/2025/615101 16 september 2025 Beheer en Beleid Openbare Ruimte J. Peerlkamp-Steltenpool 0642654694 jpeerlkamp@haarlem.nl

Onderwerp: beantwoording art. 32 vragen VVD inzake de adequate veiligheid door hulpdiensten

Geachte heer Aerssens, Op 15 juli 2025 heeft u vragen gesteld ex art. 32 RvO inzake adequate veiligheid door hulpdiensten. Met deze brief geven wij antwoord op uw vragen. Hieronder is uw vraag steeds cursief weergegeven waarna het antwoord van het college volgt. Voor een compleet beeld van de context voegen wij uw brief en één van de adviezen van de politie waar u in uw brief naar verwijst bij deze antwoordbrief. Daarnaast is een reactie van de Veiligheidsregio naar aanleiding van uw vragen bijgevoegd. 1. Wat is het standpunt van het college met betrekking tot de individuele negatieve adviezen van de verkeerspolitie? Antwoord: De negatieve adviezen zijn gebaseerd op het ontbreken van een 30 km/u-conforme inrichting. In de huidige situatie voldoet de inrichting echter ook niet aan de richtlijnen voor een 50km/u-weg. Een weg met een maximumsnelheid van 50km/u dient namelijk voorzien te zijn van vrijliggende fietspaden. Bij de vaststelling van het wegcategoriseringsplan is bewust gekozen om de fysieke aanpassing van wegen gefaseerd uit te voeren, gekoppeld aan reguliere onderhoudsmomenten omdat alle wegen op korte termijn van een nieuwe inrichting voorzien niet mogelijk is. Door wel alvast de maximumsnelheid te verlagen, verbeteren we de verkeersveiligheid ten opzichte van de huidige situatie. 2.

Ziet het college de verlaging van de snelheid op de doorgaande wegen inmiddels ook als probleem? Zo nee, waarom niet? Antwoord: Nee. De verlaging van de maximumsnelheid naar 30 km/u kan op termijn bijdragen aan een betere verdeling van de ruimte in de stad en is positief voor de leefbaarheid en verkeersveiligheid. Een weg met een maximumsnelheid van 30km/u kan smaller uitgevoerd worden dan bij een

Graag ons kenmerk vermelden bij uw reactie. Postadres: Postbus 511, 2003 PB Haarlem

Kenmerk: BBOR/2025/615101 Telefoonnummer: 14 023 | www.haarlem.nl

1/4

maximumsnelheid van 50km/u. Dat betekent dat bij herinrichting naar 30km/u de vrijgekomen ruimte gebruikt kan worden voor voetgangers en fietsers of de aanleg van groen. Uit ervaringen in andere steden in binnen- en buitenland blijkt dat het invoeren van 30km/u daadwerkelijk zorgt voor minder verkeersslachtoffers. Voorbeelden hiervan zijn te vinden in Amsterdam, Brussel en Helsinki. 3. Wethouder van Leeuwen schetst dat 30 km/h de stad veiliger maakt; terwijl de verkeerspolitie een ander beeld geeft; politie is minder snel ter plaatse bij een misdrijf, ambulances minder snel aanwezig daar waar elke seconde kan tellen. Politie, brandweer en ambulances, onze essentiële hulpdiensten zorgen voor een basisveiligheid. 30km/h zorgt niet voor die veiligheid, want die verslechtert het zelfs. Er ontstaat een splitsing, college, staat u achter de woorden van Wethouder van Leeuwen of staat u voor echte veiligheid die voorzien wordt door politie, brandweer en handhaving? Antwoord: De invoering van 30km/u is een afweging tussen het verminderen van verkeersslachtoffers en snelle bereikbaarheid voor hulpdiensten. Een verlaging van 50 naar 30km/u kan een negatief effect hebben op de aanrijtijden voor hulpdiensten, zeker als dit gepaard gaat met snelheidsbeperkende maatregelen zoals drempels of versmallingen.

Dit is onderdeel van de afweging geweest zoals gemaakt bij het vaststellen wegcategoriseringsplan 2024 (Raadsbesluit 2024/256109). Uit onderzoek is gebleken dat na invoering van 30km/u in Amsterdam de aanrijtijden van de spoedritten van de brandweer en ambulance onveranderd zijn. Op wegvakken die van 50 naar 30km/u zijn gegaan, is de mediane snelheid wel licht gedaald met 1km/u. De omvang hiervan op de totale rijtijd is echter dermate gering dat dit niet heeft geleid tot langere aanrijtijden. 4. De verkeerspolitie stelt dat de gemeente aansprakelijk gehouden kan worden voor de afname aan aanrijtijden en dat het schadeclaims tegemoet kan zien. Welke claims betreft dit volgens het college en wat is het risico dat we als Haarlem hiermee lopen? De verkeerspolitie stelt in haar advies dat de gemeente aansprakelijk gesteld kan worden bij ongevallen waar de weginrichting een rol heeft gespeeld bij het ontstaan van het ongeval. Dat risico is in de huidige situatie ook aanwezig. De wegen waarop 30km/u wordt ingevoerd voldoen in de huidige situatie ook niet aan de inrichting voor een weg met een maximumsnelheid van 50km/u. Een weg met een maximumsnelheid van 50km/u dient voorzien te zijn van vrijliggende fietspaden. Door een lagere maximumsnelheid in de voeren, verkleinen we de kans op (ernstige) ongevallen.

Bij minder ongevallen is er ook een kleiner risico om als wegbeheerder aansprakelijk gesteld te worden.

Graag ons kenmerk vermelden bij uw reactie. Postadres: Postbus 511, 2003 PB Haarlem

Kenmerk: BBOR/2025/615101 Telefoonnummer: 14 023 | www.haarlem.nl

2/4

We hebben geen recente jurisprudentie kunnen vinden over situaties in Nederland waarbij een gemeente als wegbeheerder aansprakelijk is gesteld ten opzichte van de weginrichting als het gaat om de aanrijtijden van hulpdiensten in een noodsituatie. Om toekomstige aansprakelijkheid met betrekking tot aanrijtijden van hulpdiensten zo minimaal mogelijk te houden is het belangrijk dat er bij wijzigingen van weginrichting een verkeerskundig onderzoek plaatsvindt, waarbij overleg wordt gevoerd met hulpdiensten over de nieuwe verkeerssituatie. Dit overleg heeft ook plaatsgevonden bij het opstellen van het wegcategoriseringsplan. De reactie van de Veiligheidsregio op de invoering van 30km/u in Haarlem is bijgevoegd bij deze brief. Samengevat geeft de Veiligheidsregio aan dat zij initiatieven steunt die bijdragen aan het vergroten van de verkeersveiligheid en dat de invoering van 30km/u een afweging is tussen verkeersveiligheid en bereikbaarheid. Op hoofdwegen moeten zij vlot en veilig kunnen blijven rijden, met voldoende ruimte en zonder overmatige drempels of obstakels. Zij vindt het positief dat de gemeente Haarlem hierin zorgvuldig te werk gaat en met de Veiligheidsregio in overleg blijft. De werkelijke impact van deze verlaging is lastig te voorspellen, zij blijven de effecten op hun opkomsttijden monitoren. 5.

Heeft het college een integrale afweging gemaakt en in kaart gebracht voor het rücksichtslos wegen afwaardeert welke gevolgen de afwaardering heeft voor bijvoorbeeld de aanrijtijden? Is er vanaf het hoofdbureau van de politie gerekend hoeveel langzamer de politie aanwezig is op locaties in haar verzorgingsgebied? Zo nee, waarom niet? Antwoord: De werkelijke impact is lastig te voorspellen en afhankelijk van de keuzes die bij herinrichting van wegen gemaakt wordt. Zeker voor de aanrijtijden van de politie, omdat die vaak niet vanaf het hoofdbureau vertrekken maar al elders in de stad zijn. Zoals aangegeven bij de beantwoording van vraag 3, is in Amsterdam geen effect op de aanrijtijden van de brandweer en ambulance gemeten na de invoering van 30km/u. 6. Waarom heeft het college de gemeenteraad niet geïnformeerd over de groter wordende aanrijtijden met adequate informatie; waarom heeft het college de gemeenteraad niet geïnformeerd over financiële risico's die dit met zich mee kan brengen, en waarom heeft het college de gemeenteraad niet geadviseerd eerst een weginrichting aan te passen en dan pas borden te plaatsen omdat er anders niet gehandhaafd zal worden? Antwoord: In raadsbesluit 2024/256109 is opgenomen bij de risico’s en kanttekeningen: “Een verlaging van de maximumsnelheid kan nadelige gevolgen hebben voor het openbaar vervoer en de hulpdiensten”.

Omdat het jaren duurt voordat alle wegen zijn ingericht volgens het wegcategoriseringsplan en de wegen waar nu 30km/u wordt ingevoerd ook niet voldoen aan de inrichtingskenmerken voor 50km/u, heeft het college in de uitvoeringsagenda opgenomen op deze wegen vooruitlopend op herinrichting een maximumsnelheid van 30km/u in te voeren. Uit de pilot met flexibele flitspalen in Amsterdam is gebleken dat de mogelijkheden om te handhaven op wegen

Graag ons kenmerk vermelden bij uw reactie. Postadres: Postbus 511, 2003 PB Haarlem

Kenmerk: BBOR/2025/615101 Telefoonnummer: 14 023 | www.haarlem.nl

3/4

met een maximumsnelheid van 30km/u groter worden, dat stelt het CVOM ook in haar nieuwsbericht van 3-12-2024 over de uitgevoerde pilot: “Het is voortaan in het hele land mogelijk om flitspalen in te zetten op wegen waar een maximumsnelheid van 30 km per uur geldt.” Handhaving blijft wel het sluitstuk van de maatregelen om te hard rijden tegen te gaan en zal alleen toegepast worden op locaties met een zeer dringende noodzaak hiertoe.

Hoogachtend, Het college van burgemeester en wethouders, de secretaris,

de burgemeester,

mr. C.M. Lenstra

drs. J. Wienen

Graag ons kenmerk vermelden bij uw reactie. Postadres: Postbus 511, 2003 PB Haarlem

Kenmerk: BBOR/2025/615101 Telefoonnummer: 14 023 | www.haarlem.nl

4/4