Beantwoording art. 32 vragen GroenLinks inz. zorgfraude

4*

Gemeente Haarlem

Raadsfractie Groen Links Haarlem t.a.v. mevrouw Z. Klazes

Ons kenmerk Datum Afdeling Contact Telefoon

E-mail

SMSR/2022/1433750 8 november 2022 Schulden Minima en Sociale Recherche E. de Ruijter 023-5114819

ederuijter@haarlem.nl

Onderwerp: Beantwoording art. 32 vragen - zorgfraude Geachte mevrouw Klazes,

Op 11 oktober 2022 heeft u vragen gesteld ex art. 32 RvO inzake zorgfraude.

Met deze brief geven wij antwoord op uw vragen. Hieronder is uw vraag steeds cursief weergegeven waarna het antwoord van het college volgt.

1. Is de wethouder op de hoogte van de risico's van zorgfraude, zowel bij de PGB's als bij de gecontracteerde partners? Antwoord: Ja, de wethouder is op de hoogte van de risico's van zorgfraude, zowel bij persoonsgebonden budgetten als bij zorg in natura.

2. Is er bij de recente aanbesteding van WMO en Jeugd aan de voorkant (inkoop) gekeken naar het

verleden van de beoogde partners waar het gaat om zorgfraude en onrechtmatigheid maw zijn bij deze aanbestedingen de kwaliteits- en rechtmatigheidseisen aangescherpt en verduidelijkt? Antwoord:

Als partijen zich willen inschrijven voor een aanbesteding van Wmo en/of Jeugd dan moeten zij het Uniform Europees Aanbestedingsdocument (UEA) ondertekenen. Dit is een eigen verklaring over

de financiële toestand, de bekwaamheid en de geschiktheid van ondernemingen voor een aanbestedingsprocedure. In deze verklaring staat een opsomming van uitsluitingsgronden en wordt

bijvoorbeeld aangegeven dat inschrijvers niet in surseance van betaling verkeren of niet veroordeeld

zijn, etc. Ook worden de referenties van de inschrijvende partijen nagetrokken. Deze referenties

bestaan uit andere (gemeentelijke) opdrachtgevers. Belangrijk om te vermelden is dat onrechtmatigheid niet hetzelfde is als fraude. Onrechtmatigheden kunnen ook voorkomen door administratieve fouten of door onduidelijkheden. Fraude is wel altijd

onrechtmatig, maar duidt ook met name op een bewuste handeling van onrechtmatigheid.

Graag ons kenmerk vermelden bij uw reactie. Postadres: Postbus 511, 2003 PB Haarlem

Kenmerk: SMSR/2022/1433750 Telefoonnummer: 14 023 | www.haarlem.nl

1/4

In de aanbestedingen Jeugd en Wmo hebben we aangesloten bij de landelijke verantwoordingsstandaarden die horen bij het gekozen bekostigingsmodel: taakgericht bij de lump­

sum (perceel 1) en inspanningsgericht bij de p*q (perceel 2). Aanbieders geven conform dat protocol

een productieverklaring/verantwoording af per gemeente die inzicht geeft in de rechtmatige besteding. Door het toepassen van die protocollen hebben we grip op de financiële rechtmatigheid: 1. Het recht van de aanbieder om betreffende product te declareren (overeenkomst); 2. Het declareren binnen de maximale grenzen van de beschikking (op cliëntniveau); 3. Het feitelijk hebben geleverd van het gedeclareerde (op cliëntniveau).

3. Is er bij de aanbestedingsprocedure voor Jeugd en WMO gebruik gemaakt van een risicoscore voor onrechtmatigheid, waarbij de gemeente aan de hand van jaarrekeningen van aanbieders inzichtelijk maakt welk risico er bestaat op onrechtmatigheid? Denk dan aan onderzoek naar winstpercentage, loonkostenratio en de gemiddelde kosten per fte. Antwoord: Bij aanbestedingen in het kader van Jeugdwet en Wmo wordt niet specifiek gewerkt met het

genoemde instrument. Voor aanbestedingen kunnen vooraf wel analyse van jaarrekeningen van

inschrijvende partijen worden gemaakt maar is het niet mogelijk om op basis van een

winstpercentage een partij uit te sluiten. Er zijn in het contractmanagement verschillende mogelijkheden om te sturen op risico's zoals te hoge winstpercentages of onrechtmatigheden bij een

aanbieder en die worden ook toegepast. 1. Aanbieders moeten verplicht hun jaarcijfers deponeren/publiceren op 'jaarverslagen in de zorg'. De cijfers zijn daarmee openbaar en toegankelijk. Voor alle gecontracteerde aanbieders is het mogelijk deze financieel te beoordelen. Als daar een aanleiding uit voortkomt, dan is het mogelijk om verder onderzoek naar de aanbieder te doen. Wanneer daar gebreken uit voortkomen kan er ook tot contractontbinding over worden gegaan. 2. Er is een abonnement op een data-analyse programma (CompanyScan) dat de gemeente informeert over belangrijke indicatoren. Als er afwijkingen zijn, zoals verhouding winst/FTE, dan krijgt de gemeente meldingen waarmee contractmanagement aan de slag gaat. Eerst worden dit soort meldingen getoetst bij de desbetreffende aanbieder. Mocht de uitleg niet naar wens zijn dan wordt er verder onderzoek gedaan. Nieuwe contractpartners worden aan dit programma toegevoegd. 3. In de voortgangsgesprekken met de zorgaanbieders zijn financiële ontwikkelingen een vast agendapunt. 4. Kwaliteitsmedewerkers en contractmanagers van de gemeente doen steekproefsgewijs onderzoek naar de rechtmatigheid van de declaraties van zorgaanbieders. Als hier onrechtmatigheden uit naar voren komen, dan wordt dit verder uitgezocht. 5.

Het nieuwe contract biedt mogelijkheden om afwijkingen aan te pakken: ■ BIBOB (wet bevordering integriteitsbeoordelingen door het openbaar bestuur) gedurende de hele contractperiode. ■ Formele controle, fraudeonderzoek en materiële- en kwalitatieve controle (waaronder een detailonderzoek). ■ Aan de hand van de uitkomsten van controles en onderzoeken kan terugvordering van te veel ontvangen zorggeld gedaan worden. Graag ons kenmerk vermelden bij uw reactie. Postadres: Postbus 511, 2003 PB Haarlem

Kenmerk: SMSR/2022/1433750 Telefoonnummer: 14 023 | www.haarlem.nl

2/4

4. Het onderzoek naar zorgfraude in Haarlem is momenteel belegd bij de sociale recherche. Geldt dat zowel voor de fraude met PGB's als de fraude door gecontracteerde partners ? Antwoord: In de gemeente Haarlem wordt gewerkt met een zorgfraudeteam waar vanuit verschillende disciplines signalen van zorgfraude (Wmo en Jeugdwet) besproken en beoordeeld worden. Team Sociale Recherche is voorzitter van dit team en is gezien hun rol en bevoegdheid in regie over het onderzoek naar signalen van zowel fraude met persoonsgebonden budgetten als over het

onderzoek naar fraude door gecontracteerde zorgaanbieders. Vanuit de betrokken disciplines

worden verschillende acties opgezet ter preventie van zorgfraude en adequate signalering ervan. Een

voorbeeld daarvan is het onderzoek naar de prestatielevering Pgb's Wmo waarover het college de

raad in mei van dit jaar heeft geïnformeerd: 20220585634-1-Qnderzoek-Prestatielevering-Pgb-sWmo.pdf (haarlem.nl). Voor, tijdens en na het onderzoek zijn verschillende betrokken disciplines betrokken zoals kwaliteitsmedewerkers, account- en contractmanagers, beleidsadviseurs en juridische zaken.

Na het onderzoek door de Sociale Recherche wordt er een adviesrapportage overgedragen aan de afdeling die de regeling (Wmo of Jeugdwet) uitvoert. Op basis van de rapportage wordt besloten

welke maatregelen genomen worden.

5a. Hoeveel zaken van zorgfraude in Haarlem zijn de afgelopen twee jaar geconstateerd? Hoeveel gevallen van PGB fraude betrof het? Hoeveel fraude door gecontracteerde partners betrof het? Antwoord: Het afgelopen jaar zijn er 2 onderzoeken naar zorgfraude afgerond. Daarnaast is 1 zaak in onderzoek en in de afrondende fase. Op dit moment zijn er nog 27 signalen van zorgfraude die beoordeeld en waar nodig onderzocht moeten worden. In de twee genoemde zaken betreft het Pgb-fraude. Fraude door gecontracteerde partijen hebben wij niet geconstateerd.

5 b. Welke bedragen zijn door Haarlem geïnvesteerd in het onderzoek naar fraude en wat zijn de

opbrengsten als gevolg van dit onderzoek? Voor, tijdens en na het onderzoek naar signalen van zorgfraude zijn verschillende disciplines betrokken zoals sociaal rechercheurs, kwaliteitsmedewerkers, account- en contractmanagers, beleidsadviseurs en juridische zaken. Binnen team Sociale Recherche zijn enkele vaste medewerkers betrokken bij het onderzoek naar zorgfraude maar worden ook regelmatig extra handhavingsmedewerkers uit het team ingezet tijdens een onderzoek. Onderzoeken naar signalen van zorgfraude zijn langdurig en complex. Wij herkennen ons dan ook in het rapport van de Algemene Rekenkamer 'Een zorgelijk gebrek aan daadkracht' waarin de complexiteit van de aanpak goed tot uitdrukking is gebracht. Graag ons kenmerk vermelden bij uw reactie. Postadres: Postbus 511, 2003 PB Haarlem

Kenmerk: SMSR/2022/1433750 Telefoonnummer: 14 023 | www.haarlem.nl

3/4

De opbrengst zit in het beëindigen van de onrechtmatigheid en de eventuele terugvordering van verstrekkingen.

6. Is de wethouder op de hoogte van het rapport 'Van pionieren naar structureren' dat in mei 2022 is uitgekomen? Antwoord: Ja, de wethouder is bekend met het rapport.

7. Zijn er aanwijzingen dat zorgfraude in Haarlem heeft geleid tot ondermijning?

Antwoord: Ja, tijdens één van de onderzoeken naar zorgfraude zijn daar aanwijzingen voor.

8. Is de wethouder bereid om een bijeenkomst te organiseren voor ambtenaren en bestuurders waarbij het onderwerp zorgfraude en toezicht centraal zal staan? Antwoord: Nee, op dit moment is het organiseren van een bijeenkomst niet opportuun. De wethouder onderkent terdege het belang van een brede kennisdeling over het onderwerp zorgfraude, maar is van mening dat er zowel ambtelijk als bestuurlijk voldoende informatie beschikbaar is over het onderwerp. Er wordt daarnaast voldoende ingezet op deskundigheidsbevordering van betrokken medewerkers. Een voorbeeld daarvan is het lezen en interpreteren van jaarrekeningen door contractmanagers zodat eventuele onrechtmatigheden tijdig gesignaleerd worden.

Hoogachtend,

Het college van burgemeester en wethouders, de secretaris.

de burgemeester,

mr. C.m. Lenstra

Graag ons kenmerk vermelden bij uw reactie. Postadres: Postbus 511, 2003 PB Haarlem

Kenmerk: SMSR/2022/1433750 Telefoonnummer: 14 023 | www.haarlem.nl

4/4