Advies college op Initiatiefvoorstel D66, GLH, CDA, AP en PVDD invoeren nul-emissiezone voor brom- en snorfietsen per 2026 (getekend)

Gemeente Haarlem

Raadsfracties D66, GLH, CDA, AP en PVDD T.a.v. Dimitry van den Berg, Steven Jonker (D66) Janneke Barten (Groenlinks); Ron Dreijer (CDA); Gertjan Hulster (Actiepartij); Janneke Moedt (PVDD)

Ons kenmerk

OMB/2024/145278

Datum

30 januari 2024

Afdeling Contact

Omgevingsbeleid M.A.H.G. Plantaz 0642640241

Telefoon

E-mail

mahgplantaz@haarlem.nl

Onderwerp: Advies van het college op Initiatiefvoorstel D66, GLH, CDA, AP, PVDD invoeren nul-

emissiezone voor brom- en snorfietsen per 2026. Geachte heer Van den Berg, Jonker, Dreijer en Hulster; Geachte mevrouw Barten en Moedt,

Op 30 november 2023 heeft u tijdens de raadsvergadering een initiatiefvoorstel ingediend met als titel Ontwerpbesluit invoering nul-emissiezone brom- en snorfietsen Haarlem per 2026. Daarin geeft

u aan dat u de huidige milieuzone voor vrachtwagens, die momenteel wordt omgezet naar nulemissiezone voor vracht- en bestelauto's, wilt uitbreiden met een nul-emissievoorschrift voor brom-

en snorfietsen, ingaand per 2026. Met deze brief reageren wij op uw voorstel.

Wij hebben waardering voor uw inzet om de uitstoot en hinder als gevolg van Haarlemse mobiliteit

te verminderen, in dit geval middels een nul-emissiezone voor brom- en snorfietsen. Milieu- en nulemissiezones zijn belangrijke maatregelen die een gemeente zelf kan nemen om haar uitstoot van luchtverontreiniging en broeikasgassen te verminderen. Daarom is de gemeente Haarlem al druk

bezig met de realisatie van een nul-emissiezone voor vracht- en bestelwagens (=nul-emissiezone stadslogistiek). Ook is uitbreiding per 2026 met een zone voor brom- en snorfietsen voorzien in ons coalitieakkoord als volgende stap in het uitstootloos maken van mobiliteit in Haarlem. Om de luchtkwaliteit verder te verbeteren, geluidoverlast te verminderen en de Haarlemse impact op het

klimaat verder te verkleinen. Tegelijkertijd hebben we in de zomer van 2026 in de raad gesproken

over de noodzaak tot het stellen van prioriteiten op de verschillende beleidsterreinen om tot de uitvoering van de ambities te komen. Hierbij is reeds besproken dat het realiseren van een nul-

emissiezone voor brom- en snorfietsen als ambitie blijft staan, maar de uitvoering later plaats zal moeten vinden.

Hieronder leest u de kanttekeningen bij uw voorstel die maken dat wij uw voorstel ontraden, ook al delen wij uw ambitie. In hoofdzaak betreft dit de ingangsdatum van 2026, die een tijdige realisatie

van de zone voor stadslogistiek (2025) in de weg zal zitten. Hieronder geven wij onze overwegingen.

Graag ons kenmerk vermelden bij uw reactie. Postadres: Postbus 511, 2003 PB Haarlem

Kenmerk: OMB/2024/145278 Telefoonnummer: 14 023 | www.haarlem.nl

1/4

1. De opgave voor de gemeente om een nul-emissiezone voor brom- en snorfietsen in te voeren is groot, mede omdat Haarlem daar (bijna) alleen voor staat. Anders dan bij de invoering van een nul-emissiezone voor stadslogistiek is er bij een zone voor brom- en snorfietsen geen georganiseerd samenwerkingsverband waarop kan worden teruggevallen. De Uitvoeringsagenda Stadslogistiek (UAS) is een brede landelijke samenwerking van gemeenten (29) die een nul-emissiezone stadslogistiek invoeren; het Rijk; belangenorganisaties voor bedrijfsleven en milieu; en kennisinstituten. Binnen UAS worden afspraken gemaakt om te komen tot geharmoniseerde, breed gedragen regels en uitzonderingen. Waar nodig wordt onderzoek gedaan naar gegevens nodig voor de afspraken, voor onderbouwing van besluitvorming door de gemeentes en voor de technische invulling van de zones. De opgedane kennis wordt ontsloten via een website en vertaald naar o.a. stappenplannen voor gemeenten én bedrijven. Gezamenlijke of op elkaar afgestemde communicatie naar belanghebbenden vindt plaats, en -niet in de laatste plaats-, er wordt een digitaal Centraal Loket ingesteld voor (vrijwel) alle ontheffingen, die bovendien voor alle zones gelden.

Het rijk faciliteert en ondersteunt de samenwerking actief, zorgt dat afspraken geborgd worden in wetgeving, en verstrekt ook subsidies aan voertuigbezitters om de aanschaf van een uitstootloos voertuig te stimuleren. Alles bij elkaar ontzorgt deze samenwerking de gemeenten enorm. Zelfs dan blijkt de invoering en exploitatie van zo'n zone een groot, niet te onderschatten project, waar in het initiatiefvoorstel onvoldoende rekening mee is gehouden.

Al die faciliteiten ontbreken bij de invoering van nul-emissiezones voor brom- en snorfietsen. Het Rijk ziet daar geen prioriteit in wegens het zeer lokale effect en ook gemeenten hebben eerder geen interesse getoond in bijvoorbeeld harmonisatie. Hoogstens kan Haarlem gebruik maken van de ervaring van een paar gemeenten die eerder al een milieuzone voor brom- en snorfiets hebben opgezet, en de enkele, deels dezelfde, gemeenten die ook een nul-emissiezone voor deze voertuigen overwegen. Het initiatiefvoorstel leunt daar zwaar op. Maar dan nog zal voor de toepassing in Haarlem veelvuldig het vliegwiel moeten worden uitgevonden. Bij invoering in 2026 zullen de andere steden die deze stap zetten nog maar net enige ervaring met de werking hebben en zullen we zelf ook maar net enige ervaring hebben opgebouwd met de impact in de praktijk van nul-emissievoorschriften, in dit geval voor de stadslogistiek. Het leereffect is dus beperkt. Een en ander betekent dat de invoering van een zone voor brom- en snorfietsen veel aandacht en capaciteit zal opeisen die wellicht zelfs die van een zone voor vracht- en bestelwagens zal overstijgen. Uitgaand van een minimale invoeringsperiode van twee jaren zullen in het eerste jaar al veel werkzaamheden moeten plaatsvinden.

Te beginnen met het actualiseren van het effectenonderzoek van een paar jaar terug, rekening houdend met andere maatregelen en beleid in Haarlem en/of landelijk die effecten hebben op brommers en snorfietsen. Ook een belangrijk deel van de besluitvorming en communicatie van voornemen en besluiten naar de doelgroep zal

Graag ons kenmerk vermelden bij uw reactie. Postadres: Postbus 511, 2003 PB Haarlem

Kenmerk: OMB/2024/145278 Telefoonnummer: 14 023 | www.haarlem.nl

2/4

4* in het eerste jaar nodig zijn. Een doelgroep die bovendien op vrijwel geen enkel punt overeenkomt met die van de nul-emissiezone stadslogistiek.

2. Inzet in 2024 voor de nul-emissiezone brom- en snorfietsen vertraagt de invoering van de zone voor stadslogistiek. De nul-emissiezone voor stadslogistiek eist in 2024 alle beschikbare aandacht en capaciteit op om een ingangsdatum van 1 januari 2025 binnen bereik te houden. Een uitbreiding van de capaciteit daarvoor zou zelfs wenselijk zijn maar stuit simpelweg op de krapte op de arbeidsmarkt, en op topdrukte bij adviesbureaus die zelf ook met die krapte te maken hebben. Indien een deel van onze capaciteit ook nog eens weglekt naar werkzaamheden voor de zone voor brom/snorfiets zal dit gevolgen hebben voor de ingangsdatum van de zone stadslogistiek, die wat het college betreft prioriteit heeft. Dit vanwege de grotere effectiviteit voor verbetering van de luchtkwaliteit in Haarlem en de klimaatimpact, en gemaakte afspraken en gewekte verwachtingen.

Al met al is de personele capaciteit op dit gebied intern (en ook op de markt) zeer krap. 3. Het Initiatiefvoorstel is onvoldoende uitgewerkt voor een Ontwerpbesluit tot invoering en inspraak.

Het college is van mening dat het Initiatiefvoorstel te weinig is uitgewerkt om te dienen als

Ontwerpbesluit over invoering en inspraak daarop. In het Ontwerpbesluit over de nulemissiezone Stadslogistiek kon nog worden voortgebouwd op het eerdere voorwerk voor de milieuzone, waarin de vervolgstap van aanscherping in 2025 tot nul-emissiezone al zoveel mogelijk was meegenomen.

Het Initiatiefvoorstel is gebaseerd op gegevens en prognoses van inmiddels alweer enkele jaren geleden; bovendien wordt geen aandacht besteed aan andere maatregelen die ook kunnen

leiden tot minder milieu-impact en hinder door brommers en scooters, zoals toegangsverboden voor brommers en scooters, wellicht meer regulering of handhaving van bezorgingsverkeer,

snorfiets naar de rijbaan. Zulke relaties met andere maatregelen of beleid zijn ook relevant voor

de inrichting en handhaving van de zone. Op dit moment zouden zienswijzen volgens het college onvoldoende beantwoord kunnen worden. Hoogstens zou een oriënterende participatieronde

vooraf een optie zijn, waarmee tevens het draagvlak, de eventuele wenselijkheid van een sloopregeling of tegemoetkoming, en het al dan niet toereikend zijn van de voorgestelde ontheffingen gepeild zouden kunnen worden. Voor een echte zienswijzenronde dient naar mening van het college ook het al of niet bieden van een sloop- of compensatieregeling

uitgewerkt te zijn, aangezien hierover veel vragen te verwachten zijn. Deze wenselijkheid het Initiatiefvoorstel eerst te detailleren en onderliggende gegevens te actualiseren geeft des te meer aan dat er al direct in het eerste jaar van een voorbereidings- en

invoerperiode veel werk te doen valt.

Graag ons kenmerk vermelden bij uw reactie. Postadres: Postbus 511, 2003 PB Haarlem

Kenmerk: OMB/2024/145278 Telefoonnummer: 14 023 | www.haarlem.nl

3/4

Resumé en conclusie

Hoewel het college zich kan vinden in de milieudoelstellingen van het initiatiefvoorstel en dit thema

ook is opgenomen in het coalitieakkoord wordt het voorstel ontraden. Dit is in lijn met de eerdere besprekingen in de zomer van 2023 over de noodzaak tot het stellen van prioriteiten. Het voornaamste bezwaar betreft de planning, met een ingangsdatum per 2026. De werklast in 2024 die

dit zou opleveren zou onherroepelijk leiden tot vertraging in de realisatie van de nul-emissiezone voor vracht en bestelwagens, die daardoor pas later zou kunnen ingaan. De hoge verwachte

werklast van invoering hangt onder meer samen met de geringe mogelijkheden tot samenwerking en

harmonisering, de nieuwe, niet-zakelijke doelgroep, en gebrek aan ondersteuning vanuit het rijk. Nu hebben we al die faciliteiten niet en is de benodigde capaciteit niet beschikbaar, dat is voldoende kenbaar gemaakt door college en gemeente. Vertraging voor de nul-emissiezone voor vracht- en bestelwagens willen wij absoluut vermijden. Dat betekent dat invoering per 2026 voor de zone

brom/snorfiets niet haalbaar is.

Wij verwachten dat een start van voorbereidingen voor besluitvorming over de nul-emissiezone voor brom- en snorfietsen wèl haalbaar is zodra de zone voor vracht- en bestelwagens eenmaal volledig

operationeel is. Rekening houdend met de gewenningsperiode van vier maanden vanaf de formele ingangsdatum van die zone per 1 januari 2025, verwachten wij dat wij in de zomer van 2025 aan

werkzaamheden voor de zone voor brom- en snorfiets kunnen starten.

Het college adviseert daarbij nadrukkelijk om dan te beginnen met een nieuwe afweging van het invoeren van de zone, haar omvang en het tijdpad. Dit op basis van zo actueel mogelijke gegevens en prognoses over de samenstelling van het wagenpark, met name de ingroei van elektrische brom- en

snorfietsen, de ontwikkeling van de populariteit van brom- en snorfietsen in vergelijking met andere

tweewielers, en de relatie met andere maatregelen om overlast door brom- en snorfietsen te voorkómen. Tevens gebruikmakend van onze eigen lokale ervaring met de invoering van de nul-

emissiezone stadslogistiek. In die nieuwe afweging kan dan ook een goed onderbouwde planning en

exacte invoeringsdatum worden vastgelegd en gecommuniceerd.

Hoogachtend, Het college van burgemeester en wethouders, de secretaris,

de burgemeester,

mr. C.M. Lenstra

drs. J. Wienen

Graag ons kenmerk vermelden bij uw reactie. Postadres: Postbus 511, 2003 PB Haarlem

Kenmerk: OMB/2024/145278 Telefoonnummer: 14 023 | www.haarlem.nl

4/4