Aanvraag Specifieke Uitkering Meerkosten Energie Openbare Zwembaden (SPUK-MEOZ)

Collegebesluit

Onderwerp Aanvraag Specifieke Uitkering Meerkosten Energie Openbare Zwembaden (SPUK-MEOZ) Nummer 2023/999684 Portefeuillehouder Raadt, E. de Programma/beleidsveld 1.2 Sport Afdeling JOS Auteur Boorder, M. de Telefoonnummer 023-5113635 Email mdeboorder@haarlem.nl Kernboodschap De hoge energieprijzen hebben een grote impact op de openbare zwembaden. Deze zwembaden zijn van groot belang voor de sportinfrastructuur. Om de openbare zwembaden te behouden, kan de gemeente een aanvraag indienen voor een gedeeltelijke vergoeding van de meerkosten voor energie in 2022 en 2023 van openbare zwembaden. Dit kan via de Regeling specifieke uitkering meerkosten energie openbare zwembaden (SPUK-MEOZ). De regeling is vormgegeven als een specifieke uitkering aan de gemeente, omdat dit de mogelijkheid geeft om steun te verlenen in lijn met de financiële relatie die al tussen het openbare zwembad en de gemeente bestaat. In Haarlem worden de openbare zwembaden geëxploiteerd door SRO Kennemerland BV (SRO). Vandaar dat SRO de gemeente heeft verzocht een aanvraag in te dienen. Behandelvoorstel voor commissie

Het college stuurt dit besluit ter informatie naar de commissie samenleving

Relevante eerdere besluiten Besluit College d.d. 27 juni 2023

Mandateringsbesluit gemeente Haarlem 2022 (2022/0193090) Het college van burgemeester en wethouders Besluit: 1. De aanvraag Specifieke Uitkering Meerkosten Energie Openbare Zwembaden (SPUK-MEOZ) in te dienen. 2. Het college en de burgemeester, ieder voor zover het zijn bevoegdheid betreft, mandateren de Gemeentesecretaris de aanvraag SPUK-MEOZ te ondertekenen en bij het ministerie van VWS (DUS-I) in te dienen en voor het overige alles te doen noodzakelijk in het kader van de uitvoering van dit besluit. de secretaris,

Kenmerk: 2023/999684

de burgemeester,

1/6

1. Inleiding De hoge energieprijzen hebben een grote impact op de openbare zwembaden. Deze zwembaden zijn van groot belang voor de Haarlemse sportinfrastructuur. Om de openbare zwembaden te behouden, kan de gemeente voor een deel van de meerkosten voor energie gebruikmaken van de Regeling specifieke uitkering meerkosten energie openbare zwembaden (SPUK-MEOZ). Met deze regeling kan op aanvraag een specifieke uitkering worden verstrekt aan de gemeente voor een gedeeltelijke vergoeding van de meerkosten voor energie (elektriciteit, gas en stadsverwarming) die een openbaar zwembad in 2022 heeft gehad en over het jaar 2023 zal hebben als gevolg van de algehele prijsstijgingen op de energiemarkt. De regeling is vormgegeven als een specifieke uitkering aan de gemeente, omdat dit de mogelijkheid geeft om steun aan een openbaar zwembad te verlenen in lijn met de financiële relatie die al tussen het openbare zwembad en de gemeente bestaat. Gemeenten hebben beleidsvrijheid ten aanzien van de manier waarop zij de openbare zwembaden binnen hun gemeente ondersteunen. Dit kan bijvoorbeeld via een aanvullende subsidie, een verhoging van de exploitatiebijdrage, via huurkortingen of direct via de begroting van de gemeente. In Haarlem worden de zwembaden geëxploiteerd door SRO.

SRO draagt ook de lasten van de gestegen energieprijzen en heeft daarom de gemeente verzocht een aanvraag voor deze regeling in te dienen en de eventuele compensatie via een huurkorting aan SRO beschikbaar te stellen. Voor de SPUK-MEOZ is in totaal 205,5 miljoen euro beschikbaar voor de looptijd van de regeling. Indien het totaal aangevraagde bedrag het uitkeringsplafond overschrijdt, wordt het beschikbare bedrag naar rato verdeeld over de aanvragen die in de aanvraagperiode zijn gedaan 2. Besluitpunten college Het college besluit: 1. De aanvraag Specifieke Uitkering Meerkosten Energie Openbare Zwembaden (SPUK-MEOZ) in te dienen. 2. Het college en de burgemeester, ieder voor zover het zijn bevoegdheid betreft, mandateren de Gemeentesecretaris de aanvraag SPUK-MEOZ te ondertekenen en bij het ministerie van VWS (DUS-I) in te dienen en voor het overige alles te doen noodzakelijk in het kader van de uitvoering van dit besluit.

Kenmerk: 2023/999684

2/6

3. Beoogd resultaat Met de aanvraag van de Specifieke Uitkering Meerkosten Energie Openbare Zwembaden willen wij voorkomen dat de gemeente en/of SRO Kennemerland BV financieel nadeel ondervindt van de gestegen energiekosten. Een nadeel dat voor de gemeente en/of SRO Kennemerland BV kan oplopen tot circa € 805.000, - over 2022 en 2023. 4. Argumenten 4.1 De aanvraag van een uitkering boven €500k is een bevoegdheid van het college Conform het mandaatbesluit 2022 (BBV 2022/0193090) is het indienen van een subsidieaanvraag (waar qua procedure specifieke uitkeringen ook toe gerekend worden) groter dan € 500.000,voorbehouden aan het college en niet gemandateerd aan de ambtelijke organisatie. Het collegebesluit is daarom noodzakelijk. 4.2 Partijen ondervinden van de gestegen energiekosten een financieel nadeel dat met de SPUK-aanvraag grotendeels wordt ondervangen SRO exploiteert in opdracht van de gemeente de openbare zwembaden in Haarlem. De energiekosten komen daarbij voor rekening van SRO. De gestegen energiekosten leveren voor SRO een direct financieel nadeel op. SRO ontvangt vanuit de gemeente voor hun dienstverlening een exploitatiebijdrage die jaarlijks geïndexeerd wordt om prijsstijgingen op te kunnen vangen. De energiekosten zijn echter zo explosief gestegen, dat de indexatie niet meer toereikend is. De gemeente is in dat geval aan zet om SRO voor haar nadeel te compenseren.

Dit levert voor de gemeente dan een financieel nadeel. Het rijk heeft echter het belang van het openhouden van openbare zwembaden onderkent en een landelijke compensatieregeling ingesteld om de openbare zwembaden in Nederland zoveel mogelijk open te houden. Deze regeling is vormgegeven in een specifieke uitkering aan gemeenten Op basis van de gegevens die SRO aanlevert zal de gemeente deze SPUK-MEOZ aanvragen en op haar beurt ter beschikking stellen aan SRO in de vorm van een gedeeltelijk huur kwijtschelding voor de zwembaden. 4.3 Financiën De hoogte van de specifieke uitkering wordt bepaald door te berekenen hoeveel meerkosten een openbaar zwembad heeft gemaakt in 2022 en 2023 voor elektriciteit, gas en stadswarmte. Onder meerkosten wordt verstaan het verschil in energieprijs per eenheid van elektriciteit, gas of stadswarmte dat door een openbaar zwembad is betaald voor het verbruik in 2022 en 2023 boven op het marktconforme tarief dat gold in 2019. Dit marktconforme tarief wordt in de regeling aangehaald als het referentietarief.

Kenmerk: 2023/999684

3/6

Het percentage van de meerkosten dat door de specifieke uitkering wordt gedekt, bedraagt 70% voor 2022. Voor 2023 loopt het percentage met 10 procentpunt per kwartaal af, van 60% in het eerste kwartaal tot 30% in het vierde kwartaal van 2023. Met deze afnemende compensatie benadrukt het kabinet dat het van belang is dat de sector zelf op zoek moet naar een duurzame oplossing voor stijgende energieprijzen, en dat de overheidssteun een tijdelijk karakter heeft. Voor de periode 1 januari 2022 tot 31 december 2023 wordt een SPUK-MEOZ aangevraagd. Op basis van de door SRO aangeleverde gegevens over verbruik en energiekosten en bovengenoemde uitgangspunten van de regeling resulteert dit in een SPUK-aanvraag van circa € 805.000. De aanvraag is toegevoegd in Bijlage 1. 5. Risico’s en kanttekeningen 5.1 Er is een vastgesteld plafond voor de uitkering Er is door het rijk een uitkeringsplafond van € 205 mln. vastgesteld. Uit hoofde van het plafond wordt het beschikbare bedrag naar rato over de gemeenten verdeeld indien het totaal aangevraagde bedrag wordt overschreden. Het risico bestaat dat de regeling overvraagd wordt en de gemeente slechts een deel van de meerkosten vergoed krijgt. In dat geval zal de gemeente minder huur kunnen kwijtschelden aan SRO. Voor de gemeente is de SPUK in principe kostenneutraal.

5.2 Deadline aanvraag SPUK Gemeenten kunnen deze SPUK-MEOZ aanvragen via de website van DUS-i. De uitvoeringsregels zijn tegelijk gepubliceerd met de openstelling van de regeling en gedurende deze periode nog een aantal keren verduidelijkt of aangepast door DUS-I. De aanvraagperiode was van 22 mei 2023 tot en met 23 juni 2023. De gemeente Haarlem moest de SPUK-aanvraag dus uiterlijk 23 juni 2023 hebben ingediend bij het ministerie van VWS. Door de wijzigingen kon een juist aanvraag pas 23 juni ingediend worden. Deze aanvraag is eenmalig voor 2022 en kan niet herzien worden of op later tijdstip ingediend worden. Door de aanvraag en de mandatering van de gemeentesecretaris nu achteraf te bekrachtigen door het college kon de aanvraag tijdig ingediend worden. 5.3 Alleen TEK óf SPUK-MEOZ mogelijk De meerkosten 2022 en 2023 komen niet voor vergoeding in aanmerking indien het openbare zwembad voor dezelfde in aanmerking komende kosten subsidie heeft aangevraagd, of zal aanvragen op grond van de Tegemoetkoming Energiekosten energie-intensief mkb (TEK). Met deze bepaling wil het rijk voorkomen dat openbare zwembaden meermaals gecompenseerd worden voor dezelfde kosten. SRO heeft in de aanvraag richting de gemeente verklaard voor de zwembaden geen TEK aan te hebben gevraagd of aan te zullen vragen.

Kenmerk: 2023/999684

4/6

5.4 Lagere vaststelling bij lagere energiekosten Indien achteraf bij de eindverantwoording blijkt dat SRO in 2023 minder energie heeft verbruikt of tegen een gunstiger tarief heeft kunnen inkopen, wordt de specifieke uitkering door het ministerie van VWS lager vastgesteld. De SPUK wordt via een voorlopige en gedeeltelijke huur kwijtschelding aan SRO Kennemerland BV ter beschikking gesteld. In deze kwijtschelding wordt geborgd dat de uitvoering van de onderlinge afspraken met betrekking tot de betaling, hoogte en afrekening van de SPUK en eventuele daaraan verbonden risico’s bij SRO is belegd. De gemeente Haarlem is voor zover mogelijk gevrijwaard van mogelijke financiële- en/of juridische risico’s van de SPUK-aanvraag met betrekking tot de door SRO opgevoerde en aangegeven kosten 5.5 Er is geen sprake van staatssteun Zoals door VWS gesignaleerd, bij het besteden van de middelen uit de SPUK door gemeenten kan er sprake zijn van staatssteun en het is aan de gemeente om aan te tonen dat de maatregel conform staatssteunregels wordt uitgevoerd. Door de SPUK aan SRO ter beschikking te stellen via een gedeeltelijke kwijtschelding van de huur wordt geborgd dat de gemeente in overeenstemming met de staatsteunregels handelt. Er is dus geen sprake van staatsteun.

5.6 verduurzamingsplan noodzakelijk voor compensatie Q4 2023 De compensatie via deze SPUK-regeling bouwt per kwartaal in 2023 af. Met deze afnemende compensatie benadrukt het rijk dat het van belang is dat de sector zelf op zoek moet naar een duurzame oplossing voor stijgende energieprijzen, en dat de overheidssteun een tijdelijk karakter heeft. Om die reden komt een openbaar zwembad in het vierde kwartaal van 2023 enkel in aanmerking voor ondersteuning indien er een verduurzamingsplan voor het zwembad wordt opgesteld. Op dit moment loopt er vanuit de afdeling Vastgoed een onderzoek naar de verduurzaming en renovatie van zwembad de Houtvaart. 6. Uitvoering  Na indienen van de aanvraag wordt de aanvraag beoordeeld door het ministerie van VWS, waarna de gemeente geïnformeerd wordt of de specifieke uitkering wordt toegewezen.  Indien de specifieke uitkering wordt toegekend, wordt dit aan de gemeente bekendgemaakt via een beschikking.  De gemeente ontvangt vanuit het rijk twee voorschotten. Een voorschot meerkosten 2022 en een voorschot meerkosten 2023.  Het financieel beheer en de verantwoording wordt belegd bij het Subsidiebureau, afdeling Vastgoed en bij SRO ten behoeve van de verantwoording van de energiekosten voor 2023.

 Na ontvangst van de beschikking en voorschotten zal afdeling Vastgoed de huur voor de zwembaden voorlopig en gedeeltelijk kwijtschelden in samenspraak met SRO op basis van de inschatting van het energie verbruik en de kosten van 2023.  De rest van de te ontvangen middelen uit de SPUK worden door de gemeente gereserveerd (als vooruit ontvangen bedrag), zodat deze beschikbaar zijn voor afrekening met het Rijk

Kenmerk: 2023/999684

5/6



De gemeente moeten de uitkering uiterlijk 15 juli 2024 verantwoorden. De verantwoording verloopt via de jaarrekening van de gemeente en de systematiek van ‘Single information, Single audit’ (SiSa-systematiek). Met SRO worden afspraken gemaakt over het tijdig leveren van de documenten waar het energieverbruik 2023 en de energiekosten 2023 uit blijken zodat de gemeente tijdig de SISA verantwoording kan afleggen.

7. Bijlagen Bijlage 1: SPUK-MEOZ aanvraag Haarlem

Kenmerk: 2023/999684

6/6