Aanvraag krediet en afgeven garantstelling nieuwe turnhal - getekend raadsstuk 22 april 2021

Gemeente Haarlem

Raadsstuk

Onderwerp

Aanvraag krediet en afgeven garantstelling nieuwe turnhal Nummer

2020/743288__________________________________________________________

Portefeuillehouder

Rog, M.R.J.____________________________________________________________

Programma/beleidsveld

1.1 Onderwijs en sport_________________________________________________

Afdeling

JOS____________________________________________________________ -

Auteur

Lems, M._____________________________________________________________

Telefoonnummer

023-5114514__________________________________________________________

Email

mlems@haarlem.nl____________________________________________________

Kernboodschap

Turnvereniging HLC en de gemeente hebben in de afgelopen anderhalf jaar een

intensief proces doorlopen en de (financiële) haalbaarheid van de bouw van een nieuwe turnhal onderzocht. Verschillende exploitatiescenario's zijn onderzocht en een gedetailleerde businesscase is opgesteld. Turnvereniging HLC financiert via een lening de nieuwe turnhal grotendeels zelf, maar heeft voor een haalbare businesscase wel financiële ondersteuning gevraagd aan de gemeente. De

gemeente stelt een krediet van €1.700.000 beschikbaar en staat daarnaast garant voor de overeenkomst tot lening die HLC aangaat met een financier voor

maximaal € 3.675.000. Het afgeven van een garantstelling aan HLC is een bevoegdheid van het college. Het beschikbaar stellen van een krediet voor een bijdrage aan een nieuwe turnhal

wordt ter besluitvorming voorgelegd aan de raad. Behandelvoorstel voor

De commissie samenleving wordt verzocht advies te geven aan de raad over het

commissie

voorstel van het college in paragraaf 2 en over de wijze van agendering van het raadsstuk in de raadsvergadering. Integraal uitvoeringsplan sportaccommodaties 2018 - 2028 'Sport aan zet'

Relevante eerdere

(2018/15838)

besluiten

Vaststellen geactualiseerde Investeringsagenda binnensport 2019 - 2022 (2019/237490) Startnotitie 'Jaap Edenlaan, realiseren nieuwbouw turnhal' (2020/236760)

Nota Garanties en Leningen (2013/34361) Besluit College

1.

d.d. 16 maart 2021

2.

Het college stelt het voorstel aan de raad vast. Het college besluit voorts:

a.

garant te staan voor de overeenkomst tot lening die HLC aangaat met een financier voor maximaal € 3.675.000.

Kenmerk: 2019/842194

1/8

Op grond van de economische en financiële belangen van de gemeente en

b.

HLC en om een onevenredige bevoordeling/benadeling van derden te voorkomen (artikel 10, tweede lid aanhef en onder b van de Wet openbaarheid van bestuur) geheimhouding op te leggen aan de raad

inzake bijlagen IA, 1B, IC en 1D ex art 25 Gemeentewet.

De secretaris,

de burgemeester,

De raad der gemeente Haarlem,

Besluit Raad d.d

(wordt

e

Gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders.

griffie)

Besluit: 1.

Het beschikbaar stellen van een krediet van € 1.700.000 voor een bijdrage aan een nieuwe turnhal en dit ten laste te brengen van het IP 81.30.

2.

Op grond van de economische en financiële belangen van de gemeente en

HLC en om een onevenredige bevoordeling/benadeling van derden te voorkomen (artikel 10, tweede lid aanhef en onder b en g van de Wet openbaarheid van bestuur) de voorlopig door het college opgelegde geheimhouding op grond van artikel 25, derde lid van de Gemeentewet in

zijn eerstvolgende vergadering te bekrachtigen voor de bijlagen IA, 1B, IC en 1D behorend bij het raadsvoorstel.

3.

De geheimhouding voor de bijlagen IA, 1B, IC en 1D behorend bij het

raadsvoorstel wordt automatisch opgeheven na gunning van de bouwopdracht.

g'

de voorzitter,

ïer,

/

Kenmerk: 2019/842194

2/8

4* 1. Inleiding Op 28 mei 2020 heeft de raad de startnotie 'Jaap Edenlaan, realiseren nieuwbouw turnhal'

vastgesteld. Met dit project wil de gemeente bereiken dat Turnvereniging HLC, met behulp van een

gemeentelijke financiële bijdrage en een garantstelling, een multifunctioneel te gebruiken turnhal

kan bouwen. Het project is opgenomen in de Investeringsagenda binnensport 2019 - 2022 (2019/237490).

Turnvereniging HLC en gemeente hebben in de afgelopen anderhalf jaar een intensief proces doorlopen waarin de (financiële) haalbaarheid van het project is onderzocht en de minimaal

benodigde financiële bijdrage van de gemeente is berekend. Verschillende exploitatiescenario's en ruimtelijke varianten zijn onderzocht. Er is een gedetailleerde businesscase opgesteld, waaruit blijkt

dat HLC de turnhal grotendeels zelf kan financieren. Voor een haalbare businesscase is wel financiële

ondersteuning van de gemeente nodig. Een krediet van €1.700.000 en daarnaast een garantstelling voor de overeenkomst tot lening die HLC aangaat met een financier voor maximaal € 3.675.000.

Het afgeven van een garantstelling (borgstelling als bedoeld in artikel 7:850 van het Burgerlijk Wetboek) aan HLC voor een lening om de nieuwbouw van de turnhal te kunnen financieren is een

privaatrechtelijke rechtshandeling en op grond van artikel 160, eerste lid aanhef en onder d van de

Gemeentewet de bevoegdheid van het college. Conform de nota Garanties en Leningen is geen voorhangprocedure vereist. Het beschikbaar stellen van een krediet van € 1.700.000 voor een

bijdrage aan een nieuwe turnhal wordt ter besluitvorming voorgelegd aan de raad. 2. Voorstel aan de raad Het college stelt de raad voor:

i.

Het beschikbaar stellen van een krediet van € 1.700.000 voor een bijdrage aan een nieuwe turnhal en dit ten laste te brengen van het IR 81.30.

2.

Op grond van de economische en financiële belangen van de gemeente en HLC en om een

onevenredige bevoordeling/benadeling van derden te voorkomen (artikel 10, tweede lid

aanhef en onder b en g van de Wet openbaarheid van bestuur) de voorlopig door het college opgelegde geheimhouding op grond van artikel 25, derde lid van de Gemeentewet in zijn

eerstvolgende vergadering te bekrachtigen voor de bijlagen IA, 1B, IC en 1D behorend bij het raadsvoorstel.

3.

De geheimhouding voor de bijlagen IA, 1B, IC en 1D behorend bij het raadsvoorstel wordt automatisch opgeheven na gunning van de bouwopdracht.

3. Beoogd resultaat

De realisatie van een nieuwe multifunctionele turnhal. Hierdoor blijft de turnsport breed toegankelijk voor alle Haarlemmers en worden capaciteitsproblemen voor de binnensport verminderd.

Kenmerk: 2019/842194

3/8

4. Argumenten 4.1. Dit besluit past in het ingezet beleid binnen programma 1.1 Onderwijs en sport en het

coalitieprogramma Duurzaam Doen Het vrijgeven van een krediet voor een bijdrage aan een nieuwe turnhal draagt bij aan programma 1 'maatschappelijke participatie' binnen het beleidsveld Onderwijs en Sport om zoveel mogelijk

Haarlemmers nu en in de toekomst (Groei van Haarlem) in de gelegenheid te stellen regelmatig te

bewegen en te sporten (programmadoelstelling 1.1.3). Met de bouw van de turnhal wordt een

ambitie volbracht uit het coalitieprogramma Duurzaam Doen van 1 juni 2018, waarin staat: "we realiseren een nieuwe turnhal".

4.2 De komst turnhal geeft een kwantitatieve en kwalitatieve impuls Turnvereniging HLC geeft momenteel turnles op meer dan vijftien locaties in Haarlem. Deze locaties

zijn door de (te) kleine afmetingen, ouderwetse inrichting en beperkte ruimte voor opslag van materialen met name voor de turnsport in mindere mate geschikt. HLC heeft ook een eigen

(verouderde) locatie in Schalkwijk op de Belgiëlaan 8. Met de komst van een sport specifieke turnhal, die tevens multifunctioneel gebruikt gaat worden, kan HLC kwalitatief betere lessen verzorgen en haar activiteiten verder uitbreiden. Naast de lessen kunnen in de sporthal ook wedstrijden

georganiseerd worden. Voor de wedstrijden wijkt HLC nu uit naar buurgemeenten. Verder is voor de

binding van leden één hoofdlocatie wenselijk. De bouw van de turnhal draagt ook bij aan de ambitie om het sportareaal kwantitatief en kwalitatief

te verbeteren. Door de komst van een nieuwe hoofdlocatie voor HLC, ontstaat ruimte voor andere sportverenigingen op andere locaties en worden capaciteitsproblemen voor de binnensport

verminderd. Daarnaast kan het onderwijs gebruik maken van de turnhal voor haar gymnastiek lessen.

4.3 In de nabije toekomst ontslaat er ruimtegebrek voor HLC

HLC maakt momenteel (onder andere) gebruik van de gymzalen bij de middelbare school het Schoter. Op die locatie wordt een nieuwe sporthal (sporthal Sportweg) gerealiseerd waar ook de

sportfuncties uit de Beijneshal in het Centrum gevestigd worden. Dit betekent dat er voor de turnvereniging vervangende ruimte nodig is. Doordat er nu al capaciteitsproblemen zijn voor de binnensport, kan dit niet (volledig) opgevangen worden binnen het bestaande sportareaal.

4.4 Er wordt uitvoerig geparticipeerd met stakeholders. De omgeving waar de turnhal wordt gebouwd kent een grote diversiteit aan stakeholders. Het betreft bewoners, sportverenigingen, stichting Honkbalweek Haarlem en de middelbare school het

Mendelcollege. In principe staan alle stakeholders positief tegenover de komst van een turnhal. Wel

hebben zij aangegeven zich zorgen te maken over de thema's parkeren, sociale veiligheid, ruimtelijke

inpassing van de turnhal en bereikbaarheid van de PNH-hal. Om hen zorgvuldig te kunnen betrekken is een brede klankbordgroep ingesteld waarin deze onderwerpen tijdens verschillende

Kenmerk: 2019/842194

4/8

bijeenkomsten zijn besproken. In januari 2021 is afzonderlijk met stakeholders gesproken over het

voorlopige ontwerp van de turnhal en de knelpunten die zij nog ervaren. Er worden gedurende het

gehele project bijeenkomsten georganiseerd. Zodra het ontwerp op hoofdlijnen gereed is, zal de buurt door middel van een huis-aan-huis verspreide brief op de hoogte worden gesteld en wordt mogelijk een (digitale) informatiebijenkomst georganiseerd.

4.5 Ruimtelijke inpassing van de turnhal is mogelijk

De ontwikkeling van de nieuwe turnhal is opgenomen in de visie Ontwikkelzone Orionweg Planetenlaan. Daarin is de stedenbouwkundige eis meegegeven om de nieuwe hal een markant en

passend hoekpunt te geven vanaf de zichtlijn van de Orionweg. Daarmee verdwijnt de bestaande PNH hal uit het zicht. Deze wordt over het algemeen gezien als een hal met een lage esthetische

waarde. De afgelopen periode zijn diverse varianten en posities op de locatie bestudeerd. De verschillende varianten zijn op basis van verschillende thema's (onder andere financiën, parkeren, sociale

veiligheid en toegankelijkheid PNH hal) beoordeeld. Dit heeft geresulteerd in het in bijlage 2

toegevoegde voorlopige ontwerp. Deze variant scoort het best op de onderdelen sociale veiligheid

en financieel. 4.7 Er is een positieve businesscase

Met een financiële bijdrage van € 1.700.000 (krediet) en een garantstelling voor de lening heeft HLC een positieve businesscase. via een lening financiert HLC de nieuwe turnhal grotendeels zelf. HLC lost

deze lening zelfstandig af zonder gemeentelijke subsidie. De gemeente staat wel garant voor de

lening, omdat geldverstrekkers zonder deze zekerheid een (te) hoge rente vragen en geen haalbare businesscase mogelijk is. Door de garantstelling van de gemeente kan HLC tegen een gunstig

rentetarief en gunstige voorwaarden geld lenen. Om het risico van de gemeente te beperken is door middel van een staffel een risico-opslag bepaald op advies van deTreasury commissie en worden

conform de nota Garanties en leningen zekerheden bedongen. HLC heeft externe adviseurs ingeschakeld om voor hen een business case te maken en te adviseren

over de lening die zij aangaan. In samenwerking met de gemeente is uitgerekend welke financiële bijdrage van de gemeente benodigd is voor een sluitende businesscase. Er is gedetailleerd gekeken naar de financiële onderbouwing voor de bouw van de turnhal en de daaraan gekoppelde benodigde

rente en afschrijving. Deze informatie is geanalyseerd op de effecten voor de financiering en

instandhouding van de turnhal in de komende 40 jaar. Er is gekeken naar mogelijke risico's op tegenvallers vanwege hogere rente of opslag, hogere bouwkosten en teruglopende inkomsten.

Hiervan zijn exploitatiescenario's gemaakt. Er is ook gebruik gemaakt van de jaarcijfers van HLC vanaf 2012 tot en met 2019. Hieruit blijkt een financieel stabiele en groeiende exploitatieprognose voor

2020 en verder. Ook is inzichtelijk gemaakt dat de stichting HLC met gelijkblijvende inkomsten kan blijven voldoen aan betalingsverplichtingen voor een nieuwe turnhal, zodat wordt voorkomen dat er aanspraak wordt gemaakt op een eventuele gemeentegarantie. Bij het calculeren is nog niet

Kenmerk: 2019/842194

5/8

uitgegaan van eventuele derde inkomsten door verhuur van de zaal. Wel hebben verschillende partijen aangegeven geïnteresseerd te zijn in het huren van de turnhal. Met het Mendelcollege is al een intentieovereenkomst aangegaan.

4.8 Financiën De nieuwe turnhal staat genoemd als één van de projecten in de Investeringsagenda binnensport 2019 - 2022. Het te verlenen krediet is gereserveerd in het Investeringsplan binnensport op de post

81.30 (€ 3.836.000 beschikbaar). De ambtelijke kosten worden gedekt uit een voorschotovereenkomst die is aangegaan met HLC. 5. Risico's en kanttekeningen 5.1 HLC kan mogelijk in de toekomst niet voldoen aan haar betalingsverplichtingen

De businesscase van HLC is uitgebreid besproken en beoordeeld, ook op mogelijke tegenvallers. Ook

heeft HLC binnen haar begroting rekening gehouden met de effecten van de Corona-maatregelen die in 2021 gelden. Toch bestaat het risico dat HLC in de toekomst niet in staat is aan haar betalingsverplichtingen te voldoen. In dat geval wordt een beroep gedaan op de gemeentelijke

garantstelling. Om het risico te beperken wordt een samenwerkingsovereenkomst opgesteld tussen de gemeente en HLC, waarin conform de nota Garanties en leningen zekerheden worden bedongen.

Daarin wordt onder meer vastgelegd dat HLC een reserve opbouwt van circa € 200.000 die alleen

mag worden aangewend met toestemming van de gemeente en dat bij het niet nakomen van betalingsverplichtingen de gemeente eigenaar wordt van de hal. De begroting van sportclub HLC is

aangescherpt en daarbij is onder meer rekening gehouden met de effecten van de Corona-

maatregelen die in 2021 gelden. 5.2 Verwerven grond Jaap Edenlaan door HLC Het één op één verkopen of in erfpacht uitgeven van de grond aan de Jaap Edenlaan aan HLC is niet

toegestaan. Het risico bestaat dat HLC de grond niet bemachtigt, maar een andere partij de grond koopt of pacht voor de bouw van een turnhal. De grond kan zowel verkocht worden als in erfpacht worden gegeven.

5.3 Verwerven grond Belgiëlaan door gemeente In de businesscase (bijlagen IA, 1B, IC en 1D) houdt HLC rekening met de verkoop van de grond en

opstallen aan de Belgiëlaan aan de gemeente. In de investeringsagenda binnensport staat

nieuwbouw van een sportzaal aan de Belgiëlaan benoemd. Het benodigde budget voor de verwerving van de grond en de realisatie van de sportzaal is voorzien binnen het IP sport. Op een nader moment wordt een kredietvoorstel voor de aankoop van de grond aan de raad voorgelegd.

5.4 Bijdrage gemeente getoetst aan het staatssteunkader Er is door juridische zaken een advies gegeven of een bijdrage van de gemeente Haarlem aan de

ontwikkeling van de turnhal kan worden gezien als een vorm van staatssteun. De gemeente heeft

Kenmerk: 2019/842194

6/8

aannemelijk gemaakt dat het interstate lijk handelsverkeer niet negatief wordt beïnvloed en er dus

geen sprake is van staatssteun. Er is aangetoond dat de aangeboden sportvoorzieningen een lokaal karakter hebben, dat de (bescheiden) ambities passen bij het lokale karakter en dat er sprake is van

enkel breedtesport en amateursport. 5.5 Er kan op piekmomenten een tekort aan parkeerplaatsen ontstaan In opdracht van HLC heeft Goudappel Coffeng een parkeerbalans opgesteld. De parkeerdruk kan

grotendeels worden opgevangen door het openstellen van de parkeergarage onder de PNH hal. Volgens deze parkeerbalans kan op een aantal momenten een tekort van vijf parkeerplaatsen

ontstaan. Dit doet zich voor als zowel Kinheim als HLC wedstrijden organiseren. Dit tekort kan mogelijk worden opgelost bij een herinrichting van de Pim Mulierlaan. Ook het actief stimuleren van het gebruik van fiets en OV door de sportverenigingen en zorgen voor een goede spreiding van de

wedstrijddagen kan bijdragen aan het verlichten van de parkeerdruk. 6. Uitvoering

De ontwikkeling doorloopt daar waar het voor de bouw van de turnhal relevant is de fases van het Haarlems Ruimtelijke Planproces. De initiatief-, definitiefase zijn inmiddels doorlopen. De volgende stap is het afronden en participeren over het voorlopig ontwerp en het maken van de

samenwerkingsovereenkomst, waarmee ook de ontwerpfase wordt afgerond. In de samenwerkingsovereenkomst worden de afspraken en voorwaarden rondom de financiële bijdrage, garantstelling en aan- en verkoop vastgeiegd.

Vervolgens wordt gestart met de voorbereiding- en tot slot de realisatiefase. In de

voorbereidingsfase wordt het definitief ontwerp gerealiseerd en wordt de juridisch-planologische

procedure doorlopen. In deze fase wordt door HLC tevens het proces tot verlening van een omgevingsvergunning ingezet. De realisatiefase richt zich op de daadwerkelijke uitvoering van het

project en op de overdracht van de gronden. Faseplanning: Ontwerpfase

Voorbereidingsfase

Realisatiefase

Voorlopig ontwerp van HLC

Q12021

Samenwerkingsovereenkomst

Q2 2021

Definitief Ontwerp HLC

Q2 2021

Aanvraag omgevingsvergunning

Q3 2021

Verlenen omgevingsvergunning

Q12022

Verkoop of in erfpacht geven en

03 2021-2022

overdracht gronden

Q12022

Start bouw

Kenmerk: 2019/842194

7/8

7. Bijlagen

Met deze nota worden de volgende openbare bijlagen 2, 3 en vertrouwelijke bijlagen IA, 1B, IC en 1D ex. Art 25 Gemeentewet meegestuurd:

1.

Business case (GEHEIM) Bijlage IA

Definitief Financieel Memorandum (GEHEIM)

Bijlage 1B

Financieel Memorandum 12 november 2020 (GEHEIM)

Bijlage IC

Memo meerjaren prognose HLC (GEHEIM)

Bijlage 1D

Meerjaren prognose HLC (GEHEIM)

2.

Bijlage 2

Voorlopig ontwerp

3.

Bijlage 3

Advies Treasury commissie

Kenmerk: 2019/842194

8/8