Aanpak overlast dak- en thuisloze mensen

Raadsinformatiebrief

Onderwerp Raadsinformatiebrief aanpak overlast dak- en thuisloze mensen. Nummer 2023/1467355 Datum college: 19 september 2023 Portefeuillehouder Wienen, J. Programma/beleidsveld 6.3 Openbare orde en veiligheid Afdeling VH Auteur M.L. Vendel Telefoonnummer 023-5114911 Email mvendel@haarlem.nl Bestemd voor: Het college stuurt deze raadsinformatiebrief ter kennisname naar de commissie Samenleving. Behoort bij onderwerp Aanpak overlast Hortusplein en zorgen om verwijderen bankje dat op verzoek van Actiepartij in de commissievergadering van juli 2023 is besproken. Bijlagen Niet van toepassing. Toename overlast mensen met OGGZ problematiek Haarlem centrum In het centrum van Haarlem wordt sinds de zomer meer overlast ervaren van mensen met OGGZ problematiek. Vooral omwonenden en ondernemers uit het gebied op en rond het Hortusplein met daarbij parkeergarage Raaks, en ondernemers rond het gebied Houtplein met parkeergarage Houtplein ervaren een forse toename van overlast en onveiligheid. Spaarnelanden geeft als beheerder van diverse Haarlemse parkeergarages al langer bij de gemeente aan dat de overlast en onveiligheid als gevolg van de aanwezigheid van mensen met OGGZ problematiek in en rond de parkeergarages groot is.

Achtergrond betrokken mensen De mensen die deze overlast veroorzaken hebben een diverse achtergrond, waarbij de gemene deler is dat zij vaak geen eigen woonplek hebben in combinatie met multi-problematiek1. Het zijn mensen die in de daklozenopvang verblijven, maar bijvoorbeeld ook mensen die in een beschermde woonomgeving wonen van het Leger des Heils of RIBW Transvaal wonen. Ook gaat het om dakloze mensen die niet in de opvang verblijven omdat zij hiervan geen gebruik wensen te maken of omdat zij vanwege hun gedrag tijdelijk zijn geschorst. Ervaren overlast en onveiligheid De overlast bestaat uit geluidsoverlast mede veroorzaakt onder invloed van middelengebruik. Ook is er sprake van wildplassen, van bevuiling van de parkeergarages, van openbare dronkenschap en (hard)drugsgebruik en dealgedrag, van vernieling van de omgeving, van bedelgedrag en van intimidatie van

1

Hierbij gaat het onder meer om (een combinatie van) psychiatrische- en/of verslavingsproblematiek en is er soms sprake van een (licht) verstandelijke beperking.

Kenmerk: 2023/1467355

1/4

omwonenden en bezoekers van de binnenstad en de parkeergarages. Op het Hortusplein vermengt de overlast van deze mensen zich soms met overlast door jongeren en horecabezoekers. Naast overlast is er ook enkele malen sprake geweest van een reeks auto inbraken en vernielingen in parkeergarages Raaks en Houtplein, waarbij het sterke vermoeden is dat één of meer personen van de OGGZ doelgroep hiervoor verantwoordelijk zijn. Het onderzoek naar de dader(s) loopt. Extra integrale aanpak Verschillende partijen werken vanuit hun taken en verantwoordelijkheden aan het begeleiden van mensen met OGGZ problematiek en aan de aanpak van overlast en onveiligheid. Vanwege de toename van overlast wordt, naast deze standaard inzet, vanuit het fysieke, het sociaal- en het veiligheidsdomein samengewerkt aan een extra integrale aanpak om de overlast te verminderen. Hierbij zijn niet alleen de verschillende domeinen van de gemeente aangesloten, maar ook ketenpartners als HVO Querido, Leger des Heils, GGZ inGeest, GGD, politie, Spaarnelanden, Stem in de Stad en Alpha Security. Ook de betrokken overlastgevers zelf worden zoveel als mogelijk bij de aanpak betrokken. De aanpak bestaat uit acties met een korte en een middellange termijn. Hieronder worden per domein kort de verschillende acties uiteengezet.

Extra zorg en ondersteuning  Sinds enkele maanden bieden HVO Querido en Leger des Heils extra outreachende zorg aan dakloze mensen die zich rond het Hortusplein begeven. Het doel van deze inzet is om de mensen die zij aantreffen aan te spreken op eventueel overlastgevend gedrag en om hen te stimuleren om deel te nemen aan dagbesteding of zich te verplaatsen naar de dag- en nachtopvang Wilhelmina.  De gemeente doet onderzoek naar de wijze waarop de bemoeizorg aan zorgwekkende zorgmijders verbeterd kan worden.  De gemeente evalueert de doelmatigheid en de locatie van de gebruikersruimte voor verslaafde mensen in de dag- en nachtopvang Wilhelmina.  De gemeente onderzoekt met de ketenpartners of uitbreiding van het aanbod van dagbesteding voor mensen met OGGZ problematiek wenselijk en mogelijk is.  De straatcoaches van PerMens hebben een extra focus op de jongeren die zich in het gebied op en rond het Hortusplein ophouden.  De gemeente ontwikkelt in Haarlem Oost en Noord voorzieningen Domus+ en Skaeve Huse. Wanneer deze voorzieningen in gebruik worden genomen krijgt een deel van de overlastgevers passende huisvesting en ondersteuning. Aanpassingen fysiek domein  Op het Hortusplein wordt de onoverzichtelijke situatie die de veelheid aan geparkeerde fietsen veroorzaakt aangepakt met een verbod voor het plaatsen van fietsen buiten de vakken en rekken.

Dit zorgt voor een overzichtelijker plein.  De gemeente onderzoekt de mogelijkheden voor de realisatie van een buitenzitplek voor mensen met OGGZ problematiek in de nabijheid van opvang Wilhelminastraat.

Kenmerk: 2023/1467355

2/4





De inrichting van de Haarlemse parkeergarages wordt verbeterd en vernieuwd. Als het gaat om parkeergarage Raaks wordt het systeem zo ingericht dat mensen zonder parkeerticket ‘s nachts geen toegang meer krijgen tot de parkeergarage. Ook worden de huidige camera’s in de parkeergarages vervangen door meer en kwalitatief betere camera’s. Op de middellange termijn wordt gewerkt aan het toevoegen van speedgates aan parkeergarage Raaks om de toegang voor onbevoegden verder in te perken.

Inzet veiligheidsdomein  De gemeente heeft Alpha Security ingehuurd voor extra toezicht in de Haarlemse parkeergarages en de omgeving van het Hortusplein. Het toezicht vindt voornamelijk plaats op tijden waarop handhaving niet werkzaam is. Dit bedrijf voert tevens de beveiliging voor de opvanglocaties HVO uit en is daardoor ervaren in het omgaan met mensen met OGGZ problematiek.  De handhavers geven samen met de politie prioriteit aan de aanpak van overlast op en rond het Hortusplein.  De handhavers worden extra opgeleid in het omgaan met mensen met OGGZ problematiek.  Er is een goede samenwerking tussen het veiligheids- en zorgdomein bij de aanpak van notoire overlastgevers. Zo is er een structureel overleg waarbij er op operationeel niveau met elkaar wordt afgestemd over overlastlocaties en een individuele aanpak.  Notoire overlastgevers ontvangen een gebiedsverbod, als in afstemming met zorgpartijen wordt beoordeeld dat dit voor deze individuen een kansrijke interventie is. Het betreft een beperkt gebiedsverbod voor de binnenstad met uitzondering van de locaties Wilhelmina en Stem in de Stad.

Communicatie met omwonenden en ondernemers Op 17 juli 2023 heeft de gemeente een extra omwonendenoverleg opvang Wilhelminastraat georganiseerd om omwonenden en ondernemers uit het gebied rond het Hortusplein de gelegenheid te bieden de ervaren overlast en zorgen te delen met de burgemeester en wethouder. Ook ketenpartners HVO Querido, Leger des Heils, Stem in de Stad en politie waren hierbij aanwezig. Eerste resultaten van de extra integrale aanpak Sinds de zomer wordt er door diverse partijen extra inzet georganiseerd om de overlast van mensen met OGGZ problematiek in het centrum terug te dringen. Vooralsnog lijkt deze extra inzet het gewenste effect te bereiken. Een aantal omwonenden en ondernemers geeft aan dat zij de afgelopen weken minder overlast ervaren op en rond het Hortusplein. Ook politie en handhaving zien minder overlast in dit gebied. Spaarnelanden ziet een daling van de overlast in de Haarlemse parkeergarages. Wel lijkt de overlast van mensen met OGGZ problematiek op de Nieuwe Groenmarkt en nabij het Houtplein toe te nemen. Het gaat hierbij om andere mensen dan de mensen die eerder betrokken waren bij de overlast

Kenmerk: 2023/1467355

3/4

op en rond het Hortusplein en in de parkeergarages. We monitoren de effecten van de inzet en passen de aanpak hier indien nodig op aan. Het college van burgemeester en wethouders, de secretaris,

de burgemeester,

Kenmerk: 2023/1467355

4/4