Aankoop Tuinhuis Wijngaardtuin

Collegebesluit

Onderwerp Aankoop tuinhuis Wijngaardtuin Nummer Portefeuillehouder Programma/beleidsveld Afdeling Auteur Telefoonnummer Email Kernboodschap

2025/737267 De Raadt, E; Roduner, F.J. 4.1 Wonen en woningbouw Vastgoed Gerritse, A.S. 06-81067212 sgerritse@haarlem.nl Achter het appartementencomplex aan de Jansstraat 46 met ligging aan de Wijngaardtuin bevindt zich een monumentaal tuinhuis, een zeldzaam type bouwwerk waarvan er nog slechts enkele in Nederland bewaard zijn gebleven. Hoewel het tuinhuis zich momenteel in een sterk vervallen staat bevindt, zijn de oorspronkelijke beschilderde wand- en plafondbespanningen nog aanwezig en technisch gezien te restaureren. Zowel de provincie Noord-Holland als de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed onderschrijven de bijzondere cultuurhistorische waarde van dit object en delen de overtuiging dat behoud ervan van groot belang is voor de stad, provincie en land. Het college besluit het tuinhuis aan de Wijngaardtuin aan te kopen van de huidige eigenaren Ludwig Vastgoed B.V., Westminster B.V. en de VvE eigenaren Jansstraat 46 te Haarlem. Vereniging Hendrick de Keyser (hierna te noemen Hendrick de Keyser) zal het tuinhuis vervolgens na verkrijging omgevingsvergunning om niet geleverd krijgen met een restauratie verplichting. Aan verkoper van het tuinhuis zal een perceel grond van circa 20m² (nader in te meten) worden verkocht, welke grenst aan de begane grond appartementen.

Met deze aankoop en verkoop wordt het monumentale tuinhuis met zijn historisch interieur onttrokken aan speculatief vastgoed en kan de huidige staat na verkrijging direct worden geconserveerd en aangepakt. Het tuinhuis zal na restauratie door Hendrick de Keyser worden ingericht als logeeradres en vergaderlocatie.

Behandelvoorstel voor commissie

Het college stuurt het collegebesluit ter kennisname naar de commissie Ontwikkeling. Het college is op grond van artikel 160, eerste lid aanhef en onder d. van de Gemeentewet bevoegd te besluiten tot de aan -en verkoop van onroerende zaken. In verband met de nieuwe financiële verordening, bekrachtigd op 27-11-2025, is er geen sprake meer van de (lichte) voorhangprocedure (<€500.000).

Kenmerk: 2025/737267

1/7

Relevante eerdere besluiten

- Beeldkwaliteitsplan Wijngaardtuin (2016/489644) vastgesteld in de gemeenteraad van 8 december 2016. - Wijziging Financiële verordening gemeente Haarlem 2024 en Verordening controle op het financieel beheer en op de inrichting van de financiële organisatie van de gemeente Haarlem 2024 (2025/668910) vastgesteld in de gemeenteraad van 27 november 2025.

Besluit college d.d. 16 december 2025

Het college van burgemeester en wethouders besluit: 1. Tot aankoop over te gaan van het nader in te meten perceel met opstal, plaatselijke bekend als het tuinhuis Wijngaardtuin gelegen achter Jansstraat 46 zoals is vastgelegd in situatietekening Facto-Geo tekening nr: 2025/160016, wijz.: D, d.d. 11 november 2025 (bijlage 3) onder de huidige bestemming Gemengd-1. 2. Het perceel na verkrijging omgevingsvergunning om niet door te leveren aan Hendrick de Keyser met eerste recht van terugkoop en een restauratie verplichting om het pand zoveel mogelijk in originele staat te herstellen en bruikbaar te maken voor een publieke functie. 3. Tot verkoop over te gaan van een perceel grond van circa 20m², gelegen pal achter de appartementen short-stay, zoals aangeven op de situatietekening nr. 2025/160-016,Wijz.:D, d.d. 11 november 2025 (bijlage 3), onder de huidige bestemming Groen. 4. Geheimhouding: Met het oog op de financiële belangen van de gemeente Haarlem wordt door het college op grond van artikel 87 van de Gemeentewet en artikel 5.1 lid 2 aanhef en onder b en onder f Wet open overheid een verplichting tot gedeeltelijke geheimhouding opgelegd ten aanzien van bijlage 1 (taxatierapport met marktupdate) en bijlage 2 (financiële informatie). De gedeeltelijke geheimhoudingsplicht ten aanzien van de bijlage 1 blijft voor onbepaalde tijd van kracht.

Ten aanzien van bijlage 2 wordt gedeeltelijke geheimhouding opgelegd tot en met de definitieve transactie en de verwerking ervan in de openbare registers. de secretaris,

Kenmerk: 2025/737267

de burgemeester,

2/7

1. Aanleiding De gemeente is voornemens om het tuinhuis aan de Wijngaardtuin aan te kopen van de huidige eigenaren Ludwig Vastgoed B.V., Westminster B.V. en de Vve eigenaars Jansstraat 46 te Haarlem. Dit tuinhuis met middeleeuwse kelder maakt deel uit van rijksmonument nummer 19334 en zal bij aankoop worden gesplitst in een afzonderlijke kavel en losgekoppeld worden van de Vve en als zelfstandig object doorgaan. Daarnaast wordt een perceel grond van circa 20m², welke zich pal achter de appartementen bevindt, verkocht aan de verkopers (Bijlage 3). Het huidige appartementsrecht (Haarlem, C, 7979 A-74) komt te vervallen. De afgesplitste kavel zal circa 118 m² (nader in te meten) bedragen. Het tuinhuis heeft een gebruiksoppervlakte van 47 m² en de kelder is circa 43 m² Overige inpandige ruimte. In 2016 heeft het Rijksvastgoedbedrijf de voormalige rechtbank aan de Jansstraat 46-46a en Ceciliasteeg 12 verkocht aan de huidige eigenaren. Dit voormalige kantongerecht is sindsdien verbouwd tot een wooncomplex met 73 appartementen. De gemeente heeft in overleg met de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed en de provincie NoordHolland afdeling Monumentenzorg afspraken gemaakt met Hendrick de Keyser voor het behoud en restauratie van dit bijzondere object waarvan er naast deze nog maar één over is in Nederland.

Samen met deze stakeholders is het mogelijk een heel bijzonder tuinhuis in oude luister te herstellen en te behouden voor de toekomst. Hendrick de Keyser zal het tuinhuis na restauratie openstellen voor logies en vergaderingen en tijdens open dagen voor een breder publiek. Hendrick de Keyser is een vereniging die zich sinds 1918 inzet voor het behoud van architectonisch en historisch waardevolle monumenten; gebouwen en hun interieurs. Verworven panden blijven langdurig in bezit. 2. Beoogd resultaat Een voor de historie van Haarlem belangrijk monumentaal gerestaureerd tuinhuis in de oude Wijngaardtuin, met een semi publieke functie, wordt behouden. Het verkrijgen van het object stuit de verslechtering van het pand en door verkoop van een perceel grond pal achter de appartementen wordt een open tuin-hofje gecreëerd. 3. Onderbouwing voorstel 3.1 stuiten verslechtering object Met de aankoop voorkomt de gemeente op korte termijn dat het monument bouwkundig verslechtert en speculatief wordt gebruikt. Tevens blijft het pand als monumentaal object behouden doordat de panelen en doeken en het originele plafond op termijn door Hendrick de Keyser gerestaureerd en in originele staat teruggebracht worden. Door direct na verkrijging van het object (en mogelijk zelfs eerder) een overkapping te plaatsen zal het tuinhuis tot aan de verbouwing worden beschermd.

De gemeente is voornemens om na aankoop het tuinhuis na verkrijging

Kenmerk: 2025/737267

3/7

omgevingsvergunning door te leveren aan Hendrick de Keyser die de mogelijkheden en kennis heeft om het object te renoveren en in samenspraak met en ondersteuning door de afdeling erfgoed te behouden en open te stellen voor publiek. 3.2 Oplossen van aantal zaken Met de aankoop van het tuinhuis en de verkoop van de grond worden een aantal zaken opgelost. De begane grond appartementen short-stay op nummer 48 zijn tot aan de erfgrens gebouwd en hadden geen buiten. Door het verkopen van een perceel gemeentegrond krijgen de appartementen nu toegang tot een achtererf van in totaal circa 20m² (nader in te meten). Ook zal het grote hekwerk tussen Jansstraat 46 en de Wijngaardtuin binnen deze afspraken tot koop worden verwijderd en zullen de fietsenrekken worden weggehaald en indien noodzakelijk op eigen terrein worden opgelost zodat de verrommeling op het terrein naast het tuinhuis verdwijnt. 3.3 Verbetering aansluiting met Wijngaardtuin Door het tuinhuis los te koppelen van de VvE-structuur en zelf de regie te nemen over het gebruik ervan, is het mogelijk het tuinhuis in ere te herstellen. Daarbij kan de gemeente zelf richting geven aan hoe de Wijngaardtuin en het tuinhuis beter op elkaar kunnen worden afgestemd.

De verbetering van de Wijngaardtuin en het ontwerp van Zocher worden betrokken bij en sluiten aan bij de verdere herstelwerkzaamheden en toekomstige uitbreiding van het tuinhuis. 3.4 Verkrijgen van subsidie voor herstel De restauratie van het tuinhuis vergt veel middelen ( ruim 1 miljoen) en is alleen haalbaar met subsidie. Relevant zijn de RCE-Woonhuisregeling en de provinciale Restauratieregeling Rijksmonumenten Noord-Holland. Omdat het project aanvankelijk buiten deze regelingen viel, is in nauw overleg met de provincie en de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed de registratie aangepast, zodat subsidiering nu wel mogelijk is. De aanvraag voor subsidie van de provincie van € 500.000,kan eenmaal per jaar (mei) plaatsvinden en wordt in augustus toegekend. Na toekenning van subsidie en onherroepelijkheid omgevingsvergunning kan Hendrick de Keyser pas afnemen. Ten behoeve van de semipublieke functie zal er een uitbreiding plaatsvinden t.o.v. de huidige contouren om de gebruiksfunctie te optimaliseren. Ten behoeve van deze toekomstige uitbreiding zal er bij het toekomstig plan extra gemeentegrond worden geleverd (nader te bepalen, o.a. afhankelijk van nieuwe inrichting Wijngaardtuin) ten tijde van levering aan Hendrick de Keyser. 4.

Risico’s en kanttekeningen 4.1 Totstandkomingsvoorbehoud Voor deze aan- en verkoop is goedkeuring vereist van het college op basis van artikel 160, eerste lid aanhef en onder d. van de Gemeentewet bevoegd te besluiten tot de aan -en verkoop van onroerende zaken. In verband met de nieuwe financiële verordening, bekrachtigd op 27-11-2025, is er bij zaken onder de € 500.000 geen sprake meer van de (lichte) voorhangprocedure. Dit besluit wordt daarom enkel ter kennisgeving aan de commissie ontwikkeling gestuurd.

Kenmerk: 2025/737267

4/7

4.2 Consequenties bij geen aan- en verkoop Indien niet tot aan- en verkoop (onlosmakelijk verbonden) wordt overgegaan heeft dit consequenties voor de staat van het object op korte termijn, gelet op de aankomende winterperiode en de nietactieve houding t.o.v. conservering door de huidige eigenaren. 4.3 Toekomstige functie Hendrick de Keyser is een vereniging zonder winstoogmerk. Het toekomstige beoogde gebruik betreft hier één kamer logies en vergaderfunctie waarbij de verhuur door een ideële instelling een bijdrage levert aan het behoud van het erfgoed en het verbeteren van het leefklimaat. De inkomsten zijn belangrijk voor het werk en voortbestaan van Hendrick de Keyser monumenten. Hendrick de Keyser wil het object alleen overnemen als de gemeente Haarlem toestemming verleent om in dit monument te mogen overnachten. Deze toestemming heeft de vereniging nodig om in het reguliere onderhoud te kunnen voorzien. De gemeente is bereid om haar medewerking aan de toestemming te verlenen. Daarvoor moet nog wel een procedure worden doorlopen. Tot slot heeft de provincie bij het verlenen van de subsidie de eis dat de locatie openbaar toegankelijk wordt. 4.4 Toekomstige doorverkoop en Didam-publicatie Na verkrijging en doorlopen van de procedure zal de verkoop worden gepubliceerd conform de regels Didam.

De gemeente is voornemens om na afronding van deze procedures het tuinhuis 1-op-1 door te verkopen aan Hendrick de Keyser. Het betreft een uniek monumentaal pand wat specifieke kennis en kunde vereist. Hendrick de Keyser beschikt over deze kennis en heeft de POM-status (Professionele Organisatie voor Monumentenbehoud), wat betekent dat zij vereenvoudigde subsidieaanvragen kan doen voor restauratie- en herbestemmingsprojecten. 4.5 Didam-publicatie verkoop grond Bij één-op-één verkoop grond zal er een publicatie plaatsvinden. Omdat de aankoop van het tuinhuis en verkoop grond onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn en deze aankoop een aantal zaken oplost (o.a. verrommeling door fietsenrekken, het verwijderen van het grote hek naar de Wijngaardtuin, het creëren van een buiten voor de appartementen en de bouwkundige verslechtering van het tuinhuis direct stuit), is de gemeente voornemens om deze grond te verkopen aan verkopende partij. 5. Consequenties en uitvoering 5.1 Financiën De koopsom, kosten koper en bijkomende kosten worden gedekt uit het door de raad hiervoor in de Kadernota 2026 beschikbaar gestelde budget in beleidsveld 43 Aantrekkelijke leefomgeving (product Gebied Centrum). In de Decemberrapportage is dit budget overgeheveld van 2025 naar 2026, zodat begin 2026 geleverd kan worden.

Kenmerk: 2025/737267

5/7

Hendrick de Keyser zal pas kunnen afnemen nadat zij volgend jaar alle toegezegde bedragen bevestigd heeft gekregen en de omgevingsvergunning onherroepelijk is geworden. Voor de kosten van de overkapping en het tijdelijk beheer dat nodig is om deze periode tussen aankoop en doorlevering aan Vereniging Hendrick de Keyser te overbruggen wordt in principe eerst een beroep gedaan op bestaande budgetten in 2026. 5.2 Communicatie Na de bestuurlijke goedkeuring wordt de adviseur van de verkopers geïnformeerd en worden de aankoop en verkoop afgerond. 5.3 Gedeeltelijke geheimhouding in verband met artikel 87 Gemeentewet (Gw) en artikel 5.1 Wet open overheid (Woo) Er is op grond van artikel 87 van de Gemeentewet ten aanzien van de bij dit besluit behorende bijlage 1 (taxatierapport met marktupdate) en bijlage 2 (financiële informatie) een verplichting tot gedeeltelijke geheimhouding opgelegd ter bescherming van de economische en financiële belangen van de gemeente, als bedoeld in artikel 5.1 tweede lid onder b van de Woo en artikel 5.1, tweede lid aanhef en onder f welke toeziet op de bescherming van andere dan in het eerste lid, onderdeel c, genoemde concurrentiegevoelige bedrijfs- en fabricagegegevens. Daarnaast worden er in de bijlagen van het taxatierapport referentieobjecten genoemd om tot vergelijking te komen voor de bepaling van de marktwaarde.

Deze referentieobjecten vallen onder de bescherming van andere dan in artikel 5.1, eerste lid, aanhef en onder c van de Woo genoemde concurrentiegevoelige bedrijfs- en fabricagegegevens. Deze informatie geeft inzicht in de strategie en de werkwijze van berekeningen. Openbaarmaking kan de juridische positie van de gemeente zozeer schaden dat de economische of financiële belangen van de gemeente geacht moeten worden zwaarder te wegen dan het algemeen belang van openbaarmaking. Ten aanzien van bijlage 2 is gedeeltelijke geheimhouding gewenst vanwege de financiële informatie, omdat bij openbaarheid hiervan de onderhandelingspositie van de gemeente in het geding kan komen. Het is niet toegestaan het taxatierapport te delen met derden. Duur: De gedeeltelijke geheimhoudingsplicht ten aanzien van de bijlage 1 blijft voor onbepaalde tijd van kracht. Ten aanzien van bijlage 2 (financiële informatie) wordt gedeeltelijke geheimhouding opgelegd tot en met de definitieve transactie en de verwerking ervan in de openbare registers. 5.4. Uitvoering Nadat de bestuurlijke besluitvorming heeft plaatsgevonden zal de aan- en verkoop worden afgerond door het ondertekenen van de overeenkomsten op basis van de gemaakte afspraken. De afdelingsmanager Vastgoed zal de aan- en verkoopovereenkomst namens de gemeente ondertekenen en aansluitend zal de formele overdracht plaatsvinden.

Kenmerk: 2025/737267

6/7

6. Bijlagen Bijlage 1: Taxatierapport met marktupdate Bijlage 2: Financiële informatie Bijlage 3: Situatietekening nr. 2025/160-016, Wijz.:D , d.d. 11 november 2025

Heden

1923

Kenmerk: 2025/737267

7/7