5 Bijlage 4 Participatieverslag

Participatieverslag VO Gedempte Oostersingelgracht In co-creatie naar een Groene Singel 2 mei 2025 Gemeente Haarlem Project- en Contractmanagement

Inhoudsopgave 1.

2.

3.

Inleiding

3

1.1

Aanleiding en achtergrond

3

1.2

Een bijzondere samenwerking met actieve bewoners

3

1.3

Participatiedoel

4

Co-creatie & participatie VO-fase

5

2.1

Architectenselectie

5

2.2

Huis-aan-huis

5

2.3

Urban Detective (video)

5

2.4

Ontwerpateliers / co-creatiesessies

6

2.5

Inloopspreekuur verkeer & parkeren

9

2.6

Presentatie conceptontwerp

9

2.7

Stakeholdergesprekken

10

2.8

Gesprekken met buurtbewoners

11

2.9

Communicatie

11

Opbrengst

13

3.1

Samenvatting en verwerking van de opbrengst

13

3.2

Urban Detective (video)

17

3.3

Ontwerpateliers

17

3.4

De BouwApp

17

3.5

Inloopspreekuur verkeer & parkeren

19

3.6

Presentatie concept VO

19

3.7

Stakeholdergesprekken

19

3.8

Gesprekken met buurtbewoners

22

Bijlage 1 Uitnodigingsflyer

23

Bijlage 2: Detailomschrijving opbrengsten ontwerpateliers

24

2

1.

Inleiding 1.1 Aanleiding en achtergrond Al sinds 2008 zijn er plannen om de Gedempte Oostersingelgracht opnieuw in te richten en een deel van de openbare ruimte te transformeren tot ‘Groene Singel’. Dat betekent minder asfalt en meer groen. Nadat de plannen van de gemeentelijke agenda verdwenen is er een actieve bewonersgroep uit de buurt opgestaan die de politiek heeft benaderd. In 2021 nam de gemeenteraad een motie aan. Er volgde in 2022 een amendement op de begroting, waarna in 2023 de voorbereidingen op het project van start gingen. Er volgde een procesopdracht, een uitgangspuntennotitie en uiteindelijk in 2024 een kaderstellende startnotitie. Deze drie stappen gingen gepaard met gesprekken met de actieve bewonersgroep, gesprekken met stakeholders en verschillende informatieavonden. Eind 2024 is de start gemaakt met het Voorlopig Ontwerp (verder: 'VO') voor de Gedempte Oostersingelgracht. Het ontwerp is in twee delen uitgewerkt: de vernieuwing van de infrastructuur enerzijds, en de inrichting van de Groene Singel anderzijds. Het VO voor de infrastructuur is gemaakt door Sweco. Het VO voor de Groene Singel is gemaakt door BOOM Landscape. Bij de totstandkoming van het VO zijn buurtbewoners en stakeholders op verschillende manieren betrokken.

In dit verslag volgt een beschrijving van de activiteiten en middelen (hoofdstuk 2), welke opbrengsten dat heeft opgeleverd en de manier waarop de opbrengsten wel of niet zijn verwerkt in het (concept) VO (hoofdstuk 3).

1.2 Een bijzondere samenwerking met actieve bewoners De actieve bewonersgroep, inmiddels ‘projectgroep Groene Singel’, is niet uit beeld verdwenen. De groep heeft expliciet gevraagd om een actieve rol te spelen in het complete proces en omdat een goede samenwerking leidt tot een betere kwaliteit van planvorming is er gekozen voor een vorm van co-creatie ('meebeslissen') waarbij de projectgroep vertegenwoordigd is in de stuurgroep (bestaande uit: twee projectgroepleden en daarnaast de gebiedsmanager, de ambtelijk opdrachtgever en de projectleider van de gemeente). Op basis van de expertises binnen de projectgroep sluiten leden van deze groep aan in het projectteam als co-referent. Zo waren sommige van hen onderdeel van de jury tijdens de architectenselectie, werkten twee van hen actief mee in de organisatie van het participatie- en communicatieproces en nemen zij deel aan alle stakeholdergesprekken. Al met al is er een bijzondere samenwerking ontstaan tussen gemeente en bewoners. Het doel van deze samenwerking is het benutten van elkaars kennis, kunde en creativiteit, een betere verbinding met de wijk en het benutten van energie van burgers die iets willen bijdragen aan hun omgeving. De Gedempte Oostersingelgracht is daarmee één van de projecten binnen de gemeente waarmee geëxperimenteerd wordt met deze samenwerkingsvorm.

Het project wordt daarom zowel tussentijds, als achteraf geëvalueerd door het Programma Versterken Lokale Democratie.

3

1.3 Participatiedoel Het primaire participatiedoel van dit project was om in nauwe samenwerking met inwoners, andere belanghebbenden en met initiatieven uit de buurt te komen tot een concept VO voor de Gedempte Oostersingelgracht. In een vroeg stadium informeren we en laten we buurtbewoners meedenken en meebeslissen over de toekomst van de Gedempte Oostersingelgracht. Zo werden de verschillende belangen en uitgangsposities van zowel initiatiefnemers als belanghebbenden in beeld gebracht. Secundair doel van de participatie is verrijking van de planvorming en het ontwerp, en draagvlak voor de plannen en het ontwerp in de omgeving. Bijkomend doel is het bij elkaar brengen van omwonenden en betrokkenen, en zo bij te dragen aan community building.

4

2.

Co-creatie & participatie VO-fase In de VO-fase van het project hebben we verschillende activiteiten georganiseerd om belanghebbenden en belangstellenden te betrekken bij de totstandkoming van het VO. In dit hoofdstuk worden de verschillende activiteiten op chronologische volgorde beschreven. Bij de verschillende activiteiten wordt ook beschreven wat de rol van de projectgroep is geweest.

2.1 Architectenselectie Voor het ontwerp van de Groene Singel hebben we een extern landschapsarchitectenbureau ingeschakeld dat specialist is op het gebied van stedelijke vergroening: BOOM Landscape. Dit bureau is geselecteerd tijdens een architectenselectie eind november 2024. We hebben enkele bureaus uitgenodigd om een bureaupitch te komen geven, waarna we, op co-creatieve wijze, één van de bureaus selecteerden. In de jury van de architectenselectie zaten Roald van Splunter (landschapsarchitect gemeente Haarlem), Ann Lankhorst (omgevingsmanager Sweco) en één lid van de projectgroep. Een ander lid van de projectgroep had de rol van juryvoorzitter. Het ontwerp voor de infrastructuur is gemaakt door Sweco. Over dit ontwerp is de buurt geïnformeerd.

2.2 Huis-aan-huis De projectgroep is op vijf avonden in december (10, 11, 12, 13 en 16 december 2024) langs de deuren in de buurt gegaan om buurtbewoners te informeren over de ontwerpateliers voor de Groene Singel. Zij hebben bij alle adressen een flyer afgeleverd (zie Bijlage 1), en met bewoners die open deden maakten zij een praatje over de toekomst van de Gedempte Oostersingelgracht en de mogelijkheden voor buurtbewoners om mee te ontwerpen. De projectgroep is bij de volgende straten langs de deuren gegaan: Oostvest, Spaarnoogstraat, Damaststraat, Harmenjansweg, Windasstraat, Kaapstanderstraat, Kelderwindkade, Avegaardplaats, Disselkade, Papentorenvest, Scheepmakersdijk, Blekerstraat, Glasblazerstraat, Korte Dijk, Dijkstraat, Houtmarkt, Melkboersteeg, Koralensteeg, Oudeweg, Kick Smitweg.

2.3 Urban Detective (video) In december 2024 is de Urban Detective met camera en microfoon de buurt in gegaan om buurtbewoners te vragen naar hun wensen voor de toekomst van de Gedempte Oostersingelgracht. Wij hebben voor deze participatievorm gekozen als voorbereiding op de ontwerpateliers in plaats van bijvoorbeeld een (digitale) enquête. Deze keuze is gebaseerd op eerdere, minder goede, ervaringen van de projectgroep met enquêtes in deze buurt. Daarnaast gaf deze vorm ons de mogelijkheid naar de buurt toe te gaan, in plaats van hen te vragen naar ons toe te komen. Daarnaast is de Urban Detective verder niet betrokken bij het project en heeft daardoor een onafhankelijke positie wat gesprekken met buurtbewoners een meer open karakter geeft.

5

Buurtbewoners konden zich opgeven voor een interview met de Urban Detective via de nieuwsbrief van de projectgroep (zie paragraaf 2.9). Het resultaat is een korte video over de toekomst van de Gedempte Oostersingelgracht. De video is tijdens het eerste ontwerpatelier (zie paragraaf 2.4) vertoond en vervolgens gedeeld via de BouwApp (zie paragraaf 2.9). Daar kan de video door iedereen bekeken worden. De link naar de video: https://youtu.be/c_QMrUqLSgM.

2.4 Ontwerpateliers / co-creatiesessies In januari 2025 startte het co-creatieproces voor de Groene Singel, waarvoor we drie ontwerpateliers hebben georganiseerd. De ontwerpateliers vonden plaats in De Koepel op 9 januari, 28 januari en 13 februari. Iedereen was welkom om zich aan te melden voor de ontwerpateliers, mits men bij alle ateliers aanwezig kon zijn. Dit resulteerde in een groep van 20 buurtbewoners die bij de ontwerpateliers aanwezig waren. De projectgroep heeft zich in aanloop naar de ontwerpateliers ingespannen om mensen te motiveren zich aan te melden voor de ateliers, om zo tot een zo representatief mogelijke groep deelnemers te komen. Er is veel energie gestoken in het betrekken van jongeren, het stimuleren van een evenwichtige deelname van oude en nieuwe bewoners in de wijk en in het betrekken van studenten. Daarnaast waren we blij met de deelname van een minder valide jongere uit de buurt, als representant voor toegankelijkheid. De groep hebben we daarnaast aangevuld met een zevental panelleden; mensen met een bepaalde kennis en kunde aan wie we hebben gevraagd hun expertise in te brengen in het ontwerpproces.

Panelleden waren o.a.: initiatiefnemer van de co-creatieve herinrichting van de Esplanade, de beheerder van de Haarlemse openbare ruimte (Spaarnelanden), een representant van Platform Groen, adviseur groen van gemeente Haarlem, regisseur openbare ruimte van gemeente Haarlem, een jongerenwerker van Buurts, en de community manager 'Groen Kapitaal' van Provincie NoordHolland. De sessies werden geleid door Ann Lankhorst van Sweco. Jan Maas en Robin Stuiver van BOOM Landscape waren aanwezig om de ideeën te vertalen naar schetsen. Met de ontwerpateliers werd in korte designsprints toegewerkt naar een Schetsontwerp voor de Groene Singel. Om de voortgang tussen en tijdens de sessies te bewaken, is er als voorwaarde voor deelname aan de ontwerpateliers gesteld dat deelnemers bij alle sessies aanwezig moesten zijn (uiteraard met uitzonderingen voor situaties van overmacht, zoals ziekte). Hieronder volgt een korte omschrijving van iedere sessie. Sessie 1: brainstormen In de eerste sessie hebben we eerst aan de aanwezigen het project, de kaders en uitgangspunten en het projectteam (inclusief de projectgroep) gepresenteerd, waarna we aan de slag zijn gegaan met een brainstorm in verschillende rondes. We gingen in vier tafels uiteen, waarbij aan iedere tafel een specifiek thema centraal stond (recreatie & ontmoeten, sport & spel, rondje met de hond, duurzaamheid & klimaat).

• In de eerste ronde tekenden de deelnemers allerlei ideeën voor de Groene Singel, gerelateerd aan of binnen het thema van de eigen tafel. • In de tweede ronde konden de deelnemers de ideeën van de verschillende tafels verrijken of van aandachtspunten voorzien. • Tot slot vroegen we in de derde ronde alle getekende ideeën te bekijken vanuit zes verschillende doelgroepen, aan de hand van persona's (fictieve personages die een bepaalde doelgroep representeren): ouderen, jongeren, minder valide, ouders met kinderen, hondenbezitter en student.

6

• De panelleden reflecteerden aan het einde van de sessie vanuit hun eigen expertise op de getekende ideeën. De sessie leverde een rijk overzicht van mogelijkheden voor de inrichting van de Groene Singel op.

Sessie 2: dilemma's en keuzes In de tweede sessie presenteerde BOOM Landscape een basisschets voor het projectgebied. In deze schets was de input van de eerste sessie verwerkt zodat de sessies op elkaar voortborduren. Er werden in deze sessie twee vraagstukken voorgelegd: • Het eerste vraagstuk was de ligging van het fietspad (de Haarlemse Fietsring) in de Groene Singel. • Het tweede vraagstuk was de hoeveelheid en het type programma in de Groene Singel. In kleine groepen formuleerden we in verschillende gespreksrondes antwoorden op deze vraagstukken, bijvoorbeeld door met programmaonderdelen (alle programmaonderdelen die in sessie 1 genoemd werden, bijvoorbeeld een sportveld of een wadi) op schaal te puzzelen op de basisschets van BOOM. Wat kan? Wat past? Waar gaat de voorkeur naar uit? Welke programmaonderdelen moeten in de toekomst op de Groene Singel te vinden zijn, en welke vallen af? • Opnieuw hebben we de groepen laten denken vanuit de zes persona's zodat de behoeften en belangen van alle doelgroepen gehoord zouden worden. • Daarnaast hebben we de groep gevraagd na te denken over aandachtspunten met betrekking tot overlast, beheer en veiligheid. • De panelleden namen deel aan de gesprekken aan de tafels en draaiden door van tafel om bij iedere groep hun expertise in te brengen.

Het resultaat van deze sessie was enerzijds een besluit over de ligging van het fietspad, en anderzijds een lijst met programmaonderdelen die terug moeten komen in het ontwerp voor de Groene Singel.

7

Sessie 3: puntjes op de i In de derde en laatste sessie trapten we af met drie presentaties. • Allereerst presenteerde BOOM Landscape het SO (Schets Ontwerp) dat zij hebben gemaakt op basis van de resultaten van de tweede sessie. • Daarna presenteerde wij als gemeente de randvoorwaarden die een rol gaan spelen bij het uitwerken van het VO, waaronder de toegankelijkheid voor nood- en hulpdiensten en de ligging van kabels en leidingen in de grond. • Tot slot presenteerde een kleine groep studenten (die op het Koepelterrein wonen en studeren) hun ideeën voor de toekomstige basketbal- en voetbalkooi in de Groene Singel. De groep reflecteerde plenair op de presentaties, waarna er nog één gespreksonderwerp op het programma stond: de toekomst van parkeren op de Groene Singel. In kleine groepen gingen de deelnemers over dit onderwerp in gesprek. Dit keer lieten we hen, vanwege de gevoeligheid van dit onderwerp, een advies formuleren aan het projectteam (in tegenstelling tot de vraagstukken over het fietspad en het programma, waarbij we de deelnemers beslissingen lieten nemen). Als afronding van de reeks ontwerpsessies lieten we de deelnemers stemmen voor het schetsontwerp. Deelnemers konden voor of tegen stemmen. Bij een tegenstem werd gevraagd welke aanpassingen en/of aanvullingen er nodig waren in het concept VO voor een stem voor.

Na de inventarisatie van de tegenstemmen werd opnieuw gestemd, totdat iedereen voor stemde. De sessie leverde daardoor een gedragen SO op, als basis voor het VO. De panelleden brachten hun expertise in tijdens de plenaire reflectie en de gesprekken over het parkeren, maar stemden niet mee over het SO. De avond werd afgesloten door wethouder Robbert Berkhout.

Cartoons en foto's Tijdens alle sessies heeft een cartoonist (Bas Kohler) een visueel verslag in de vorm van cartoons gemaakt. Daarnaast is er bij iedere sessie ook een fotograaf (Arman Ramzi) aanwezig geweest om foto's te maken, met toestemming van de deelnemers. De cartoons en foto's zijn tussen de sessies door gebruikt in de digitale nieuwsbrieven en op de BouwApp om de brede omgeving op de hoogte gehouden.

8

Beloning voor de inzet Om de deelnemers en panelleden van de drie ontwerpateliers te bedanken voor hun inzet hebben we hen een vrijwilligersvergoeding in de vorm van een VVV-bon. Zij kregen daarnaast een bedankkaart met daarop een cartoon van de cartoonist die bij alle sessies aanwezig was, zie afbeelding hiernaast. Rol van de projectgroep in ontwerpateliers Twee leden van de projectgroep hebben een zeer actieve bijdrage geleverd aan de organisatie van de ontwerpateliers. Zo hebben zij meegedacht en meebeslist over de praktische opzet van de sessies en onderhielden zij het contact met De Koepel over het reserveren van de ruimtes voor bijeenkomsten. Tijdens de ontwerpateliers hebben zij zich vervolgens bewust op de achtergrond gehouden zodat de toekomstige invulling van de Groene Singel niet door hen, maar door buurtbewoners werd bedacht en besloten. De projectgroep heeft dus een faciliterende rol in het proces opgepakt. Tot slot hadden zij een signaleringsfunctie voor geluiden uit de buurt met betrekking tot de inhoud en het proces.

2.5 Inloopspreekuur verkeer & parkeren Op 23 januari 2025 zaten gemeente en Sweco in De Koepel voor een inloopspreekuur met het thema 'verkeer en parkeren', waar ca. 15 buurtbewoners op af kwamen. Ook een lid van de projectgroep sloot aan bij het inloopspreekuur. Het inloopspreekuur is aangekondigd via de digitale nieuwsbrief van de projectgroep en via de buurtappgroep. Tijdens dit moment was er alle ruimte voor vragen en gesprek over de thema's verkeer en parkeren.

2.6 Presentatie conceptontwerp Op 8 april 2025 hebben we het concept (voorlopig) ontwerp gepresenteerd aan buurtbewoners. Als uitnodiging voor de bijeenkomst hebben we, vanuit de gemeente, een flyer verspreid bij 943 adressen in de buurten rond de Gedempte Oostersingelgracht (zie voor het verspreidingsgebied paragraaf 2.9). Ook is de bijeenkomst aangekondigd via een digitale nieuwsbrief van de projectgroep, op de gemeentelijke projectwebsite en op de BouwApp. De deelnemers en panelleden van de ontwerpateliers zijn per mail op de hoogte gebracht van de bijeenkomst. Al met

9

al kwamen er ca. 120-130 geïnteresseerden op de bijeenkomst af, waarvan ca. 95% uit de buurt. De bijeenkomst werd in nauwe samenwerking met leden van de projectgroep georganiseerd. De bijeenkomst bestond uit een plenair deel en een deel waarin aanwezigen bij informatiepanelen in gesprek konden met het projectteam. In de plenaire presentatie stond de gemeente allereerst stil bij het nut en de noodzaak van het project en het proces dat sinds 2008 heeft plaatsgevonden. Vervolgens presenteerde Sweco het concept VO voor de infrastructuur en BOOM het concept VO voor de Groene Singel. Na de presentatie stonden er informatiepanelen klaar met daarop de informatie uit de presentatie, referentiebeelden en beide ontwerpen. Deelnemers konden hun reactie op de ontwerpen en op de panelen achterlaten en in gesprek met projectteamleden. Tijdens de bijeenkomst zijn foto's gemaakt door een fotograaf. Er is hierbij rekening gehouden met de wens van personen die niet op de foto wilden.

2.7 Stakeholdergesprekken In de periode van februari tot en met april 2025 hebben wij gesproken met verschillende professionele stakeholders/instanties. Een deel van deze gesprekken zijn live gevoerd en een deel heeft online plaatsgevonden. Tijdens de gesprekken is een eerste versie van het VO voorgelegd en zijn punten aangekaart door de stakeholders. Ook hebben wij hen om advies gevraagd over een aantal punten waar zij relevante kennis van hebben. Bij alle gesprekken sloten leden van de projectgroep aan. Wij hebben gesproken met: • De verkeersadviseur van de politie, • De brandweer (Veiligheidsregio Kennemerland), • Connexxion (concessie uitvoerder OV), • De Provincie Noord-Holland (in rol van concessieverlener), • Vervoerregio Amsterdam, • ProRail (als eigenaar van de spooronderdoorgang), • Fietsersbond,

10

• Het Platform Groen (presentatie van groen ontwerp), • Toegankelijk Haarlem, • Koepelpartijen (ontwikkelende partijen Koepelterrein).

2.8 Gesprekken met buurtbewoners Naar aanleiding van de ontwerpateliers is er onrust ontstaan onder een aantal bewoners van de Damaststraat en de Spaarnoogstraat. Enerzijds voelden zij zich onvoldoende betrokken bij het ontwerpproces omdat ze in individuele gevallen niet in staat waren aan de ontwerpateliers deel te nemen. Anderzijds maakten ze zich zorgen over de wijze waarop bepaalde belangen zijn geborgd in het ontwerp, met name het aantal parkeerplaatsen en de toegankelijkheid voor zorg en hulpdiensten. De gebiedsverbinder heeft individuele en groepsgesprekken gevoerd met betrokkenen en op 20 maart heeft er een ingelaste informatieavond plaatsgevonden voor bewoners van de (noordelijke) Oostvest, de Damaststraat en de Spaarnoogstraat die niet hadden kunnen deelnemen aan de ontwerpateliers. Deze avond werd bezocht door ruim 20 bewoners. Een belangrijk deel van deze groep is ook op 8 april aanwezig geweest om feedback te geven op het concept-ontwerp.

2.9 Communicatie Er is gebruik gemaakt van verschillende middelen om bewoners in te lichten dat de Gedempte Oostersingelgracht opnieuw ingericht wordt en er co-creatief over dit project kan worden meegedacht. Er is sterk ingezet op het bereiken van alle buurtbewoners. Hieronder worden de middelen toegelicht. De projectgroep heeft een actieve rol gespeeld in het opstellen en verspreiden van communicatiemiddelen. Digitale nieuwsbrieven projectgroep De projectgroep heeft het initiatief genomen een digitale nieuwsbrief op te zetten waarvoor iedereen zich kon aanmelden. Er zijn 153 aanmeldingen voor de nieuwsbrief (april 2025). In de periode van november 2024 tot en met april 2025 zijn er zes nieuwsbrieven verstuurd. Via deze weg kondigde de projectgroep participatiemomenten aan, koppelde zij de opbrengsten van deze momenten terug én gaf zij aanvullende informatie over het politiek-bestuurlijke proces. Ook konden lezers via deze nieuwsbrief de gemaakte cartoons (als visueel verslag van de ontwerpateliers) downloaden. Aanmelden voor de nieuwsbrief kan via deze link: https://laposta.nl/f/ssgwbyp6brsx. Projectwebsite gemeente De gemeente heeft een projectwebsite opgezet. Op deze pagina is algemene informatie over het project en de planning te vinden en is te lezen op welke manieren men mee kan denken en op de hoogte kan blijven.

Tot slot wordt er op de pagina doorgelinkt naar relevante documenten, betrokken partijen en zijn de contactgegevens van de procesmanager te vinden. De website kan gevonden worden via deze link: https://haarlem.nl/herinrichting-gedempte-oostersingelgracht. Flyer projectgroep De projectgroep heeft in december 750 flyers in de buurt verspreid om het co-creatieproces en de ontwerpateliers aan te kondigen en buurtbewoners uit te nodigen voor deelname.

11

Flyer gemeente Om buurtbewoners uit te nodigen voor de presentatie van het concept VO heeft de gemeente een uitnodigingsflyer verspreid bij ruim 900 adressen in het gebied binnen het rode kader op de plattegrond hiernaast. De flyer is als bijlage bijgevoegd. E-mails Mensen hebben via twee mailadressen de mogelijkheid gekregen om hun vragen en/of opmerkingen in te sturen. Via het mailadres van de gemeente (projecten@haarlem.nl) zijn er ongeveer 10 e-mails binnen gekomen en beantwoord. Via het mailadres van de projectgroep (info@groenesingel.nl) zijn ongeveer 25 vragen beantwoord. Dit laatste mailadres wordt daarnaast ook veelvuldig gevonden als de gemeente of gelieerde partijen betrokken burgers zoeken voor bijeenkomsten, debat, campagne, etc. De BouwApp Voor dit project heeft de gemeente een project op de BouwApp aangemaakt. Via deze app werden volgers op de hoogte gehouden van aanstaande participatiemomenten en opbrengsten van de ontwerpateliers. Ook zijn er aan de start van de VO-fase vier polls aan de volgers voorgeld, waarmee input op werd gehaald voor de ontwerpateliers. De BouwApp kan in de volgende fases blijvend ingezet worden om mensen op de hoogte te houden van de ontwikkelingen in het project. Via de BouwApp kunnen mensen ook vragen insturen, dat hebben tijdens de VO-fase vier mensen gedaan. Deze vragen werden beantwoord door het projectteam.

Via de BouwApp hebben we 110 volgers (op 16 april 2025) verzameld. De volgers wonen, zoals op onderstaande figuur te zien is, voornamelijk in de buurt Scheepmakersdijk. De BouwApp is te vinden via deze link: https://debouw.app/projects/groene-singelgedempte-oostersingelgracht.

12

3.

Opbrengst 3.1 Samenvatting en verwerking van de opbrengst In dit hoofdstuk worden de opbrengsten van alle participatie-activiteiten toegelicht en voorzien van een reflectie. Met andere woorden, bij de opbrengsten lichten we toe in hoeverre de opbrengsten wel of niet een plek hebben gekregen in het concept-VO en waarom. In de volgende paragrafen volgt een uitgebreide samenvatting van alle opbrengsten per participatie-activiteit (een gedetailleerde uitwerking van de opbrengsten van de ontwerpateliers is te lezen in Bijlage 2). NB! De kolom 'toelichting op verwerking' betreft de verwerking van de input in het concept-VO. Thema

Opbrengst

Recreatie en ontmoeting

Er is behoefte aan ruimte voor recreatie en ontmoeten ín het groen op de Groene Singel. Dit heeft bij voorkeur de vorm van voldoende bankjes, een open veld (een soort 'buurtkamer') waar bijvoorbeeld gepicknickt kan worden, zitplekken rond sport- en speelvoorzieningen.

Toegankelijkheid

Plekken voor recreatie en ontmoeting zo inrichten dat er ook ruimte is voor mensen in een rolstoel, met een rollator of met een hulphond. Ditzelfde geldt voor de inrichting van de sport- en speelvoorzieningen.

Veiligheid

Er moet voldoende zicht zijn op de verblijfsplekken om zo de veiligheid in het park te vergroten. Daarnaast moet de onderdoorgang voorzien zijn van voldoende belichting.

Meubilair

Het meubilair (ook voor sporten en spelen) heeft bij voorkeur een natuurlijke uitstraling en is circulair.

Toelichting op verwerking in het concept VO In de ontwerpateliers is door de deelnemers het programma voor de Groene Singel bepaald. In het VO zijn de keuzes van de groep opgenomen. Zo is er een open veld, zijn er voldoende bankjes en worden er zitplekken rond de basketbalkooi gemaakt. De keuzes zijn tijdens de presentatie van het concept VO aan het brede publiek voorgelegd. In het ontwerp wordt verharding toegepast die geschikt is voor iedere gebruiker. De verblijfsplekken zijn daardoor voor iedereen bereikbaar. Er is een verbreding van de parkroute ontworpen zodat de picknicktafels aan het open veld deels op de verharding staan. De basketbal court is aan drie zijden voorzien van verblijfsplekken en de materialisatie van de 'kooi' zorgen ervoor dat het spel beleefbaar is van buitenaf. Een goed verlichte 'groene boulevard' verzorgt een veilige hoofdroute voor het hele park. Aangrenzende geprogrammeerde plekken worden op die manier ook voorzien van voldoende verlichting en zijn goed zichtbaar voor voorbijgangers. De onderdoorgang krijgt met de toevoeging van een lichtkunstwerk een sfeervolle en veilige uitstraling. Het meubilair en de sport- en speelvoorzieningen komen uit het standaard aanbod van de gemeente (uit de HIOR). Op deze manier kunnen

13

Sport en spel

Groen

Water

Er is behoefte aan voorzieningen voor sporten en spelen ín het groen op de Groene Singel. De voorzieningen die de voorkeur hebben gekregen uit de omgeving zijn: een vernieuwde basketbal- en voetbalkooi van hetzelfde (of groter) formaat als de huidige kooi met daaromheen toegankelijke zitplekken, een klein pumptrack, sportapparaten en speelvoorzieningen voor kleinere kinderen. De basketbalkooi en het pumptrack komen bij voorkeur aan de noordzijde en de overige voorzieningen aan de zuidzijde van de Groene Singel. Er zijn daarnaast zowel voorstanders als tegenstanders van sportvoorzieningen in de onderdoorgang. Tegenstanders maken zich zorgen over mogelijke geluidsoverlast. Groen moet de boventoon voeren bij het inrichting van de Groene Singel. Er is daarbij behoefte aan groen en natuur voor iedereen. Zowel voor mensen, als voor dieren, insecten en planten. Ook is er veel behoefte aan een speelse watervoorziening zoals een wadi met stapstenen.

Platform Groen adviseert om op verschillende manieren het water in de onderdoorgangconstructie op te vangen en te filteren zodat het water gebruikt kan worden.

we snel repareren in het geval van schade, en houden we de kosten beperkt. In de ontwerpateliers is door de deelnemers het programma voor de Groene Singel bepaald. In het VO zijn de keuzes van de groep opgenomen. Zo komt de basketbalkooi terug in een nieuwe variant, komt er een klein pumptrack en komen er daarnaast nog sport- en speelvoorzieningen. De deelnemers van de ontwerpateliers hebben daarnaast ook een voorstel gedaan voor de verdeling van het programma over de Groene Singel. Hierdoor wordt de noordzijde voor de oudere jeugd, en de zuidzijde voor de jongere jeugd en mensen die wat meer rust zoeken. De keuzes zijn tijdens de presentatie van het concept VO aan het brede publiek voorgelegd.

Er is tijdens de ontwerpsessies steeds met de groep gekeken hoe de hoeveelheid groen gemaximaliseerd kan worden. In het VO wordt een voorstel gedaan voor type planten en bomen. Dit voorstel wordt in de volgende fase verder uitgewerkt. Er wordt in ieder geval zo veel mogelijk rekening gehouden met de bodem en inheemse soorten. Ook wordt de beplanting zo veel mogelijk op zo'n manier gekozen dat insecten en vogels het hele jaar voeding hebben. Tot slot is er in het VO een wadi met natuurspeelmogelijkheden opgenomen. Het regenwater dat vanaf de rijbaan wordt afgevoerd naar het riool is waarschijnlijk te zeer verontreinigd om te gebruiken. Regenwater van het fietspad en van de noordelijke Oostvest zal zoveel mogelijk infiltreren in de bodem van de Groene Singel en de bermen. Voor de onderdoorgang is een 'daktuin' bedacht. Er worden waterretentiekratten met substraat in het Groene Singeldeel van de onderdoorgang aangebracht om deze

14

Rondje met de hond

Parkeren

De behoefte aan een speciale parkinrichting (bijv. een afgebakende hondenspeelplek) voor honden is beperkt. Er is wel behoefte aan hondenpoepzakjesdispensers en voldoende prullenbakken. Wel is men blij met ruimte om überhaupt de hond dichtbij huis uit te kunnen laten, en ziet men mogelijkheden om in de toekomst naar de Amsterdamsevaart of Papentorenvest te verbinden. Doordat de parkeerplaatsen verdwijnen van het terreintje aan de Oostvest zijn er zorgen. Enkele bewoners van de Damaststraat parkeren hier, maar vooral zijn de plekken bedoeld voor bezoekers, waaronder bijvoorbeeld zorgverleners. In de toekomst komt er een parkeergebouw op Kavel 2B aan de Oudeweg, maar de vraag is of die wel geschikt is voor bezoekers van de bewoners (w.o. zorgverleners) vanwege de grotere afstand tot de woningen en de vraag of hier de bezoekersvergunning geldig is. Bovendien is nog onzeker wanneer dit gebouw wordt gerealiseerd.

oppervlakte te kunnen vergroenen. Waterfiltering is hier geen onderdeel van, de focus ligt op het opvangen van zo veel mogelijk regenwater zodat er een watermanagementsysteem voor de bewatering van het groen ontstaat. Er is n.a.v. de ontwerpateliers geen specifieke plek in het VO aangewezen voor honden. Er worden in de toekomst geen poepzakjesdispensers aangeboden; dit gebeurt nergens in Haarlem.

In het VO zijn geen parkeerplaatsen opgenomen. Het parkeerterreintje aan de Oostvest vervalt. Een deel van deze plekken zou al vervallen vanwege de entree van de parkeergarage van de Koepel. Dat deel wordt in de Koepelgarage al gecompenseerd. Behoud van alle overige parkeerplaatsen gaat ten koste van teveel groen. Behoud van enkele parkeerplaatsen (bijv 3) is in de cocreatie afgewogen maar levert voor iedereen te weinig op. Enerzijds blijft het een barrière in het park ten koste van groen en anderzijds zullen deze parkeerplaatsen, vanwege het beperkte aantal, vaak ook niet beschikbaar zijn voor bezoekers. Het parkeergebouw op Kavel 2B is mede bedoeld ter compensatie van het vervallen van parkeerplaatsen in de Scheepmakersdijkbuurt. De regeling voor bewoners en bezoekers moet nog worden bepaald, maar de input zal worden meegegeven aan de beleidsmakers. De beschikbaarheid van Kavel 2B bij het vervallen van de parkeerplaatsen aan de Oostvest is van belang en zal bij de besluitvorming helder worden gemaakt. Tenslotte is er op stedelijk niveau beleid in ontwikkeling om zorgverleners de mogelijkheid te geven om kortdurend te parkeren op

15

Fietsring

Hoewel in de ontwerpateliers overeenstemming is bereikt over de nieuwe ligging van het fietspad (langs de rijbaan), is er vanuit het advies van Platform Groen een ander geluid naar voren gekomen. Er zijn wensen om de Fietsring niet door de Groene Singel te laten verlopen, maar fietsers aan de overzijde (oostkant van de Gedempte Oostersingelgracht) te laten fietsen over het bestaande fietspad. Ook de projectgroep is voorstander van slechts één fietspad, bij voorkeur aan de NSzijde.

Toegankelijkheid

Verschillende stakeholders hebben geadviseerd met name de Groene Singel zo toegankelijk mogelijk te maken door: het aanbrengen van duidelijke looplijnen en geleiding en daarnaast door het scheiden van voetgangers van de rijbaan door middel van een trottoir. Ook tijdens de ontwerpsessies is geadviseerd om zowel de verharding als de breedte van paden in te richten op toegankelijkheid voor minder validen. Tot slot is er ook geadviseerd te kiezen voor meubilair met ruimte voor het 'aanschuiven' van bijv. een rolstoel. De doorsteek vanuit de Damaststraat naar de Fietsring duidelijk voor fietsers inrichten. De inrichting rond de in- en uitrit van de Koepelgarage dient een conflict tussen uitrijdende auto's en voetgangers te voorkomen. De inrichting van de Groene Singel dient te voldoen aan de bereikbaarheidseisen van de brandweer en de ambulance voor de bereikbaarheid van o.a. de Spaarnoogflat en de aansluiting op de Papentorenvest. Er zijn wensen voor zowel een tijdelijke als definitieve bushalte langs de Gedempte

Doorsteek voor fietsers Inrichting in- en uitrit Koepelgarage Eisen brandweer

Bus

zogenaamde 'serviceplekken'. Deze casus zal bij die beleidsmakers onder de aandacht worden gebracht. In ons fietsbeleid staat dat de Fietsring zo veel mogelijk aan de binnenzijde van de rijbaan ligt. Om die reden ligt die Fietsring door de Groene Singel. Een ligging over het fietspad langs NSTM maakt dat fietsers moeten omrijden. Bovendien vervalt dan per saldo een bestaande fietsroute. De specifieke ligging van de Fietsring in het park is bepaald door de deelnemers aan de ontwerpateliers. Er volgt geen tweede variant van het VO waarin geen fietspad is opgenomen in de Groene Singel. Wel wordt het standpunt van het Platform Groen meegegeven als overweging bij de besluitvorming. De breedte van de boulevard is in het VO (t.o.v. het SO) aangepast van 1,50m naar 1,80m. Daarnaast wordt er middels groenvakken gezorgd dat er rechte lijnen ontstaan. In de volgende fase worden de details uitgewerkt zodat er bijv. een goot is die als geleiding kan functioneren.

De doorsteek is in het VO (t.o.v. het SO) verbreed en meer ingericht op fietsers. Hier worden plantvakken voor aangebracht. Verdere uitwerking volgt in de volgende fase. Het VO voldoet aan de bereikbaarheidseisen die door de brandweer en de ambulance zijn gesteld.

In het VO zijn zoeklocaties voor bushaltes aangewezen. Deze worden in het vervolg verder uitgewerkt.

16

Manier van ontwerpen Betrokkenheid

Constructie onderdoorgang eisen ProRail

Oostersingelgracht of de Gedempte Herensingel. De Groene Singel niet overdesignen zodat er ook ruimte over blijft voor vrije invulling. Enkele buurtbewoners die niet bij de ontwerpateliers aanwezig waren hebben aangegeven zich onvoldoende gehoord en betrokken te hebben gevoeld bij de totstandkoming van het ontwerp voor de Groene Singel.

De constructie van de onderdoorgang dient niet aangepast te worden.

Er blijft ruimte voor vrije invulling in de 'buurtkamer' aan de zuidzijde van de Groene Singel. Het proces van de Groene Singel is een experiment en evalueren wij goed. Eén van de bevindingen is dat ontwerpateliers niet de meest geschikte werkvorm is voor iedereen en er in het vervolg extra inzet nodig is om alle doelgroepen te bereiken die liever niet aan ontwerpateliers meedoen. De constructie wordt niet aangepast. Er is nader onderzoek nodig naar de belasting van de daktuinconstructie.

3.2 Urban Detective (video) De Urban Detective heeft bij buurtbewoners verschillende wensen en ideeën opgehaald voor de toekomst van de Gedempte Oostersingelgracht. Hieronder per thema de ideeën die in de video naar voren komen. • Thema 'recreatie en ontmoeting': het moet een ontmoetingsplek worden zodat de plek ook sociaal-maatschappelijk relevant is voor de wijk. Het moet een plek zijn om te wandelen en buren te spreken. • Thema 'sport & spel': omgeving zo inrichten dat deze uitnodigt tot bewegen, voor iederéén. Dat kan door bijvoorbeeld multifunctionele sportvoorzieningen neer te zetten. • Thema 'duurzaamheid & klimaat': de plek moet groen ingericht worden zodat er groene verbindingen ontstaan in de stad, voor zowel mensen als voor dieren en planten. Er wordt bij voorkeur rekening gehouden met hooikoorts. • Thema 'rondje met de hond': over dit thema is in de Urban Detective video niets gezegd. • Overig: ten eerste moet het park moet niet overdesigned worden, er moeten ook open plekken blijven waar iedereen een eigen invulling kan kiezen. Ten tweede moet er samen aan het plan voor de Groene Singel gewerkt worden omdat dit zorgt voor verbinding en eigenaarschap. Ten derde moet er voldoende ruimte blijven voor een goede doorstroming van het verkeer.

3.3 Ontwerpateliers De ontwerpateliers hebben heel veel input opgeleverd. De samenvatting de input en de keuzes die gaandeweg met de groep gemaakt zijn voor het concept-VO zijn te lezen in de tabel in paragraaf 3.1. Een gedetailleerde omschrijving van de input die is opgehaald in de drie ontwerpateliers volgt in Bijlage 2. Hier zijn ook bijpassende cartoons te vinden.

3.4 De BouwApp Voorafgaand aan de ontwerpateliers hebben we via de BouwApp vier polls uitgezet, voor ieder thema (recreatie & ontmoeting, sport & spel, duurzaamheid & klimaat, rondje met de hond) één.

17

Het doel van deze polls was peilen waar de voorkeur van de respondenten naar uit ging. Op de polls is door 25 personen gestemd, respondenten konden steeds één antwoordoptie aan klikken.

Welke recreatieve activiteiten wil jij in de toekomst doen op de Groene Singel?

24%

Welke voordelen binnen het thema duurzaamheid en klimaat hoopt u dat de Groene Singel vooral brengt? 12% 1%

12%

37%

20%

50%

44% Bescherming bij hittestress en wateroverlast Meer biodiversiteit en verbinding van groene plekken

Sport en spel Buurtborrels/ buurtevenementen

Gezonde lucht

Rust en ontspanning

Wandelen (incl. met de hond)

Wat is er vooral nodig om de Groene Singel ook voor jongeren aantrekkelijk te maken?

Mentale gezondheid

Wat is er nodig voor een fijne hondenuitlaatplek? 19% 8% 54%

19%

20% 44% 36%

Een omheinde plek Een route voor een rondje met de hond

Ruimte voor sportieve activiteiten Ruimte om te chillen / te ontmoeten Buitenspelen

Voldoende faciliteiten (o.a. bankjes)

Ik heb geen behoefte aan een uitlaatplek voor honden

18

3.5 Inloopspreekuur verkeer & parkeren Tijdens het inloopspreekuur hebben aanwezigen grote zorgen geuit over het verdwijnen van parkeerplekken op de Oostvest. Zij zouden graag zien dat er enkele parkeerplaatsen behouden blijven voor bezoek en zorgverleners. Tevens is er onduidelijkheid over het compenserende parkeergebouw op Kavel 2B: wanneer wordt deze voorziening gerealiseerd en zijn hier bezoekersvergunningen geldig.

3.6 Presentatie concept VO Tijdens de gesprekken over het concept VO hebben de aanwezigen bovenal veel enthousiasme geuit over het plan. Zo waren de aanwezigen te spreken over het ontwerp van Groene Singel, de focus op groen en biodiversiteit, de ideeën voor het gravelpad door het park heen en de ideeën over de speel- en sportvoorzieningen in het park. We hebben daarnaast tijdens de bijeenkomst samengevat ook enkele zorgen, wensen en vragen opgehaald: • Er zijn opnieuw zorgen geuit met betrekking tot het verdwijnen van de parkeerplaatsen op de Oostvest. Er zijn wensen voor enkele parkeerplaatsen voor met name zorgverleners en oudere bezoekers. • Aanvullend op het thema 'parkeren' zijn er wensen voor in ieder geval een tijdelijke parkeervoorziening als het parkeergebouw op Kavel 2B niet eerder gereed is dan de Groene Singel. • Er zijn vragen over de toekomstige inrichting van de groen-blauw reservering in de oksel van de Oostvest-Gedempte Oostersingelgracht-Gedempte Herensingel. • Er zijn wensen om de doorsteek in de Groene Singel vanuit de Damaststraat naar de Fietsring voor fietsers in te richten omdat de noodzaak van deze doorsteek voor voetgangers minimaal is. • Er zijn zorgen over de bereikbaarheid van de Spaarnoogflat (o.a. voor nood- en hulpdiensten).

• Er zijn zorgen over mogelijke geluidsoverlast van de basketbalkooi, de pumptrack en de sportvoorzieningen in de onderdoorgang voor bewoners van de Spaarnoogflat. • Er zijn zorgen over het veiligheidsgevoel in de avonden en 's nachts in het park en op de Fietsring. Hieraan gerelateerd zijn er wensen ingebracht voor het aanbrengen van zoveel mogelijk licht. • Er zijn zowel voor- als tegenstanders van sportvoorzieningen in de onderdoorgang. • De ideeën voor een lichtkunstwerk in de onderdoorgang worden positief ontvangen en er zijn wensen voor het maken van een lichtkunstwerk met warme kleuren. • Er zijn wensen voor een grasveld waar vrije invulling van activiteiten mogelijk is. • Er zijn zorgen over de veiligheid van voetgangers bij de in- en uitrit van de Koepelgarage. • Er zijn zorgen over de komst van hangjongeren en daklozen bij het aanbieden van bankjes.

3.7 Stakeholdergesprekken In de afgelopen periode hebben er verschillende stakeholdergesprekken plaatsgevonden over zowel het Groene Singel-deel van het VO als het infrastructurele deel van het VO. Ook is er een enkel schriftelijk advies ingediend. In deze paragraaf volgt een bondige samenvatting van de gevoerde gesprekken en ingediende adviezen. Verkeersadviseur politie De verkeersadviseur van de politie heeft enkele aandachtspunten op basis van het concept VO meegegeven. Zo wordt een trottoir (met hoogteverschil tussen rijbaan en trottoir) geadviseerd in

19

plaats van een Shared Space om de veiligheid van de (mindervalide) voetganger te kunnen garanderen en om te kunnen handhaven op parkeren. Bij de in- en uitrit van de Koepelgarage wordt geadviseerd om een object (bijvoorbeeld een plantenbak) neer te zetten zodat conflicten tussen auto's en voetgangers voorkomen worden, de uitrit dient als zijweg ontworpen te worden omdat het een openbare parkeergarage betreft. De verkeersadviseur geeft daarnaast aan dat de doorsteek tussen de Damaststraat en de Fietsring bij voorkeur specifiek voor fietsers ingericht wordt. Tot slot wordt er geadviseerd om op tweerichtingenfietspaden geen midden-eilanden toe te passen, een overrijdbaar wit vlak of bol gestraat is wel mogelijk. Brandweer De brandweer heeft diverse eisen meegegeven met betrekking tot de bereikbaarheid van de Spaarnoogflat en de woningen aan de Oostvest. Het fietspad biedt voor de brandweer een opstelplek, maar die moet voldoende breedte en draagkracht hebben. Een ladderwagen moet hier kunnen stempelen voor de Spaarnoogflat en vanaf de autotankspuit, moet er een opstapje gerealiseerd worden om de slang uit te rollen. Brandweerwagens moeten het fietspad kunnen bereiken vanaf de Papentorenvest, dus geen middeneilanden.Voor ambulances voorziet de brandweer geen bereikbaarheidsproblemen op basis van het concept VO.

De ambulancelift van de Spaarnoogflat bevindt zich aan de Harmenjansweg. Als een patiënt toch vanaf de Oostvestzijde naar een ambulance moet worden gebracht is een afstand van 40m te overbruggen met een brancard. Spaarnelanden Spaarnelanden is enerzijds bij de drie ontwerpateliers aanwezig geweest als panellid en anderzijds hebben we tussen de ontwerpateliers een gesprek met Spaarnelanden gevoerd. Daarin heeft Spaarnelanden aangegeven dat zijn in principe iedere inrichting van de openbare ruimte kunnen beheren, maar dat er voor bepaalde keuzes wel maatwerk nodig is. Maatwerkoplossingen werken beter als er samengewerkt wordt met de bewoners. Dit kan consequenties hebben voor de kosten van de inrichting, en voor de tijd die nodig is om elementen die stuk zijn te repareren. Iedereen heeft er om die reden baat bij als de inrichting aansluit op het HIOR. OV-partijen: Connexxion, Provincie Noord-Holland, Vervoerregio Amsterdam De OV-partijen hebben aangegeven op relatief korte termijn (eind 2025) mogelijk Lijn 244 weer te laten rijden over de Gedempte Oostersingelgracht. De wens bestaat dat deze lijn vanaf dat moment ook halteert binnen dit projectgebied. De lijn rijdt, totdat de OV-hub beschikbaar komt, over de Prins Bernhardlaan waardoor de halte tot dat moment ten noorden van de Amsterdamsevaart moet liggen.

De provincie neemt de route Lange Herenvest - Gedempte Oostersingelgracht - Prinsenbrug tevens op in de aanbestedingsstukken voor de nieuwe concessie die ingaat in 2028. De verwachting is dat er vanaf dat moment dus meer bussen over dit traject gaan rijden. Een halte binnen ons projectgebied is dan zeer wenselijk. Gezien het verzorgingsgebied ligt een halte nabij de Amsterdamsepoort voor de hand. Haltes moeten voldoen aan de R-net richtlijnen, waarbij rekening gehouden dient te worden met het aanbieden van fietsparkeerplekken. Daarnaast dient de toekomstige halteringsplaats geschikt te zijn voor de metrobus/BRT. Tot slot dienen bushaltes die bij elkaar horen, bij voorkeur tegenover elkaar (of zeer dichtbij elkaar) te liggen. De provincie kent een subsidieregeling voor de inrichting van nieuwe definitieve (toegankelijke) bushaltes.

20

ProRail ProRail is verantwoordelijk voor de constructie van de onderdoorgang en heeft vanuit die rol diverse technische eisen ingebracht t.a.v. de toekomstige inrichting van de onderdoorgang. De voornaamste eisen zijn dat er geen wijzigingen aan de constructie van de onderdoorgang aangebracht mogen worden, en dat ProRail overal bij moet kunnen voor onderhoud en inspectie. Bovendien is het onwenselijk om elementen onder of dichtbij het spoor te plaatsen die kunnen leiden tot verstoring of schade. Het toevoegen van gewicht in de onderdoorgang dient constructief te worden onderzocht voordat Prorail hiermee instemt. Platform Groen Platform groen heeft twee adviezen ingebracht. Het eerste advies betreft de ligging van het fietspad, waarbij het platform graag ziet dat er een tweede variant van de Groene Singel getekend wordt zonder aanwezigheid van de Fietsring in het groen. Fietsers kunnen volgens het platform gebruikmaken van het fietspad aan de oostzijde van de Gedempte Oostersingelgracht. Op deze manier blijft er in de Groene Singel meer ruimte over voor een (veiligere) groene inrichting. Het tweede advies betreft het waterbassin onder het spoorviaduct in relatie tot de daktuin.

Het advies bestaat uit een viertal punten: zuivering van vervuild water om dit water in te kunnen zetten in perioden van hittestress en droogte, het aanbrengen van een zuiveringslaag van schelpen, het toepassen van groene maatregelen om het groene dak zo biodivers groen mogelijk te maken en tot slot de multifunctionele inzet van het gebufferde hemelwater in de pompkelder. Toegankelijk Haarlem Toegankelijk Haarlem heeft op basis van het SO adviezen meegegeven met betrekking tot de toegankelijkheid van zowel de Groene Singel als de Gedempte Oostersingelgracht, met name voor minder validen. Zij geven aan heldere looplijnen (geleiding) met contrasterende kleuren in een gebied nodig te hebben om zich te kunnen oriënteren, die nog ontbreken in het SO. Een Shared Space-inrichting is hierin niet helpend en de voorkeur gaat uit naar een afscheiding van de rijbaan middels een trottoir, voornamelijk omdat fietsers het probleem vormen voor minder valide voetgangers. Looproutes zijn daarnaast bij voorkeur 1,80m breed, zijn helemaal vlak en bestaan uit materiaal waar een taststok niet makkelijk in blijft haken. Toegankelijk Haarlem geeft daarnaast aan veel behoefte te hebben aan enkele veilige oversteekplaatsen, waarbij het volgens hen geen probleem is om voor deze plaatsen iets langer te moeten lopen.

Op de kruising Gedempte Oostersingelgracht-Papentorenvest is geen derde voetgangersoversteekplaats (ten noorden van de kruising) nodig en de huidige oversteekplaats vanuit de Amsterdamse Poort richting de Amsterdamsevaart wordt als onlogisch ervaren en daardoor weinig tot niet gebruikt door de ambassadeurs van Toegankelijk Haarlem. De nieuwe ligging van het fietspad (langs de rijbaan) wordt positief ontvangen. Bij de sport- en speelvoorzieningen geeft Toegankelijk Haarlem als advies mee voldoende ruimte rond bankjes e.d. te houden zodat ook minder validen met een rollator, rolstoel of hulphond plaats kunnen nemen. Koepelpartijen De Koepelpartijen hebben een belang bij de inrichting van de Groene Singel in verband met de ontwikkelingen op het Koepelterrein en de Koepelgarage waar zij mee bezig zijn. Deze partijen hebben aangegeven graag een veilige in- en uitrit voor auto's te hebben vanuit de garage, waarbij ook aan de veiligheid van voetgangers die voor de in- en uitrit langslopen wordt gedacht. Daarnaast dienen de werkzaamheden op elkaar afgestemd te worden om te voorkomen dat de Koepelgarage klaar is, maar de in- en uitritten nog niet. De Koepelpartijen verwelkomen de aanpassing van de noordelijke Oostvest op de Papentorenvest waardoor bezoekers van de parkeergarages naar beide zijden kunnen in- en uitrijden. Dit leidt tot

21

minder sluipverkeer door de Damaststraat en hierdoor is de realisatie niet nodig van een keerlus. De partijen vragen wel of het inrichtingsvoorstel van deze kruising ook op drukke momenten niet leidt tot lange wachtrijen omdat uitrijdende auto's niet kunnen oversteken als zij linksaf gaan richting Gedempte Oostersingelgracht.

3.8 Gesprekken met buurtbewoners Tijdens de gesprekken met buurtbewoners is een viertal zorgen naar voren gekomen. • Ten eerste hebben enkele buurtbewoners zorgen over mogelijke toenemende verkeersdrukte in de Damaststraat op het moment dat er vanaf de Oostvest linksaf de Papentorenvest op gereden kan worden. • Ten tweede zorgen over het verdwijnen van parkeerplaatsen op straat, met het verzoek om enkele parkeerplaatsen te behouden voor met name voor zorgverleners en bezoekers. • Ten derde zorgen over de sociale veiligheid in de onderdoorgang. • En tot slot leven er bij enkele buurtbewoners zorgen over hun betrokkenheid bij het proces. De randvoorwaarde voor deelname aan ontwerpateliers was aanwezigheid bij alle avonden, wat voor sommige als uitsluiting aanvoelt.

22

Bijlage 1 Uitnodigingsflyer

23

Bijlage 2: Detailomschrijving opbrengsten ontwerpateliers Sessie 1 In de eerste sessie hebben de deelnemers in kansen gedacht, wat heeft geleid tot een bonte verzameling van ideeën voor de Groene Singel. Hieronder worden de meest genoemde ideeën per thema samengevat. • Thema 'recreatie en ontmoeting': hoogteverschillen, basketbal en voetbal, overdekte plek met bankjes, klimrek, multifunctioneel straatmeubilair, elkaar ontmoeten in het groen, vuilnisbakken, plek om koffie te drinken. • Thema 'sport & spel': pumptrack, basketbal, mutlifunctioneel sportveld, klimmuur, sporttoestellen, watertappunt, bankjes, wipwap en schommel, schaken en dammen, activiteiten vinden bij voorkeur in zones plaats, natuurspelen. • Thema 'duurzaamheid & klimaat': de weg afschermen, bankjes, gelaagde natuur, grote en kleine planten van bomen tot en met kruiden, verticaal groen, ook voor dieren en insecten, ook voor schimmels. • Thema 'rondje met de hond': grote behoefte aan dispensers voor hondenpoepzakjes, verder lijkt er weinig behoefte te zijn aan faciliteiten voor honden. Reflectie panelleden: voor sport- en speelvoorzieningen geldt 'less is more'. Multifunctionele sportvelden worden gauw vernield, terwijl voorzieningen met maar één sportvoorziening het juist goed doen. Sport- en speelplekken combineren daarnaast niet goed met de mogelijkheid om honden uit te laten.

Hondenpoep wordt maar weinig echt opgeruimd en dit probleem wordt (op basis van ervaringen op de Amsterdamsevaart) niet opgelost met de aanwezigheid van voldoende prullenbakken. Er is op dit thema wel water bij de wijn nodig omdat 100% vergroenen niet kan. Tot slot moet er in het ontwerp ook gedacht worden aan de Groene Singel 's nachts en bij regen. Ook op die momenten moet deze plek prettig en veilig aanvoelen.

24

Aandachtspunten vanuit het nadenken over doelgroepen (a.d.h.v. persona's): • Studenten: hebben vooral behoefte aan een plek om samen te komen en aan het behouden van de basketbalkooi. • Hondenbezitter: de combinatie van sport- en speelvoorzieningen en mogelijkheid tot loslopen werkt niet, behoefte aan een afgebakende plek voor honden en aan afvalbakken en hondenpoepzakjesdispensers. • Oudere: behoefte aan voldoende bankjes. • Minder valide: behoefte aan toegankelijke paden en voorzieningen, hierbij rekening houden met hoogteverschillen en type verharding en natuurlijke gidslijnen. Tevens behoefte aan inclusie bij activiteiten in de Groene Singel. • Ouders met kinderen: fijn als plekken voor kinderen op een bepaalde manier afgebakend worden en overzichtelijk zijn, behoefte aan mogelijkheden om met natuur te spelen. • Jongere: behoefte aan plekken om met vrienden samen te komen, behoefte aan sportvoorzieningen. Sessie 2 In de tweede sessie hebben de deelnemers bepaald waar het fietspad komt te liggen. Daarnaast hebben zij bedacht welke ideeën voor programmaonderdelen uit de eerste sessie prioriteit hebben, en welke ideeën dus niet in het ontwerp voor de Groene Singel verwerkt hoeven te worden. BOOM Landscape heeft voor de ligging van het fietspad twee opties aan de groep voorgelegd.

• In de eerste optie liep het fietspad langs de Oostvest, ongeveer waar het fietspad in de huidige situatie ook ligt. • In de tweede optie wordt het fietspad verplaatst naar het oosten van het plangebied waardoor het fietspad langs de rijbanen ligt en mee door de onderdoorgang gaat. De deelnemers van de ontwerpateliers hebben gediscussieerd over de voor- en nadelen van beide fietspadopties en hebben unaniem gekozen voor de optie langs de rijbanen (zie bovenste cartoon hiernaast). Argumenten hiervoor waren dat deze optie rustiger is voor de buurt, zorgt voor aaneengesloten groen en zorgt voor een veiligere situatie voor zowel fietsers (i.v.m. het verkeer uit de Damaststraat en de uitrit van de Koepelgarage), als voor spelende kinderen. De groep bracht bij deze keuze het idee in om het fietspad over een soort dijkje te laten lopen zodat er een afscherming tussen het groen en de weg ontstaat (zie de middelste cartoon hiernaast).

25

Programmaonderdelen die door deelnemers graag in het ontwerp gezien worden: • Groen moet de boventoon voeren. Programma moet daarbinnen goed ingepast worden, maar krijgt niet de focus. Wensen met betrekking tot het type groen zijn in de eerste sessie naar voren gekomen. In deze tweede sessie kwam de behoefte naar een wadi naar voren. • In het noordelijke deel voorzieningen voor de grotere jeugd met een kleine pumptrack, een nieuwe basketbalkooi (met voetbaldoeltjes) en zitplekken rond de kooi die ook toegankelijk zijn voor minder validen. • In het zuidelijke deel een 'buurtkamer' inrichten met voldoende zitplekken, speelelementen met een natuurlijke uitstraling en een open grasveld. • Verspreid door het park voldoende zitplekken. • Rond de onderdoorgang is ruimte voor sporttoestellen. • Hiermee vallen alle andere programmaonderdelen die in sessie 1 genoemd zijn af. Aandachtspunten die tijdens de tweede sessie naar voren kwamen n.a.v. nadenken over persona's en nadenken over beheer, veiligheid en overlast: • Niet overdesignen, er moet ook ruimte zijn voor vrije invulling. • Er is behoefte aan voldoende zicht op de verschillende verblijfsplekken om de veiligheid te waarborgen (met name van tienermeisjes). Dit kan door middel van gelaagde (en niet al te hoge) beplanting en voldoende verlichting. • Houd rekening met de toegankelijkheid voor minder validen.

Dit kan door voldoende (verharde) ruimte naast bankjes vrij te houden, toegankelijke zitplekken bij sport- en speelvoorzieningen te maken en door de paden toegankelijk in te richten. Sessie 3 In de derde sessie hebben de deelnemers de puntjes op de i gezet. Er is gesproken over de toekomst van parkeerplekken in de Groene Singel, waarbij de deelnemers het advies meegaven aan het projectteam om te kiezen voor groen boven parkeerplekken (zie voor een verbeelding van dit dilemma de middelste cartoon hiernaast). Wel is er gevraagd om de mogelijkheden voor een enkele parkeerplaats voor zorgpersoneel te onderzoeken. Daarnaast zijn er tijdens het stemmen over het SO nog enkele verzoeken ingebracht, waaronder: onderzoeken of de basketbal groter kan, wensen voor circulair en natuurlijk meubilair, wensen voor een hondenpoepzakjesdispenser en onderzoeken of er toch nog wat extra groen bij kan. Zie voor een verbeelding van de stemronde ('over de streep') de onderste cartoon hiernaast.

26

Dit is een uitgave van gemeente Haarlem, 2 mei 2025

Tekst: Sweco Fotografie: Arman Ramzi, Cartoons: Bas Kohler ________________________________ Postbus 511 2003 PB Haarlem Tel. 14 023 haarlem.nl 27