5 Bijlage 4 Adviezen AOK

Zaak 24060446 / Mendelcollege (Pim Mulierlaan 4-6), Beatrixschool (Blinkertpad 3), De Dolfjn (Gijsbrecht van Aemstelstraat 118)

Mendelcollege (Pim Mulierlaan 4-6), Beatrixschool (Blinkertpad 3), De Dolfjn (Gijsbrecht van Aemstel MOOI nummer 24060446 Zaaknummer partij Omschrijving Aan te wijzen monumenten Aantal voorgaande 1 behandelingen Gemeente Zaakbeheerder Objecttype Beoordelingskader Bestemmingsplan

Haarlem Annamaria van Enk Overig Beschermende regie, consolidatie regie en transformatie regie Anders

Behandeling 25-08-2025 Bevindingen Beschrijving Het betreft een collegiaal overleg over de aanwijzing van schoolgebouwen als gemeentelijke monumenten. Op 17 juni 2024 heeft de commissie geadviseerd over het voornemen om 9 scholen uit de wederopbouwperiode aan te wijzen als nieuwe monumenten. Voor 3 van de 9 scholen is een zienswijze ingediend. Na aanleiding hiervan zijn de de betrefende redengevende omschrijvingen aangevuld, met name over het interieur. Er ligt een annotatie van de gemeentelijke afdeling Erfgoed van 21-08-2205 met een positief advies. Twee erfgoedadviseurs van de gemeente zijn aanwezig om toelichting te geven op het plan. De commissie wordt gevraagd te adviseren, mede op basis van de aangevulde redengevende omschrijvingen en de ingediende zienswijzen, over het voornemen om de volgende scholen aan te wijzen als monument: · Mendelcollege (Pim Mulierlaan 4-6) · Beatrixschool (Blinkertpad 3) · De Dolfjn (Gijsbrecht van Aemstelstraat 118) Beleid en regels De commissie heeft de aanvraag beoordeeld op grond van de gebiedsgerichte criteria uit de Nota Ruimtelijke Kwaliteit (2012). Alle drie de schoolgebouwen staan in gebieden 1920-1960', waarvoor een beschermende regie geldt. Op dit moment hebben de schoolgebouwen nog geen erfgoedstatus.

Bevindingen De commissie dankt voor de gegeven toelichting en spreekt opnieuw haar waardering uit over het feit dat de eerste naoorlogse panden in Haarlem worden aangewezen als beschermde wederopbouwmonumenten. De bescherming van een gemeentelijk monument betreft zowel de Pagina 2 van 5

directe omgeving, het exterieur als het interieur. Bij een Orde-2-status zou de bescherming uitsluitend gelden voor het exterieur. De commissie heeft kennisgenomen van de ingediende zienswijzen en begrijpt de wens van de scholen om een zekere mate van vrijheid te behouden bij verbouwingen. Met name bij verduurzamingsopgaven en interne verbouwingen, in het licht van veranderende onderwijsconcepten (zoals de wens voor leerpleinen), kan de status van gemeentelijk monument van invloed zijn. De commissie is evenwel van oordeel dat de interieurs van de schoolgebouwen zeer overtuigende monumentale waarden vertegenwoordigen. Het is van belang dat deze voor de gemeente Haarlem behouden en gekoesterd blijven. Onderwijsconcepten zijn steeds veranderlijk in de tijd, en het zou betreurenswaardig zijn indien dit zou leiden tot verlies van het waardevolle interieur. Daarbij wijst de commissie erop dat er veel voorbeelden bestaan van scholen die, ondanks een monumentenstatus, ruimte bieden voor noodzakelijke aanpassingen, ook omdat oudere schoolgebouwen soms meer ruimte bieden dan de huidige normen voor nieuwbouw. Dit vraagt om maatwerk en de commissie is bereid om mee te denken over oplossingen, zonder dat de functionaliteit van de school in het geding komt.

Welstandsadvies Behandelwijze Aanvraagsoort

Conclusie In dit collegiaal overleg adviseert de commissie positief ten aanzien van de aanwijzing van de drie schoolgebouwen tot gemeentelijk monument. Collegiaal overleg Grote commissie Omgevingsbeleid Haarlem

Behandeling 17-06-2024 Bevindingen IDe adviseur erfgoed en een jurist van de gemeente zijn aanwezig voor een toelichting. Het betreft een collegiaal overleg over een beleidsadvisering omtrent de aanwijzing van gemeentelijke monumenten. De gemeente is voornemens om negen panden aan te wijzen als gemeentelijk monument, als gevolg van een collegebesluit uit 2020. Het betreft de eerste aanwijzing van naoorlogse monumenten uit de wederopbouwperiode. De selectie komt voort uit een inventarisatie naar naoorlogse architectuur en stedenbouw in Haarlem. Voor de panden zijn redengevende omschrijvingen opgesteld waarin de motivering voor aanwijzing als monument is gegeven. Dit betreft: - Claes Tillyweg 2 (bedrijfsgebouw) - Gasthuisstraat 32 (openbare bibliotheek) - Spaarndamseweg 1 (havenkantoor) - Blinkertpad 3 (Beatrixschool) - Gijsbrecht van Aemstelstraat 118 (Basisschool de Dolfjn) - Pim Mulierlaan 4-6 (Mendel college) - Linneauslaan 19 (Transformatorstation) - Nauwe Appelaarsteeg 1-3 (Gebouw Zegelwaarden, Teylers) Pagina 3 van 5

- Versprockweg 325-339 (Appartementengebouw) Voor drie complexen wordt de bescherming als monument een te zwaar middel geacht en is gekozen voor een aanwijzing als beeldbepalend pand (orde 2). Omdat bij deze complexen, mede als gevolg van (interne)verbouwingen, minder hoog gewaardeerd worden en primair in de hoofdopzet en architectonische verschijningsvorm vanaf de openbare ruimte zijn gelegen. Ook is de beeldbepalende status gemakkelijker omdat er veel eigenaren en bewoners er mee gemoeid zijn. Dit betreft: - Van Leeuwenhoekstraat 5 (Wooncomplex Haarlem Hoog) - Prins Bernhardlaan 2, 2A t/m W, Dr. Schaepmanstraat 284 (Voormalige kantoorgebouw) - Karel Doormanlaan 69-117, Herman Robbersstraat 8-30 (Maisonnettes en atelierwoning) Ook zullen de wederopbouwgebieden nog worden geanalyseerd. Dan gaat het om het grotere schaalniveau zoals stedenbouw en groenaanleg. Deze gebieden zijn reeds opgenomen in het recent vastgestelde parapluplan. Ook wordt er in de erfgoednota aandacht aan besteed. Bevindingen De commissie staat positief tegenover het aanwijzen van de 9 panden als gemeentelijk monument. Zij is verheugd dat de eerste naoorlogse panden worden aangewezen als beschermde wederopbouwmonumenten, en is van mening dat het een representatieve en diverse selectie betreft.

Er zitten verborgen ‘parels’ tussen zoals het bedrijfsgebouw met het betonnen schaaldak in de Waarderpolder, of het transformatorstation dat vanwege de architectonische kwaliteit voor hedendaagse gebouwen van dit type als referentie kan dienen. De commissie geeft verdere enkele opmerkingen: - Zij ziet graag dat ook het voormalige kantoorgebouw, bekend als de Bosch-toren, aan de Prins Bernhardlaan de bescherming van monument krijgt. Het verzoek is om het voorstel op dit punt te heroverwegen. Het is een iconisch en monumentaal gebouw met een bijzondere bouwconstructie, een betonnen kolom die een zwevende kern omhoog houdt. Dit gebouw was zelfs kandidaat-rijksmonument in de selectieprocedure Top 100 Nederlandse monumenten 1940-1958. Het gebouw is recent op respectvolle wijze getransformeerd tot woongebouw. Bij de redengevende omschrijving kunnen niet-monumentale onderdelen in het interieur van de bescherming worden uitgesloten. - Aangegeven wordt dat enkel van de semi-publieke ruimtes zoals de scholen intern bekeken zijn. Pas bij een herontwikkeling of aanvraag omgevingsvergunning wordt een uitgebreider onderzoek gestart. Zijn deze summiere beschrijvingen juridisch steekhoudend, vraagt de commissie zich af. - Er wordt geadviseerd om de aanwijzing te ‘vieren’, en er zo publiciteit aan te geven. In Haarlem krijgt het wederopbouwerfgoed zo meer bekendheid.

- De commissie geeft aan dat het goed zou zijn dat ook breder naar de

Pagina 4 van 5

waarden van de Haarlemse wederopbouwgebieden wordt gekeken, en deze in te zetten in toekomstige ontwikkelingen. Welstandsadvies Behandelwijze Aanvraagsoort

Beleidsadvies Grote commissie Beleidsadvisering

Pagina 5 van 5