4. Bijlage 3 - Resultaten Binnenstadenquete Haarlem

Onderzoek binnenstad Haarlem

Gemeente Haarlem

www.ipsos-publiek.nl

Colofon Uitgave Ipsos I&O Piet Heinkade 55 1019 GM Amsterdam

Rapportnummer 2024/314

Datum november 2024

Opdrachtgever Gemeente Haarlem

Auteurs Sara Kellij

Copyright Het overnemen uit deze publicatie is toegestaan, mits de bron duidelijk wordt vermeld.

Onderzoek binnenstad Haarlem

2 van 15

Inhoudsopgave Samenvatting _________________________________________________________________________________ 4 Aanleiding en achtergrond __________________________________ 4

1

Inleiding _____________________________________________________________________________ 5 1.1 1.2

2

Winkels _____________________________________________________________________________ 6 2.1 2.2 2.3

3

Een derde van bezoekers in de binnenstad om te winkelen __________ 6 Bezoekers positief over het aantal winkels en variatie in winkels _______ 6 Vooral kleinere winkels worden gemist in binnenstad _____________ 7

Voorzieningen _______________________________________________________________________ 9 3.1 3.2 3.3

A

Achtergrond en onderzoeksdoel __________________________ 5 Onderzoeksaanpak en respons ___________________________ 5

Een derde mist voorzieningen in de openbare ruimte _____________ 9 Behoefte aan toiletten, fietsparkeerplaatsen en groen in binnenstad ____ 9 Binnenstad kan aantrekkelijker door betere fietsregeling, meer groen en minder leegstand __________________________________ 11

Bijlagen ____________________________________________________________________________ 13 A.1

Vragenlijst binnenstadsenquête Haarlem ____________________ 13

Onderzoek binnenstad Haarlem

3 van 15

Samenvatting Aanleiding en achtergrond De gemeente Haarlem wil graag inzicht krijgen in de behoeften en wensen van bezoekers van de binnenstad in de verschillende leeftijdscategorieën (16-29 jaar, 30-44 jaar, 45-59 jaar en 60+ jaar) als het gaat om voorzieningen en diensten. Om dit te onderzoeken zijn er op vier veldwerkdagen enquêtes gehouden onder bezoekers van de Haarlemse binnenstad. Er zijn in totaal 721 enquêtes afgenomen.

Tevredenheid met het winkelaanbod maar nog plek voor kleinere winkels Bezoekers van de binnenstad zijn tevreden over het aantal winkels (84% tevreden) en de variatie in winkels (76%). Wel geeft 42 procent aan nog winkels te missen. Hierbij noemt men winkels als boetiekjes en kleine speciaalzaken, een groot warenhuis, kringloopwinkels en sportzaken.

Een derde bezoekers mist voorzieningen in de openbare ruimte voornamelijk openbare toiletten Een derde van de bezoekers in de binnenstad mist voorzieningen in de openbare ruimte. Het meest noemt men hierbij openbare toiletten. Daarnaast worden meer groen/parken en plekken om je fiets te parkeren een aantal keer genoemd. Figuur 1.1 – Welke voorzieningen mis je in de binnenstad van Haarlem? (n=721) (Meerdere antwoorden mogelijk) Eigenlijk niks

33%

Openbare ruimte (parken, groene zones, speeltuinen)

32%

Horeca

7%

Cultuurvoorzieningen (musea, theaters, concertzalen, bioscopen) Sociale voorzieningen (buurt- of wijkcentrum, bibliotheek, openbare ontmoetingsplekken)

6% 6%

Sport en recreatievoorzieningen

5%

Gezondheidszorgvoorzieningen

3%

Onderwijsvoorzieningen

1%

Anders

6%

Weet niet

8%

0%

20%

40%

Binnenstad kan aantrekkelijker door betere fietsregeling, meer groen en minder leegstand Bezoekers gaven aan dat de binnenstad aantrekkelijker kan worden door een betere fietsregeling. Een aantal keer noemt men dat het fietsen door voetgangersgebieden gevaarlijke situaties oplevert. Ook noemt men een aantal keer dat de fietsparkeervoorziening verbeterd kan worden zodat fietsen minder in de weg staan. Daarnaast zouden meer groen en minder leegstand de binnenstad ook aantrekkelijker kunnen maken volgens bezoekers.

Onderzoek binnenstad Haarlem

4 van 15

1

Inleiding

1.1

Achtergrond en onderzoeksdoel

Gemeente Haarlem wil graag weten wat de behoeften zijn van bezoekers van de binnenstad als het gaat om voorzieningen en diensten. Dat inzicht verrijkt het handelingsperspectief van de gemeente om samen met de private partners de aantrekkelijkheid van de binnenstad bestendigen en vergroten. Het onderzoeksdoel is daarbij als volgt: inzicht krijgen in de behoeften en wensen van bezoekers van de binnenstad in verschillende leeftijdscategorieën (16-29 jaar, 30-44 jaar, 45-59 jaar en 60+) als het gaat om voorzieningen en diensten.

1.2

Onderzoeksaanpak en respons

Voor het onderzoek zijn op 26 oktober, 2, 9 en 16 november mondeling enquêtes afgenomen onder bezoekers van de Haarlemse binnenstad. In totaal deden 721 bezoekers mee. Tabel 1.1 geeft de verdeling van de respons naar leeftijd, woongemeente en bezoekfrequentie weer. Tabel 1.1 – Overzicht respons Aantal

Percentage

16-29 jaar

182

25%

30-44 jaar

190

26%

45-59 jaar

167

23%

60+ jaar

178

25%

Leeftijd

Geen antwoord

4

1%

Totaal

721

100%

Haarlem

409

57%

Buiten Haarlem

260

36%

Geen antwoord

52

7%

Totaal

721

100%

404

56%

175

24%

142

20%

Minder dan één keer per jaar*

105

*

Totaal

826

Woongemeente (o.b.v. postcode)

Bezoekfrequentie 1 keer per week of vaker Eén of enkele keren per maand (maar minder dan 1 keer per week) Eén of enkele keren per jaar (minder dan 1 keer per maand)

*Indien men minder dan één keer per jaar in de binnenstad komt is men uitgesloten van het onderzoek.

In het rapport worden significante verschillen tussen groepen in de tekst benoemd. Daarnaast zijn er ook kwalitatieve inzichten opgenomen. Deze citaten van bezoekers, hoewel individuele meningen, geven inzicht in vaker genoemde onderwerpen.

Onderzoek binnenstad Haarlem

5 van 15

2

Winkels

2.1

Een derde van bezoekers vooral in de binnenstad om te winkelen

Op vier zaterdagen is aan bezoekers van de binnenstad van Haarlem gevraagd wat de belangrijkste reden voor hun bezoek. Een derde (33%) van de bezoekers kwam met als belangrijkste reden winkelen (Figuur 2.1). Dertien procent was er omdat men er woont en twaalf procent kwam om boodschappen te doen. Daarnaast kwam een deel naar de binnenstad voor een horeca-bezoek (9%) of voor de markt (8%). Bezoekers die anders aangeven noemden onder andere dat ze in de binnenstad waren voor vrienden- of familiebezoek, om te sporten of vanwege een dagje/weekend weg. Bezoekers van 60 jaar en ouder kwamen vaker voor boodschappen naar de binnenstad dan andere leeftijdsgroepen. Ze bezochten de binnenstad ook vaker voor cultuur dan 16- tot 29jarigen, die er juist vaker kwamen om te winkelen of te werken. Figuur 2.1 – Wat is de belangrijkste reden voor je bezoek aan de binnenstad vandaag? (n=721) Winkelen

33%

Ik woon er

13%

Boodschappen doen

12%

Horeca-bezoek

9%

Markt

8%

Werken

5%

Cultuur (naar theater, musea, concert, bioscoop)

5%

Rondkijken

4%

Evenement

0%

Anders

9%

0%

2.2

20%

40%

Bezoekers positief over aantal winkels en variatie

Over het aantal winkels in de Haarlemse binnenstad is 84 procent tevreden. Twaalf procent is hier neutraal over en drie procent vindt het aantal (heel) slecht. De variatie in winkels is volgens driekwart (76%) (heel) goed. Een op de vijf (18%) is hier neutraal over en vijf procent vindt de variatie (heel slecht). Bezoekers die één keer per week of vaker de binnenstad bezoeken zijn vaker negatief over de variatie in winkels dan bezoekers die één of enkele keren per jaar de binnenstad bezoeken.

Onderzoek binnenstad Haarlem

6 van 15

Figuur 2.2 – Wat vind je van het winkelaanbod in de binnenstad van Haarlem? (n=721)

Aantal winkels

84%

Variatie in winkels

76%

0%

18%

25% (Heel) goed

2.3

12%

50%

Neutraal

3% 5%

75%

(Heel) slecht

100%

Weet ik niet

Vooral kleinere winkels worden gemist in binnenstad

Van de bezoekers zegt 42 procent nog winkels te missen in de binnenstad (Figuur 2.3), 46 procent mist geen winkels en 12 procent weet het niet. Bezoekers die woonachtig zijn in de gemeente Haarlem geven vaker aan dat ze winkels missen dan bezoekers die in andere gemeenten wonen. Figuur 2.3 – Zijn er winkels die je mist in de binnenstad van Haarlem? (n=721)

42%

0%

46%

25%

50% Ja

Nee

12%

75%

100%

Weet niet

Bezoekers van de Haarlemse binnenstad geven vooral aan kleinere winkels te missen zoals boetiekjes of kleine speciaalzaken. Verder wordt de Uniqlo een aantal keer genoemd, evenals een groot warenhuis zoals de Bijenkorf. Daarnaast mist een aantal bezoekers sportzaken en kringloop/ vintage winkels. De groep 16-29 jarigen noemt een aantal keer winkelketens zoals de Stradivarius, de Pull& Bear, de New Yorker en de Primark als winkels die ze missen in de binnenstad. Andere bezoekers zeggen dat ze graag meer kleine ondernemers zouden zien in de binnenstad zoals bijvoorbeeld een bakker, biologische supermarkt of viswinkel. Figuur 2.4 - Zijn er winkels die u mist in Haarlem? Ja, namelijk: 16-29 jaar: • “Pull&Bear, Stradivarius en dat soort winkels.” • “Uniqlo.” • “Groot warenhuis (Bijenkorf).” • “Primark.” • “Vintage winkels.”

Onderzoek binnenstad Haarlem

7 van 15

30-44 jaar: • • • • •

“Kleine winkeltjes geen grote concerns.” “Kleine 2e hands winkels.” “Speciaalzaken. Sportwinkel, speelgoedwinkel.” “Kinderspeelgoed. Games voor spelcomputers.” “Pakketpunt om pakketjes op te halen.”

45-59 jaar: • • •

“Boetiekjes, geen ketenwinkels. Haarlem is karakterstad. Past meer bij de sfeer.” “Speciaal zaken die echt gespecialiseerd zijn in bepaalde zaken, moet dan vaak naar Amsterdam.” “Normale bakker en slager en kruidenier.”

60+ jaar: • • • • •

“Speciaalzaken, vakmensen bijv. slagerij.” “Kleine gezellige winkeltjes.” “Bijenkorf, Amsterdam is niet meer te bereiken. Ik mis een goede boekhandel zoals de Vries.” “Groot warenhuis zoals V&D.” “Slager en groenteboer kleine ondernemer.”

Onderzoek binnenstad Haarlem

8 van 15

3

Voorzieningen

3.1

Een derde mist voorzieningen in de openbare ruimte

Aan bezoekers van de binnenstad is gevraagd welke voorzieningen ze missen in de binnenstad van Haarlem (Figuur 3.1). Een derde van de bezoekers (33%) mist eigenlijk niks. Ook een derde (32%) mist voorzieningen in de openbare ruimte. Zeven procent wil meer horecavoorzieningen en zes procent mist culturele voorzieningen en sociale voorzieningen. De groep 16- 29 jarigen geeft vaker aan horecavoorzieningen te missen in de binnenstad. Bewoners die meer dan één keer per maand in de binnenstad komen, missen meer dan anderen sport- en recreatievoorzieningen. Figuur 3.1 - Welke voorzieningen mis je in de binnenstad van Haarlem? (n=721) (Meerdere antwoorden mogelijk) Eigenlijk niks

33%

Openbare ruimte (parken, groene zones, speeltuinen)

32%

Horeca

7%

Cultuurvoorzieningen (musea, theaters, concertzalen, bioscopen)

6%

Sociale voorzieningen (buurt- of wijkcentrum, bibliotheek, openbare ontmoetingsplekken)

6%

Sport en recreatievoorzieningen

5%

Gezondheidszorgvoorzieningen

3%

Onderwijsvoorzieningen

1%

Anders

6%

Weet niet

8%

0%

3.2

20%

40%

Behoefte aan toiletten, fietsparkeerplaatsen en groen in binnenstad

In de toelichting op welke voorzieningen men mist, worden openbare toiletten veruit het meest genoemd (circa 100 keer). Hierbij noemt men ook dat ze geschikt moeten zijn voor vrouwen en schoon moeten zijn. Naast toiletten, zou een aantal bezoekers van de binnenstad graag meer plekken zien om je fiets te parkeren (circa 30 keer genoemd). Ook mist een aantal bezoekers van Haarlem groen en parken in de binnenstad (circa 40 keer genoemd). Jongeren (16-29 jaar) noemen dat ze (bepaalde typen) uitgaansgelegenheden missen. De groep 30 – 44 jarigen noemt een aantal keer dat er weinig voorzieningen voor kleine kinderen zijn.

Onderzoek binnenstad Haarlem

9 van 15

Figuur 3.2 – Welke voorzieningen mis je in de binnenstad van Haarlem? 16- 29 jaar: • “Uitgaansgelegenheden waar daadwerkelijk gedraaid wordt en niet van die Nederlandse zooi.” • “Openbare sportparken etc.” • “Comedyclub, jazzcafé.” • “Meer diversiteit in het uitgaansleven, ook vooral qua verschillende soorten muziek.” • “Karaoke bar, pingpongen, poolnarren voor jongeren.” • “Te weinig plekken waar jongeren onder de 18 elkaar kunnen ontmoeten. Vroeger was er fris.” • “Ruimte zoals grote bibliotheken om samen te studeren.” • “Uitgaansgelegenheden die leuk zijn voor mensen onder de 21.” • “Je mist parkjes om te zitten.” 30-44 jaar: • • • • • • •

“Voorzieningen voor kinderen.” “Speelvoorzieningen. Ik woon hier met kleine kinderen hier is niks om spelen. Mee moet naar de woonwijken toe.” “Haarlem is lekker dicht in de buurt en heeft eigenlijk alles, goede vervanging van het veel te grote Amsterdam.” “Meer keus aan indoor sport, zoals pilates, padel.” “Meer basisscholen echt in de stad, wachtlijsten zijn nu enorm.” “Meer groen ontmoetingsplekken.” “Bankjes nooit genoeg.”

45-59 jaar: • • • • • •

“Groen.” “Inloophuizen voor senioren. Laagdrempelige samenkomstplekken voor jong en oud.” “Fitness voor ouderen mensen.” “Dingen voor de jeugd. Is nu een beetje saai. Iets waar jongeren iets kunnen doen. Nu moet jeugd vaak op een pleintje hangen.” “Meer groen om door te kunnen wandelen en waar het rustiger is.” “Haarlem heeft eigenlijk alles wat ik nodig heb.”

60+ jaar: • • • • • •

“Openbare toiletten. Je moet altijd naar een horecagelegenheid.” “Groen in de stad is nodig voor een beter klimaat en het straalt rust uit.” “Niet ingericht op mensen die slecht ter been zijn. Meer schuine afritten etc.” “Fitness speciaal voor ouderen.” “Een leuk buurtcentrum waar mensen elkaar kunnen ontmoeten.” “Meer musea, ga nu toch vaker richting Amsterdam voor kunst.”

Onderzoek binnenstad Haarlem

10 van 15

3.3

Binnenstad kan aantrekkelijker door betere fietsregeling, meer groen en minder leegstand

Om de aantrekkelijkheid van de binnenstad te verbeteren zouden bezoekers graag zien dat er wat aan het fietsen in de binnenstad wordt gedaan, voornamelijk in de voetgangersgebieden (circa 40 keer genoemd). Ook noemt men een aantal keer dat een goede fietsenstalling zou helpen tegen het ‘wildparkeren’ van fietsen (circa 30 keer genoemd). Daarnaast kan de binnenstad volgens verschillende bezoekers aantrekkelijker door meer groen (circa 65 keer genoemd) en minder leegstand (circa 40 keer genoemd). Een aantal bezoekers vindt de leegstand namelijk erg ongezellig ogen. Verder noemt men minder drukte in de binnenstad bijvoorbeeld door meer spreiding van bezoekers of het minder aantrekken van toeristen. Daarnaast geeft een aantal bezoekers aan de huidige aantrekkelijkheid en gezelligheid van de Haarlemse binnenstad al te waarderen en zouden ze dat graag behouden. Figuur 3.3 - Wat zou de binnenstad voor jou aantrekkelijker maken? 16- 29 jaar: • “Misschien wat meer openbare plekken om te kunnen werken of studeren.” • “Meer groen en minder drukte.” • “Meer groen. Doorgaan met autoluwe binnenstad. Goed resultaat.” • “Fietsverbod met meer handhaving. Ze rijden kris kras door het voetgangers gebied heen.” • “Meer hangplekken, een plaats waar mensen kunnen zijn.” • “Gezelliger zoals verlichting.” 30-44 jaar: • • • • • • • •

“Misschien de drukte wat meer verspreidt door de stad. Centrum is wel erg druk nu.” “Meer gras, bloemen, plantenbakken.” “Het is altijd een uitje als ik hier ben.” “Vaker afvalcontainer legen. Op zondag is er teveel afval naast de bakken. Minder daklozen op straat. Je voelt je onveilig vanwege opstootjes met daklozen.” “Meer groen.” “Meer evenementen, activiteiten en faciliteiten voor kinderen.” “Minder toeristen, moet geen Amsterdam worden.” “Goedkoper parkeren.”

45-59 jaar: • • • • •

“In de zomer meer evenementen in de binnenstad.” “Veel minder fietsers door de binnenstad. Is heel erg gevaarlijk!” “Minder leegstand. Erg ongezellig. Wat er voor terug komt voegt weinig toe.” “Meer multiculturele horeca en evenementen.” “Betere fietsenstalling, winkelgebied misschien fietsvrij.”

Onderzoek binnenstad Haarlem

11 van 15

60+ jaar: • • •

• • • • •

“Meer gezelligheid samen ipv alleen.” “Meer groen en speeltuinen.” “Minder toeristen en teveel geparkeerde bakfietsen op stoep waardoor de u op de weg moet rijbaan moet gaan lopen. Uitstalling winkels ten koste van loopruimte voetgangers. Mist actieve handhavers.” “Het is te druk geworden , te veel leegstand er is niks voor de jeugd mist dancings, live muziek.” “Ze zijn goed bezig met veel groen.” “Nog meer bankjes. Wildparkeren van fietsen tegengaan. Fietsen op voetgangerspaden handhaven.” “Goed zo. Gezellige stad.” “Meer variatie in winkelaanbod. Gezellige verlichtingen. Afblijven van historische gebouwen. Niet te snel slopen. Karakter van de stad behouden.”

Figuur 3.4 – Foto’s gemaakt tijdens het veldwerk

Foto van een vuilnisbak aan het einde van de dag (17.00).

Onderzoek binnenstad Haarlem

Foto van pop-up store met een galerie in een pand dat leegstond.

12 van 15

A

Bijlagen

A.1

Vragenlijst binnenstadsenquête Haarlem

1. • • • •

Hoe vaak bezoek je de Haarlemse binnenstad? 1x per week of vaker Eén of enkele keren per maand (maar minder dan 1x per week) Eén of enkele keren per jaar (minder dan 1x per maand) Minder dan 1x per jaar → EINDE

2.     

Wat is je leeftijd? 16-29 jaar 30-44 jaar 45-59 jaar 60+ jaar Geen antwoord

3. • • • • • • • • • •

Wat is de belangrijkste reden van je bezoek aan de binnenstad vandaag? Boodschappen doen Winkelen Markt Horeca-bezoek Evenement Cultuur (naar theater, musea, concert, bioscoop) Rondkijken Werken Ik woon er Anders, namelijk:

4.

Wat vind je het winkelaanbod in de binnenstad van Haarlem? Heel goed Goed Neutraal Slecht Aantal winkels Variatie in winkels

Heel slecht

5.

Zijn er winkels die je mist in de binnenstad van Haarlem?

•

Ja, namelijk:

• •

Nee Weet niet

6.

Welke voorzieningen mis je in de binnenstad van Haarlem? (ENQ: Als open vraag stellen, zelf categorie selecteren o.b.v. gegeven antwoord) (Meerdere antwoorden mogelijk)

Onderzoek binnenstad Haarlem

Weet ik niet

13 van 15

         

Sport en recreatievoorzieningen Onderwijsvoorzieningen Cultuurvoorzieningen (musea, theaters, concertzalen, bioscopen) Sociale voorzieningen (buurt- of wijkcentrum, bibliotheek, openbare ontmoetingsplekken) Openbare ruimte (parken, groene zones, speeltuinen) Horeca Gezondheidszorgvoorzieningen Anders, namelijk: ____ Eigenlijk niks Weet niet

(ENQ: hier ruimte om preciezer te omschrijven wat de respondent heeft aangegeven) Toelichting:

7.

Wat zou de binnenstad voor jou aantrekkelijker maken? •

Weet niet/geen antwoord

8. Wat zijn de vier cijfers van je postcode? (Als hierna wordt gevraagd: gebruiken we om te weten of je inwoner van Haarlem bent of in de omgeving woont)

•

Geen antwoord

(voor enquêteur) 9. Eventuele opmerkingen

Onderzoek binnenstad Haarlem

14 van 15

Contactgegevens Ipsos I&O Publiek Enschede Zuiderval 70 Postbus 563 7500 AN Enschede 053 - 200 52 00 KVK-nummer 08198802

Ipsos I&O Publiek Amsterdam Piet Heinkade 55 1019 GM Amsterdam 020 – 308 48 00 nl-info-publiek@ipsos.com www.ipsos-publiek.nl

Onderzoek binnenstad Haarlem

15 van 15