4 Bijlage 3 Reactie college op Oberon onderzoeksrapport

Onderzoek vanuit de gemeente Haarlem De afdeling Jeugd, Onderwijs en Sport heeft in 2023 een onderzoek laten uitvoeren door Oberon om te onderzoeken waar de gemeente meer op kan inzetten als het gaat om het wegnemen van het personeelstekort in kinderopvang en onderwijs (zie bijlage 2). De bevindingen uit dit onderzoek komen voor een deel overeen met de aanbevelingen uit het onderzoeksrapport van de Rekenkamer. Hieronder de bevindingen vanuit het onderzoeksrapport van Oberon, gevolgd door de reactie van het college of verwijzing naar de collegereactie op de aanbevelingen uit het Rekenkamer onderzoeksrapport. Bevindingen Oberon

Reactie college

1. Een van de mogelijkheden is sturen door

Dit vergt de actie om onderzoek, beleid en middelen

onderwijshuisvesting, door middel van kleine ingrepen

hierop vrij te maken.

in gebouwen, waardoor samenwerking tussen onderwijs en maatschappelijke partners vergemakkelijkt wordt 2. Kleine scholen zijn kwetsbaarder voor personeelstekorten

De gemeente kan hierover in gesprek gaan met schoolbesturen, maar hierin direct sturen is voor de gemeente niet mogelijk.

3. Onderzoek of er bij toezicht en handhaving rekening Zie hieronder. kan worden gehouden met de gevolgen van personeelstekorten 4. Parkeren: Regel als gemeente aantrekkelijke

Zie aanbeveling 3.

uitzonderingsposities voor leerkrachten en kinderopvangmedewerkers die van ver moeten komen 5. Aantrekkelijke voorzieningen voor nieuw personeel

Dit is nog niet opgepakt, omdat het om een (veranderende) strategie van Haarlem vraagt. Zie aanbeveling 1.

6. Uitbreiden ondersteunend personeel

Dit is door de gemeente opgepakt in de vorm van de Verrijkte Schooldag.

7. Inzet Vakleerkrachten

Dit is door de gemeente opgepakt in de vorm van de Verrijkte Schooldag, en daarnaast met eenmalige NPO-stimulering aangejaagd. Uitkomst van de NPOinzet volgt najaar 2024.

8. Collectieve inzet van jeugdhulp op schoolniveau

Dit werkdruk verlagende middel is als wettelijke eis meegenomen in de opdracht aan de jeugdhulpconsortia.

Inzet op het tegengaan van het personeelstekort in de kinderopvang en het onderwijs is vanuit verschillende kanten als doel genoemd: Het staat al sinds 2019 op de Lokale Educatieve Agenda die met de betrokken onderwijs en (vve-)kinderopvangpartijen is opgesteld, wordt genoemd in het huidige coalitieakkoord, en is daarnaast onderdeel van de inzet van onze Nationaal Programma Onderwijsmiddelen (NPO-middelen). Het direct wegnemen van personeelstekorten door de gemeente is niet mogelijk. Wel zetten we bijvoorbeeld in op onderwijsvernieuwing, het starten van pilots qua woningvoorrang, en het

verbeteren van (werk)ruimtes in het onderwijs, net als indirect bij de (vve-)kinderopvang om Haarlem aantrekkelijk te houden als (werk)omgeving voor leerkrachten en kinderopvangmedewerkers. UWV, Werkgeversservicepunt en Doorstroompunt maakt waar mogelijk matches tussen werkzoekenden en werkgevers voor werk en leerwerktrajecten. Het begeleiden van zij-instromers verhoogt de werkdruk van het huidige personeel. Dit is zeker in het onderwijs een knelpunt. In de werkgroep Personeelstekort, die voortkwam uit de Lokale Educatieve Agenda van het onderwijs en de kinderopvang, is onderzocht hoe de sectoren onderwijs en kinderopvang beter gebruik konden maken van elkaars personeel. Dit gaf helaas met name een eenzijdige verlichting, waarbij kinderopvangmedewerkers wel graag richting het onderwijs door willen stromen, maar onderwijsmedewerkers niet naar de kinderopvang. Vanuit de NPO-middelen wordt er daarnaast ingezet op het verbeteren van onderwijsvernieuwingen. Hiervoor reserveert de gemeente budgetten voor PO-scholen en schoolbesturen die stadsbreed vernieuwingen in het onderwijs doorvoeren om de werkdruk bij personeel weg te nemen. Deze middelen zijn tijdelijk, we onderzoeken momenteel met de onderwijspartners naar de mogelijkheden om de initiatieven te borgen. Dat zal vanwege beperkte financiën helaas niet altijd mogelijk zijn.

Op 27 november 2023 is er op verzoek van de gemeente Haarlem een bijeenkomst georganiseerd om o.a. het personeelstekort in de kinderopvang te bespreken. Hierin zijn de versoepelingen van de maatregelen rond de pedagogisch medewerker-kindratio ter sprake gekomen. Ook is het platform Kinderopvang Haarlem, waarbij de concurrerende partijen elkaar regelmatig spreken, nieuw leven in geblazen. Bij dit Platform wordt ook de gemeente een gesprekspartner, zodat er sneller kan worden geschakeld over allerhande onderwerpen die de kinderopvang raken (denk aan parkeerbeleid, voorrang bij wonen, huisvestingsbeleid en personeelstekort). Ook is in het najaar van 2023 door de gemeenteraad in samenwerking met de ambtelijke organisatie een avond georganiseerd met het onderwijs, om het personeelstekort met elkaar te bespreken. Hierdoor is er een beter beeld ontstaan van de oplossingsrichtingen en de bandbreedte waarin de gemeente kan opereren. Een van de zaken waar al op wordt ingezet, is het ondersteunen van (onderwijskansen)scholen met het programma Verrijkte Schooldag. Samen met maatschappelijke partners worden, met gemeentelijke en rijksmiddelen vanuit de Kansencirkelvisie, door de scholen extra programma’s aangeboden op het gebied van Sport, Cultuur, Welzijn, Techniek en Natuur. Leerlingen worden uitgedaagd op hun talenten, maar ook helpt dit docenten bij het verlichten van de werkdruk.

Om de sector kinderopvang zo goed mogelijk te ondersteunen heeft de gemeente de handhaving van de kinderopvang als volgt ingericht. Er wordt meer gewerkt met een last onder dwangsom dan met boetes. Dat betekent dat een tekort qua BKR niet direct wordt bestraft maar een termijn wordt geboden om het op te lossen. Pas na die termijn zou een dwangsom moeten worden betaald. De termijn wordt ruim gesteld om voldoende gelegenheid te bieden om personeel aan te trekken voor een locatie of een plaatsingsstop in te stellen. Het biedt ook de gelegenheid

-

-

binnen een organisatie met meer opvangplekken, om personeel en kinderen anders te verdelen over de locaties. Als de regelgeving gaat wijzigen (bijvoorbeeld: er gaat worden gerekend op locatieniveau in plaats van groepsniveau voor BSO’s) dan anticiperen we daar op. Wanneer er een samenloop in overtredingen is, bijvoorbeeld omdat een beroepskracht een onderdeel in de opleiding mist waardoor tevens de BKR niet klopt, wordt het als 1 overtreding behandeld. Door kans te bieden alsnog aan de opleidingseis te voldoen, wordt op termijn ook aan de BKR voldaan. Als incidenteel niet aan de BKR-eis wordt voldaan wordt er in principe niet handhavend opgetreden, pas bij structureel of herhaaldelijk overtreden wordt het handhavingstraject gestart. Wij houden rekening met verzachtende omstandigheden (onderbouwing per geval is vereist).