4. Bijlage 3 Rapportage Duisenberg Light onderzoek beleidsveld 5.1 Openbare ruimte en mobiliteit

Versie 2 juni 2021

Duisenberg-onderzoek Jaarverslag en Jaarrekening 2020

Raadscommissie Beheer Thema: Beleidsveld 5.1 Openbare ruimte en mobiliteit Bas van Leeuwen (D66) Eloy Aerssens (VVD) Juni 2021

1

Duisenberg-methode: Duisenberg Vragen 1. 2. 3. 4. 5.

Beeld op hoofdlijnen? Welke doelen zijn behaald? Welke prestaties zijn geleverd? Wat heeft het gekost? Oordeel Rechtmatigheid, Doeltreffendheid, Doelmatigheid 6. Conclusies & Aanbevelingen

2

1. Beeld op hoofdlijnen • De doelen zijn duidelijk (laat doelenboom zien) maar niet duidelijk of de doelen te behalen zijn. • Cijfers jojo’en • Meetsystematiek wisselt (berekenen, tellen, bereken) • Doelen en prestaties lijken vrijwel hetzelfde.

3

1. Beeld op hoofdlijnen

4

2. Welke doelen zijn behaald? - Doelen in de begroting zijn: • Meer groen • Bomen nemen toe • Meer ruimte voor natuur - Als de begroting niet heel specifiek is dan zal het jaarverslag dat ook niet zijn. - Als de meter niet meet wat we willen meten dan is het niet te weten. - Daarmee is het voor de rapporteurs enorm moeilijk om de kleur (oordeel) die het college geeft te beoordelen.

5

Voorbeeld van fluctuerende cijfers Realisatie Doelstellingen & Indicatoren BV 5.1 Openbare ruimte en mobiliteit

Streefwaarde

Nulmeting

(2016-19)

Begroting 2020

Jaarverslag 2020

-

60.100 (2019) 51.136* (2018) 60.493 (2017) 60.771 (2016)

61.500

61.500

Realisatie 2020

Beoordeling Colleg e

Rappor teurs

Opmerkingen

Doel: Het aantal bomen in de openbare ruimte neemt toe overeenkomstig coalitieprogramma. Effect Indicator

Aantal bomen in de openbare ruimte *minimaal een keer in de drie jaar worden de bomen herteld. Dit kan leiden tot schommelingen in het aantal bomen.

Bron: gemeentelijke registratie

Legenda beoordeling College

61.933

De begroting dient een plan te bevatten met welke prestaties de doelen en effecten behaald gaan worden. Er wordt bij jaarrekening wel aangegeven wat er is gebeurd. Door ontbreken plan is onduidelijk of er zaken niet zijn gebeurd. Ook is de realisatie hoger dan het doel. Onduidelijk in hoeverre dit implicaties heeft voor bijvoorbeeld doelstelling in 2021. Tekst: “Bij alle fysieke projecten is onderzocht of er ruimte was voor extra bomen. “ Hoe zijn effect en prestatie (zie tekst daar) gekoppeld? Tekst over bomen bij de dakkas: onduidelijk in hoeverre dit openbare ruimte is en hoeverre deze bomen worden meegeteld (bomen vallend onder bijv. vastgoed worden tot op heden niet meegeteld) Tekst over ontwikkelprojecten: onduidelijk tot welk precieze resultaat dit heeft geleid. Hoeveel meer bomen zijn bij deze projecten in totaal extra geplant? Deze data zou beschikbaar moeten zijn. Opvallend is dat er geen tekst is opgenomen over kap (waar maatschappelijk regelmatig veel over te doen is), aangezien dit ontegenzeggelijk ook invloed op aantal bomen Legenda beoordeling rapporteurs Uitvoering volgens plan Uitvoering verdient aandacht Uitvoering niet volgens plan 6 Uitvoering niet te controleren

3. Welke prestaties zijn behaald? • Wat we bij doelen op hoofdlijn zien, zien we in het verslag terug • Onduidelijkheid bij prestaties in hoeverre het gebeurd is • Cijfers jojo’en • Wat is de maatschappelijke waarde? • Een indicator is in ontwikkeling: is deze passend en hoe ver staan we daarmee? • Beeld dat er veel zaken gebeuren, maar of de gestelde doelen worden behaald is onduidelijk omdat doelen en prestaties niet duidelijk beschreven zijn in begroting. •

Nb. BBV ( besluit, begroting en verantwoording) omvat geen enkele verplichte indicator

7

4. Wat heeft het gekost? • De presentatie van financiële informatie op programmaniveau geeft geen zicht op de budgetten op doel- en prestatieniveau • Dit maakt dat de koppeling tussen het budget en de doelen (wat willen we bereiken) en prestaties (wat gaan we ervoor doen) onvoldoende inzichtelijk is. • Bij verder zoeken blijkt het lastig een eenzijdig beeld te krijgen. In de toelichting onderbesteding (zaken niet gedaan) VS overbesteding in de tabel (paragraaf 4.8) • Aanbeveling is op een lager niveau (doelen en prestaties) inzicht geven budget en besteding. Accorderen op programmaniveau, inzicht op doelniveau.

8

4. Wat heeft het gekost?

9

5. Oordeel Rechtmatigheid, Doeltreffendheid, Doelmatigheid • Normaal gesproken zou je bij de jaarrekening de conclusie trekken op de vragen; heeft de gemeente bereikt wat zij wilde bereiken?, heeft de gemeente gedaan wat zij wilde doen?, en heeft het de gemeente gekost wat ze dacht dat het zou kosten? • Het antwoord van de accountant is: uitgaves zijn rechtmatig • Rapporteurs hebben onvoldoende informatie om een conclusie te kunnen trekken of het doelmatig en doeltreffend is.

10

6. Conclusies & aanbevelingen

4.Wat heeft het gekost? •

1.Beleid op hoofdlijnen • • • •

De doelen zijn duidelijk maar niet duidelijk is of de doelen te behalen zijn Cijfers jojo’en Meetsystematiek wisselt Doelen en prestaties lijken vrijwel hetzelfde

2.Welke doelen zijn behaald? • • • •

Doelen in de begroting zijn: Meer groen, Bomen nemen toe, meer ruimte voor natuur Als de begroting niet heel specifiek is dan zal het jaarverslag dat ook niet zijn Als de meter niet meet wat we willen meten dan is het niet te weten Daarmee is het enorm moeilijk om het oordeel van het college te beoordelen

•

•

3.Welke prestaties zijn geleverd? • • • • • •

Wat we bij doelen op hoofdlijn zien, zien we in het verslag terug Onduidelijkheid bij prestaties in hoeverre het gebeurd is Cijfers jojo’en Wat is de maatschappelijke waarde? Een indicator is in ontwikkeling: is deze passend en hoe ver staan we daarmee? Beeld dat er veel zaken gebeuren, maar of de gestelde doelen worden behaald is onduidelijk omdat doelen en prestaties niet duidelijk beschreven zijn in begroting.

De presentatie van financiële informatie op programmaniveau geeft geen zicht op de budgetten op doel- en prestatieniveau Dit maakt dat de koppeling tussen het budget en de doelen (wat willen we bereiken) en prestaties (wat gaan we ervoor doen) onvoldoende inzichtelijk is. Bij verder zoeken blijkt het lastig een eenzijdig beeld te krijgen. In de toelichting onderbesteding (zaken niet gedaan) VS overbesteding in de tabel (paragraaf 4.8)

5. Oordeel Rechtmatigheid, Doeltreffendheid, Doelmatigheid • •

Het antwoord van de accountant is: Uitgaves zijn rechtmatig Rapporteurs hebben echter onvoldoende informatie om een conclusie te kunnen trekken 11

6. Conclusies en aanbevelingen Aanbevelingen voor Raad & College 1. Zorg als college ervoor dat in de aan de gemeenteraad aangeboden begroting meer informatie over de doelen wordt opgenomen. Neem op welke beleidskaders gelden en wat de speerpunten en aandachtspunten zijn voor het komend jaar en begroot daarop. 2. Ga als gemeenteraad na of de informatie zoals opgenomen in de begroting voldoende is om de drie Wvragen (wat willen we bereiken, wat gaan we daarvoor doen, wat mag het kosten) te beantwoorden 3. Geef als college aan in hoeverre doelen haalbaar zijn in samenhang met andere gestelde doelen en beschikbare middelen en vraag indien nodig de raad om richting te geven. Voorbeeld: Meer ha groen (5.1) versus meer en beter aanbod van woningen (4.1)

4. Bespreek of de doelen en prestaties onderscheidend genoeg zijn en de indicatoren aansluiten en meten wat je wilt weten. a) Ga na in welke mate de huidige prestatie (indicatoren) antwoord geven op de vraag; wat gaan we daarvoor doen/heeft de gemeente gedaan wat zij wilde doen? (Raad) b) Ga na in hoeverre de indicatoren een goed beeld geven van de inzet van de gemeente. (Raad) Voorbeeld: de aanleg van geveltuinen wordt niet meegenomen in het totale groenoppervlak.

a) Bespreek in het seniorenconvent of het opportuun is een deze periode nog een indicatorenconferentie te doen of dit over te dragen aan de volgende gemeenteraad 5. Vergroot als college in de aan de gemeenteraad aangeboden begroting en jaarrekening de informatiewaarde door op lager detailniveau inzicht te geven in het programma en de verantwoording van de gekoppelde doelen, prestaties en het budget. Hierbij kan accordering plaatsvinden op programma niveau, maar wordt inzicht wordt op doelniveau. Neem hierbij kennis van de werkwijze van andere gemeentes (Utrecht / Eindhoven). 12