4 Bijlage 3 Jaarverslag 2024 HVC
Tekst van het document
jaarverslag 2024.
1
Inhoudsopgave Inhoudsopgave
Organisatiepijlers
2
Vennootschappelijk balans per
78
141
31 december 2024 voorwoord.
3
3
bestuur.
86 Vennootschappelijke winst- en
in het kort
highlights.
wie we zijn.
Risicobeheer
87
Gedrag en integriteit
91
Corporate Governance
92
Verslag van de raad van
96
verliesrekening over 2024
6
Toelichting op de
waar we voor staan.
15
wat we doen.
17
winst- en verliesrekening
commissarissen
Onze organisatie
102
Personalia
103
overige gegevens.
Statutaire bepaling inzake de bestuursverslag
over HVC.
143
vennootschappelijke balans en
13
5
1
142
152
153
bestemming van het resultaat jaarrekening
20
4
jaarrekening.
Onze context
21
Onze rol
24
Geconsolideerde balans per 31
Onze duurzame activiteiten,
26
december 2024
projecten en innovaties
Geconsolideerde winst- en
Controleverklaring van de
154
onafhankelijke accountant
105
Assurancerapport van de
106
162
onafhankelijke accountant
108
bijlagen
verliesrekening over 2024 2
strategie en resultaten.
27
6 Geconsolideerd overzicht van
Strategische pijlers
overige informatie.
166
Over dit verslag
167
Materialiteitsmatrix
169
Connectiviteitstabel
171
Dialoog met belanghebbenden
172
109
28 kasstromen over 2024
Waardecreatiemodel
29 Toelichting op de
Strategische pijler Milieu-impact
30
Strategische pijler Duurzame
36
111
geconsolideerde balans en winst- en verliesrekening
Energie Toelichting op de Zon en windprojecten
57
van gft tot groen gas en
60
compost
2
124
geconsolideerde balans
Niet in de balans opgenomen
132
rechten en verplichtingen
Strategische pijler Hergebruik
61
recyclingsactiviteiten
77
Toelichting op de winst- en verliesrekening
₂
CO -rapportage 2024
176
warmtenetten
136
Gri referentietabel
184
Verklaring naleving
192
gedragscode
Begrippenlijst
193
voorwoord.
3
Het resultaat is dat op nationale schaal er in het afgelopen jaar nog nooit zoveel
“ "circulaire economie is een nietszeggend containerbegrip. Het geeft een goed gevoel, maar het leidt tot niets en zeker niet tot de veranderingen die nodig zijn om echte milieuwinst te boeken." ”
producten en grondsto
en zijn ingevoerd. Van all-over-the-world. En evenzogoed
hebben we nog nooit zo’n grote export van producten en goederen gehad als in het afgelopen jaar. De afvalverbrandingsovens hebben het in Nederland nog nooit zo druk gehad als in het afgelopen jaar.
We voelen ons allemaal goed bij de circulaire economie, maar wat bedoelen we Voor u ligt ons verslag van het afgelopen jaar. Een jaar waarin we met elkaar hard hebben gewerkt, waarin we zeker goede resultaten hebben geboekt. Meer duurzame energie geproduceerd en weer meer afval hergebruikt. Resultaten die zijn geboekt in een lastige arbeidsmarkt, met een hoge in
atie en met ontplo
ende lachgascilinders.
Er is hard gewerkt door onze collega’s, door onze gemeenten en waterschappen en
eigenlijk en willen we echt iets? Of willen we vooral het gevoel dat we iets goeds doen, maar is het nieuwe wijn in oude zakken? Willen we gewoon doorgaan met wat we altijd al deden: ongebreideld spullen consumeren van over de hele wereld en afdanken wanneer we maar willen? Staat UPV wel voor serieus verantwoordelijkheid nemen voor het verminderen van de milieubelasting?
zeker ook door onze inwoners en met resultaat!
Circulaire economie is een verhullende term voor onderliggende goede En toch zijn we niet tevreden. De vermindering van brandbaar afval gaat veel te langzaam of vermindert in het geheel niet! Er is in Nederland in 2024 weer net zo veel brandbaar afval geproduceerd als in de afgelopen jaren. Het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) en het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) geven het al jaren aan: Nederland zégt dat ze grote ambities heeft op het gebied van circulariteit: 100% circulair in 2050 en de helft in 2030. Maar ze doet vrijwel niets en de prestaties blijven ver achter.
ecten.
De eerste reden is dat we geopolitiek voor echt schaarse grondsto
bekend en geven een goed gevoel. Maar wat zeggen ze eigenlijk? Waarom
mogelijk afhankelijk willen zijn van anderen. Zo zijn we voor fosfaat of sommige aardmetalen of edelmetalen wereldwijd afhankelijk van maar een paar landen, terwijl we in de afvalfase heel slordig omgaan met deze grondsto
en. Begrijpelijk zou zijn
als er strenge wetgeving komt om zeker te stellen dat we deze sto
en in Nederland en
in de cirkel te houden. Een ander belangrijke reden om anders te produceren en te consumeren is uiteraard gelegen in het tegengaan van de uitstoot van broeikasgassen. Iedere ton afval die
moeten we circulair worden? Ieder zichzelf respecterend bedrijf of gemeente of provincie wil tegenwoordig circulair worden, d.w.z. dat het ideaal wordt nagestreefd dat grondsto
en eindeloos
en meer in- of uitgevoerd hoeven te worden.
Heuse reclamecampagnes worden bedacht en allerlei instrumenten zijn geïntroduceerd, zoals UPV, groene groei en de afvalsto
enbelasting.
₂
verbrand wordt, leidt tot ongeveer 1 ton CO -uitstoot. Belangrijker nog, wanneer we blijven produceren en consumeren zoals we dat nu doen, dan hebben we een enorme uitstoot om al die producten te blijven maken, te transporteren en uiteindelijk af te danken. Het is cruciaal dat dit verandert. Om bij ons werk te blijven: er is veel aan gelegen om te voorkomen dat er afval ontstaat. Het is dus niet alleen groene groei, maar ook minder grondsto
4
en zo min
of in Europa houden i.p.v. afdanken. We zien uit naar strenge wetten om deze sto
Toegegeven, de term circulaire economie, of het begrip ‘circulariteit’ zijn zeer
gebruikt worden en er geen grondsto
maatschappelijke e
en en energie gebruiken, het is ook zorgen
dat producten langer gebruikt kunnen worden en altijd te repareren moeten zijn.
brandbaar afval écht gaat afnemen en dan hebben de inwoners die zo netjes hun
Anders blijft het voor een vuilnisman dweilen-met-de-kraan-open. En maatregelen op
afval scheiden het gevoel dat zij samen optrekken met de afvalbedrijven en met het
dit gebied zijn heel eenvoudig, worden door burgers gewenst, maar e
rijk.
ectief
tegengehouden door producenten van elektronica, van kleding, van plastic Als dat geen goed gevoel geeft!
verpakkingen, van meubels en van andere producten. Ieder jaar neemt de hoeveelheid plastic verpakkingen toe, neemt de hoeveelheid afgedankte elektronica toe en neemt de hoeveelheid niet-herbruikbaar textiel toe.
Gebeurt er dan niets? Zeker wel! Er is e
ectief
klimaatbeleid opgetuigd. Om de uitstoot van broeikasgassen tegen te gaan
is wetgeving en beprijzing opgetuigd die de komende jaren in werking treedt die laat betalen voor het uitstoten van broeikasgassen. Gebruik van fossiele brandsto
en
wordt steeds duurder, net zo lang tot we zijn overgestapt op de duurzame variant. Voor HVC heeft deze wetgeving grote impact. Afvalpreventie, afvalscheiden en afval recyclen worden steeds aantrekkelijker dan afval verbranden. Onze fabrieken, ons wagenpark, maar ook onze manier van afval verwerken zullen fundamenteel anders worden. De manier waarop we warmte produceren voor onze warmtenetten hebben we al voor een groot deel veranderd: van de restwarmte van onze AEC’s naar geothermie en andere duurzame bronnen. En we juichen deze veranderingen toe!
De term ‘circulaire economie’ doet niet wat het moet doen: maatschappelijke winst boeken. Jammer van het goeie gevoel dat de term circulariteit ons bezorgt. En natuurlijk gebruikt HVC zelf ook regelmatig de term ‘circulaire economie’, maar dat doet niets af aan de oproep om veel
concreter te zijn. Concreter in wat we bedoelen en
concreter in wat we doen, ook wij!
Dus… stel nu dat we stoppen met de term circulariteit en het streven naar 100% circulariteit en focussen op echte maatregelen, dan gaan we sneller afstappen van fossiele brandsto
en, dan gaan we het klimaatbeleid niet meer tegenwerken, dan
gaan het PBL en het CBS de komende jaren nog rapporteren dat de hoeveelheid
5
Dion van Steensel algemeen directeur
highlights.
6
positief ontwerpbesluit voor CO₂-afvanginstallatie in Alkmaar. We gaan als HVC voor een afvalvrije samenleving en willen zo min mogelijk
2
restafval verbranden. Maar zo ver is het nog niet. Daarom willen we een CO afvanginstallatie in Alkmaar bouwen. De noodzakelijke vergunningen voor de bouw van de installatie zijn aangevraagd en in februari is een positief ontwerpbesluit gepubliceerd.
lees meer
→
grootste zonnepark tot nu toe geopend. Opening van zonnepark Sunspace in de gemeente Noordoostpolder. Met groene stroom voor 17.000 huishoudens per jaar een mooie bijdrage aan een energieneutrale gemeente. Iedereen blij!
lees meer
7
→
warmtenet Sliedrecht op duurzame bron. Door het trekken van warmteleidingen onder de Merwede-rivier, levert HVC straks 100% duurzame warmte, gewonnen uit rioolslib, aan het warmtenet Sliedrecht.
lees meer
→
gemeentehuis Dijk en Waard aangesloten op warmtenet. Op 11 september haalde de gemeente Dijk en Waard de hendel over om het gemeentehuis aan te sluiten op warmtenet.
lees meer
8
→
bouw slibdrooginstallatie. Bouw van een duurzame slibdrooginstallatie in Alkmaar, naar verwachting eind
2
2025 gereed. Hiermee realiseren we een CO -besparing.
lees meer
→
introductie statiegeldbulkmachines Statiegeldbulkmachines op de afvalbrengstations in Beverwijk en Zaanstad: een goede eerste stap om meer blikjes en
lees meer
9
→
esjes te verzamelen.
campagne Challenge Opmeer 'minder grijs, iedereen prijs' Alle inwoners van Opmeer besparen vanaf 1 oktober 2024 drie maanden lang elke dag 100 gram restafval per persoon. Iedereen doet automatisch mee met de challenge. Lukt het om deze challenge samen te volbrengen, dan ontvangt ieder huishouden in Opmeer 20 euro. Kinderburgemeester Julia is ambassadeur van de challenge.
lees meer
→
project natuurlijke plasticvervanger uit afvalwater succesvol afgesloten Het proefproject voor het maken van een natuurlijke plasticvervanger uit afvalwater, genaamd PHA2USE, is op 29 november succesvol afgerond. Dat moment, waarbij de betrokken partners de resultaten presenteerden, is tegelijkertijd het startsein voor een nieuwe fase in de vervaardiging van dit materiaal dat de merknaam Caleyda® draagt.
lees meer
10
→
4 windturbines op rioolwaterzuiveringsinstallatie Samen met Waterschap Amstel, Gooi en Vecht realiseert HVC vier windturbines op de rioolwaterzuiveringsinstallatie in het havengebied in Amsterdam-West. Een spectaculair project, op een unieke locatie. De windturbines gaan naar verwachting ongeveer 21.000 MWh per jaar produceren. Dit voorkomt bijna 9.000
2
ton per jaar aan CO -uitstoot en het waterschap is dan energieneutraal.
lees meer
11
→
opening nieuw Recycleplein Alkmaar Van afvalbrengstation naar recycleplein; per 9 december 2024 open. Naast grof afval kunnen inwoners nu ook hun kringloopspullen wegbrengen.
lees meer
12
→
wie we zijn.
13
Samen met anderen “ in Nederland zijn we het er allemaal over eens: wij willen dat onze kinderen, kleinkinderen en de generaties na hen in een schone wereld leven. ”
Ons uitgangspunt is: samen kunnen we meer bereiken. We blijven altijd in verbinding met onze omgeving en geloven in oprecht, persoonlijk contact. Of het nu gaat om inwoners bij wie we afval inzamelen, omwonenden van een warmte- of zonneproject, gemeenten, waterschappen of
woningcorporaties.
Daarom is het nodig om nog steviger in te zetten op de energietransitie en hergebruik van grondsto
en. HVC pakt de handschoen op, samen met 52 gemeenten
en 8 waterschappen, en draagt maximaal bij aan een beter klimaat. Het belangrijkste
2
doel, het reduceren van CO , verbindt de 11 activiteiten van HVC met elkaar.
We zorgen ervoor dat ook anderen ons werk zien en geïnspireerd raken om mee te denken over klimaatoplossingen. Bijvoorbeeld door onze afvalcoaches die in gesprek gaan met inwoners in een wijk. Of met de expeditie Schone Wereld, waarin we kinderen en volwassenen stimuleren om na te denken over het klimaat.
Zo produceren we een hoeveelheid duurzame energie - warmte, stroom en groen gas - die overeenkomt met het elektriciteitsverbruik van ruim een half
een schone wereld. we doen het gewoon.
miljoen huishoudens. Met duurzaamheid in onze haarvaten, daadkracht als kernwaarde en een lange In 13 gemeenten halen we woningen en bedrijven van het aardgas en sluiten we adem prijst HVC zich als publiek bedrijf gelukkig een waardevolle bijdrage te kunnen deze aan op duurzame bronnen, zoals geo- en aquathermie. We zijn op weg naar leveren aan de urgente klimaatopgave. 50.000 aardgasvrije woningequivalenten in de komende 5 jaar. Wij verwerken het afval van onze 52 aandeelhoudende gemeenten. In 28 gemeenten zamelen we bij 642.488 huishoudens zelf in waardoor we direct invloed hebben op de kwantiteit en kwaliteit van gescheiden afval dat daarna hoogwaardig gerecycled kan worden. Andere kernactiviteiten van HVC zijn het ontwikkelen van zon- en windparken, het vergisten en composteren van groente-, fruit- en tuinafval en het verwerken van het rioolslib van 8 waterschappen.
Grote kracht van HVC is de lange ervaring en technische know-how, het lef om in ambitieuze transitieprojecten te stappen en de ‘vereenzelviging met de maatschappelijke opgave'. Sinds de oprichting in 1991 is dat wat ons drijft. Het gaat niet om
nanciële winstmaximalisatie, maar om maximale milieuwinst. Onze
bedrijfsmatige aanpak houdt ons
14
nancieel gezond.
waar we voor staan.
15
Visie
Missie
We zien een toekomst waarin we
Wij zijn een toonaangevend
klimaatverandering tegengaan
publiek bedrijf dat samen met
door energie schoon op te
onze gemeenten,
wekken en grondsto
waterschappen en inwoners
en te
hergebruiken. Dat is urgent en
actief is om broeikasgas-uitstoot
doen we samen, zodat onze
te verlagen door de
inwoners daar nu en in de
energiehuishouding te
toekomst de vruchten van
verduurzamen, afval te
plukken.
verminderen en grondsto
Onze pijlers en te
hergebruiken.
strategische pijler Milieu-impact: Het hoogste doel van HVC is om zoveel
2
mogelijk milieuwinst te realiseren door CO -uitstoot te vermijden en te
2
minimaliseren. We meten en monitoren onze CO -prestaties met een eigen
Klimaatdoelstelling
ontwikkeld rekenmodel. strategische pijler Duurzame Energie: Met de productie van warmte en gas
HVC gaat maximaal bijdragen aan de vermindering van uitstoot van broeikasgassen. Dit doen we door impactvolle, afrekenbare en zichtbare groei van activiteiten in de energietransitie en voor het hergebruik van grondsto hergebruiken uitstoot van CO
2
en. We verminderen en/of
2 en minderen ons energiegebruik. We meten en
levert HVC duurzame energie voor 577.333 aantal huishoudens. strategische pijler Hergebruik: HVC werkt samen met inwoners en gemeenten aan het voorkomen van afval. We scheiden en hergebruiken het afval dat wel ontstaat en halen hieruit zoveel mogelijk grondsto
en en energie.
monitoren onze CO -prestaties met een rekenmodel. organisatiepijler Veiligheid: Veiligheid is een belangrijk thema voor HVC. We willen dat iedereen veilig is en aan het einde van de werkdag weer gezond naar huis gaat. Daarom zijn we continu scherp op onze eigen veiligheid en die van onze omgeving. organisatiepijler Toekomstbestendige organisatie: Als gezonde, veerkrachtige en
nancieel stabiele organisatie is HVC in staat om zoveel
mogelijk milieu-impact te maken.
16
wat we doen.
17
onze activiteiten. meer duurzame warmte, meer duurzame stroom en meer groen gas
minder afval, meer afvalscheiding en meer recycling
windenergie vergisting en compostering
gescheiden inzameling
energieproductie uit biomassa
zonne-energie
vergisting en compostering
warmteontwikkeling en -levering 18
slibverwerking
energieproductie uit restafval
beheren openbare ruimte
recycling
activiteiten in bedrijf. Noordzee
Noord-Holland, Flevoland en Friesland
Zuid-Holland, Zeeland
april 2025
D
april 2025 H A
C
E
E
L C
E
H A
E A
A
A
A
A
E
C
J
G
M F
K
A
B B
C J
E E
H
E
A A
A E
C
A
A
A
E
E G A
I E
E C
E
E
C
19
A
Warmtenet
F
Bio-energiecentrale
K
Voorscheidingsinstallatie
Aandeelhoudende gemeenten
B
Aardwarmte
G
Afvalenergiecentrale
L
Kunststofsorteerinstallatie
C
Windmolens
H
Vergisting en/of compostering
M
Bodemaswasinstallatie
Aandeelhoudende gemeenten waar HVC afvalinzameling verzorgt
D
Windmolens op zee
I
Slibverwerkingsinstallatie
E
Zonneparken
J
Verwerking van grof afval
HVC-waterschappen
1 over HVC.
20
Onze context Trends en ontwikkelingen
wordt.
In dit hoofdstuk gaan we in op enkele belangrijke trends en ontwikkelingen in 2024 en de uitdagingen en kansen voor HVC.
betaalbaarheid van warmte veel in het nieuws geweest. Voor bewoners zijn kosten
Uitdagingen zijn er genoeg. HVC heeft te maken met schommelingen in de energiemarkt, negatieve prijzen en gevolgen van netcongestie. Voor het vinden en binden van gekwali
ceerd personeel moeten we ons meer inspannen. En op het
terrein van grondsto
Naast de invoering van de Wcw is de ontwikkeling en aanleg van warmtenetten en de
en zijn er zorgen over de afzet en hergebruik van gewassen
bodemas, textiel en plastic. Tot slot leidt de aanwezigheid van lachgas in het restafval
en een gebrek aan urgentie redenen om af te zien van aansluiting op een warmtenet. Er zijn subsidies nodig om te voorzien in nieuwe bronnen en om de onrendabele top te
nancieren. De komende jaren zijn cruciaal voor de voortgang van de collectieve
warmtetransitie. De aangekondigde wet- en regelgeving helpt ons daarbij.
Netcongestie
nog steeds tot explosies, gevaar en schade. Op verschillende plekken in Nederland is er onvoldoende ruimte, capaciteit, op het
We zien ook kansen op het gebied van hergebruik van grondsto
en en de
warmtetransitie. Het Circulair Materialenplan kan een zetje in de rug geven om te komen tot hoogwaardige inzet van grondsto
en. En het aantal warmteaansluitingen
groeit fors door. Daarmee creëren we ‘ruimte’ op het elektriciteitsnet en wordt onze
2
CO -uitstoot gereduceerd.
elektriciteitsnet. Tegelijkertijd neemt het gebruik en de opwek van elektriciteit nog steeds toe. Deze zorgen voor ‘
le’ op het elektriciteitsnet op piekmomenten:
netcongestie. In 2024 namen de problemen verder toe. Nederland en ook het HVC gebied kleurt rood. HVC wordt zelf ook geconfronteerd met netcongestie bij de bouw van installaties en voorzieningen. HVC zet in op verandering van de energieketen. En wil
Enkele belangrijke trends en ontwikkelingen voor HVC in 2024 lichten we in dit
hiermee waar mogelijk ook aandeelhouders ontzorgen. Door op de juiste plekken
hoofdstuk kort toe.
duurzame energie en batterijen toe te voegen en opwek en vraag meer stuurbaar te maken. De energie zoveel mogelijk verbruiken op het moment dat het wordt
Duurzame energie
opgewekt of tijdelijk opslaan en later gebruiken.
Wet collectieve warmte en betaalbaarheid De invoering van de Wet collectieve warmte (Wcw) is in 2024 uitgesteld en de
Grondsto en en afval
invoeringsdatum van 1 januari 2025 is daarmee niet gehaald. De Wcw stelt
Uitgebreide Producentenverantwoordelijkheid (UPV)
gemeenten in staat om regie te voeren op de warmtetransitie. De wet introduceert
De uitgebreide producentenverantwoordelijkheid (UPV) moet ervoor zorgen dat
een nieuw tariefstelsel en stuurt op een publiek meerderheidsbelang. HVC
bedrijven die producten maken ook verantwoordelijk zijn voor (de kosten van) het
ondersteunt de koers van de wet en ziet graag dat deze zo snel mogelijk van kracht
inzamelen en hergebruiken van het afval van die producten.
21
UPV plastic verpakkingen
Bodemas als bouwstof
De producenten van verpakkingen, verenigd in Verpact (voorheen Afvalfonds
HVC verbrandt circa 950 kiloton restafval in haar afvalenergiecentrales in Alkmaar en
Verpakkingen), zijn verantwoordelijk voor een goede inzameling en recycling van
Dordrecht. Bij deze verbranding ontstaat een restproduct in de vorm van ruwe
deze verpakkingen, inclusief het statiegeldsysteem. Gemeenten ontvangen van
bodemas. Deze wordt in de bodemaswasinstallatie gewassen/gereinigd en toegepast
Verpact een inzamelvergoeding voor plastic, blik en drinkpakken (PBD), ingezameld
als zandvervanger in wegen. De afzet hiervan stagneerde in 2024 onder andere als
bij huishoudens (bronscheiding) of gescheiden uit restafval (nascheiding). In 2024
gevolg van onrust in de omgeving bij werken waar het zou worden toegepast en het
hebben de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) en gemeenten de
instellen van een vergunningplicht bij sommige gemeenten. Het belang van een
Ketenovereenkomst Verpakkingen met Verpact opgezegd vanwege onvrede over de
adequate toepassing van gereinigde bodemas is eind 2024 besproken met diverse
lopende (vergoedings)afspraken. Onderhandelingen die vervolgens plaatsvonden
betrokken partijen. In het ontwerp Circulair Materialenplan (CMP) wordt opgenomen
hebben eind 2024 geleid tot een voorlopig resultaat: de ketenovereenkomst wordt
dat bij de toepassing in wegenbouwprojecten alléén gewassen bodemas gebruikt
met 1 jaar verlengd en gemeenten krijgen een hogere vergoeding per ton. Deze
mag worden. Dit moet gerealiseerd zijn in een periode van twee jaar na
verlenging geeft partijen de ruimte om in 2025 tot een nieuwe ketenovereenkomst te
inwerkingtreding van het CMP. HVC voldoet hier al aan sinds de inbedrijfstelling van
komen vanaf 2026.
de bodemaswasinstallatie in 2015.
UPV textiel
Belanghebbenden
Het besluit UPV Textiel is een wettelijke verplichting en is in werking getreden op 1 juli 2023. De voortgang van deze UPV hapert. Producenten die textiel op de markt brengen in Nederland moeten zorgdragen voor een volledige dekking van de ketenkosten van textiel. Er is door de lage opbrengst en hoge kosten een
nancieel
tekort ontstaan. HVC werkt samen met gemeenten om de continuïteit in de textielketen te waarborgen. Dat is gezien de onduidelijkheid over de kosten en vergoedingen vanaf 1 januari 2025 een
inke uitdaging. Door meer (ultra-)fast
fashion uit Azië in diverse afzetmarkten daalde de afzet van tweedehands textiel enorm in 2024. Dit zorgt voor problemen in de keten en bij de Nederlandse sorteerbedrijven. Gevolg is dat voorraden zijn toegenomen en de opbrengst van textiel sterk is gedaald. Hierdoor kunnen gemeenten de inzamel- en opschoonkosten niet meer bekostigen uit de verkoopopbrengsten.
22
Onze belangrijkste belanghebbenden zijn onze aandeelhoudende gemeenten en waterschappen, klanten en inwoners, medewerkers,
nanciers en onze omgeving.
Wij willen onze activiteiten zoveel mogelijk in balans brengen met die van onze belanghebbenden en werken aan wederzijds begrip en vertrouwen. Hoe wij in 2024 de dialoog met onze belanghebbenden hebben vormgegeven en over welke onderwerpen wij in gesprek zijn geweest is weergegeven in de tabel ‘dialoog met belanghebbenden’.
Communicatie met aandeelhouders Twee keer per jaar vindt een aandeelhoudersvergadering plaats waarin onder meer de strategie, behaalde resultaten en belangrijke investeringen met de aandeelhouders worden afgestemd. Voor en na elke aandeelhoudersvergadering krijgen colleges en de dagelijkse besturen een Vooruitblik respectievelijk Terugblik ten behoeve van de informatievoorziening van hun raden of algemene besturen. HVC hecht eraan om haar aandeelhouders óók inhoudelijk over actuele onderwerpen te informeren.
Educatie en bewustwording Onze educatie is gericht op leerlingen van basisscholen in het werkgebied van HVC. Met ons educatiepakket 'de groene bende’, bedoeld voor groep 7 en 8, benadrukken we het belang van afval voorkomen en scheiden, recycling en het gebruik van duurzame energie. Een onderdeel van het pakket is een bezoek aan de expeditie Schone Wereld in Alkmaar. Hier nemen we bezoekers met een interactieve tour door de afvalenergiecentrale mee in een verhaal over klimaatverandering, duurzaamheid, ons consumptiegedrag en stimuleren we hen om zelf ook een steentje bij te dragen aan een schone wereld. Ook omwonenden en andere geïnteresseerden zijn welkom voor een bezoek. In 2024 hebben we 4.450 bezoekers ontvangen bij de expeditie Schone Wereld in Alkmaar. In de afvalenergiecentrale in Dordrecht zijn geen rondleidingen in verband met veiligheid/gevaar als gevolg van ontplo lachgascilinders in de verbrandingsoven.
23
ngen van
werkgebied.
Waterschappen maart 2025
• • • • • • • •
Waterschap Hollandse Delta Hoogheemraadschap van Schieland en de Krimpenerwaard Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier Hoogheemraadschap van Rijnland Waterschap Rivierenland Hoogheemraadschap van Delfland Waterschap Amstel, Gooi en Vecht Waterschap Zuiderzeeland
Gemeenten maart 2025
HVC-waterschappen HVC-gemeenten 24
• • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • •
Alblasserdam Alkmaar Almere Bergen Beverwijk Castricum Delft Den Helder Dijk en Waard Dordrecht Drechterland Dronten Enkhuizen Edam-Volendam Gorinchem Haarlem Hardinxveld-Giessendam Heemskerk Heiloo Hendrik-Ido-Ambacht Hollands Kroon Hoorn Koggenland Leidschendam-Voorburg Lelystad Maassluis
• • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • •
Medemblik Midden-Delfland Molenlanden Noordoostpolder Opmeer Papendrecht Pijnacker-Nootdorp Purmerend Rijswijk Schagen Sliedrecht Smallingerland Stede Broec Texel Uitgeest Urk Velsen Vijfheerenlanden Wassenaar Waterland Westland Wormerland Zaanstad Zandvoort Zeewolde Zwijndrecht
de keten van HVC. Met onze activiteiten dragen we bij aan een schone wereld. Jaarlijks 1,6 miljoen ton gescheiden ingezameld afval
(Recyclebare) materialen van hoge kwaliteit
vanaf o.a. waterschappen en afvalbrengstations
start!
Logistiek
Recycling
Regie op de stromen
•
•
•
Gescheiden ingezameld afval
voorkomen van afval
(o.a. plastic, blik en drinkpakken en grof restafval)
•
•
Op-en overslag en transport van jaarlijks circa 1,6 miljoen ton gescheiden ingezameld afval Vanaf o.a. waterschappen en afvalbrengstations naar diverse verwerkingslocaties Schakel tussen inzameling en verwerker
•
Verwerkings- en sorteerinstallaties waarin gescheiden ingezameld afval wordt klaargemaakt voor optimaal hergebruik Bodemwasinstallatie om uit verbrand restafval hoogwaardige materialen te halen
•
Afvalstromen die vrijkomen afzetten bij partners in de markt Maximaal milieurendement door het aanbieden van (recyclebare) materialen van hoge kwaliteit en goede samenwerking
Gerecyclede producten
finish! Warmte voor warmtenetten en elektriciteit
Inzameling •
•
•
Gescheiden huis-aan-huisinzameling bij 28 gemeenten en 17 afvalbrengstations voor inzameling grof huishoudelijk afval Optimale afvalscheiding met zo veel mogelijk herbruikbare materialen voor recycling Beheren van openbare ruimte door o.a. straten te vegen en wegen te strooien bij gladheid
Niet-herbruikbaar afval (restafval, rioolslib en niet-recyclebaar hout)
Energie uit afval
Duurzame Energie en Warmte
•
•
•
Ingezameld gft en etensresten
Zo duurzaam mogelijk verwerken van niet-herbruikbaar afval (restafval, rioolslib en niet-recyclebaar hout) Dit afval verwerken in installaties waarmee elektriciteit en warmte wordt geproduceerd
•
Ondersteunen van gemeenten en waterschappen bij hun verduurzaming. Het ontwikkelen en aanleggen van warmtenetten en duurzame bronnen zoals aardwarmte en aquathermie, en de aanleg van zon- en windparken.
Groen gas
Levering groene stroom en warmte • • •
Groen gas & compost •
25
Ingezameld gft en etensresten in composteer- en vergistingsinstallaties omzetten in groen gas en hoogwaardige compost.
aardwarmte Compost •
Land- en tuinbouw
zon
wind
Huishoudens Bedrijven Gemeenten en waterschappen
26
2 strategie en resultaten.
27
Strategische pijlers Met de strategische pijlers Milieu-impact, Duurzame Energie en Hergebruik geeft HVC invulling aan haar missie om broeikasgas-uitstoot te verlagen samen met onze gemeenten, waterschappen en inwoners. Dit doen wij met een toekomstbestendige organisatie waarin veiligheid,
nanciële stabiliteit en klanttevredenheid voorop staan. In dit
hoofdstuk beschrijven wij per pijler de activiteiten, resultaten en ontwikkelingen in 2024 en geven we een doorkijkje naar 2025.
Ons waardecreatiemodel illustreert onze milieu-impact. Het laat zien hoe HVC vanuit haar visie, missie en strategie maatschappelijke waarde creëert.
28
waardecreatiemodel 2024. input
wat ons drijft en wat we doen
output
milieu-impact voor onze omgeving Bijdragen aan zoveel mogelijk milieuwinst door CO2-uitstoot te vermijden en/of te minimaliseren.
visie. Met een tevredenheidsscore van 7,6 zijn 1.417 HVC’ers betrokken en bevlogen collega’s
Dialoog met stakeholders geeft input voor de HVC-aanpak
Samenwerking met ketenpartners maakt dat onze schakels goed aansluiten en dat we daarmee slagvaardig zijn
We zien een toekomst waarin we klimaatverandering tegengaan door energie schoon op te wekken en grondstoffen te hergebruiken. Dat is urgent en doen we samen, zodat onze inwoners daar nu en in de toekomst de vruchten van plukken.
kernwaarden:
Solvabiliteit van 21,4% geeft een financieel robuuste organisatie
29
Meer duurzame warmte, stroom en groen gas
energie Van aanleggen en beheren van warmtenetten en aanboren van aardwarmte tot het realiseren van zonneen windparken.
duurzaam. publiek. daadkracht.
hergebruik
missie.
Van gescheiden afval inzamelen aan huis en op het afvalbrengstation tot sorteren en recyclen en het terugwinnen van waardevolle materialen uit bodemassen.
Kennis en kunde van buiten naar binnen en van binnen naar buiten geeft expertise
Afval en duurzame bronnen zijn input voor energie en hergebruik
energie
Wij zijn een toonaangevend publiek bedrijf dat samen met onze gemeenten, waterschappen en inwoners actief is om broeikasgas-uitstoot te verlagen door de energiehuishouding te verduurzamen, afval te veminderen en grondstoffen te hergebruiken.
• 615,2 GWh warmte uit biomassa, de aarde (aardwarmte), slib en restafval • 317,9 GWh groene stroom uit zon, wind op zee/land en slib en 572,2 GWh stroom uit restafval • 4,1 miljoen m3 groen gas uit gft
Vermeden CO2 verhoogd • Hoeveelheid warmte voor 104.900 huishoudens en bedrijven (weq’s) (2024: 94.803) = 168.900 ton vermeden CO2 (2023: 141.698 ton) • Groene stroom voor 144.500 huishoudens (incl. zon en wind) (2023: 177.131) = 145.000 ton vermeden CO2 (2023: 186.663 ton) • Groen gas voor 4.300 huishoudens (2023: 3.500) = 8.701 ton vermeden CO2 (2023: 8.554 ton) • Totale hoeveelheid fijn huishoudelijk restafval verminderd van 166,5 naar 163,9 kg/per inwoner • Scheidingspercentage is omhoog gegaan van 63% naar 64%
Meer CO2 afgevangen en hergebruikt CO2-afvang bio-energiecentrale • Afgevangen: 774 ton CO2 (2023: 757 ton) • Toepassing: 100% waarvan 57% in de glastuinbouw (daardoor minder gasverbruik) en 43% in de bodemaswasinstallatie
hergebruik Minder afval, meer afvalscheiding en recycling • Herbruikbare grondstoffen: 78,2 kton kunststoffen via bron- en nascheiding, 88 kton papier, 4 kton textiel, 41 kton glas voor alle HVC-gemeentes • 82 kton compost uit gft • 122 kton vrij toepasbaar bodemas (gecertificeerd) • 42,6 kton metalen waarvan 28,4 kton uit bodemasopwerking
Eigen fossiel energieverbruik verminderd Lease- en bedrijfsauto’s • 2024: milieulabel A (minder dan 100 gr CO2): 97% (doel was 98%) (2023: 96%) • Doel 2025: 98% Inzamel- en transportvoertuigen • 2024: 29% minder liters diesel (meer HVO100) (2023: 16%) • 2024: 13% diesel, 87% HVO100 (2023: 20% diesel, 80% HVO100) • 2024: 12% elektrische voertuigen • Doel 2025: 10% diesel, 90% HVO100 Kantoorgebouwen • 2024: 70% heeft energielabel A (2023: 70%) • Doel 2025: 80% heeft energielabel A
Strategische pijler Milieu-impact hoeveelheid vermeden CO
2 doorzetten. Met ons CO2-model monitoren we de scope
2
1 en 2 CO -emissies. We streven ernaar deze emissies niet te laten toenemen zolang
Het hoogste doel van HVC is om zoveel mogelijk
onze installaties op vollast blijven draaien.
2
milieuwinst te realiseren door CO -uitstoot te vermijden
2
en te minimaliseren. We meten en monitoren onze CO prestaties met een eigen ontwikkeld rekenmodel.
Prestatie-indicatoren 2024: milieu-impact GEËMMIT TEERDE CO₂ - SCOPE 1
GEËMMIT TEERDE CO₂ - SCOPE 2
(KTON)
(KTON)
1.445
249
2023: 1.498
2023: 180
VERMEDEN CO₂ (KTON)
F I J N H U I S H O U D E L I J K R E S TA F VA L
Minder CO₂ Het beperken van broeikasgasemissies is de belangrijkste ambitie van HVC. Het gaat daarbij voornamelijk om het vermijden van emissies elders met onze productie van duurzame energie en secundaire grondsto
en. Door deze activiteiten hoeft minder
energie met behulp van fossiele brandsto
en te worden opgewekt. Daarnaast kijken
we ook naar het reduceren van de eigen emissies. Zo draagt HVC als publiek energie-
P E R I N WO N E R ( KG )
en afvalbedrijf maximaal bij aan de vermindering van uitstoot van broeikasgassen.
887 De milieu-impactgebieden van HVC zijn klimaatmitigatie, vermeden CO
2
163,9
en 2023: 852
luchtverontreiniging. Door het meten en monitoren van luchtemissies, onze directe 2023: 166,5
2
en indirecte CO -emissies en vermeden CO
2 laten we zien welke resultaten we
2
behalen met onze activiteiten. CO -uitstoot reduceren we door het elektri
ceren van
ons wagenpark en het optimaliseren van onze installaties. Door het afvangen van CO
2 verminderen we de uitstoot en geven we het een nuttige bestemming.
Doelstelling 2
Het doel van HVC op het gebied van milieu-impact is om CO -uitstoot te vermijden en de hoeveelheid restafval per inwoner te verminderen. Door het uitbreiden van activiteiten op het gebied van duurzame energie willen we de positieve trend van de
30
Zie voor de de
nities "Hoofdstuk 6. Overige informatie | Begrippenlijst"
Toelichting resultaten milieu-impact De impact van klimaatverandering, mede door de uitstoot van broeikasgassen, was ook in 2024 duidelijk zichtbaar. De noodzaak om de uitstoot van broeikasgassen te beperken, onder andere door het uitfaseren van fossiele brandsto
en, is in 2024
internationaal herbevestigd. Het is duidelijk dat er in de nabije toekomst een steeds hoger prijskaartje aan de emissies van broeikasgassen komt te hangen.
2
Onze CO -uitstoot (scope 1 en 2) is ongeveer gelijk gebleven ten opzichte van 2023. Dit hangt samen met de verwerking van de hoeveelheid (rest)afval. De hoeveelheid vermeden CO
2 is toegenomen door onze activiteiten op het gebied van warmte en
zon- en windenergie. Dit staat beschreven in de strategische pijler Duurzame Energie. De dalende trend van het gemiddelde aantal kg
jn huishoudelijk afval per inwoner
zet ook in 2024 door. Hoe we de 28 gemeenten, waar HVC afval inzamelt, hierin ondersteunen staat in de strategische pijler Hergebruik.
Alhoewel de resultaten van HVC over 2024 tot tevredenheid stemmen, zullen we ons met zijn allen nóg harder moeten inspannen om klimaatverandering en de uitputting van de aarde een halt toe te roepen. Dit is echter niet vanzelfsprekend. Op het gebied van afval- en grondsto
en gaan de ontwikkelingen te langzaam. Er moeten
fundamentele politieke beslissingen worden genomen om op een andere manier met grondsto
en en producten om te gaan. Oplopende kosten, mede door schaarste
aan grondsto
en en schaarste op de arbeidsmarkt, leiden tot oplopende prijzen. Dit
heeft mogelijk e
31
ect op het draagvlak bij onder andere inwoners.
Klimaatmitigatie De emissie van broeikasgassen leidt tot een wereldwijde opwarming van de aarde en
“ CO₂ die vrijkomt bij restafvalverbranding willen we in de toekomst zoveel als mogelijk afvangen. Met onze ervaring met een kleinschalige CO₂-afvanginstallatie, bereiden we nu een grootschalige installatie voor. Afgevangen CO₂ gaan we voor een deel opslaan. Een ander deel gebruiken we voor de glastuinbouw, waardoor het gasverbruik in de kassen vermindert. ”
een toename van weersextremen. We zien dat niet alleen wereldwijd maar ook in Nederland. Ook activiteiten van HVC leiden tot emissies van broeikasgassen, zoals
2
CO , lachgas en methaan. Het beperken van broeikasgasemissies is een belangrijke ambitie voor HVC. Het kwanti
ceren van onze inspanningen op dit terrein doen we
2
met een zelf ontwikkeld CO -rekenmodel.
Bij het verbranden van restafval komt CO
2 vrij. Het verbranden van één ton restafval 2
leidt tot de uitstoot van ongeveer één ton CO . Hiervan is 46% fossiel en 54% biogeen. HVC is vanwege de exploitatie van twee afvalenergiecentrales een uitstoter
Chris Kuijten
2
van CO . Om deze milieubelasting te beperken, leggen we maximale focus op
directeur Energie uit Afval
reductie van restafval door afvalpreventie en bron- en nascheiding van restafval. Door de he
Wagenpark
2
ng op CO -uitstoot wordt de verwerking van restafval op termijn ook
duurder voor gemeenten en inwoners.
Bij het inzamelen van het afval zetten we ieder jaar stappen in de vergroening van
Activiteiten en resultaten
het wagenpark door meer elektrische voertuigen in gebruik te nemen. Dit draagt bij aan de leefbaarheid in de wijk door minder uitstoot en geluidshinder. Daarnaast rijdt
CO₂ afvangen Met de huidige installatie voor het afvangen van CO
het grootste gedeelte van de voertuigen op de duurzame brandstof HVO100.
2 vangen we ruim 700 ton CO2 af.
Het beheer van deze installatie leidt tot kennis en ervaring die nodig is voor
2
HVC rapporteert al jaren over de HVC-brede CO -impact, zowel over onze eigen
grootschalige afvang. Besluitvorming over realisatie van zo’n nieuwe installatie in Alkmaar is in voorbereiding (100.000 ton). Het plan is om afgevangen CO
emissies als de vermeden emissies. De door onszelf ontwikkelde rekenmethodiek
2 voor de
maakt gebruik van elementen van het GHG-protocol, ETS-conversiefactoren en het
helft te benutten voor de glastuinbouw en het restant ondergronds op te slaan in
EpE-protocol. We actualiseren de methodiek jaarlijks en laten het door een externe
lege gasvelden. In 2024 hebben we subsidie voor beide toepassingen aangevraagd en we verwachten in 2025 de vergunning voor de bouw te verkrijgen. We verwachten
2
2
de CO -afvanginstallatie in 2028 in productie te kunnen nemen in Alkmaar. Voor CO afvang in Dordrecht zijn we bezig om eenzelfde installatie voor te bereiden.
32
CO₂ meten
₂
partij toetsen. Meer informatie over ons CO -model is te vinden in de bijlage.
“ Het hoogste punt bereikten we in december 2024 en eind 2025 zal de duurzame slibdroger klaar zijn. Met deze slibdroger, die gebruik gaat maken van restwarmte van de naastgelegen afvalenergiecentrale, realiseren we straks een inke CO₂-besparing. ”
Jorrit Taphoorn projectleider
Warm water Voor duurzame onkruidbeheersing maakt HVC gebruik van heet water. Het verwarmen van water gebeurt nu nog in een mobiele ketel die op locatie wordt gestookt, waarna het hete water wordt overgepompt in tankwagens van HVC. Voor het verwarmen van het water hebben we een warmwatertankstation (WWT) gebouwd, dat gebruik maakt van restwarmte uit de afvalenergiecentrale. Het tankstation wordt in 2025 in gebruik genomen.
Doorkijk naar 2025 Bouw duurzame slibdroger In Alkmaar zijn we medio 2023 gestart met de bouw van een slibdroger. Medio december 2024 is het hoogste punt van de installatie bereikt, eind 2025 zal de droger gereed zijn. Deze zal een capaciteit hebben van 232 kiloton slib. Met de droger
2
realiseren we een CO -besparing van 11.000 ton doordat de huidige verouderde gasgestookte slibdroger van hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier in Beverwijk uit bedrijf wordt genomen. Het warme water dat gebruikt wordt voor het verwarmen van het slib gebeurt met restwarmte uit onze naastgelegen
2
afvalenergiecentrale. De CO -besparing die wordt gerealiseerd wanneer de totale
2
capaciteit van de slibdroger wordt benut, is 26.300 ton CO .
33
Luchtverontreiniging De activiteiten van HVC leiden tot emissies naar de lucht. Door het tre
en van
maatregelen beperken wij deze emissies zo veel als mogelijk. De rookgassen uit de verbrandingsprocessen worden gereinigd in de rookgasreiniging van de installaties. De eisen waaraan onze emissies moeten voldoen zijn vastgelegd in vergunningvoorschriften. Uiteraard monitoren wij in onze bedrijfsvoering continu of we aan de gestelde eisen voldoen, en ook het bevoegd gezag controleert ons hierop.
Activiteiten en resultaten Door een goede bedrijfsvoering en goed onderhoud hebben de installaties in 2024 voldaan aan de vereiste jaarvrachten en jaargemiddelden van luchtemissies van alle verbrandingsinstallaties, aan het Besluit activiteiten Leefomgeving (Bal) en aan de strenge vergunningseisen. De afvalenergiecentrales, de bio-energiecentrale en de slibverbrandingsinstallatie konden in 2024 een aantal keer niet voldoen aan de eisen voor het tienminuutgemiddelde voor koolmonoxide (CO) en de daggemiddelden voor stof en stikstofoxiden. Deze emissieoverschrijdingen zijn aan de overheid gemeld. De oorzaken zijn verstoringen in het productieproces, lachgasexplosies (zie ook onder meer afvalscheiding/lachgascilinders) en stoorsto
en in het afval die het
verbrandingsproces belemmerden.
Vervanging persluchtbehandeling Dordrecht 2
In Dordrecht gaan we jaarlijks 25 procent energie besparen en 275 ton CO -emissies reduceren doordat we eind 2024 de verouderde aparte persluchtinstallaties hebben vervangen door één compressoreiland voor de afvalenergiecentrale en de slibverbrandingsinstallatie.
34
35
Strategische pijler Duurzame Energie Prestatie-indicatoren 2024: duurzame energie Met de productie van warmte en gas levert HVC
DUURZAME ENERGIEPRODUCTIE HVC (UITGEDRUKT IN duurzame energie voor 577.333 aantal huishoudens.
Meer duurzame warmte, meer duurzame stroom en meer groen gas
E L E K T R I C I T E I T S C O N S U M P T I E VA N H U I S H O U D E N S )
577.333 2023: 561.077
De vermindering van de uitstoot van broeikasgassen draagt bij aan een beter klimaat. Hiervoor is het nodig om de komende decennia grote stappen te zetten in het verduurzamen van de energiehuishouding in Nederland. Dat vraagt om inspanning van alle betrokken partijen. HVC draagt bij aan de energietransitie van gemeenten en waterschappen met lokale oplossingen. We produceren duurzame energie uit een diversiteit aan bronnen waaronder zon, wind, gft, rioolslib en nietherbruikbaar afvalhout. We vergroten onze productiecapaciteit voor duurzame energie en investeren in nieuwe duurzame bronnen, zoals geothermie en aquathermie. Wij breiden bestaande warmtenetwerken uit en realiseren nieuwe netwerken om daarmee de ambities van gemeenten en waterschappen voor aardgasvrije warmte te helpen realiseren.
Doelstelling HVC draagt zoveel mogelijk bij aan het verminderen van aardgasverbruik en aan het
2
zoveel mogelijk opwekken van CO -vrije elektriciteit in Nederland. Door het realiseren van warmtebronnen en het uitbreiden en verdichten van warmtenetten zetten we in op groei naar 50.000 woningequivalenten in de komende vijf jaar. Voor zonne- en windenergie is de doelstelling om in 2030 te groeien naar 500.000 MWh.
36
Toelichting resultaten duurzame energie De totale hoeveelheid geleverde duurzame energie in 2024 is lager dan in 2023. Dit komt met name door het aandeel elektriciteit uit wind op zee. Dit heeft enerzijds te maken met een kabelbreuk van het park en anderzijds met een daling van de afgenomen duurzaamheidscerti
37
caten.
Meer duurzame warmte Duurzame warmtenetten Warmtenetten hebben een belangrijke rol in de overgang naar een aardgasvrije gebouwde omgeving voor 2050 in Nederland. Door warmtenetten aan te leggen, halen we samen met woningcorporaties en gebouweigenaren woningen en bedrijven van aardgas af. We ontwikkelen verschillende duurzame bronnen om onze netten nu en in de toekomst van warmte te voorzien.
Bij HVC is de infrastructuur in publieke handen, lopen samenwerkingen met gemeentes en partners door en blijft het mogelijk om te investeren in nieuwe gebieden. Nieuwe regelgeving wordt van kracht waarin de regierol en het mandaat van de gemeente wordt verstevigd, bijvoorbeeld door de Wet gemeentelijke instrumenten warmtetransitie (Wgiw). Dit geeft gemeentes de mogelijkheid om duidelijkheid te scheppen wanneer hele wijken van het gas af gaan, mits er sprake is van een alternatief betaalbaar aanbod. In deze warmtewereld zoekt HVC een weg. Een weg waar ambitie en groei te vinden zijn die op lange termijn ook houdbaar is, zowel in
38
nanciële als in duurzame zin.
Prestatie-indicatoren 2024: duurzame warmte A A N TA L WA R M T E K L A N T E N
A A N TA L WA R M T E K L A N T E N
AANGESLOTEN
GECONTRACTEERD
( WO N I N G E Q U I VA L E N T )
( WO N I N G E Q U I VA L E N T )
Aansluitingen onder de Warmtewet Klanten die onder de Warmtewet Warmtenet
Gemeente
vallen
01-01-2024
30.570
2.943
Warmtenet regio alkmaar
Alkmaar
groei
4.466
4.904
438
36
36
0
Waard
5.143
5.252
109
Totaal
Heiloo
2023: 27.402
31-12-2024
2023: 3.830 Dijk en
9.645
10.192
547
TEVREDENHEID
WARMTELE VERING UIT
Warmtenet Dordrecht
2.804
2.952
148
WARMTEKL ANTEN (CIJFER)
RIOOLSLIB, NIET HERBRUIKBAAR
Wartmtenet Assendelft
1.185
1.186
1
H O U T E N R E S TA F VA L ( G W H )
Warmtenet Sliedrecht
718
952
234
8,2 459,2 2023: 8,8 (tevredenheid warmte- en stroomklanten)
2023: 450,4
Warmtenet Westland
565
790
225
Warmtenet Hendrik-Ido-Ambacht
441
443
2
Warmtenet Zwijndrecht
105
115
10
Warmtenet Papendrecht
89
1.088
999
Warmtenet Velsen
94
94
0
188
192
4
0
2
2
15.834
18.006
2.172
Warmtenet Gorinchem Warmtenet Hoorn
Activiteiten en resultaten HVC is een van de snelst groeiende warmtebedrijven en een van de grootste publieke warmtebedrijven van Nederland. We zijn steeds meer een gesprekspartner voor ministeries in samenwerking met andere publieke bedrijven. In 2024 heeft HVC warmtenetten operationeel in de gemeenten Alkmaar, Heiloo, Dijk en Waard, Dordrecht, Zwijndrecht, Sliedrecht, Papendrecht, Hendrik-Ido-Ambacht, Assendelft, Velsen, Westland, Gorinchem en Hoorn. HVC heeft eind december 2024 in totaal 30.570 warmteaansluitingen (klein- en grootverbruik). In 2024 hebben we 3.168 nieuwe aansluitingen gerealiseerd. Daarmee is het totaal aantal aansluitingen ten opzichte van 2023 gegroeid met 12%.
39
Totaal
Warmtenet Alkmaar HVC werkt hard aan het verduurzamen van de warmtevoorziening in de regio Alkmaar. Daarin werken we samen met woningcorporaties Kennemer Wonen, Van Alckmaer voor Wonen, Woonwaard en Woonstichting Langedijk. Maar ook met gemeenten: Alkmaar, Heiloo en Dijk en Waard. Dankzij deze samenwerkingen worden nieuwbouwprojecten als Vaanpark in Dijk en Waard (450 woningen), Ringerskwartier in Alkmaar (warmte en koude in 280 woningen) duurzaam verwarmd opgeleverd. Maar ook bestaande woningen van woningcorporatie Woonwaard in de Waarden in Alkmaar sluiten we gefaseerd aan op het warmtenet.
Warmtenet Sliedrecht Begin 2024 hebben we onder de Merwede-rivier een warmteleiding van Sliedrecht naar Dordrecht aangelegd en in september de tweede leiding. Hiermee gaat HVC najaar 2025 100% duurzame warmte, gewonnen uit rioolslib, aan het warmtenet Sliedrecht leveren. De warmte is afkomstig van de slibverbrandingsinstallatie van HVC in Dordrecht. Al in 2018 is begonnen met de gefaseerde aanleg van het
Wijk de Kersenboogerd in gemeente Hoorn
warmtenet Sliedrecht. Inmiddels zijn daar ruim 1.300 woningen op aangesloten en wordt dit de komende jaren uitgebreid naar enkele duizenden. In deze transitiefase
Met het warmtenet in de wijk de Kersenboogerd investeren wij in een aardgasvrije krijgen de aangesloten woningen nog warmte van een tijdelijk (gasgestookt) toekomst voor de gemeente Hoorn. De gemeente zet zich de komende jaren in om warmtestation. Met de aansluiting op de slibverbrandingsinstallatie als duurzame de buurt op te knappen. Dit bood ons in 2023 en 2024 de gelegenheid om te starten bron vervalt dit straks. met het aanleggen van het warmtenet. Dat kan energie uit oppervlaktewater (aquathermie) of aardwarmte (geothermie) zijn. Momenteel onderzoeken we welke bron het beste is voor het warmtenet in deze wijk. Dat is afhankelijk van het aantal aansluitingen, maar ook van welke bron het beste ligt ten opzichte van de wijk en buurten of gebouwen die in de toekomst aangesloten kunnen worden.
40
“ De verbinding tussen Sliedrecht en Dordrecht is een belangrijke mijlpaal voor het warmtenet Sliedrecht en de andere Drechtsteden. Ik ben heel blij dat er in 2025 duurzame warmte, gewonnen uit rioolslib, door de leidingen gaat stromen. Warmtenet Sliedrecht is dan het meest duurzame van de regio. Een prachtig resultaat door in een nauwe samenwerking kansen te benutten om wijken aardgasvrij te maken. ”
Ton Spek wethouder Duurzaamheid gemeente Sliedrecht
project "Boring onder de Merwede"
41
Klanttevredenheid
Warmtenetten onder warmtenet
Nadat warmteklanten contact hebben gehad met de klantenservice, meten wij de
Het geïnvesteerd vermogen ultimo 2024 in de verschillende warmtenetten onder de
tevredenheid. Over het kalenderjaar 2024 was dit een 8,2 (2023: 8,8). Dit cijfer is lager
Warmtewet bedraagt 114,3 miljoen. In onderstaande tabel is het
dan in 2023 door een aangepaste uitvraagmethodiek. In het verleden bepaalden wij
van deze klanten weergegeven.
het cijfer met een weging van de antwoorden van klanten op een meerkeuze vraag (van zeer tevreden tot zeer ontevreden). Nu vragen we onze klanten een concreet cijfer te geven. Wij blijven ook in 2025 de tevredenheid van onze klanten meten en monitoren.
42
nanciële resultaat
diepe ondergrond opgepompt. Dit gebeurt meestal zo’n 2 tot 3 kilometer diepte. De
Warmtelevering kleinverbruik 2024
warmte wordt via een warmtewisselaar overgedragen op een lokaal warmtenet en gebruikt om woningen, kassen en bedrijfsgebouwen duurzaam te verwarmen.
Opbrengsten
Gigajoules
aantal
€ x 1.000
452.757
16.641
Aquathermie: thermische energie uit water Aquathermie is een verzamelnaam voor het benutten van water als warmtebron
Vastrecht
10.553
Elektra
979
Aansluitingen
Kosten
thermische energie uit oppervlaktewater (TEO), afvalwater (TEA) of drinkwater (TED).
18.006
Onderhoudskosten
1.549
Rioolslib
Inkoop kosten
13.665
Bij de rioolwaterzuivering van onze acht aandeelhoudende waterschappen blijft slib
Personeelskosten
11.314
over. Deels verbranden we dit in onze slibverbrandingsinstallatie in Dordrecht. De
Afschrijvingslasten
5.412
Rentelasten
3.197
Bedrijfsresultaat
-6.964
Geïnvesteerd vermogen
114.349
Duurzame bronnen Samen met haar aandeelhouders zoekt HVC actief naar locaties waar warmtevraag en potentiële warmtebronnen samenkomen. Wij richten ons daarbij op de duurzame warmtebronnen geothermie, aquathermie, rioolslib en niet-recyclebaar afvalhout. Daarnaast produceren we warmte uit (rest)afval.
Geothermie: warm water uit de aarde Geothermie, ofwel aardwarmte, is een belangrijke energiebron binnen de warmtetransitie. Het draagt fors bij aan het verminderen van aardgasgebruik en
2
daarmee aan het verlagen van CO -uitstoot. Bij aardwarmte wordt warm water uit de
43
voor het verwarmen van woningen en gebouwen. Dit kan door het toepassen van
vrijkomende warmte benutten we als duurzame bron voor het warmtenet.
Energie uit afvalhout en slib In de bio-energiecentrale in Alkmaar verwerken we niet-herbruikbaar afvalhout en gedroogd slib om woningen en bedrijven in de omgeving duurzaam te verwarmen via
“ De vraag naar aardwarmte groeit. Waar het vroeger lastig was om afzet te vinden, benaderen telers ons nu actief voor aansluiting op onze duurzame warmtebronnen. ”
het warmtenet.
Prestatie-indicatoren 2024: slibverwerking BESCHIKBAARHEID / UPTIME
Afdelingsmanager Duurzame Energie
SLIBVERBRANDING (KTON)
I N S TA L L AT I E ( % )
97
Koen Hand
360 2023: 344
2023: 91
Aardwarmte Trias Westland De geproduceerde warmte van Trias Westland komt uit op ca. 274 GWh in 2024. Dit is gelijk aan het gemiddelde warmteverbruik van ruim 46.000 huishoudens per jaar. Daarmee worden 58 glastuinbouwondernemers en 356 woningen in De Lier van warmte voorzien.
Aardwarmte Polanen
Activiteiten en resultaten
Aardwarmte Polanen in de gemeente Monster is een samenwerking tussen warmtecoöperatie Polanen en HVC. Warmtecoöperatie Polanen bestaat uit 50
Aardwarmte (geothermie) HVC heeft twee geothermiebronnen operationeel in Naaldwijk (Trias Westland) vanuit het samenwerkingsverband Trias Westland. Samen met warmtecoöperaties realiseren we aardwarmteprojecten in Maasdijk en Monster (Polanen). Ook werken we samen met glastuinbouwondernemers aan de ontwikkeling van een aardwarmteproject in Wateringen (Wippolderlaan). In de gemeenten Dijk en Waard, Lelystad, Almere en Den Helder doen we onderzoek naar mogelijkheden om geothermiebronnen te realiseren.
44
glastuinbouwbedrijven. Deze locatie heeft twee putten op 2,5 kilometer diepte.
Aardwarmte Maasdijk
Aardwarmte Wippolderlaan
Aardwarmte Maasdijk is een samenwerking tussen warmtecoöperatie Maasdijk en
Samen met warmtecoöperatie Wippolderlaan ontwikkelt HVC een aardwarmtelocatie
HVC met als doel duurzame warmte voor en met glastuinbouwbedrijven in het
in Wateringen. Belangrijke ontwikkeling in 2024 was het binnenhalen van voldoende
Westland te stimuleren en te realiseren. In warmtecoöperatie Maasdijk zijn ruim 80
afzet voor de warmte die het project op termijn gaat leveren. Er is nu voor ongeveer
glastuinbouwbedrijven verenigd. Zij hebben samen een oppervlak van circa 500
25 MW aan contracten getekend. Volgende stap is om daadwerkelijk een besluit te
hectare glastuinbouw in Maasdijk, ’s-Gravenzande en De Lier in gebruik. Op 21
nemen over de voortzetting van dit project.
oktober 2024 zijn de aardwarmtebronnen in Maasdijk in bedrijf gegaan. Als gevolg van een kleine brand op 2 november is de installatie weer uit bedrijf genomen. Deze
Aquathermie
installatie is 3 februari 2025 stapsgewijs weer in bedrijf genomen.
HVC heeft in Gorinchem een aquathermiebron in ontwikkeling. Het warmtenet Gorinchem gaat gebruikmaken van aquathermie als duurzame bron. Tot die tijd wordt gebruik gemaakt van een tijdelijk warmtestation. Het
45
rioolwaterzuiveringsbedrijf in Schelluinen vangt het rioolwater uit de Gildenwijk op
Rioolslib
en zuivert dit. Uit dit gezuiverde rioolwater haalt HVC warmte met behulp van een
In Dordrecht verbranden wij het rioolslib van onze acht waterschappen. We
warmtewisselaar. Verder doen wij in onder andere gemeenten Hoorn en Hendrik Ido
verbrandden in 2024 360 kton slib (2023: 344 kton). In 2024 heeft de
Ambacht onderzoek naar aquathermie als bron.
slibverbrandingsinstallatie het hele jaar warmte geleverd aan het regionale warmtenet en is daarmee de duurzame warmtebron voor Dordrecht en Sliedrecht. De warmte van de afvalenergiecentrale in Dordrecht dient als aanvulling en de eboiler dient als back-up.
46
Energie uit afvalhout en slib
Circa 53% van het afvalhout is afkomstig van inwoners die dit wegbrengen naar de
De bio-energiecentrale in Alkmaar is de hoofdbron van het warmtenet in de regio
afvalbrengstations.
Alkmaar en heeft in 2024 99 GWh (2023: 81 GWh) aan groene warmte geleverd. Daarnaast heeft deze installatie in 2024 vanwege een onderhoudstop aan de turbine
Het slibgranulaat is afkomstig van de slibdrooginstallatie van Hoogheemraadschap
wat minder groene elektriciteit opgewekt, 140 GWh (2023: 170 GWh).
Hollands Noorderkwartier in Beverwijk. De nieuwe duurzame slibdroger die we in Alkmaar bouwen (naar verwachting gereed eind 2025), gaat dit straks overnemen en
In de bio-energiecentrale in Alkmaar is in 2024 132 kton (2023: 158 kton) niet-
zal daarmee een
herbruikbaar afvalhout en 8 kton (2023: 6 kton) slibgranulaat verbrand.
slibdroger’ onder ‘Klimaatmitigatie’
47
2
inke CO -besparing realiseren.
Zie ook ‘Bouw duurzame
Energie uit (rest)afval
een
In totaal hebben we 2024 1.124 TJ warmte geleverd (2023 1.183 TJ warmte). Omdat
projecten nu alsnog verder worden ontwikkeld. In het geval van Dijk en Waard gaat
een aanzienlijk deel van het te verbranden restafval van biogene oorsprong is, wordt
het over een uitbreiding van één naar twee doubletten.
nancieel haalbaar project. Door verbeterde subsidie aan te vragen kunnen deze
een deel van de opgewekte energie door de Rijksoverheid als duurzaam aangemerkt; in 2024 is dit 54%. Hiermee leveren de Nederlandse afvalenergiecentrales een
Intentieovereenkomsten
signi
De gemeente Rijswijk, woningcorporaties Vidomes en Rijswijk Wonen en HVC
cante bijdrage aan de hoeveelheid duurzame energieproductie in ons land.
hebben een intentieovereenkomst ondertekend voor een haalbaarheidsonderzoek
Toekomstige projecten
naar een collectief warmtenet in Rijswijk West. Dit is een belangrijke stap richting een aardgasvrije toekomst voor de gemeente. Ook met de gemeente Maassluis en
Samenwerkingen
woningcorporatie Maasdelta hebben we een intentieovereenkomst getekend voor een warmtenet. We gaan gezamenlijk onderzoeken wat er nodig is om in Maassluis
De gemeente Almere, Vattenfall en HVC hebben een samenwerkingsovereenkomst
circa 3.000-3.400 woningen aan te sluiten.
(SOK) gesloten voor onderzoek en ontwikkeling van aardwarmte in Almere. Ook met de gemeente Lelystad en Vattenfall is HVC in gesprek over het aanleggen van een
Doorkijk naar 2025
aardwarmtebron. In maart 2024 is het onderzoek naar de ondergrond gestart. Ook in 2025 zet HVC grote stappen om zowel bestaande woningen als
Inwoners van de gemeente Dijk en Waard zijn in oktober geïnformeerd over de
nieuwbouwwoningen te voorzien van warmte en daarmee aardgasvrij te maken. Wij
ontwikkelingen in het Altongebied. Als partner van het gebiedsakkoord dat in 2019 is
werken aan de aansluiting van nieuwbouwwoningen in projecten zoals de Draai in
afgesloten, onderzoekt HVC de mogelijkheden om aardwarmte te realiseren op de
Heerhugowaard en het Jaagpad in Alkmaar. Tegelijkertijd sluiten we veel bestaande
Noordscharwouderpolderweg. Daarnaast onderzoekt HVC ook of windenergie
huurwoningen aan in samenwerking met woningcorporaties. Zo staan in de wijk
mogelijk is, omdat het Altongebied is aangewezen als zoekgebied voor windenergie
Kersenboogerd in Hoorn vanaf januari 2025 woningaansluitingen gepland, wordt er
in de Regionale Energiestrategie (RES).
in Alkmaar gewerkt aan projecten in Woonwaard en Hargewaard en start in Gorinchem het project Kremlin II. We werken ook aan de projecten Amstelwijck in
Subsidies Voor de ontwikkeling van aardwarmteprojecten in onder andere de gemeenten Lelystad, Den Helder en Dijk en Waard hebben we (nieuwe) SDE++ subsidie (voor vier doubletten) aangevraagd. Dit betreft onder andere een nieuwe aanvraag voor een al eerder toegekende subsidie die door gestegen kosten niet meer toereikend was voor
48
Dordrecht en Westmade Noord en Waelpolder in Westland.
Meer duurzame stroom Door het ontwikkelen, realiseren en exploiteren van grootschalige zonneparken en
stroom aan het net te leveren. Om overbelasting en negatieve prijzen te voorkomen,
windparken ondersteunen wij onze gemeenten en waterschappen in de
kun je op zo’n moment de stroomproductie verlagen of zelfs uitzetten. Dat noemen
energietransitie. Hierbij hebben we een scherp oog voor landschappelijke inpassing
we ‘curtailment’.
en zorgen we ervoor dat inwoners kunnen meepraten én participeren in zonneparken. Naast duurzame stroom uit zon en wind, levert HVC elektriciteit die
Ook HVC is
ink aan het groeien op het gebied van duurzame stroom uit zon en
vrijkomt bij het verbranden van restafval aan het net.
wind. Wij spelen in op
exibilisering van het energiesysteem door bijvoorbeeld cable
pooling (het delen van één aansluiting op het stroomnet door meerdere duurzame
Zon en wind
installaties, waardoor het net en de aansluiting beter worden gebruikt) bij zonnepark Noordermeerdijk en al onze zonne- en windparken te voorzien van curtailment.
Het energielandschap in Nederland verandert in hoog tempo door de opkomst van Daarnaast werken we aan een breder aanbod van duurzame stroom door duurzame energiebronnen en meer lokaal aanbod. Deze groei leidt tot nieuwe netcongestieverzachters, zoals energieopslag in de vorm van batterijen, te realiseren. uitdagingen in de markt, waarbij energieopslag en vraagsturing cruciaal zijn om pieken en dalen in stroomaanbod te managen. Dat vraagt om innovatie, een
Prestatie-indicatoren 2024: zon en wind
intensieve samenwerking en proactief risicobeheer, zodat Nederland zijn doelstellingen kan bereiken binnen een betrouwbaar, betaalbaar en duurzaam energiesysteem.
In Nederland wekken we steeds meer duurzame energie op: zo’n 52% van alle stroom in ons land komt uit zon en wind. Soms wekken we zelfs meer stroom op dan we op dat moment gebruiken. Als er meer stroom op het net komt dan wordt afgenomen, ontstaat overbelasting van het stroomnetwerk. Het leveren van teveel stroom zorgt voor negatieve prijzen, waardoor je moet betalen om opgewekte
49
OPGESTELD VERMOGEN ZON EN
BESCHIKBAARHEID ASSETS ZON
WIND (MWP)
EN WIND (%)
95
99
2023: 49
2023: 99
Activiteiten en resultaten
Windpark Westpoortweg
installaties op deze RWZI. Dit voorkomt bijna 9.000 ton per jaar aan CO -uitstoot en
Waterschap Amstel, Gooi en Vecht werkt samen met HVC (AGV-HVC Windpark B.V.)
het waterschap is dan energieneutraal. De opening van het windpark Westpoortweg
aan de realisatie van vier windturbines op de rioolwaterzuiveringsinstallatie (RWZI)
staat gepland in het voorjaar van 2025.
aan de Westpoortweg in het havengebied in Amsterdam-West. Samen met de andere duurzame energiebronnen van het waterschap, wordt straks evenveel energie opgewekt als dat het waterschap verbruikt. De windturbines met een totaal vermogen van 8,8 MW, gaan naar verwachting ongeveer 21.000 MWh per jaar produceren. De opgewekte stroom wordt grotendeels direct verbruikt door de
50
2
“ De druk op het elektriciteitsnetwerk wordt de komende jaren steeds groter. En door de groei van de stad moeten wij steeds meer rioolwater zuiveren. Om dit ook in de toekomst te kunnen blijven doen, hebben we duurzame energiebonnen nodig. We zijn dan ook blij met de komst van de vier windturbines op ons terrein, waardoor het waterschap energieneutraal wordt. De expertise van HVC over windenergieprojecten en onze kennis over de rioolwaterzuiveringen kwamen in dit project heel mooi samen. ”