4 Bijlage 3 Jaarverslag 2023 HVC

Ook heeft HVC, gezamenlijk met andere branche­genoten, de Staat aansprakelijk gesteld voor de geleden schade. De uitkomst hiervan is op dit moment nog niet bekend. Op andere vlakken worden ook nieuwe activiteiten ontplooid die bijdragen aan de verduurzaming van de eigen bedrijfsprocessen en die van de aandeelhouders. Naast de afvalenergiecentrale in Alkmaar verrijst een slibdrooginstallatie, waarvan de bouw in 2023 is gestart. Vanaf 2025 gaat deze installatie het ont­waterd rioolwaterslib, afkomstig van de waterschappen, drogen met restwarmte van de afvalenergiecentrale. Dat is winst voor het milieu want er is geen fossiele brandstof meer nodig.

73

bestuursverslag.

Met de aanleg van warmtenetten en nieuwe aansluitingen zijn in 2023 verdere stappen gezet in de warmtetransitie. Er zijn bij de geothermielocatie Maasdijk drie doubletten geboord. Het eerste doublet wordt in het voorjaar van 2024 in gebruik genomen om de telers in het Westland aan te kunnen sluiten op het warmtenet. De aanleg van het warmtenet in Zwijndrecht, die in 2023 is gestart, zorgt voor een belangrijke stap naar een aardgasvrije gemeente. In Dordrecht zorgt de aansluiting aan de nieuwe warmte-uitkoppeling van de slibverwerkings­installatie en de nieuwe elektrische boiler ervoor dat het warmtenet Dordrecht volledig aardgasvrij is. Naast warmtenetten is HVC in 2023 aangevangen met de werkzaamheden voor de bouw van het grootste zonnepark (Sunspace) van HVC tot nu toe, waarmee in de toekomst ongeveer 17.000 huishoudens van duurzame stroom kunnen worden voorzien. Binnen de HVC- inzamelgemeentes worden grote stappen gezet om scheiding van afval aan de bron te bewerkstelligen en daarmee de reductie van restafval te realiseren. Daarnaast zet Inzameling diverse stappen in de vergroening van het wagenpark, dit jaar zijn diverse elektrische voertuigen in gebruik genomen. In 2023 zijn een aantal overnames gedaan. Dit betreft de overname van de ­ziekenhuisverbrandingsinstallatie in Dordrecht per 1 april 2023.

De operationele ­activiteiten, alsmede de medewerkers, vallen met ingang van deze datum onder de verantwoordelijkheid van HVC. Daarnaast zijn de activiteiten van Sortiva het afgelopen jaar aanzienlijk gegroeid door een overname. Hiermee verstevigt HVC haar positie op het gebied van recycling. Met al deze projecten heeft HVC een stabiele basis om verder te werken aan de verduurzaming van haar eigen bedrijfsprocessen, om een verdere bijdrage te leveren aan de energietransitie en om haar ambitie waar te maken in het her­gebruik van grondstoffen. Dit maakt het bedrijf HVC dan ook een interessante partner voor gemeenten en waterschappen. In januari 2023 zijn de gemeenten

Haarlem, Zandvoort en Waterland toegetreden. De gemeente Edam-Volendam was al aandeelhouder maar door de gemeentelijke fusie met Zijpe zijn er extra aandelen verkregen. De gemeente Beemster is gefuseerd met de gemeente Purmerend, waardoor de aandelen zijn overgegaan naar de gemeente Purmerend. Met deze wijzigingen is het aantal aandelen gestegen. Voor de slibverwerking zijn geen wijzigingen in het aantal aandelen. De gemeente Maassluis wordt begin 2024 aandeelhouder. Dit houdt in dat HVC met ingang van 2024 het restafval (grof en fijn) en gft van deze nieuwe gemeente gaat verwerken.

Resultaten 2023 Het nettoresultaat over 2023 bedroeg € 34,9 miljoen (2022: € 28,1 miljoen). Aan de stijging van het resultaat liggen meerdere oorzaken ten grondslag. Het exploitatieresultaat 2023 wordt positief beïnvloed door: • de groei in activiteiten als gevolg van het in gebruik nemen van uitbreidings­ investeringen en/of uitbreiding van de bestaande dienstverlening bij bestaande en/of nieuwe opdrachtgevers; • de hogere energieprijzen met name als gevolg van de verkoopstrategie.

Omzet per activiteit

In 2023 heeft elk van de activiteitclusters Grondstoffen, Energie uit Afval en ­Duurzame Energie een positief nettoresultaat gerealiseerd. De omzet van de door aandeelhouders toegewezen taken bedraagt ruimschoots meer dan 80% van de geconsolideerde omzet. Het genormaliseerde nettoresultaat over 2023 kwam uit op € 46,0 miljoen (2022: € 29,5 miljoen). Bij de normalisatie is rekening gehouden met posten die een bijzonder karakter hebben en/of geen betrekking hebben op het boekjaar, waaronder incidentele resultaten zoals de verkoop van (een gedeelte) van een deel­ neming, een correctie op een project waarover onzekerheid bestaat, eenmalige en/of incidentele kosten of opbrengsten en ­afrekeningen inframarginale heffingen. Voor 2023 wordt het verschil tussen het resultaat en het genormaliseerd resultaat voornamelijk veroorzaakt door de incidenten die samenhangen met de lachgasproblematiek, wat tot additionele kosten heeft geleid in 2023.

Ratio’s

(in %) Bedrijfsopbrengsten Energie uit afval, vergisting en compostering

3%

2%

5%

7%

Inzameling

6%

8%

6%

5%

42%

43% 12%

15%

23%

Hergebruik Slib

24%

Warmte Energie uit Zon en Wind

2023

74

bestuursverslag.

2022

BEC

eenheid

2023

2022

€ mln

570

503

Bedrijfsresultaat

€ mln

50

35

Geconsolideerd resultaat

€ mln

35

28

Totaal activa

€ mln

1.162

1.077

Garantievermogen

€ mln

237

201

Schulden aan kredietinstellingen

€ mln

756

741

20,4%

18,6%

Solvabiliteit ratio Debt / EBITDA ratio

5,5x

6,6x

Interest coverage ratio

2,4x

1,8x

FFO (funds from operations) / Debt

16%

14%

Bedrijfsresultaat Het bedrijfsresultaat is ten opzichte van voorgaand boekjaar met € 15,3 miljoen gestegen naar € 50,0 miljoen in 2023. De belangrijkste verschillen worden hierna verklaard.

Som der bedrijfsopbrengsten De netto-omzet is met € 71,5 miljoen gestegen tot € 486,2 miljoen. De toename wordt voornamelijk verklaard door gestegen energielevering, bestaande uit een hoeveelheidseffect en een prijseffect. Het hoeveelheidseffect bestaat uit gestegen energieproductie van bestaande productiemiddelen, mede als gevolg van een grote stop in 2022 voor de AEC in Alkmaar, ingebruikname van uitbreidingsinvesteringen en de aansluiting van nieuwe warmteklanten. Het prijseffect wordt veroorzaakt door de gestegen prijzen op de energiemarkt met name doordat een belangrijk deel van de energieproductie in eerdere jaren is verkocht. Daarnaast is de omzet ver­werking gestegen door een hogere verwerkte hoeveelheid afval, mede door de toetreding van nieuwe aandeelhouders. De omzet Inzameling steeg in 2023 voor­ namelijk door een volledig jaar dienstverleningsovereenkomsten, nieuwe dienstverleningsovereenkomsten, een hoger aantal woonhuisaansluitingen waarvoor wordt ingezameld, maar ook door aanvullende dienst­verlening en reguliere prijsindexatie. De overige opbrengsten zijn met € 4,7 miljoen gedaald naar € 83,3 miljoen. De daling wordt enerzijds veroorzaakt door de daling van de omzet in de ­papierketen als gevolg van significant lagere marktprijzen, anderzijds is de ­verrekeningsmethodiek in de kunststofketen aangepast, wat leidt tot lagere overige opbrengsten.

Som der bedrijfslasten De bedrijfslasten zijn met € 51,6 miljoen gestegen. Onderstaande opsomming verklaart de belangrijkste verschillen: • De kosten uitbesteed werk en andere externe kosten zijn € 28,1 miljoen gestegen. Dit wordt veroorzaakt door de stijging van de externe verwerking o.a. als gevolg van de toename van de hoeveelheid te verwerken afval door de toetreding van nieuwe aandeelhouders, de totaalstop in Dordrecht, maar ook de toegenomen onderhoudskosten als gevolg van ontploffende lachgascilinders in onze verbrandingsinstallaties. Dit leidt tot grote veiligheidsrisico’s en hoge kosten voor reparatie en stilstand alsmede extra sorteerkosten om de cilinders uit het afval te sorteren. Ook een algehele stijging van externe trans-

75

bestuursverslag.

portkosten door o.a. hogere brandstofprijzen en meer transportbewegingen als gevolg van ongeplande stilstand leidt tot hogere kosten. • De lonen, salarissen en sociale lasten zijn met € 11,0 miljoen gestegen als gevolg van de groei in FTE’s, CAO-stijging en het toekennen van reguliere ­periodieken. • De afschrijvingslasten zijn € 5,9 miljoen gestegen als gevolg van uitbreidings­ investeringen in activa die in gebruik zijn genomen. De overige waardeveranderingen worden veroorzaakt door een project dat mogelijk geen doorgang zal vinden en/of in afgeslankte vorm doorgang zal vinden. • De overige bedrijfskosten stijgen in 2023 als gevolg van de gestegen verzekeringspremies door premie-indexatie, gestegen premies door het verlagen van het eigenrisico en de groei van het aantal activa. Daarnaast stijgen deze kosten als gevolg van de uitrol van nieuwe bedrijfskleding.

Financiële baten en lasten, resultaat deelnemingen en vennootschapsbelasting In deze kosten zitten de rentebaten en -lasten, maar ook de dividendstromen van de participaties van HVC. De grootste mutaties betreffen: • De opbrengsten van vorderingen die tot de vaste activa behoren hebben in 2023 betrekking op de ontvangen dividenden van het windpark Gemini. • De gesaldeerde rentebaten en -lasten stijgen met € 1,4 miljoen. De rentekosten stijgen ten opzichte van 2022, door de gestegen rentepercentages, alsmede de hogere leningenstand door de investeringen in 2023. • De effectieve belastingdruk is in 2023 gestegen van 6,7% naar 24,7%, ­voornamelijk door lagere energie-investeringsaftrek ten opzichte van 2022 en in verhouding tot 2022 minder correcties oude jaren. • Het resultaat deelnemingen is toegenomen, voornamelijk door het verkoop­ resultaat van een deel van de participatie in Trianel Gmbh.

Investeringen, financiering en kasstroom De investeringen in materiële vaste activa bedroegen in 2023 € 159,0 miljoen (2022: € 129,7 miljoen). De investeringen hebben voornamelijk betrekking op de uitbreiding van de warmtebronnen, warmtenetten, zonnepark(en), de slibdroog­ installatie, de uitvoering van regulier groot onderhoud aan de afvalenergie­ centrales en de slibverbrandingsinstallatie en de aanschaf van inzamelvoertuigen. De investeringen in de financiële vaste activa zien toe op investeringen in ­recycling, alsmede op duurzame energieactiviteiten gericht op warmte en wind.

De kasstromen uit operationele activiteiten bedragen € 184,1 miljoen. Dit is een ­s tijging van € 70,7 miljoen ten opzichte van 2022. Deze stijging komt door een stijging van het bedrijfsresultaat en door een teruggang van het werkkapitaal als gevolg van de stijging in de fiscale verplichtingen waaronder vennootschapsbelasting, omzetbelasting en af te dragen inframarginale heffing, alsmede de stijging van de overige schulden en overlopende passiva. De operationele kasstromen zijn aangewend voor de financiering van de investeringsprojecten. Daarnaast zijn investeringsprojecten gefinancierd middels het aantrekken van leningen. Per saldo stijgen de schulden aan kredietinstellingen met € 15,7 miljoen. Dit wordt veroorzaakt door de toename in uitbreidingsinvesteringen in 2023 ten opzichte van 2022. Door met name de toevoeging van het resultaat aan het eigen vermogen, stijgt de solvabiliteit naar 20,4% (2022: 18,6%).

Financiële verwachting voor 2024 HVC heeft de komende jaren een grote investeringsambitie. Deze investeringen worden gefinancierd vanuit de vrije kasstromen en aangetrokken (project)­ financiering. Gezien de huidige dynamiek omtrent snel veranderende wet- en regelgeving, inflatiepercentages en rentestijgingen, schaarste op de arbeidsmarkt en doorlooptijden om aan materialen te komen, zullen de investeringen continue gemonitord worden op voldoende rendement. De investeringen zijn in lijn met de verduur­zamingsagenda van HVC. Mochten investeringen niet doorgaan, omdat deze financieel niet uitkunnen en/of getemporiseerd worden, heeft dit een aantal gevolgen voor de realisatie van de begroting en voor de verduurzaming ambities van HVC. De piek in de uitbreidingsinvesteringen in 2024 bestaat o.a. uit de voortzetting van de bouw van de slibdroger in Alkmaar, de realisatie van zon- en windprojecten, het realiseren van warmte systeem Westland en overige warmtebronnen en netten. De vervangingsinvesteringen zijn constant door de jaren heen. Marktontwikkelingen zoals dalende energieprijzen en stijgende rente hebben effect op HVC. De rentekosten liggen in 2024 fors hoger dan de afgelopen periodes. Daarbij heeft HVC ook te maken met een opwaartse druk op de kosten mede het gevolg van inflatie en de schaarste op de arbeidsmarkt.

Dit vraagt continue aandacht voor het ­realiseren van omzet, beheersen van kosten en het

76

bestuursverslag.

renderen van investeringen. Deze factoren hebben ook impact op de exploitatie van HVC in 2024. De uitzonderlijke resultaten van 2023 worden dan ook niet verwacht voor het jaar 2024. De marktontwikkelingen worden nauwgezet gevolgd, waarbij de effecten op het resultaat periodiek in kaart worden gebracht om bijsturing mogelijk te maken. HVC zal blijven inzetten op de verdere verduurzaming van energieopwek en het verlagen van de CO2-footprint door de uitrol van warmtebronnen, warmtenetten,

het gebruik van restwarmte, en zon- en windenergieprojecten. Daarnaast wordt geïnvesteerd in het terugwinnen van grondstoffen uit het ingezamelde afval bij onze aandeelhouders en het verder reduceren van restafval bij onze inzamel­ gemeentes.

In het Governance-hoofdstuk worden de corporate governance, risicobeheer en de compliance beschreven.

verslag van de raad van commissarissen. Het bestuur is verantwoordelijk voor de continuïteit van de vennootschap en de met haar verbonden onderneming, evenals voor het met de vennootschap en de met haar verbonden onderneming creëren van duurzame langetermijnwaarde, met name door te investeren in klimaat en circulariteit ten behoeve van de aandeelhoudende gemeenten en waterschappen en hun inwoners. Daarbij dienen alle in aanmerking komende belangen te worden afgewogen. De raad van commissarissen houdt toezicht op het bestuur ter zake. De raad staat daarnaast het bestuur waar nodig bij met advies. Tevens fungeert de raad als werkgever van de directie. De raad kent een reglement waarin regels zijn vastgelegd omtrent onder meer zijn werkwijze, taken, besluitvorming en bevoegdheden. 77

verslag van de raad van commissarissen.

Samenstelling De raad is samengesteld overeenkomstig zijn profielschets en heeft een omvang van vijf leden. De profielschets geeft weer over welke competenties de leden ­gezamenlijk en individueel dienen te beschikken. De profielschets is afgestemd met de aandeelhouders. De gezamenlijke competenties van de leden van de raad hebben betrekking op de voor HVC relevante aspecten van het bedrijf. Daarnaast dient elke commissaris individueel te beschikken over voor hem of haar specifiek vereiste kennis en ­ervaring om de bedrijfsvoering, de financiële en ondernemingsresultaten van HVC en de maatschappelijk context waarin HVC opereert in algemene zin te kunnen beoordelen. Hij of zij dient over een zodanige persoonlijkheid te beschikken dat de rol van toezichthouder en teamlid adequaat wordt vervuld. Voor de samenstelling van de raad vormt ook diversiteit, met name ten aanzien van geslacht en achtergrond, een belangrijk criterium, omdat een breder perspectief bijdraagt aan de kwaliteit van besluitvorming. De raad kent momenteel drie mannelijke en twee vrouwelijke leden en beschikt met hen over ruime bestuurlijke, politieke, maatschappelijke, financiële, technische en marktachtergrond. De raad is zodanig samengesteld dat de leden ten opzichte van elkaar, het bestuur en welk deelbelang dan ook onafhankelijk en kritisch kunnen opereren.

Benoemingen en andere wijzigingen De Algemene Vergadering heeft op 25 mei 2023 op voordracht van de raad van commissarissen besloten mevrouw drs. J.H.P.M. (Anne Marie) van der Wijst per voornoemde datum te herbenoemen tot lid van de raad van commissarissen voor een tweede, reguliere termijn.

Permanente educatie Als onderdeel van de permanente educatie van de raad, worden verschillende onderwerpen diepgaand bestudeerd en gewogen om beter inzicht te verkrijgen in de belangrijkste uitdagingen voor HVC. Ieder jaar worden de prestaties en strategie ten aanzien van een of meer deelactiviteiten onder de loep genomen via een zogenaamde 'deep dive'. Tijdens een dagdeel in maart heeft de raad zich georiënteerd op de uitvoering van de energieverkoopstrategie door Trianel, een samenwerkingsverband waarin wordt deelgenomen door een groot aantal Duitse ‘Stadtwerke’, en waarin ook HVC participeert. Tevens heeft de raad gedurende een tweede dagdeel het Institute of Energy Economics van de Universiteit van Keulen bezocht en daar een uitgebreide presentatie gekregen over het energielandschap en trends. Daarnaast heeft de raad gedurende twee dagdelen in oktober zich met de directie gericht op de langetermijnstrategie van HVC met de vraag op welke wijze de verschillende activiteiten van HVC zich kunnen ontwikkelen, zodanig dat een belangrijke impact ten aanzien van de klimaatdoelstellingen kan worden gerealiseerd tegen verantwoorde maatschappelijke kosten en risico’s.

Evaluatie De raad voert aan het begin van elk boekjaar een zelfevaluatie uit. De raad blikt daarbij terug op zijn eigen functioneren en dat van de commissies en individuele leden, alsmede op de interactie onderling en met de directie. Ook de kwaliteit van de managementinformatie en het functioneren van het directieteam en de individuele leden worden daarbij geëvalueerd. De relatie tussen de raad en de directie is professioneel en goed. De informatievoorziening is goed en de raad wordt tijdig en op adequate wijze bij complexe en ingrijpende besluiten betrokken. Ook komen concrete dilemma’s aan de orde. De directie heeft adequaat gefunctioneerd en voert zijn taken goed uit. De raad heeft vertrouwen in de directie en de onderlinge professionele verstandhouding is goed. Zowel de raad als de directie zijn rolvast in het uitoefenen van hun taken.

Cultuur De cultuur binnen een organisatie is van grote betekenis voor het succes van een bedrijf. HVC heeft een ondernemende cultuur waar medewerkers er zich van bewust zijn dat zij onderdeel zijn van een publiek bedrijf dat de publieke zaak dient. De directie is duidelijk in het stellen van doelen en definieert en geeft

78

verslag van de raad van commissarissen.

“de inhoudelijke focus op

klimaat- en circulariteitsdoelstellingen gaat samen

met doelstellingen gericht op financiële robuustheid.”

sturing aan de normen en waarden binnen de organisatie. Deze uiten zich ook in de wijze waarop vorm wordt gegeven aan de operationele activiteiten. Om dieper inzicht te krijgen in en te ervaren hoe HVC zijn activiteiten uitvoert, wordt jaarlijks door de selectie-en-benoemings- en remuneratiecommissie individueel met alle leden van het managementteam gesproken over het functioneren van het managementteam, de lopende ontwikkelingen, de eventuele knelpunten die zijn opgetreden en de manier waarop die worden opgelost. Verder wordt tenminste een keer per jaar een locatie bezocht met presentaties en rondleiding door het lokale personeel. Tijdens de jaarlijkse vergadering over een kernthema zijn altijd een aantal medewerkers betrokken die niet bij het directieteam horen. Ook is er contact met de centrale ondernemingsraad. Op deze wijze krijgt de raad een dieper inzicht in het functioneren van HVC.

Aandachtspunten 2023 Vergaderingen In 2023 vonden zeven reguliere vergaderingen van de raad van commissarissen plaats, alle live. Op een enkele uitzondering na hebben alle leden van de raad en van het directieteam deze vergaderingen bijgewoond. Ook andere leden van het management werden op gepaste momenten uitgenodigd teneinde een goede informatievoorziening van de raad te borgen. De raad heeft enkele keren in beslotenheid vergaderd. De voorzitter van de raad vergaderde daarnaast geregeld met

de algemeen directeur om te spreken over voortgang en over actuele ontwikkelingen. In het verslag jaar zijn geen onderwerpen aan de orde gesteld waarbij sprake was van een tegenstrijdig belang. De externe accountant nam deel aan de vergadering van de raad op 31 maart 2023, waar de vaststelling van de jaarstukken en de bespreking van de accountantsrapportage was geagendeerd. Tijdens alle vergaderingen van de raad vond rapportage plaats vanuit de auditcommissie en de selectie-en-benoemings- en remuneratiecommissie wanneer deze tussentijds bijeen waren gekomen.

Thema’s De raad hanteert een jaaragenda voor agendapunten die relevant zijn om periodiek te behandelen. Deze punten betreffen onder meer het jaarplan en financieringsplan, de strategie van het bedrijf en de uitvoering daarvan, het jaarverslag, alsmede de organisatieont­wikkeling en risicobeheersing. Daarnaast worden ter vergadering aan de hand van maandrapportages en jaarprognoses de actuele ontwikkelingen en de voortgang ten aanzien van specifieke doelstellingen, projecten en actiepunten besproken, worden veiligheidsincidenten geanalyseerd in relatie tot het veiligheidsbeleid in het algemeen, en vindt besluitvorming plaats over onder meer investeringen.

De strategie van HVC

79

De raad gaat bij de uitoefening van zijn toezichthoudende rol uit van de strategie zoals die is geformuleerd door de directie voor de verschillende activiteitenclusters binnen de onderneming: Energie uit Afval, Inzameling, Duurzame Energie, Regieop-Stromen, Recycling, alsmede Groen Gas & Compost. In relatie tot de bedrijfsdoelstellingen die zich richten op het leveren van positieve bijdragen aan de milieu en klimaatproblematiek wordt voor 2024 en verder specifieke aandacht gegeven aan de activiteiten ontwikkeling en levering van warmte, gescheiden inzameling, recycling en rest­afvalverwerking. Met name de langetermijnontwikkeling van warmte en van restafvalverwerking vraagt een samenhangende strategie. Mede gelet op de financiële implicaties hiervan behoeft deze nadrukkelijke afstemming met de aandeel­houders. Ter voorbereiding op de behandeling hiervan door de aandeelhoudersvergadering in 2024, is najaar 2023 gestart met een informele klankbordgroep samengesteld uit de aandeelhouders. De klankbordgroep is voor reflectie op strategisch-inhoudelijke ontwikkelingen en financiële effecten daarvan. Doel is om te komen tot voorstellen die kunnen rekenen op zo veel mogelijk draagvlak bij aandeelhouders.

De raad hecht groot belang aan het gezamenlijk optrekken met aandeelhouders als het gaat om de visievorming op de doorontwikkeling van het bedrijf en de daarbij behorende financiële strategie.

In het boekjaar heeft de raad zich onder meer op de volgende onderwerpen gericht.

De inhoudelijke focus op klimaat- en circulariteitdoelstellingen gaat samen met financiële doelstellingen gericht op rentabiliteit en financiële robuustheid. Hiermee wordt de continuïteit van de onderneming gewaarborgd voor de lange termijn. De raad is van mening dat deze samenhang tussen inhoudelijke en ­f inanciële strategie in balans is, zodat er een goede basis is om te blijven werken aan het verbeteren van ons klimaat, milieu en het verhogen van de circulariteitsgraad.

De raad constateert dat diverse ontwikkelingen, met name gerelateerd aan de oorlog in Oekraïne, negatieve impact hebben op het functioneren van productie- en leveringsketens, en bij meerdere projecten tot vertraging en hogere kosten leiden. Personeelstekorten bij aannemers vormt ook een risico op overschrijdingen van kosten en doorlooptijd. Ook de toenemende doorlooptijden van ­omgevingsvergunningen door schaarse ambtelijke capaciteit stemt tot zorg.

verslag van de raad van commissarissen.

• V  eiligheid Het eerste bespreekpunt van elke vergadering betreft het onderwerp ­Veiligheid. Hieraan wordt indringend aandacht besteed. Elk incident wordt geëvalueerd en, voor zover van toepassing, worden genomen maatregelen om herhaling te voorkomen besproken. In het boekjaar hebben zich geen veiligheidsincidenten voorgedaan met zware consequenties. Gegeven de aard van het werk bij HVC acht de raad het van substantieel belang om het veiligheids­ bewustzijn verder te versterken. • P  rojecten De ontwikkeling en voortgang van belangrijke projecten, waaronder in 2023 de ­slibdrooginstallatie in Alkmaar en investeringen in geothermie en collectieve warmtesystemen, zoals projecten Maasdijk en Polanen, worden elke ver­gadering besproken. Een belangrijk project waar de raad goedkeuring aan heeft verleend betreft de aanleg van een warmteleiding vanuit de slibverbrandingsinstallatie in Dordrecht onder de Merwede door naar Papendrecht en ­Sliedrecht.

Bovenstaande negatieve factoren hebben er ook toe geleid dat de raad ­nadrukkelijk toeziet op de uitvoering van elk belangrijk project, teneinde in een zo vroeg mogelijk stadium zicht te hebben op eventuele afwijkingen van de oorspronkelijke planning en business case. Een belangrijke ontwikkeling voor de recycling-activiteiten van HVC is de ­overname door Sortiva van de recycling-activiteiten van Bnext.nl. Het afgelopen jaar is veel aandacht uitgegaan naar de aanstaande integratie van deze ­activiteiten binnen Sortiva. • T  ariefontwikkeling In samenhang met de herijking van de meerjarenbegroting zijn de tarieven voor afvalverwerking voor het jaar 2024 diepgaand besproken. Daarbij gold als uitgangspunt de wens om tarieven waar mogelijk te matigen, rekening houdend met de geprognosticeerde resultaatsontwikkeling. Een en ander heeft geleid tot een korting op het te indexeren tarief voor huishoudelijk restafval, mede gelet op positieve impact van de energieproductie op deze activiteit. Echter, bij slibverwerking, een activiteit die juist nadeel ondervindt van de hoge energieprijzen, diende om die reden het tarief voor 2024 met meer dan de index te worden verhoogd. Ook de energie-in- en verkoopstrategie voor warmte en het beleid ten aanzien van de warmtetarieven is daarbij aan de orde gekomen, waarbij is geconstateerd dat de HVC-tarieven goed aansluiten op de werkelijke kosten.

Medezeggenschap De raad heeft een goede relatie met de centrale ondernemingsraad. Uitgangspunt is dat ten minste jaarlijks over onderwerpen die voor de medezeggenschap van belang zijn overleg plaatsvindt. De COR wordt betrokken bij de benoeming van nieuwe commissarissen. De COR heeft een versterkt aanbevelingsrecht voor de benoeming van een van de leden.

Commissies Auditcommissie De auditcommissie kende in het boekjaar als leden Anne Marie van der Wijst ­ (voorzitter) en Ruud Bos. De commissie heeft in het boekjaar vier keer vergaderd, alle keren in bijzijn van de directeur Financiën en de manager Group Control, alsmede tweemaal in bijzijn van de externe accountant. Beide leden waren tijdens alle vergaderingen aanwezig. De belangrijkste onderwerpen waren de jaarrekening, het jaarverslag, de maand- en kwartaalrapportages, het jaarplan en het meerjarenperspectief, de aanbesteding van de accountantswerkzaamheden en de fiscale adviesdiensten, de rapportages van de externe accountant/management letters, risicomanagement, waaronder de beheersing van het frauderisico, de rente­hed­ge-strategie, ICT-regelgeving, informatiebeveiliging en cybersecurity, de verzekerbaarheid van HVC, alsmede de beheersing van de financiële processen.

(Gecombineerde) Selectie-en-benoemingscommissie en Remuneratiecommissie De leden van de gecombineerde Selectie-en-benoemingscommissie en ­Remuneratiecommissie vormen een personele unie. De leden zijn Jantine Kriens (tevens voorzitter), Frans Föllings en Paul van Riel. De commissies kwamen in 2023 meerdere keren bij elkaar. Onder meer het functioneren en belonen van de bestuurder en de titulair ­directeuren en het functioneren van managementteam in zijn geheel zijn besproken.

Financiële resultaten en uitkeringen aan aandeelhouders In 2023 heeft HVC € 159,0 miljoen geïnvesteerd in projecten in de gemeenten en waterschappen voor haar aandeelhouders ten behoeve van de energietransitie en om de circulariteitsgraad te verhogen. HVC heeft over 2023 een geconsolideerd resultaat na belastingen behaald van € 35,0 miljoen (2022: € 29,1 miljoen). Het genormaliseerde nettoresultaat uit gewone bedrijfsvoering bedraagt € 46,0 miljoen (2022: € 29,5 miljoen). De raad stelt voor om overeenkomstig het ­f inancieel beleid het nettoresultaat toe te voegen aan de overige reserves, ­waardoor het garantievermogen toeneemt tot € 237,2 miljoen.

80

verslag van de raad van commissarissen.

Aan de aandeelhouders is overeenkomstig eerdere besluiten van de algemene vergadering een bedrag aan garantstellingprovisie uitgekeerd ter grootte van € 6,4 miljoen.

Over dit verslag De jaarrekening over 2023, zoals deze is opgesteld door het bestuur, is in de raad besproken. Hierbij was de externe accountant aanwezig. De jaarrekening gaat vergezeld van het verslag van het bestuur. De raad stelt de algemene vergadering voor: 1. de jaarrekening vast te stellen; 2. het resultaat toe te voegen aan de overige reserves; 3. de directie decharge te verlenen voor het gevoerde beleid, en 4. de raad van commissarissen decharge te verlenen voor het gehouden toezicht.

Ten slotte De raad van commissarissen meent dat hij gedurende 2023, dankzij zijn samenstelling, mix van competenties en ervaringen, betrokkenheid bij de activiteiten van HVC en de toegang tot het management en alle relevante bedrijfsinformatie, adequaat invulling heeft kunnen geven aan zijn taken en verantwoordelijkheden jegens de stakeholders van HVC. 2023 was een succesvol jaar voor HVC. Elk jaar wordt aanzienlijk geïnvesteerd in de energietransitie en bevordering van circulariteit voor de aandeelhoudende gemeenten en waterschappen en hun inwoners. Voorts is er operationeel zodanig gepresteerd dat er een positief resultaat is behaald. Het resultaat is daarnaast positief beïnvloed door relatief hoge energie-inkomsten. Door inmiddels fors dalende energieprijzen wordt daarvan in 2024 niet meer geprofiteerd. De raad is verheugd dat in het boekjaar de gemeenten Edam-Volendam, Haarlem, Waterland en Zandvoort als nieuwe aandeelhouders konden worden verwelkomd. Het laat zien dat de meerwaarde van het publieke samenwerkingsmodel zoals dat bij HVC wordt gerealiseerd in bredere kring wordt gezien en gedragen. De raad dankt voorts de aandeelhouders voor hun bijdrage en inbreng en voor het in de onderneming gestelde vertrouwen. Een speciaal woord van dank gaat uit naar alle medewerkers voor hun inspanningen en gedrevenheid en naar de directie voor het getoonde leiderschap.

Zij maakten het mogelijk om ook in 2023 belangrijke stappen te zetten op het gebied van circulariteit en klimaat. Alkmaar, 3 april 2024 De raad van commissarissen • ir. P. van Riel (voorzitter) • drs. R.E.J. Bos • ir. F.J. Föllings • J. Kriens • drs. J.H.P.M. van der Wijst

81

verslag van de raad van commissarissen.

personalia. directie. Dion van Steensel

Chris Kuijten

algemeen (statutair) directeur

directeur Energie uit Afval

Arjan ten Elshof directeur Duurzame Energie

Gertjan de Waard directeur Inzameling

Noortje Magis directeur Financiën

82

personalia.

raad van commissarissen. Paul van Riel

Huidige (1e) termijn: 2022-2026 Voorzitter raad van commissarissen Lid Selectie-en-benoemings- en Remuneratiecommissie • Voormalig CEO en voorzitter raad van bestuur van Fugro N.V. • Voorzitter van het bestuur van Stichting Preferente Aandelen Arcadis N.V. • Lid Stichting Aandelenbeheer BAM • Voorzitter Stichting Hoge Veluwe Fonds • Lid Verenigingsraad Vereniging Hendrick de Keyser

Frans Föllings

Huidige (2e) termijn: 2020-2024 Lid Selectie-en-benoemings- en Remuneratiecommissie • Directeur 2Ensure b.v. • Lid raad van commissarissen Twente Milieu b.v. • Lid raad van toezicht Stichting Podium Circulair • Voormalig directeur Attero b.v. • Voormalig directeur Essent Milieu b.v.

Jantine Kriens Ruud Bos Huidige (1e) termijn: 2020-2024 Lid auditcommissie • Algemeen directeur WarmtelinQ • A ssociate Fellow Clingendael International Energy Program (CIEP) • Bestuurslid en penningmeester Rotterdam Philharmonic Festival • Voormalig managing director ENGIE E&P Netherlands en CTO ENGIE E&P Global • Voormalig CEO Electrabel Nederland en bestuurslid ENGIE Power Europe • Voormalig crisismanager en CEO warmtebedrijf Rotterdam

Huidige (1e) termijn: 2020-2024 Voorzitter selectie-en-benoemingscommissie en remuneratiecommissie • Voorzitter raad van commissarissen Hef Wonen • V icevoorzitter raad voor de leefomgeving en ­infrastructuur • Voormalig algemeen directeur Vereniging Nederlandse Gemeenten • Voormalig wethouder en loco-burgermeester Rotterdam

Anne Marie van der Wijst Huidige (2e) termijn: 2023-2027 Voorzitter auditcommissie

• Lid raad van commissarissen Nederlands Loodwezen • Lid raad van Toezicht, Audit & Huisvestingscommissie Vrije Universiteit Amsterdam • Bestuurslid Stichting Zekerheden Reizigerstegoeden Translink.

83

personalia.

governance. Corporate governance NV HVC (‘HVC’) is een naamloze vennootschap naar Nederlands recht, gevestigd te Alkmaar. De governance is gebaseerd op de structuurregeling. De vennootschap wordt bestuurd door een eenhoofdige directie. Toezicht wordt uitgeoefend door de raad van commissarissen. Deze organen zijn onafhankelijk van elkaar en leggen over de uitoefening van hun taken verantwoording af aan de algemene vergadering. De formele relatie tussen de organen van de vennootschap – directie, raad van commissarissen en algemene vergadering – is vastgelegd in de wettelijke structuurregeling en de statuten. Daarnaast hebben aandeelhouders ten aanzien van hun positie jegens de vennootschap onderling afspraken gemaakt met het aangaan van de ballotageovereenkomst en hebben aandeelhouders, raad van commissarissen en directie nadere afspraken gemaakt over de strategie en financiering van HVC, alsmede over de uitoefening van bevoegdheden.

Aandeelhouders Het maatschappelijk kapitaal van de vennootschap is verdeeld in aandelen A, B en C. De aandelen A zijn geplaatst bij gemeenten en gemeenschappelijke regelingen van gemeenten gelegen in de provincies Noord- en Zuid-Holland, Utrecht, ­­Flevoland en Friesland. De aandelen B zijn geplaatst bij een gemeenschappelijke regeling van acht waterschappen gelegen in de provincies Noord- en Zuid-Holland, Flevoland, Utrecht en Gelderland. Er zijn geen aandelen C geplaatst. De algemene vergadering bespreekt onder meer het bestuursverslag, stelt de jaarrekening en winstbestemming vast, besluit over het verlenen van decharge aan de leden van de directie voor het gevoerde beleid, besluit over het verlenen van decharge aan de leden van de raad van commissarissen voor het gehouden toezicht en benoemt (de leden van) de raad van commissarissen alsmede de accountant. Daarnaast besluit de algemene vergadering over voorstellen tot

84

governance.

­ oedkeuring van belangrijke investeringen en strategische keuzes. Algemene g vergaderingen kunnen zo vaak als gewenst door de directie, de raad van ­commissarissen en de aandeelhouders bijeen worden geroepen. Besluiten kunnen ook buiten vergadering worden genomen.

Corporate governance code Als nutsbedrijf met een maatschappelijke rol en met overheden als enige aandeelhouders onderschrijft HVC het belang van openheid en transparantie. Hoewel HVC geen beursgenoteerde onderneming is, past HVC de Nederlandse Corporate Governance Code 2022 (‘Code’) vrijwillig toe. Niet alle bepalingen van de code zijn op HVC van toepassing of worden door HVC toegepast, zoals die betrekking hebben op beursgenoteerde ondernemingen en/of een one-tier bestuursstructuur. De directie streeft naar de continuïteit van de onderneming en naar het met de vennootschap en verbonden onderneming realiseren van duurzame lange­termijn­ waardecreatie, zoals ook in de code als uitgangspunt wordt genomen. In het kader van haar integriteitsbeleid beschikt HVC over voorzieningen waar werknemers gehoord kunnen worden. Er is een bezwarencommissie waaraan werknemers klachten over rechtspositionele zaken kunnen voorleggen alsmede een klokkenluidersregeling, voor het melden en onderzoeken van vermoedens van misstanden of onregelmatigheden. Daarnaast zijn er voor medewerkers in- en externe vertrouwenspersonen beschikbaar.

Bestuur Het bestuur van HVC, bestaande uit een eenhoofdige directie, wordt vervuld door de heer Dion (D.A.) van Steensel. De directie wordt voor onbepaalde tijd benoemd door de raad van commissarissen, die tevens het aantal leden van de statutaire directie vaststelt. De bezoldiging en arbeidsvoorwaarden van de directie worden vastgesteld door de raad van commissarissen met inachtneming van het door de algemene vergadering vastgestelde beloningsbeleid. Dochterondernemingen worden bestuurd door de vennootschap of door de ­dochtervennootschap HVC Nederland BV, waarvan het bestuur een personele unie vormt met de directie van HVC.

De directie is belast met en verantwoordelijk voor het bestuur van de onder­ neming en legt verantwoording af aan de raad van commissarissen en de ­algemene vergadering. De directie stelt de visie en de daaruit voortkomende missie, strategie en doelstellingen vast. De directie is verantwoordelijk voor de uitvoering van de bedrijfsstrategie, die is opgedragen aan de operationele bedrijfsonderdelen Energie uit Afval, Inzameling, Duurzame Energie, Groen Gas & Compost, Recycling en Regie-op-Stromen.

De directie neemt niet deel aan de beraadslaging en neemt geen besluit over een onderwerp of transactie waarbij hij een (in)direct persoonlijk tegenstrijdig belang heeft met HVC. Wanneer wegens een (in)direct persoonlijk belang dat tegenstrijdig is met het belang van HVC geen bestuursbesluit kan worden genomen, wordt het besluit genomen door de raad van commissarissen. De raad van commissarissen moet vooraf goedkeuring verlenen aan besluiten van de directie tot het aangaan van transacties waarbij sprake is van tegenstrijdige belangen die van materiële betekenis zijn voor HVC en/of de directie. Dergelijke transacties worden gepubli-

Naast bovenstaande operationele bedrijfsonderdelen kent HVC het bedrijfs­ onderdeel Financiën, alsmede diverse overkoepelende afdelingen. De directie is bevoegd de vennootschap te vertegenwoordigen.

ceerd in het bestuursverslag met vermelding van het tegenstrijdig belang. Trans­ acties waarbij tegenstrijdige belangen spelen van de directie of raad van commissarissen worden tegen marktconforme voorwaarden overeengekomen.

Enkele functionarissen hebben beperkte vertegenwoordigingsbevoegdheden, zoals weergegeven in het handelsregister van de Kamer van Koophandel. De directie is verantwoordelijk voor een transparant bestuur van de onder­ neming. De doelstelling daarvan is dat alle belanghebbenden een duidelijk inzicht hebben in de beslissingen en besluitvormingsprocedures van de onderneming.

Het directieteam, waar de bestuurder direct leiding aan geeft, bestaat op dit moment uit vijf personen, waarvan vier mannen en één vrouw. De directie streeft ernaar dat dit team bestaat uit ten minste 30% vrouwen en ten minste 30% mannen. Hieraan wordt uitvoering gegeven door bij werving en selectie van personen voor functies binnen dit team het genoemde streefcijfer, naast overige selectiecriteria, een belangrijke rol te geven, vanuit het perspectief dat een evenwichtige samenstelling van dit team bijdraagt aan de kwaliteit van de organisatie. De secretaris van de onderneming ziet erop toe dat de juiste procedures worden gevolgd en dat in overeenstemming wordt gehandeld met de wettelijke en ­s tatutaire verplichtingen van de directie. Dit beleid is in 2023 nageleefd.

De verantwoordelijkheden en bevoegdheden van de directie liggen vast in de statuten van NV HVC. Het ‘reglement goedkeuringsvereisten NV HVC’ geeft een overzicht van de bestuursbesluiten die op grond van artikel 11 van de statuten en nadere bepalingen goedkeuring behoeven van de raad van commissarissen en de algemene vergadering.

De raad van commissarissen De directie richt zich op de continuïteit van de vennootschap en de met haar verbonden onderneming en streeft, uitgaande van de missie en visie van HVC, naar duurzame langetermijnwaardecreatie, onder afweging van de daartoe in aanmerking komende belangen van de stakeholders. In geval van een (potentieel) (in)direct persoonlijk belang van de directie dat tegenstrijdig is met het belang van HVC, informeert de directie de voorzitter van de raad van commissarissen onder overlegging van alle relevante informatie, inclusief de relevante informatie inzake zijn/haar echtgeno(o)t(e), geregistreerd partner of andere levensgezel, pleegkind, bloed- of aanverwant tot in de tweede graad.

85

governance.

De raad van commissarissen heeft onder meer tot taak toezicht te houden op het beleid van de directie en op de algemene gang van zaken in de vennootschap en de met haar verbonden ondernemingen en staat de directie terzijde met raad. De raad van commissarissen richt zich bij de vervulling van zijn taak op de lange­ termijnwaardecreatie van de vennootschap en de met haar verbonden onder­ neming en weegt daartoe de in aanmerking komende belangen van bij de vennootschap betrokkenen af. De directie verschaft tijdig alle informatie en middelen aan de raad van commissarissen die nodig zijn voor een goede taakuitoefening. De verantwoordelijkheden, taak en werkwijze van de raad van commissarissen zijn vastgelegd in de statuten van HVC. De Raad houdt daarnaast rekening met de relevante bepalingen in de corporate governance code. De verantwoordelijkheid

voor de juiste uitvoering van zijn taken berust bij de Raad als geheel. De leden van de raad van commissarissen kunnen ten opzichte van de directie in onafhankelijkheid standpunten innemen. Leden van de raad van commissarissen oefenen hun taak uit zonder mandaat en onafhankelijk van enig belang in het bedrijf. De raad van commissarissen bespreekt ten minste eenmaal per jaar het functioneren van de directie. De leden van de raad van commissarissen worden (her)benoemd door de ­algemene vergadering, op voordracht van de raad van commissarissen, met inachtneming van de profielschets en in samenspraak met een daartoe ­ingestelde aandeelhouderscommissie. De centrale ondernemingsraad heeft een versterkt recht van aanbeveling voor één lid van de Raad. De raad van commissarissen heeft een profiel van zijn omvang en samenstelling opgesteld, daarbij rekening houdend met de aard en de activiteiten van de onderneming en de gewenste deskundigheid en achtergrond van zijn leden. De raad van commissarissen streeft naar een diverse samenstelling, onder meer met betrekking tot geslacht, leeftijd en achtergrond. De Raad kent overeenkomstig zijn profielschets vijf leden. De Raad evalueert periodiek het profiel en bespreekt het profiel met de algemene vergadering. Alle leden van de raad van commissarissen zijn onafhankelijk in de zin van de Code.

Leden van de raad van commissarissen kunnen voor twee termijnen van vier jaar worden benoemd. Daarna is herbenoeming voor maximaal twee termijnen van twee jaar mogelijk. Herbenoeming voor een derde termijn wordt door de Raad in zijn verslag gemotiveerd. Bij herbenoeming wordt rekening gehouden met de wijze waarop het lid zijn/haar taak heeft vervuld in de voorbije periode. Een lid van de raad van commissarissen meldt een potentieel tegenstrijdig belang in relatie tot HVC, onverwijld aan de voorzitter van de Raad. Als het de voorzitter betreft, dient de voorzitter dat onverwijld te melden aan de vicevoorzitter. Het betreffende lid verschaft alle relevante informatie, inclusief de voor de ­situatie relevante informatie inzake zijn of haar echtgeno(o)t(e), geregistreerde partner of een andere levensgezel, pleegkind en bloed- en aanverwanten tot in de tweede graad. Een lid van de raad van commissarissen neemt niet deel aan de beraadslaging en de besluitvorming over een onderwerp of transactie waarbij hij/ zij een tegenstrijdig belang heeft met HVC.

86

governance.

Voorzitter De voorzitter van de raad van commissarissen stelt de agenda vast en zit de vergaderingen van de raad van commissarissen voor. Hij is verantwoordelijk voor het naar behoren functioneren van de raad van commissarissen en van zijn commissies. De voorzitter initieert de beoordeling van het functioneren van de raad van commissarissen en de directie volgens de corporate governance code. In lijn daarmee kan de voorzitter van de raad van commissarissen geen voormalig lid van de directie zijn. Commissies van de raad van commissarissen De raad van commissarissen heeft een auditcommissie en een (gecombineerde) Selectie-en-benoemingscommissie en Remuneratiecommissie ingesteld. Auditcommissie De auditcommissie voert haar taken uit volgens het reglement zoals dat door de raad van commissarissen volgens de voorschriften van de Code is vastgesteld. Alle leden van de auditcommissie zijn onafhankelijk in de zin van de Code. De auditcommissie adviseert de raad van commissarissen en bereidt de besluit vorming van de raad van commissarissen voor over het toezicht op de integriteit en kwaliteit van de financiële verslaggeving van HVC en op de (beoordeling van de) effectiviteit van de interne risicobeheersings- en controlesystemen van HVC.

De auditcommissie overlegt ten minste twee keer per jaar of zo vaak als zij dit noodzakelijk acht, en in ieder geval eenmaal per jaar, buiten aanwezigheid van de directie, met de externe accountant. Selectie-en-benoemingscommissie en Remuneratiecommissie De leden van de Selectie-en-benoemingscommissie en Remuneratiecommissie vormen een personele unie. De Remuneratiecommissie adviseert de Raad over de bezoldiging van de directie, in lijn met het bezoldigingsbeleid zoals vastgesteld door de algemene vergadering. De Selectie-en-benoemingscommissie stelt de selectiecriteria en benoemingsprocedures op inzake de benoeming van commissarissen en de directie. Zij beoordeelt periodiek de omvang en samenstelling van de raad van commissarissen en stelt aan hen een profielschets voor het orgaan voor. Ook is zij verantwoordelijk voor het proces voor de periodieke beoordeling van het functioneren van de individuele leden van de raad van commissarissen en doet zij voorstellen voor (her)benoeming van leden van de raad van commissarissen.

Beloning Voor de leden van de raad van commissarissen geldt een vergoedingsregeling die door de algemene vergadering is vastgesteld en die past binnen het raamwerk

tijdig identificeren van risico’s bij het realiseren van doelen en op maatregelen die deze risico’s mitigeren.

van de WNT. De vennootschap verstrekt aan leden van de raad van commissarissen geen leningen of garanties.

Het risicobeheer van HVC is gericht op het verschaffen van een redelijke mate van zekerheid ten aanzien van de realiseerbaarheid van ondernemingsdoelstellingen, de beheersing van risico’s in bedrijfsprocessen en projecten, de betrouwbaarheid van de financiële verslaglegging en de naleving van relevante wet- en regel­geving. Sommige risico’s, zoals de kans op ernstige ongevallen of grote negatieve milieu impact, zijn daarbij nimmer acceptabel. Het systeem van risicobeheer bij HVC is gebaseerd op elementen uit het COSO-ERM-model en de ISO 31000-richtlijn. De uitvoering en toepassing van dit systeem leunt naast een toenemende hoeveelheid geformaliseerde processen, ook op de bedrijfscultuur als soft control die HVC behoedt voor veel risico’s en vormen van fraude. HVC vindt het belangrijk dat medewerkers naast dat zij van tevoren bepaalde maatregelen uitvoeren, ook kritisch blijven denken, daarbij risico’s én kansen blijven zien en dit met elkaar tijdens het werk bespreken.

Externe accountant De externe accountant wordt benoemd door de algemene vergadering. De externe accountant rapporteert met betrekking tot het door haar gedane onderzoek aan de raad van commissarissen en de directie en geeft de uitslag van haar onderzoek weer in een verklaring omtrent de getrouwheid van de jaarrekening. De Auditcommissie is direct verantwoordelijk voor het toezicht op het werk van de externe accountant. Minimaal eenmaal per jaar brengt de auditcommissie samen met de directie verslag uit aan de raad van commissarissen over ontwikkelingen rond de externe accountant, in het bijzonder de onafhankelijkheid. Ten minste eenmaal per vier jaar maakt de auditcommissie samen met de directie een grondige beoordeling van het functioneren van de externe accountant. De conclusies hiervan worden aan de algemene vergadering en de raad van commissarissen meegedeeld. De externe accountant woont de vergaderingen van de raad van commissarissen bij waarin het verslag van de externe accountant over de controle van de jaarrekening wordt besproken en waarin de vaststelling van de jaarrekening wordt behandeld.

Risicobeheer Risicobeheer wordt bij HVC begrepen als het continue proces van identificeren en evalueren van materiële risico’s, alsmede de identificatie van de maatregelen om deze te voorkomen of de gevolgen ervan te beperken. De risicobereidheid van NV HVC ten aanzien van de in deze paragraaf beschreven risico’s is onveranderd laag.

Raamwerk, principes en methodes Het risicobeheer van HVC kent als uitgangspunt dat de lijn primair verantwoordelijk is voor proces. Op centraal niveau worden beleidskaders opgesteld en worden de bedrijfsonderdelen gevraagd en ongevraagd van advies voorzien. Risicobeheer is per definitie op onzekerheden en de toekomst gericht. Het richt zich op het

87

governance.

Ontwikkelingen risicomanagement 2023 De beheersing van veiligheidsrisico’s bleef ook dit jaar de belangrijkste prioriteit. Begin 2023, en achteraf bezien al eigenlijk eind 2022, werden de afvalverbranders in Nederland geconfronteerd met een nieuw fenomeen tijdens de verwerking van afval. De explosies van lachgasflessen tijdens het verbrandingsproces veroorzaken significante personele risico’s en hebben impact op de procescontinuïteit. De vele ‘kleine’ calamiteiten tellen op tot significante onverzekerde en onver­ zekerbare schade. Door trendanalyse en identificatie van bronnen, daarbij ook een voorsorteer- en innamestrategie, tracht men bij HVC de risico’s beheersbaar te houden. Alles bijeen leidt dit verschijnsel tot een verhoging van de kosten van de verwerking van afval bij HVC en collegabedrijven. Ook dit jaar zijn weer diverse aanbevelingen uit het brandveiligheidsprogramma van HVC en verzekeraar FM Global uitgevoerd. Voortschrijdende inzichten aan de kant van zowel verzekeraar als HVC leiden tot nieuwe of aangepaste aanbevelingen. In de loop van 2024 is de verwachting dat alle grote installaties de Highly Protected Risk (HPR) status toe­gekend zullen krijgen. Dit houdt in dat het niveau van maatregelen zodanig hoog is, dat de kans op een grote schade klein is.

Dit wordt onder meer bereikt door aanscherpingen en uitbreidingen van preventieprocedures, en het doen van aanpassingen in de detectie-, blus- en veiligstellings­s ystemen.

Voor het management van strategische en projectrisico’s maakt HVC gebruik van de applicatie RiskID. Het collaboratieve karakter van de software ondersteunt het voeren van effectieve risicodialogen en borgt de registratie van kritieke risico’s. Vele projecten, waaronder aanleg van warmtenetten, warmtebronnen zoals geothermie en aquathermie, zon- en windprojecten en uitbreidingen en aanpassingen op de afvalverbrandingslocaties, zijn geanalyseerd en worden gevolgd met behulp van RiskID. In het najaar van 2023 zijn de strategische toprisico’s wederom door de business unit managementteams geïnventariseerd en geëvalueerd en vervolgens vast­gesteld door het DT. In het bredere kader van versterking van de interne beheersing, is in 2023 een groeimodel voor de verdere professionalisering en ontwikkeling van de maturiteit van risicomanagement ontwikkeld. Deze richt zich op een duurzame groei tot een geambieerd volwassenheidsniveau van risicomanagement, financiële en nietfinanciële informatievoorziening en IT-controls. Onderdeel van die ontwikkeling is de selectie van software, die invulling geeft aan de behoefte om standaarden en beheersing vast te leggen.

In 2024 is een aantal grote verbeterslagen gepland waaronder de ingebruikname van een HVC-breed Governance, Risk en Compliance softwarepakket en de uitrol van risicomanagement-trainingen voor specifieke functionarissen met betrokkenheid bij het risicomanagementproces. In 2023 is door dialoog expliciet aandacht besteed aan mogelijke frauderisico’s. Er is in de diverse business unit managementteams besproken welke ver­schijningvormen deze kunnen hebben. Risico’s zijn vastgelegd in RiskID en worden structureel als onderdeel van de doorlopende planning & control-cyclus in de risicodialogen behandeld. Het rapport van de belangrijkste frauderisico’s is tevens behandeld op directieniveau en in de auditcommissie. De belangrijkste fraude risico’s die HVC onderkent, zien toe op cyber security en het onttrekken van geld en goederen aan de onderneming. Tevens zijn wij alert op mogelijke onjuiste toerekening aan de rapportageperiode ter verdoezeling van mogelijke eigenbelangen of onttrekking van geld en of goederen. Om deze risico’s te mitigeren heeft HVC diverse beheersmaatregelen getroffen. Deze maatregelen zijn niet statisch. De interne beheersingsmaatregelen bewegen qua diepgang mee met de ontwikkelingen in de externe omgeving. Hiermee reduceert HVC het fraude risico.

88

governance.

Belangrijkste risico’s De belangrijkste risicogebieden uit de risicolijst 2023 zijn hierna samengevat. Veiligheid, betrouwbaarheid en continuïteit van de installaties Incidenten (kunnen) leiden tot uitval, letsel en discontinuïteit van processen. Een adequaat onderhoudsprogramma is een randvoorwaarde voor veilige, betrouwbare installaties. Daarnaast is het uitgangspunt van HVC dat de ­installaties binnen de vigerende milieunormen presteren. Zoals hierboven aangehaald is ongeplande stilstand door explosie van lachgas­ cilinders een wezenlijk risico dat vooralsnog niet zal verdwijnen. Door een wettelijk verbod op lachgas sinds afgelopen januari, worden cilinders gedumpt bij het afval. Deze exploderen in de ovens en veroorzaken inefficiency, schade, ­s tilstand en gevaar voor de operators. Dit risico is significant en krijgt dan ook continue aandacht van de directie. Er vindt wekelijkse monitoring plaats om grip te krijgen op de aantallen, locaties, impact en effect van maatregelen. Traditioneel wordt vooral gericht op het voorkomen van grote calamiteiten. Dit permanente risico geldt voor alle grote installaties. Primair wordt hiermee gedoeld op het beschadigd raken van een procesinstallatie, waarbij hoge herstelkosten en bedrijfsstilstand het gevolg zijn.

De aanpak is met name gericht op voorkomen van uitval door het versterken van het risicobewustzijn en beheersing van procesrisico’s met behulp van stringente inspectie en onderhoudsprogramma’s. Ter verbetering van de beheersing van procesveiligheidsrisico’s zijn operationeel veiligheidskundigen een vast onderdeel van de operatie. Daarnaast omvat het programma doorlopende investeringen in fysieke preventiemaatregelen als sprinklers en detectie. Naast bovenstaande maatregelen worden ook cyberrisico’s in de proces­ automatisering gemonitord en programmatisch aangepakt. Naleving van de milieunormen wordt actief gemonitord en wordt gerapporteerd in een milieujaarverslag.

Volatiliteit prijzen commodities, kostprijzen grondstof/transport en levering materieel Na de extremen van 2022, door onder meer de oorlog in Oekraïne, zijn de prijzen van elektriciteit en gas in 2023 gedaald. Met name gas is door grote ­voorraden, voldoende aanvoer en milde winter sterk gedaald aan het einde van het jaar. Daarbij speelt ook mee dat gehoor is gegeven aan de oproep vanuit ­overheden om te bezuinigen op gas en elektraverbruik. Prijsfluctuaties van elektriciteit en gas, maar ook van bijvoorbeeld grondstoffen zoals papier en metalen hebben een direct effect op de marge en de dekkings­ bijdrage van activiteiten van HVC. Hiernaast ziet HVC zich bij diverse activiteiten geconfronteerd met zeer sterk stijgende prijzen en levertijden van hulpstoffen in productie en materialen voor bijvoorbeeld de realisatie van zon- en warmte­ projecten. Hierbij speelt tevens mee dat de beschikbaarheid soms onvoldoende of niet tijdig is. HVC hanteert voor de verkoop van de geproduceerde elektriciteit een defensieve en niet speculatieve verkoopstrategie die het bedrijf primair beschermt tegen neerwaartse prijsfluctuaties. Om de impact op projecten te beperken worden projectplanningen, scope en uitvoering opnieuw tegen het licht gehouden, daar waar de extra beïnvloeding van leveranciers onvoldoende blijkt.

Naast materialen, geven ook betrokken constructie- en aanneempartners steeds vaker aan door personele tekorten niet of later te kunnen leveren. Impact overheidsmaatregelen Op een aantal vlakken worden de activiteiten van HVC significant beïnvloed door regulering vanuit de overheid. In 2023 is met de verkoop van de gas- en elektriciteitsportfolio voor consumenten, ook afscheid genomen van de blootstelling aan maatregelen en bijkomende ­administratieve lasten vanuit Europa en de eigen overheid. Wat wel nog mee wordt genomen is de uiteindelijke afrekening tussen overheid en energiebedrijven van het prijsplafond. Dit zal pas in 2025 plaatshebben, en is momenteel nog omgeven door onduidelijkheid waardoor het effect – een mogelijk terugbetalen

89

governance.

van de subsidie van het prijsplafond - niet goed in te schatten is. De inframarginale heffing (de energie-winstheffing) werd als risico geabsorbeerd door HVC. Hangende keuzes die gemaakt zullen worden in of na de huidige kabinets­formatie, circuleren er diverse plannen om de CO2 /ETS-heffing versneld in te voeren om aan

de klimaatdoelstellingen te voldoen. Daarnaast wordt de (maatschappelijke) druk opgevoerd op de overheid om (versneld) subsidies en belastingvoordelen op fossiele brandstoffen af te bouwen. Dit heeft uiteindelijk een negatief effect op de economische levensvatbaarheid van verbrandingsinstallaties. Om deze onzekerheid het hoofd te bieden wordt op de grote productielocaties onderzocht hoe CO2 effectief kan worden afgevangen en welke mogelijkheden bestaan om het eigen gasverbruik terug te dringen. Daarnaast spelen er langjarige dossiers op gebieden als importheffingen, BREF-richtlijnen en andere belastingmaatregelen op afval(verwerking) t.o.v. andere landen (zoals bodemas). Dit geeft een opwaartse druk in de verwerkingskosten.

Een ander majeur punt is de wijze waarop de overheid de ontwikkeling van ­duurzame energieopwekking stuurt. HVC heeft een bronnenstrategie voor het warmtebedrijf waarbij minder duurzame bronnen de snelle levering van warmte mogelijk maken, waarna deze door efficiëntere worden vervangen. De Warmtewet dwingt HVC om ketels en WKK’s sneller te verduurzamen, waardoor de overstap naar de uiteindelijke meest duurzame oplossing een relatief dure wordt voor betrokkenen. Stikstofregulering is een factor, niet alleen van duurzaamheids­ initiatieven op de eigen terreinen, maar bijvoorbeeld ook bij warmte voor de aanleg van netten, nu de stikstofeffecten van de bouwfase van een project ook beoordeeld dienen te worden. Klimaatrisico HVC is zich zeer bewust van de eigen rol in verduurzaming en klimaatverandering. In relatie tot de eigen doelen en ambities op die vlakken wordt vooral het element tijd als een bedreiging gezien. Het gaat hier dan bijvoorbeeld om de tijdige adoptie van en sturing op verdergaande klimaatambities door aandeelhouders en centrale overheid. Ook speelt hier de politieke wind in mee, die bevorderend of vertragend kan werken. Een gevolg van klimaatverandering is bijvoorbeeld een toename in frequentie- en hevigheid van extreem weer. Op kleine schaal heeft enorme regenval bijvoorbeeld al geleid tot het onderlopen van ondergrondse containers.

Dit ging gepaard met hoge herstelkosten en onbeschikbaarheid van

deze assets. Daarnaast kan een periode van extreme hitte zorgen voor broei, en daardoor voor kans op branden in ingezameld materiaal. Met betrekking tot de adoptie en aanpassing aan klimaateffecten is HVC in continue dialoog met haar directe stakeholders. Fysieke effecten worden in beeld gebracht en gemanaged onder meer met behulp van de kennis van verzekeraars. Afgelopen jaar zijn de effecten van extreme sneeuwval op de daken van onze grootste assets onderzocht. Daarnaast wordt kennis opgedaan over de effecten van stijgingen van waterniveaus op onze productiefaciliteiten. Hoewel klimaat gerelateerde doelstellingen de belangrijkste drijfveren zijn van de bedrijfsstrategie, budgettering en kapitaalallocatie, ondervond HVC geen significante impact op de financiële resultaten over boekjaar 2023.