4 Bijlage 3 Basisnotitie casus- en procesregie HGKM

Basisnotitie casus- en procesregie Regionaal Koersplan aanpak huiselijk geweld en kindermishandeling 2025-2028

Veilig en Verbonden

Veiligheidsregio Kennemerland

INHOUD

Deze notitie gaat over de ontwikkelrichting van casus- en procesregie in huishoudens waar onveiligheid speelt, of waar daar zorgen over zijn. De beschreven werkwijze is nadrukkelijk een groeimodel, en maakt onderdeel uit van het regionale Koersplan aanpak HGKM 2025-2028. De beschreven koers wordt met partners vertaald naar een invulling op lokaal niveau. Er is samenhang met de ontwikkeling van de Aanpak Voorkoming Escalatie die in een aantal gemeenten plaats vindt.

2

Basisnotitie casus- en procesregie versie 2.1 Regionaal Koersplan aanpak huiselijk geweld en kindermishandeling 2025 -2028

1 | Casusregie als voorwaarde voor het effectief samenwerken 1 | in huishoudens met complexe problematiek

3

2 | Inhoud van de begrippen

4

3 | Algemene uitgangspunten in casuïstiek met huiselijk 3 | geweld en kindermishandeling (0-100 jaar in huishoudens 3 | met en zonder minderjarige kinderen)

6

4 | Taken en verantwoordelijkheden casusregisseur en 4 | samenwerkingspartners bij huiselijk geweld en 4 | kindermishandeling

7

5 | Casusregie in casuïstiek met huiselijk geweld en/of 5 | kindermishandeling: rol van de lokale teams

9

6 | Casusregie bij raadsonderzoek en gedwongen maatregelen

10

7 | Waarschuwing voor maakbaarheid

11

Bijlagen

12

1. Praatplaat casusregie 2. Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming 3. Gefaseerd samenwerken aan veiligheid met de TOP-3 aanpak 4. Begrippenlijst HGKM

12 13 14 15

1|

Casusregie als voorwaarde voor het effectief samenwerken in huishoudens1 met complexe2 problematiek

Sommige huishoudens hebben op meerdere leefgebieden problemen of hulpvragen, die meerdere gezinsleden betreffen en die onderling samenhangen. Hierdoor zijn er vaak meerdere professionals van verschillende organisaties betrokken bij de ondersteuning van het huishouden en hun netwerk. Ervaringsdeskundigen geven aan, dat het belangrijk is dat de inzet van de betrokken hulp en ondersteuning op de verschillende leefgebieden en voor alle leden van het huishouden gecoördineerd wordt zodat er samenhang ontstaat. En dat er een vast aanspreekpunt is. Dit helpt inwoners om overzicht te houden waardoor zij zoveel mogelijk in regie kunnen blijven en zelf beslissingen kunnen nemen. Dit vraagt van de hulpverlening, om samen met het huishouden te komen tot afstemming over doelen, acties, prioritering. In sommige situaties is het nodig dat één persoon de coördinatie op zich neemt, dat noemen we casusregie. Een tweede doel van deze coördinatie is dat signalen tijdig kunnen worden opgevangen en hier preventief op kan worden ingezet. Dit helpt ook om problemen te de-escaleren en/of escalatie of recidive te voorkomen. Door het huishouden én het netwerk rondom een huishouden te versterken en de juiste ondersteuning op tijd in te zetten, ontstaan duurzame oplossingen en afspraken. Casusregie levert zo een belangrijke bijdrage aan een efficiënte en preventieve aanpak.

1 2

Zie begrippenlijst in de bijlage Zie begrippenlijst in de bijlage

3

Basisnotitie casus- en procesregie versie 2.1 Regionaal Koersplan aanpak huiselijk geweld en kindermishandeling 2025 -2028

Omdat het voor de samenwerking tussen partijen belangrijk is dat we dezelfde taal gebruiken hebben we deze notitie geschreven. Zodat helder is wat we verstaan onder casusregie en welke taken daarbij horen, van de casusregisseur én van de andere betrokkenen. De definitie en taken die beschreven staan in H2, zijn breed toepasbaar en kunnen worden aangevuld voor toepassing bij specifieke problematiek.

Bijlage 1: Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming Bijlage 2: Gefaseerd samenwerken voor veiligheid met de TOP-3 aanpak Bijlage 3: Begrippenlijst

2 | Inhoud van de begrippen Het spreken van eenzelfde taal is een belangrijke succesfactor voor effectieve samenwerking. In onze Veiligheidsregio worden op dit moment verschillende termen gebruikt, zoals regie-ondersteuner, coördinator, aanspreekpunt, wat vaak leidt tot spraakverwarring en verschillende verwachtingen.

contextuele factoren. Het huishouden is en voelt zich eigenaar van het plan dat met de casusregisseur en de andere betrokkenen wordt opgesteld. De casusregisseur is het vaste gezicht voor het huishouden en haalt er in overleg expertise bij.

Op basis van al aanwezige informatie over casus-en procesregie in onze veiligheidsregio, een aantal bijeenkomsten met lokale teams en ketenpartners op het gebied van huiselijk geweld en kindermishandeling en op basis van landelijke stukken, gebruiken we in het vervolg in de communicatie tussen professionals de onderstaande termen:

Alle betrokkenen zijn gezamenlijk verantwoordelijk voor het proces en de resultaten, dus niet alleen de casusregisseur (zie H5). De betrokken partijen gaan met elkaar een samenwerkingsrelatie aan waarin gezamenlijk aan doelen en afspraken wordt gewerkt die in overleg tot stand zijn gekomen. Een effectieve aanpak kan alleen tot stand komen vanuit het besef dat meerdere partijen samen verantwoordelijkheid dragen en gelijktijdig hun bijdrage en inzet leveren. Ieder vanuit de eigen rol en taak en met de bereidheid om met de andere partij(en) mee te denken en hen ondersteuning te bieden. Verantwoordelijkheid voor een deel is medeverantwoordelijkheid voor het geheel. Het gaat niet alleen om meedenken, maar ook om meedoen.

(Eigen) Regie3 (Eigen) Regie is het vermogen van een persoon om zelf te bepalen op welke wijze hij zijn leven inricht en hoe de hulp bij eventuele hulpvragen en/of zorgelijke situaties wordt ingevuld. Casusregie4 Casusregie is de ondersteuning die een professional biedt ter bevordering van en in aanvulling op de (eigen) regie van een persoon of huishouden. Casusregie richt zich op het tot stand komen en coördineren van de uitvoering van een gezamenlijk, integraal5 en systeemgericht6 plan. Dit plan brengt in samenhang, alle relevante levensgebieden van de leden van het huishouden in beeld. Dit met oog voor hun behoeften, omstandigheden en culturele, sociale en

Casusregie duurt zo lang als nodig, afhankelijk van het type en ernst van de problematiek. De casusregisseur kan zo nodig langdurig betrokken blijven of makkelijk en snel weer betrokken worden. De intensiteit en de vorm waarin casusregie geboden wordt, kan variëren binnen de fasen van het proces. Voorwaarde voor hulp en ondersteuning in het vrijwillig kader, is dat het huishouden deze casusregisseursrol accepteert.

3

Vrij vertaald naar Movisie: Eigen regie: Wat weten we en waar staan we? | Movisie De term casusregie bij HGKM zoals beschreven in deze notitie, komt overeen met de praktische invulling van 4 ‘regie ondersteuning’ bij HGKM 5 Zie begrippenlijst in de bijlage 6 Zie begrippenlijst in de bijlage 4

4

Basisnotitie casus- en procesregie versie 2.1 Regionaal Koersplan aanpak huiselijk geweld en kindermishandeling 2025 -2028

2 | Inhoud van de begrippen Behandelregie (of regie op begeleidingstraject) De behandelregisseur voert regie op het behandeltraject en is verantwoordelijk voor (de kwaliteit van) de door hem/ haar geleverde hulp, binnen het brede plan van aanpak.

Procesregie Casusregie gaat over afstemming en coördinatie van onderdelen van het overkoepelende integrale, systeemgerichte plan. En daarmee dus ook deels over het proces van samenwerken.

Een voorbeeld van behandelregie is een traject bij de GGZ waar een GGZaanbieder regie op voert. Een ander voorbeeld is een schuldhulpverleningstraject waar een schuldhulpverlener regie voert over het begeleidingstraject en de gestelde doelen. Zo kunnen er meerdere trajecten onderdeel vormen van een integraal plan van aanpak. De voortgang van deze trajecten kan onderwerp van gesprek zijn in multidisciplinaire overleggen maar de casusregisseur heeft hier zelf geen invloed op of zeggenschap over.

In geval van zeer complexe (domein overstijgende) problematiek, (dreigende) escalatie, uitblijvend resultaat en/of stagnatie in de samenwerking kan het helpend zijn om tijdelijk extra procesregie toe te voegen.

De behandelregisseur/ de regisseur van een specifiek begeleidingstraject is medeverantwoordelijk voor het tot stand komen en uitvoeren van het overkoepelende integrale en systeemgerichte plan, waarin aanpak, interventies en timing op elkaar zijn afgestemd.

5

Basisnotitie casus- en procesregie versie 2.1 Regionaal Koersplan aanpak huiselijk geweld en kindermishandeling 2025 -2028

Bij stagnatie in de samenwerking, geldt dat eerst de bestaande escalatielijnen binnen en tussen organisaties ingezet worden. De inzet van de procesregisseur is het geven van extra sturing op de samenwerking in de casus, op gezamenlijke besluitvorming en uitvoering van gemaakte afspraken. Dit wordt nog verder uitgewerkt, waarbij we aansluiten op de bestaande werkwijzen van o.a. Het Zorg- en Veiligheidshuis en het Regionaal Expertise Team (RET) en op ontwikkelingen in onze Veiligheidsregio rond de Aanpak Voorkoming Escalatie (AVE).

3|

Algemene uitgangspunten in casuïstiek met huiselijk geweld en kindermishandeling (0-100 jaar in huishoudens met en zonder minderjarige kinderen)

Huishoudens hebben regie over hun eigen leven en keuzes die ze daarin maken. Zij zijn dus ook verantwoordelijk voor het creëren van een veilige thuissituatie voor alle gezinsleden; zowel de kinderen als de volwassenen; Veiligheid is van ons allemaal. Dat betekent dat organisaties hierin een gezamenlijk aandeel en verantwoordelijkheid hebben; We werken “systeemgericht”. In huishoudens met kinderen worden ouders niet alleen ondersteund in hun opvoedrol, maar ook bij de andere relevante problematiek waar zij mee te maken hebben, zoals geldzorgen, woonproblematiek en psychische- en verslavingsproblematiek. En die risico’s geeft in het ontstaan en voortduren van huiselijk geweld en/of kindermishandeling. Er is aandacht en ondersteuning voor alle leden van het huishouden; de slachtoffers én de pleger. In onze Veiligheidsregio werken we vanuit de visie Gefaseerd samenwerken voor veiligheid met de TOP-3 aanpak (work in progress). Er wordt eerst gewerkt aan directe veiligheid voor het hele huishouden en aan het wegnemen van de grootste stressfactoren. Daarna wordt gewerkt aan stabiele veiligheid door middel van risico-gestuurde zorg om de risicofactoren voor herhaling van geweld en onveiligheid aan te pakken. Vervolgens wordt gewerkt aan verder herstel van het individuele functioneren (zie bijlage 3; GSV/TOP-3. In alle fasen blijft er focus op veiligheid(svoorwaarden en afspraken).

Ondersteuning richt zich op het versterken van de eigen kracht. Dit houdt in dat de betrokkenen worden ondersteund om zelf oplossingen te vinden en hun situatie te verbeteren;

6

Basisnotitie casus- en procesregie versie 2.1 Regionaal Koersplan aanpak huiselijk geweld en kindermishandeling 2025 -2028

Het is belangrijk om signalen van huiselijk geweld en kindermishandeling vroegtijdig te herkennen en hierop te reageren. Dit kan escalatie voorkomen en bijdragen aan een duurzame oplossing. Professionals passen de Meldcode toe.

4|

Taken en verantwoordelijkheden casusregisseur en samenwerkingspartners bij huiselijk geweld en kindermishandeling

Taken en verantwoordelijkheden casusregisseur Is het eerste aanspreekpunt en vaste gezicht voor het huishouden, hun netwerk en betrokken professionals; Brengt samen met het huishouden, het netwerk en andere betrokkenen de situatie in kaart en neemt het voortouw in de totstandkoming en uitvoering van een integraal systeemgericht plan volgens GSV en de TOP-3 aanpak7. Hierbij blijft er gedurende alle fasen focus op veiligheid; Werkt nauw samen met de kernpartners8 in de aanpak van HGKM Haalt er in overleg met het huishouden en andere betrokkenen zo nodig andere expertise bij; Stimuleert gemeenschappelijk eigenaarschap bij alle betrokkenen, ook die een kleinere rol hebben; Houdt de communicatie tussen alle betrokkenen actief op gang; Evalueert regelmatig over koers en verloop; Heeft ‘het mandaat’ om: - betrokkenen waar nodig aan te spreken op gemaakte - afspraken; - eventuele stagnaties te bespreken en te adresseren; - op basis van afwegingen (nog nader te bepalen) een - procesregisseur in te schakelen. Heeft, wanneer procesregie is ingeschakeld, regelmatig overleg met de procesregisseur over het verloop van de samenwerking, monitoring en op- en afschalen; Stopt i.o.m. het huishouden als alle 3 de fasen van GSV doorlopen zijn, dan wel als het huishouden overzicht kan houden, wanneer er geen hulpverlening meer nodig is en de veiligheid voldoende geborgd is.

Organiseert zonodig een (warme) overdracht.

Taken en verantwoordelijkheden behandelregisseurs en samenwerkingspartners Is medeverantwoordelijk voor het opstellen en slagen van het plan; Werkt effectief samen en communiceert actief met andere professionals die ook bij de casus zijn betrokken; Sluit aan bij overleggen en heeft een actieve rol; Draagt genomen besluiten uit en brengt deze actief over aan het huishouden; Voert afspraken/actiepunten uit; Informeert na overleg met het gezin/ huishouden tijdig en proactief de casusregisseur als het uitvoeren van een actiepunt niet lukt of als er andere ontwikkelingen zijn die van invloed zijn op het plan; Is verantwoordelijk voor de (kwaliteit van de) eigen geleverde hulp; Biedt oplossingen bij gesignaleerde knelpunten in de ondersteuning; Overlegt altijd met het huishouden én de casusregisseur over eventueel stoppen van betrokkenheid.

7

7

Basisnotitie casus- en procesregie versie 2.1 Regionaal Koersplan aanpak huiselijk geweld en kindermishandeling 2025 -2028

Het implementatietraject van GSV/TOP-3 loopt Lokale teams, Veilig Thuis, Blijf Groep, Gecertificeerde Instellingen, Raad voor de Kinderbescherming, Zorg- en Veiligheidshuis en politie 8

4|

Taken en verantwoordelijkheden casusregisseur en samenwerkingspartners bij huiselijk geweld en kindermishandeling

Taken procesregisseur (Dit wordt nog nader uitgewerkt; verbinden aan ontwikkeling Aanpak Voorkoming Escalatie; AVE) Stelt met de casusregisseur en betrokkenen een gezamenlijk plan op als de problematiek zeer complex is; Stelt met de casusregisseur en betrokkenen een gezamenlijk plan op als de casus stagneert, pas nadat de bestaande escalatielijnen binnen en tussen organisaties ingezet zijn en onvoldoende resultaat opleveren; Stuurt in die gevallen het proces aan ter bevordering van de effectiviteit van de samenwerking in de uitvoering van het plan en monitort de voortgang; Houdt contact met de casusregisseur over het verloop van de samenwerking in de casus; Dient als sparringpartner voor de ketenpartners en beslist met de casusregisseur over aanpassing van het plan. De casusregisseur blijft aanspreekpunt voor het huishouden; Beslist samen met de casusregisseur over op- en afschalen en eventueel (voorlopig) afsluiten van de casus.

8

Basisnotitie casus- en procesregie versie 2.1 Regionaal Koersplan aanpak huiselijk geweld en kindermishandeling 2025 -2028

5|

Casusregie in casuïstiek met huiselijk geweld en/of kindermishandeling: rol van de lokale teams

Onder lokale teams wordt verstaan: De lokale infrastructuur binnen gemeenten waar alle inwoners – van 0 tot 100 jaar – laagdrempelig en snel terechtkunnen voor vragen, advies, hulp en steun en die een belangrijke functie heeft in het bieden van tijdige en passende hulp, en voorkomen dat problematiek verergert en zwaardere hulp nodig is. In de gemeenten in onze Veiligheidsregio zijn de lokale teams verschillend ingericht. Het CJG is in al onze gemeenten onderdeel van het lokale team voor hulp en advies aan jeugd en gezinnen. Het overige gedeelte van het lokale team bestaat uit professionals van verschillende (welzijns)organisaties uit de sociale basis, die ondersteuning bieden aan volwassenen en jongvolwassenen. Zij werken onder verschillende namen als buurtteam, (sociaal) wijkteam of als WMO loket.

Lokale teams werken dicht bij de leefwereld van inwoners. Ze zijn laagdrempelig toegankelijk, zijn eerste aanspreekpunt voor inwoners, hanteren een brede blik en bieden ondersteuning in het dagelijkse leven op alle leefgebieden. Ook als er sprake is van onveiligheid in de thuissituatie. Dat doen lokale teams integraal, aansluitend op vanzelfsprekende relaties van inwoners en in samenhang, gericht op alle leden van het huishouden. Zij halen er expertise bij als dat nodig is.

Er wordt nauw samengewerkt met veiligheidspartners, zoals Veilig Thuis, de Blijf Groep, het Zorg- en Veiligheidshuis, Gecertificeerde Instellingen (GI) en de Raad voor de Kinderbescherming (RvdK). En in de toekomst met het Regionaal Veiligheidsteam. In onze Veiligheidsregio werken we er daarom naar toe dat de rol van casusregisseur in casuïstiek met huiselijk geweld en kindermishandeling (in principe) belegd is bij de lokale teams, aansluitend bij de uitgangspunten van het Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming. Nogmaals: dit is nadrukkelijk een groeimodel waarin lokaal en regionaal uitgewerkt moet worden wat hiervoor nodig is9. Wanneer er sprake is van aparte jeugd- en volwassen teams, stemmen deze teams onderling en met het huishouden af wie de rol van casusregisseur op zich neemt. Dit kan (mede) afhankelijk zijn van waar het zwaartepunt van de problematiek/ aanpak ligt, wie al betrokken was en wie ‘de beste ingang’ heeft bij het huishouden. Tijdelijk of langer samenwerken in een duo kan een gepaste werkwijze zijn. Veilig Thuis is geen hulpverlenende instantie en voert geen casusregie en geen procesregie. De taken van Veilig Thuis zijn wettelijk vastgelegd10. Voor de huidige samenwerking tussen Veilig Thuis en de lokale teams en de verhouding tussen hun rollen in deze casuïstiek, verwijzen we naar de samenwerkingsafspraken Veilig Thuis-lokale teams.

9

9

Basisnotitie casus- en procesregie versie 2.1 Regionaal Koersplan aanpak huiselijk geweld en kindermishandeling 2025 -2028

De rol van de jeugdhulpconsortia en GGZ/ Fact-teams wordt hierin ook meegenomen. Voor Haarlemmermeer is het Haarlemmermeers model uitgangspunt. 10 Advies geven, meldingen in ontvangst nemen, onderzoek doen of er daadwerkelijk sprake is van huiselijk geweld of kindermishandeling; zo nodig overdragen naar vrijwillige hulp, de Raad voor de Kinderbescherming informeren en/of melding doen bij de politie; terugkoppelen aan de melder.

6 | Casusregie bij raadsonderzoek en gedwongen maatregelen Wanneer het lokale team11 als casusregisseur een casus inbrengt bij de Beschermingstafel (BT), blijft het lokale team in positie als casusregisseur gedurende het raadsonderzoek (en de eventuele wachttijd daarvoor) mits het huishouden hiermee akkoord gaat;

De RvdK moet gedurende (de wachttijd voor) het raadsonderzoek op de hoogte zijn welke afspraken er gemaakt zijn over zicht op veiligheid. Deze afspraken worden gemaakt met de ouders en de betrokken/ te betrekken partij. Hierbij gaat het o.a. om veiligheidsvoorwaarden en -afspraken, bij welke betrokkenen hierover “vinger aan de pols” gehouden wordt door wie en wat te doen als de situatie verslechtert;

Wanneer de rechter een gedwongen maatregel uitspreekt voor één of meerdere kinderen, komt het betreffende kind onder toezicht te staan van een GI. De ondertoezichtstelling (OTS) is erop gericht om ouders te ondersteunen en te begeleiden met als doel dat zij hun opvoedrol zo kunnen uitvoeren dat de ontwikkelingsbedreiging van een kind wordt afgewend. Ouders moeten deze hulp en ondersteuning accepteren, de GI ziet hierop toe. Ook wanneer er een gedwongen maatregel geldt, wordt casusregie integraal en systeemgericht ingevuld gericht op alle leden van het huishouden. Het lokale team blijft betrokken (mits de ouders hierin toestemmen). De GI voegt expertise toe op basis waarvan het plan wordt bijgesteld. Samenwerken in een duo kan een gepaste werkwijze zijn. De verhouding tussen de rol van het lokale team en de GI wordt nader uitgewerkt. Omdat de rol van de GI’s verschilt tussen de sub regio’s, maken we hier op sub regio niveau afspraken over (Haarlemmermeer en ZuidKennemerland/IJmond); Als de casus wordt ingebracht bij de BT en er wordt besloten tot een raadsonderzoek, en er is geen casusregisseur (inbrenger heeft deze rol niet /of het lokale team kan geen casusregie voeren zoals bedoeld omdat het huishouden hier niet meer akkoord gaat) dan moet minimaal zicht op veiligheid worden afgesproken. Dit wordt verder uitgewerkt;

10

Basisnotitie casus- en procesregie versie 2.1 Regionaal Koersplan aanpak huiselijk geweld en kindermishandeling 2025 -2028

In het geval van zorgmijding omdat ouders weigeren, waardoor er geen zicht op veiligheid gehouden kan worden, dan moet de RvdK afwegen of het onderzoek geprioriteerd moet worden of een spoed onderzoek nodig is; Er zijn ook gedwongen maatregelen voor de ouders mogelijk waarbij ook gekeken moet worden wat dit betekent voor al gestarte casusregie. Denk hierbij aan het opleggen van een Tijdelijk Huisverbod (THV) of verplichte zorg in het kader van de Wet verplichte GGZ (WvGGZ). Tijdens een THV mag de uithuisgeplaatste geen contact hebben met de achterblijvers en ook niet naar de woning toe of deze betreden. De geldende afspraken moet eventueel tijdelijk aangepast worden aan deze situatie. De burgemeester legt deze maatregel op, na advies van de politie. De coördinatie ligt tijdens het THV bij de crisisdienst van VT.

11

In het Haarlemmermeerse model kunnen professionals een aanmelding doen bij de BT en blijven zij in dit geval betrokken.

7 | Waarschuwing voor maakbaarheid Het is belangrijk om realistisch te zijn in het kunnen voorkomen van risico’s. Ook al zijn er afspraken over casusregie en zicht op veiligheid; voor alle situaties geldt; casusregie en zicht op veiligheid betekent niet dat er een 24/7 “toezicht” is op veiligheid van betrokkenen en uitvoering van afspraken door het huishouden. Mensen blijven eigen beslissingen nemen. Het betekent wel, dat professionals, in heel complexe casuïstiek zoals deze, hun uiterste best doen om met het huishouden en met elkaar de juiste professionele afwegingen te maken.

11

Basisnotitie casus- en procesregie versie 2.1 Regionaal Koersplan aanpak huiselijk geweld en kindermishandeling 2025 -2028

BIJLAGE 1 | PRAATPLAAT CASUSREGIE

12

Basisnotitie casus- en procesregie versie 2.1 Regionaal Koersplan aanpak huiselijk geweld en kindermishandeling 2025 -2028

BIJLAGE 2 | TOEKOMSTSCENARIO Het Toekomstscenario Kind- en Gezinsbescherming (TKS) is een landelijk programma dat zich richt op betere hulp en bescherming aan kinderen, jongeren en volwassenen in onveilige thuissituaties. De opdrachtgevers zijn het Ministerie van VWS, JenV en de VNG, als vervolg op de aanpak Geweld Hoort Nergens Thuis. Het TKS beoogt een fundamentele verandering in de manier waarop hulp wordt georganiseerd en geboden binnen gezinnen en huishoudens met en zonder (minderjarige) kinderen (0-100 jaar), waar sprake is van huiselijk geweld, kindermishandeling of andere bedreigingen van een veilige en gezonde leefsituatie. Het huidige systeem is te complex, versnipperd en onvoldoende effectief. Huishoudens moeten vaak hun verhaal herhalen, wachten op hulp en krijgen te maken met meerdere hulpverleners en losse trajecten. Het TKS introduceert een integrale, samenhangende werkwijze, gebaseerd op vier kernprincipes: gezinsgericht, rechtsbeschermend en transparant, eenvoudig en lerend. Het doel is om eerder, beter en meer passend hulp te bieden, zodat onveilige situaties sneller worden gestopt of voorkomen, en gezinnen zich gehoord en gesteund voelen. Het TKS is daarmee niet alleen een organisatorische verandering, maar vooral een verandering in houding, gedrag en professioneel handelen. Alle gemeenten bereiden zich samen met de partners in het veld voor op het TKS.

13

Basisnotitie casus- en procesregie versie 2.1 Regionaal Koersplan aanpak huiselijk geweld en kindermishandeling 2025 -2028

BIJLAGE 3 |

Gefaseerd samenwerken aan veiligheid met de TOP-3 aanpak

In de Veiligheidsregio Kennemerland werken we volgens de visie Gefaseerd samenwerken aan veiligheid met de TOP-3 aanpak. Dit versterkt onze samenwerking en helpt ons een gemeenschappelijke taal te ontwikkelen in de samenwerking. Daarnaast draagt deze methode bij aan inzicht en structuur voor de betrokken huishoudens.

De visie Gefaseerd samenwerken aan veiligheid bestaat uit een aanpak in drie stappen: 1. 2. 2. 3.

11

Werken aan directe veiligheid met een veiligheidsbeoordeling, veiligheidsvoorwaarden en een veiligheidsplan Risico-gestuurde zorg inzetten om de risicofactoren voor herhaling van geweld en onveiligheid aan te pakken Ondersteuning of behandeling bieden voor herstel

2. Risico gestuurd

3. Herstel gericht

1. Veiligheidsplan

14

Basisnotitie casus- en procesregie versie 2.1 Regionaal Koersplan aanpak huiselijk geweld en kindermishandeling 2025 -2028

Het veiligheidsplan loopt ook in deze twee laatste fases door. Professionals die het gezin/huishouden al kennen, zijn de aangewezen personen om samen met ouders, kinderen en hun netwerk de meest onveilige situaties te benoemen. Indien de wijkpolitie betrokken is, of de partners uit de strafrecht- en/of jeugdbeschermingsketen dan is het essentieel om deze te betrekken bij het in kaart brengen van alle bekende onveilige situaties. Door samen te werken aan herstel wordt terugkeren van onveiligheid voorkomen en de cirkel van geweld doorbroken. Belangrijk in elke fase is aandacht voor alle leden van het huishouden, zowel bij de veiligheidsanalyse als de analyse van de onderliggende problemen en de hulp en bescherming voor iedereen. Het daadwerkelijk werken volgens de visie Gefaseerd samenwerken aan veiligheid vraagt inspanning op zowel bestuurlijk, management als uitvoerend niveau.

14

BIJLAGE 4 | BEGRIPPENLIJST HGKM Complexe problematiek Bij complexe hulpvragen op meerdere leefgebieden is het ene probleem vaak verknoopt met het andere. Op voorhand is niet altijd duidelijk wat de relatie is tussen oorzaak en gevolg en welk probleem de meeste prioriteit heeft. Bron: Raad Volksgezondheid en Samenleving. Directe veiligheid Veiligheid op de korte termijn (circa 3 maanden) Bron: Leidraad werken aan veiligheid voor lokale teams en gemeenten, voorheen Kwaliteitskader, concept, maart 2023 Herstelplan Een beschrijving van de wijze waarop gewerkt wordt aan herstel van de (ontwikkelings-)schade die direct betrokkenen hebben geleden als gevolg van het huiselijk geweld of de kindermishandeling. Is onderdeel van Gefaseerd samenwerken aan veiligheid. Bron: Handelingsprotocol Veilig Thuis 2019 Huiselijk geweld Lichamelijk, geestelijk of seksueel misbruik of bedreiging daarmee door iemand uit de huiselijke kring (Definitie artikel 1 Wmo 2015). Met ' huiselijke kring' worden (ex-)partners, familieleden en huisvrienden bedoeld. De term 'huiselijk' verwijst niet naar de plaats van het delict (kan zowel binnens- als buitenshuis plaatsvinden) maar naar de relatie tussen pleger en slachtoffer. Bij huiselijk geweld kan het gaan om lichamelijk, psychisch of seksueel geweld. Het kan de vorm aannemen van (ex-)partnergeweld, eer gerelateerd geweld, huwelijksdwang,

15

Basisnotitie casus- en procesregie versie 2.1 Regionaal Koersplan aanpak huiselijk geweld en kindermishandeling 2025 -2028

kindermishandeling, geweld tegen of verwaarlozing van ouderen of geweld tegen ouders. Bron: Handelingsprotocol Veilig Thuis 2019 Huishoudens Onder huishoudens verstaan we de personen die in een gezinsverband leven of hebben geleefd of die een gezamenlijke huishouding voeren of hebben gevoerd Bron: Handelingsprotocol Veilig Thuis 2019. Integraal werken De hulp, ondersteuning en bescherming die wordt geboden door alle betrokken organisaties en professionals vormen één samenhangend geheel. Bron: Programmaplan 2023-2026 Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming (min VWS, min J&V, VNG) Kindermishandeling Vorm van - voor een minderjarige bedreigende of gewelddadige - interactie van fysieke, psychische of seksuele aard, die de ouders of andere personen ten opzichte van wie de minderjarige in relatie van afhankelijkheid of onvrijheid staat, actief of passief opdringen, waardoor ernstige schade wordt berokkend of dreigt te worden berokkend aan de minderjarige in de vorm van fysiek of psychisch letsel. Het gaat hierbij om seksuele mishandeling, fysieke mishandeling, emotionele/ psychische mishandeling, fysieke verwaarlozing, emotionele/ psychische verwaarlozing, en getuige zijn van partnergeweld (Definitie art 1 Jeugdwet) Bron: Handelingsprotocol Veilig Thuis 2019

14

Ook opgenomen in de Samenwerkingsafspraken Veilig Thuis- lokale teams en basisnotitie casusregie febr 2025

BIJLAGE 4 | BEGRIPPENLIJST

Lokale teams Onder lokale teams wordt verstaan: de lokale infrastructuur in gemeenten waar kinderen, gezinnen en huishoudens laagdrempelig en snel terecht kunnen bij vragen en voor advies, hulp en steun. Bron: Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming Ondersteunings- (hulpverlenings)plan Een beschrijving van de wijze waarop gewerkt wordt aan risicofactoren die bijdragen aan het ontstaan en het in stand houden van huiselijk geweld en kindermishandeling. Is onderdeel van Gefaseerd samenwerken aan veiligheid. Bron: Handelingsprotocol Veilig Thuis 2019 Stabiele veiligheid/structurele veiligheid Veiligheid op de langere termijn. Van stabiele veiligheid is sprake, wanneer er zich minimaal zes maanden geen incidenten hebben voorgedaan in het gezin/huishouden en de risicofactoren geen negatief effect meer hebben. Bron: Leidraad werken aan veiligheid voor lokale teams en gemeenten, voorheen Kwaliteitskader, concept, maart 2023 Systeemgericht werken Betrekking op (problematiek van) alle individuen en hun onderlinge relaties in een bepaalde thuissituatie en het netwerk. [Noot: Dit betekent dat bij de hulpverlening de partner, de kinderen en eventuele overige familieleden worden betrokken, met uitzondering van gevallen waarin het niet veilig is om de partner en/of familie te betrekken.] Bron: Programmaplan 2023-2026 Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming

16

Basisnotitie casus- en procesregie versie 2.1 Regionaal Koersplan aanpak huiselijk geweld en kindermishandeling 2025 -2028

(min VWS, min J&V, VNG) Veiligheidsafspraken Afspraken over wat er minimaal moet gebeuren om de onveiligheid op te heffen gelet op de risico’s in het gezin en de gestelde veiligheidsvoorwaarden. De afspraken beschrijven wat er concreet en direct moet gebeuren (wie, wat, waar en wanneer). Het gezin, sociale netwerk en professionals zijn bij voorkeur betrokken bij de opstelling en uitvoering van de afspraken. Bron: Toezicht Sociaal Domein Veiligheidsbeoordeling Besluitvorming door Veilig Thuis over de vervolgstappen die naar aanleiding van de melding worden gezet en over de vraag aan welke professional of instelling de verantwoordelijkheid voor de verdere aanpak van de melding wordt toebedeeld. Bron: Handelingsprotocol Veilig Thuis 2019 Veiligheidsplan Het veiligheidsplan wordt gemaakt samen met het huishouden, sociaal netwerk en betrokken instanties. Daarin staat naast veiligheidsvoorwaarden, –afspraken en –doelen, ook beschreven wie wat uitvoert. Bron: Toezicht Sociaal Domein Veiligheidsvoorwaarden Dit zijn vereisten voor herstel van de directe veiligheid die worden opgesteld door Veilig Thuis. Bij voorkeur samen met het gezin en sociale netwerk en in nauwe samenwerking met de betrokken professionals. Deze veiligheidsvoorwaarden

BIJLAGE 4 | BEGRIPPENLIJST

vormen de basis voor het veiligheidsplan met veiligheidsafspraken. De veiligheidsvoorwaarden beschrijven welke resultaten of veiligheidsdoelen behaald moeten worden om de veiligheid te kunnen waarborgen. Bron: Toezicht Sociaal Domein Zicht op veiligheid Een zo actueel mogelijk beeld van de veiligheid. Hiervoor wordt een signaleringsnetwerk opgezet rondom een huishouden. Met het gezin zelf, het sociale netwerk, met betrokken professionals en instanties zoals bijvoorbeeld scholen, huisarts en jeugdgezondheidszorg die lange tijd contact hebben met het gezin zijn afspraken gemaakt. De betrokkenen weten op welke signalen zij moeten letten en welke informatie zij moeten delen met de casusregisseur bij signalen van onveiligheid. Bron: Toezicht Sociaal Domein

17

Basisnotitie casus- en procesregie versie 2.1 Regionaal Koersplan aanpak huiselijk geweld en kindermishandeling 2025 -2028