Document · PDF

3 Bijlagen Deelprogramma Speelvriendelijke Openbare Ruimte

commissie Beheer 11 december 2025, gemeente HaarlemBij agendapunt: Actualisatie Speelruimtebeleid - Deelprogramma Speelvriendelijke Openbare Ruimte4.386 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

Bijlagen

Deelprogramma Speelvriendelijke Openbare Ruimte 18 november 2025 Sophie Bodeving Thérèse Tetteroo-Mathijsen BBOR

Marie-

Inhoudsopgave 1. Bijlage - Interpretatie OBB-normen

2. Bijlage - OBB-beslisboom voldoende balans in speelruimte

3. Bijlage - Tabel OBB-beslisboom voldoende balans in speelruimte

4. Bijlage - Speelwaarde

5a. Bijlage - Aspecten voor inrichting speelwaarde van openbare speelplek

5b. Bijlage - Groene aspecten van belang bij inrichting openbare speelplekken

5c. Bijlage - Aspecten voor de inrichting van inclusief spelen

6. Bijlage - Bovenwijkse speel-en sportplekken Haarlem

7. Bijlage - Participatie

1. Bijlage - Interpretatie OBB-normen

Formeel OBB norm Kinderen 0-5 jaar

Jeugdigen 6-11 jaar

actieradius

100 m

300-400 m

verzorgingsgebied

3 ha

aantal woonachtig binnen actieradius

Interpretatie/vertaling

Indicator

Jonge Haarlemmer 0-6 jaar

Jonge Haarlemmer 6-12 jaar

Jonge Haarlemmer 12-19 jaar

Loopafstand van max 400 m

Loop-/fietsafstand van max 1000 m

50 ha

Actieradius begrensd door gebiedsontsluitingswegen, erftoegangswegen, spoorlijnen, grote watergangen

Gebaseerd actieradius

15-30

55-70

Aantal jonge Haarlemmers uit doelgroep woonachtig binnen verzorgingsgebied

CBS

niveau

woonstraat/blok

buurt

blok/buurt/wijk/bovenwijks

Functie, af te lezen uit gemeentelijke registratie

oppervlakte

100-500 m2

500-2.000 m2

10m2/jonge Haarlemmer 0-5 jr

10m2/jonge Haarlemmer 6-11 jr

10m2/jonge Haarlemmer 12-19 jr

voorzieningen

▪3 toestellen

▪3 speelprikkels

▪bank & afvalbak

▪4 speelprikkels

Jongeren 12-18 jaar

▪3 toestellen

Sportplek (SP)

1 plek per 100 jongeren

Stay Around (SA)

20% van het totaal

No Problem (NP)

1 plek per 500 jongeren

▪bank & afvalbak

Vertaling van OBB-norm van formele speelruimte

▪3 speelprikkels

Uitdagend voor ▪3 toestellen leeftijd Bewegen Ontdekken

▪4 speelprikkels

Ontdekken Ontmoeten

Ontmoeten ▪bank & afvalbak

Uitdagend voor leeftijd Bewegen

▪bank & afvalbak

CBS Loop-/fietsafstand vanaf de speelplek naar woningen af te lezen uit gemeentelijke registratie

Af te lezen uit BGT

CBS Af te lezen uit catalogus (leeftijdsgroep)

Sportplek (SP)

Af te lezen uit catalogus (objecttype)

Ontdekken/ Ontspannen/Stay Around (SA)

Af te lezen uit catalogus (objecttype)

Ontmoeten/No Problem (NP)

Af te lezen uit catalogus (objecttype) Af te lezen uit gemeentelijke registratie

Informeel OBB norm

omvang ligging

Kinderen 0-5 jaar

Jeugdigen 6-11 jaar

20 m2 / kind aangrenzend aan woningen

100 m2 / 5 kind

invulling

stoep & gras

speelwaarde

leren fietsen & skaten, rommelen, fantasiespel (koken, hutje), stoepkrijten, in de zon/schaduw zitten

Interpretatie/vertaling Jongeren 12-18 jaar

Indicator

Jonge Haarlemmer 0-6 jaar

Jonge Haarlemmer 6-12 jaar

Jonge Haarlemmer 12-19 jaar

20 m2 / kind

CBS nvt

eind van de straat

20 m2 / kind per buurt

20 m2 / kind per wijk

1/2 stoep & pleintjes 1/2 gras & struiken

brede stoep, pleintjes, gras, plantsoen en park. Minus hondenlosloopgebied & hotspots NNH.

Kiss & Greet (K&G) verstoppertje, speurtocht door wijk, touwspringen, balletje What's Up (WU) trappen, kastanjes zoeken, hut bouwen

30 km Zone verkeersluw

verkeer

woonerf verkeersarm

bedreiging

hondenpoep, afval, hondenpoep, afval, prikstruiken & giftige sierplanten beplanting

Af te lezen uit gemeentelijke registratie

50% van het totaal

30% van het totaal

Informele speelruimte op Informele speelruimte op buurtniveau begrensd door wijkniveau begrensd door Geheel aan informele speelruimte gebiedsontsluitingswegen, gebiedsontsluitingswegen, per woning met jonge Haarlemmers erftoegangswegen, spoorlijnen, erftoegangswegen, spoorlijnen, uit doelgroep grote watergangen, per woning met grote watergangen, per woning met jonge Haarlemmers uit doelgroep jonge Haarlemmers uit doelgroep

Af te lezen uit BGT

Aantal overlastmeldingen op buurtniveau (hondenpoep, afval, prikstruiken & giftige beplanting)

Af te lezen uit gemeentelijke registratie

Aantal overlastmeldingen op buurtniveau (hondenpoep, afval, prikstruiken & giftige beplanting)

Vertaling van OBB-norm van informele speelruimte

Aantal overlastmeldingen op buurtniveau (hondenpoep, afval, prikstruiken & giftige beplanting)

2. Bijlage - OBB-beslisboom voldoende balans in speelruimte

3. Bijlage - Tabel OBB-beslisboom voldoende balans in speelruimte Interpretatie OBB-beslisboom voor formele speelruimte Leeftijdsgroep 0-6 jaar 6-12 jaar 12-19 jaar

Indicator Aantal jonge Haarlemmers per leeftijdsgroep op basis CBS Benodigde 10 m2/Jonge 10 m2/Jonge 10 m2/Jonge van 10 m2 x cijfers aantal jonge oppervlakte Haarlemmer Haarlemmer Haarlemmer Haarlemmers = Benodigde oppervlakte formele speelruimte Niveau buurt wijk Toetst actuele oppervlakte tegen benodigde oppervlakte Actuele Het totaal aan actuele oppervlakte formele oppervlakte per niveau Loopafstand 400 meter 1000 meter Loopafstand van woning tot formele speelruimte Verzorgingsgebied op basis van loopafstand op basis van Toetst of alle adressen op inclusief fysieke barrières loopafstand loopafstand van formele speelruimte liggen per buurt en wijk

Interpretatie OBB-beslisboom voor informele speelruimte Leeftijdsgroep 0-6 jaar 6-12 jaar 12-19 jaar

Benodigde oppervlakte

20 m2/Jonge Haarlemmer

Niveau

buurt

Actuele oppervlakte

20 20 m2 / m2/Jonge Jonge Haarlemmer Haarlemmer wijk

Indicator Aantal jonge Haarlemmers per leeftijdsgroep op basis van CBS cijfers Benodigde oppervlakte informele speelruimte 20 m2 x aantal jonge Haarlemmers Toetst benodigde oppervlakte informele speelruimte tegen actuele oppervlakte Het totaal aan actuele oppervlakte informele speelruimte per niveau

4. Bijlage - Speelwaarde Interpretatie OBB-normen speelwaarde van formele speelruimte Categorie Blok Buurt Wijk speelplek Oppervlakte 100 - 500 500 - 2000 2000 + Leeftijdsgroep Éen Minimaal Minimaal 0-5 jaar, leeftijdsgroep 0-5 jaar én 6-12 6-12 jaar én jaar 12-19 jaar Loopafstand 400 m 400 m 1000 m

Bovenwijks

Verzorgingsgebied

50 hectare

314 hectare

2000 m Fietsafstand 1256 hectare

Ligging

Aanvullend op buurt- of wijkspeelplek

Bereikbaar vanuit de buurten

Bereikbaar vanuit andere wijken

Uitdaging

Voor één leeftijdsgroep Bewegen Ontdekken Ontmoeten

Centraal in de buurt zichtbaar vanaf woningen Voor meerdere Leeftijdsgroepen Bewegen Ontdekken Ontmoeten

Fysiek veilig Sociaal veilig Inclusief Groen en klimaatadaptief Zit/ rustgelegenheden Prullenbak Schaduw

Fysiek veilig Sociaal veilig Inclusief Groen en klimaatadaptief Zit/rust/ eetgelegenheden Prullenbak Schaduw Drinkwaterpunt Toiletten

Variatie

Randvoorwaarden

Voorzieningen

Fysiek veilig Sociaal veilig Groen en klimaatadaptief Bank Prullenbak Herkenningsof rustpunt

Voor alle leeftijdsgroepen Bewegen Sporten Ontdekken Ontspannen Ontmoeten

Bijzondere speel- of sportplek

Fysiek veilig Sociaal veilig Inclusief Groen en klimaatadaptief Zit/rust/ eetgelegenheden Prullenbak Schaduw Drinkwaterpunt Toiletten Horeca

5a. Bijlage - Aspecten voor inrichting speelwaarde van openbare speelplek Gevarieerde en uitdagende speelruimte Bewegen en sporten De bewegingsontwikkeling vormt de basis voor een sterk en gezond lichaam. Op jonge leeftijd starten met verschillende vormen van bewegen, zorgt ook voor een meer stabiele actieve leefstijl met volwassenen leeftijd. Om te komen tot een gevarieerd beweegaanbod wordt gebruik gemaakt van 10 grondvormen. - Balanceren en vallen - Stoeien en vechten - Gaan en lopen - Springen en Landen - Rollen, duikelen en draaien - Gooien, vangen, slaan en mikken - Trippen, schieten en mikken - Klimmen en klauteren - Zwaaien en slingeren - Bewegen op- en maken van muziek Bovenstaande vaardigheden kunnen, afhankelijk van de leeftijd, gestimuleerd worden door speeltoestellen, maar ook door het aanbieden van een specifieke sport, vrije (natuurlijke) speelruimte of hoogte verschillen. Ontdekken en ontspannen Door te spelen ontdekken kinderen stap voor stap zichzelf en de wereld om hen heen. Naarmate kinderen steeds meer zelfstandig door de buurt of wijk mogen bewegen, wordt hun wereld ook geleidelijk groter. Als deze vaardigheden voldoende ontwikkeld zijn, gaat ontdekken voor jongeren en volwassenen natuurlijk over in ontspannen en recreëren in de buitenruimte.

- zintuigen ontdekken: zien, voelen, ruiken, horen, proeven - ervaren van licht, wind, water, aarde: spelen met water en zand - zelfbewustzijn: verstoppen - verbeeldingskracht: spelen met fantasie en rollenspel - logisch denken en probleem oplossing: educatieve (bord)spellen - creativiteit: bouwen en knutselen - risico's inschatten en zelfregulatie - uitdagingen overwinnen en grenzen verleggen - natuur- en ecologie educatie - stad, groen en verkeer ervaren - uitrusten en ontspannen Bovenstaande vaardigheden en activiteiten kunnen gestimuleerd worden door speeltoestellen, vrije speelruimte en losse natuurlijke materialen. Ontdekken en ontspannen gaat niet altijd over actief spel. Soms is de speelbehoefte juist rust of privacy. In de zonering van een speelplek is het belangrijk dat rustig spel niet direct naast heel actief spel wordt ingericht. Ontmoeten Buitenspelen in eigen buurt en wijk geeft de kans om Haarlemmers van verschillende leeftijden, interesses en culturele achtergrond te ontmoeten. Ontmoeten stimuleert sociale vaardigheden en leert jonge Haarlemmers om samen te leven. Ook voor volwassen is het belangrijk dat zij elkaar kunnen ontmoeten in eigen buurt en wijk. - naast elkaar spelen - samen spelen - praten - nieuwe Haarlemmers ontmoeten - samen chillen - naar andere kinderen kijken - optreden met en voor andere kinderen

- samen sporten Bovenstaande vaardigheden kunnen gestimuleerd worden door speeltoestellen, verschillende vormen van zitgelegenheid en ronde ontwerpen. Een gevarieerde speelruimte versterkt de ontmoeting tussen verschillende leeftijden, gender en voorkeur in spel. Fysieke veiligheid bij variatie en uitdaging De fysieke veiligheid van een speelplek wordt ook bepaald door de zonering of de verdeling van het type spel over een speelplek. Een klimtoestel waar kinderen hoog en ver vanaf kunnen springen, staat bijvoorbeeld niet naast een gedeelte waar kinderen relaxen. Actief spel wordt bij actief spel geplaatst en rustig spel is landschappelijk gekaderd. Deze inrichting gaat verder van de toestellen. Ook in de natuurlijke inrichting wordt rekening gehouden met fysieke veiligheid. Zo wordt bijvoorbeeld rekening gehouden met prikkelvrije beplanting of wordt rekening gehouden met blad- of vruchtverlies bij toestellen. Ook de ligging aan een rustige weg en veilige bereikbaarheid zijn onderdeel van de fysieke veiligheid van een speelplek.

5b. Bijlage - Groene aspecten van belang bij inrichting openbare speelplekken In Haarlem geldt dat 50% van de beplating die geplaatst wordt, bestaat uitinheemse soorten. In de komende periode gaat dit voor parken naar 80%. Gras: - Gebruik gazon rondom speeltoestellen en ruimte voor vrij spel. - Bermen/ ruw gras alleen aan randen. Beplanting: - Geen beplanting met giftige en/of laag bij de grond bessen/vruchten/zaden die door kinderen gegeten kunnen worden. - Geen giftige beplanting. - Geen beplanting met doorns, stekels, scherpe bladranden. - Geen beplanting die plaaginsecten aantrekt die gezondheidsklachten kunnen veroorzaken. - Beplanting moet sterk zijn voor spelende kinderen en intensief gebruik. - Beplanting moet passen bij sociaal veilig ontwerp. Zorg voor voldoende zicht(-lijnen) en verlichting door open beplanting op de juiste plekken. - Beplanting bedoeld als afscherming/haag voor fysieke veiligheid moet zeer gesloten zijn. - Voorkom overhangend groen over stoepen en wegen. - Gebruik beplanting die snel sluit, rekening houden met intensieve gebruikswaarde. Grotere plantmaat. - Bewust inzet van beplanting die ontdekken met zintuigen bevordert: voelen/tast, ruiken/geur, zien/zicht, horen/geluid, proeven/smaak (hoger van de grond, ivm uitwerpselen). - Soorten passend bij de aanwezige bodemtype en soorten. Bomen: - Geen giftige soorten.

- Geen bomen die veel vruchten/bessen verliezen, die overlast veroorzaken bij vallen op de grond voor gebruikswaarde en beheer. Wespenoverlast voorkomen. - Geen bomen met doorns, stekels, scherpe bladranden. - Geen bomen die plaaginsecten aantrekken die gezondheidsklachten veroorzaken. - Bomen moet sterk zijn voor spelende kinderen en intensief gebruik, grotere plantmaat. - Bomen moeten volledig uit kunnen groeien in de gewenste groeiplaats conform HIOR. - Bomen moeten geen worteluitlopers maken die overlast kunnen veroorzaken aan speelinrichting. - Beveerd/meerstammig aanplanten waar kan, om speelwaarde te vergroten, rekening houden met ligging en valruimte. - Bomen moeten voldoende schaduw geven voor de speelvoorziening. - Soorten passend bij de aanwezige bodemtype en soorten. Wadi's - Beplanting of gras die geschikt is voor wadi en intensief gebruik, conform HIOR.

5c. Bijlage - Aspecten voor de inrichting van inclusief spelen Inclusief: Gender Uit onderzoek blijkt dat jongens minder buiten spelen dan meisjes (Jantje Beton). Dit verschil wordt met name duidelijk vanaf ongeveer 9 jaar (73% jongens en 27% meisjes) (Gerben Helleman, stadslente). Verschillende factoren dragen hier aan bij. Zo sluit de inrichting van speelplekken vaak te weinig aan bij de het speelgedrag van meisjes, en wordt de speelruimte snel geclaimd door jongens. Ook een beperkte sociale veiligheid heeft bepaald of meiden naar een speelplek toe gaan. Vanaf 8 jaar voelen meiden zich 10 keer meer onveilig op plekken in openbare ruimte. Deze zorg is ook aanwezig bij ouders en opvoeders. Meisjes mogen minder vaak zelfstandig naar een speelplek toe, dit effect wordt vaak versterkt bij gezinnen met een niet-westerse culturele achtergrond. In het ontwerp van een speelplek is het daarom belangrijk dat zowel jongens als meisjes zich welkom voelen. Uit onderzoek blijkt dat zowel meisjes als jongens een groot deel van hun tijd buiten gebruiken om te chillen, te rusten, te praten en naar andere kinderen te kijken. Het is dus belangrijk dat speelruimte hiervoor wordt ingericht. Meisjes geven daarnaast de voorkeur aan rustige en sociale speelvormen en spelen liever in kleine groepjes. Ze gebruiken graag speeltoestellen om te schommelen, te klimmen en te duikelen.

Jongens geven de voorkeur aan actieve, intensieve en ruige spelvormen en spelen het liefst in teamverband. Jongens spelen ook liever op sportvelden. Natuur op een speelplek maakt genderverschillen kleiner. Meiden zoeken graag naar plekken die ze zich eigen kunnen maken, waar ze kunnen experimenteren en op onderzoek uitgaan naar aanwezige flora van fauna. Inclusief: Toegankelijkheid Haarlem maakt voor het herinrichten van speelplekken gebruik van het Samenspeelnetwerk en de 100-70-50 regel. Minimaal één speelplek in elke buurt is volgens deze regel ingericht en wordt als volgt uitvoerbaar: • Iedereen is 100% welkom: een speelplek is voor iedereen toegankelijk en fysiek te bereiken (fysieke speelruimte), daarnaast voelt iedereen zich welkom op de speelplek (sociale programmering en een sociaal veilige inrichting) • 70 % van de speelaanleidingen is bereikbaar voor iedereen: een goed berijdbaar, zichtbaar en voelbaar hoofdpad, - route of speelondergrond verbindt de speelaanleidingen met elkaar en versterkt de zonering. Speelaanleidingen kunnen speel- of sporttoestellen zijn, maar ook speelprikkels in het speellandschap, zoals hoogte verschillen of beplanting. • 50 % van de speelaanleidingen zijn bespeelbaar voor ieder kind en is gericht op ontmoeting en samenspelen. De helft van de speelaanleidingen is ook daadwerkelijk bespeelbaar voor ieder kind.

De bespeelbaarheid is voor ieder kind is uniek Ieder kind moet ongeacht beperking op eigen manier kunnen bewegen, ontdekken en ontmoeten. Een speelplek die aan de voorwaarden 100-70-50 voldoet noemen we een samenspeelplek. Er staat bewust geen 100-100-100. Op samenspeelplekken zoeken we – net als op alle speelplekken – de balans tussen veiligheid en uitdaging. Die balans is voor ieder kind anders. 100% toegankelijk voor iedereen is niet mogelijk én niet wenselijk. 100% welkom is wel mogelijk én noodzakelijk. Een samenspeelplek heeft een goede balans tussen veiligheid en uitdaging. Veiligheid Ordening Overzicht Uniformiteit Vertrouwd Voorspelbaar

Uitdaging Chaos Geen overzicht Variatie Nieuw Verrassend

Ook voor jonge Haarlemmers met een beperking is het belangrijk dat zij dichtbij huis kunnen bewegen, ontdekken en ontmoeten. De beste manier om een speelplek toegankelijk te maken is daar in het ontwerp al rekening mee te houden. Het streven is om kinderen met een beperking zoveel mogelijk mee te laten doen in de gehele speelplek. Dit gaat verder dan toegankelijke speeltoestellen, maar ook speelaanleidingen, (speel)ondergronden, hoogte verschillen en de natuurlijke omgeving geven aanleiding tot bewegen, ontdekken en ontmoeten. Per specifieke beperking zijn unieke aandachtspunten in het ontwerp. Rekening houden met deze aandachtspunten zorgt voor een verrijking van de speelwaarde voor kinderen mét en zonder beperking. Voorbeelden hiervan zijn het stimuleren van de zintuigen in sensorisch spel of een natuurlijke inrichting. Het bewust gebruik van licht, kleur, geluid, tastzin, structuur, geur en snelheid is een verrijking voor iedere jonge Haarlemmer. Bij voorkeur is er in elke buurt minimaal één speelplek die voldoet aan bovenstaande richtlijn op het gebied van bewegen, ontdekken of ontmoeten. Bij een inclusieve speelplek is het altijd belangrijk om te komen tot een goede balans tussen veiligheid en uitdaging. Die balans is voor ieder kind anders. 100% toegankelijk voor iedereen is niet mogelijk én niet wenselijk. 100% welkom is wel mogelijk én noodzakelijk.

De wensen voor toegankelijke speelbehoefte per buurt en wijk kunnen sterk verschillen. Het is niet de vraag óf deze toegankelijk wordt, maar de buurt participeert wel mee over hoe dit ingericht wordt en verdeelt wordt over de buurt.

Fysieke beperking Kinderen met een rolstoel of een andere vorm van beperkte motoriek, hebben baat bij stevige (val)ondergronden en toegankelijke paden. Opvoeders met een kinderwagen of ouderen met een rollator of slecht ter been zijn ook gebaat bij toegankelijke paden. Hoogte verschillen in het ontwerp kunnen al het gevoel van beweging stimuleren. Langs klimmogelijkheden of hoogtes kunnen leuningen of geleide touwen de toegankelijkheid verhogen. Speeltoestellen kunnen toegankelijk gemaakt worden door drempelloze of luie toegang. Een andere optie is de mogelijkheid om onder een toestel door te kunnen. Speelelementen die verhoogd zijn en een rolstoel aan kan schuiven zoals een zandtafel, maken ook spelen toegankelijk, wat doorgaans op de grond of op ooghoogte plaatsvindt. Speeltoestellen die exclusief voor kinderen met een fysieke beperking zijn, worden niet in de openbare ruimte geplaatst, omdat deze niet bijdragen aan samenspelen en inclusie. Visuele beperking Kinderen die slechtziend of blind zijn hebben net als kinderen met een fysieke beperking baat bij een vlakke toegankelijke ondergrond en een herkenbare gidslijn door het gebruik van structuur. Helderheidscontrasten en kleurcontrasten op de speelplek kunnen kinderen met een visuele beperking helpen om het oriënteren makkelijker te maken.

Een natuurlijke inrichting kan mogelijk lastig zijn voor een visuele beperking, omdat bijvoorbeeld groen en hout dezelfde helderheid hebben. Door een duidelijk kleurcontrast in valondergronden en op speeltoestellen bij bijvoorbeeld de in- en uitgang, kunnen kinderen overgangen in spel beter herkennen. Kinderen met een visuele beperking hebben doorgaans een goede tastzin. Het gebruik van verschillende materialen, structuren en reliëf geeft zowel hen als kinderen zonder beperking extra speelwaarde. Verder is ook het gebruik van geluid of muziek maken een goede manier om het ontdekken te verrijken. Auditieve beperking Kinderen die doof of slechthorend zijn oriënteren zich voornamelijk op zicht. Voor hen zijn de zichtlijnen en goede zonering belangrijk omdat zij bijvoorbeeld andere kinderen alleen maar kunnen zien en niet horen aankomen. Het gebruik van licht en kleurgebruik, maar ook geur van de natuurlijk omgeving geeft een verrijking aan het spel van kinderen met en zonder beperking. Cognitieve of neurologische beperking Kinderen met een cognitieve beperking hebben behoefte aan speelaanbod op verschillende vaardigheid niveaus. Als een speelplek goed ingericht is voor verschillende leeftijden, dan is deze ook toegankelijk voor kinderen met een mentale beperking. Een duidelijke zonering helpt hen om veilig en meer geconcentreerd te kunnen spelen.

Kinderen met vormen van autisme of adhd kunnen ook baat hebben bij een goede rustplek op een speelplek, waar ze zich even kunnen terugtrekken en minder prikkels hoeven te verwerken. Ook sensorische speelelementen kunnen zorgen voor een goede prikkelverwerking. Zowel rustplekken als sensorisch spel is een verrijking voor alle kinderen om hun omgeving en zichzelf te ontdekken.

6. Bijlage - Bovenwijkse speel-en sportplekken Haarlem

Speelplek Zaanenpark Kweektuin Schoterbos Nelson Mandelapark t Hoenstraat Sportpark van der Aart Schoteroog Reinaldapark Veerplas Spaarnepark Molenplaspark Aziëpark Roosje Vospad Van Leeuwenhoekpark t Landje S.V. Alliance

Stadsdeel Noord Noord Noord Noord Noord Noord Oost Oost Oost Schalkwijk Schalkwijk Schalkwijk Schalkwijk Zuid-west Zuid-west Zuid-west

Functie bovenwijks bovenwijks bovenwijks bovenwijks bovenwijks bovenwijks bovenwijks bovenwijks bovenwijks bovenwijks bovenwijks bovenwijks bovenwijks bovenwijks bovenwijks bovenwijks

7. Bijlage - Participatie Het deelprogramma Speelvriendelijke stad is een essentieel onderdeel van de Gezonde stad en Buurtgericht ontwikkelen. Omdat het een actualisatie van beleid betreft, is een licht Participatie Inspraak Proces (PIP) gevolgd. Voor de totstandkoming van het deelprogramma zijn de Kinderraad, de Kinderburgermeester en de Jongerenraad betrokken. Andere partijen zoals Spaarnelanden, Buurts en Stichting SportSupport Kennemerland, Platform Groen en Platform Toegankelijkheid zijn ook geconsulteerd. De volgende bevindingen zijn hieruit meegenomen: Samenvatting van bevindingen van de Kinderraad We spelen graag op speelplekken, in de speeltuin, maar ook in de natuur, het park of op de stoep. Er is niet overal genoeg plek om te spelen. We spelen graag samen met vrienden en familie, maar leren ook nieuwe buurtkinderen kennen tijdens het spelen. We houden van tikkertje, klimmen, schommelen, skeeleren, voetballen, stoepkrijten, met water spelen, lummelen, chillen en praten. We missen water, groen, klimbomen, brede stoepen, watertappunt, minibieb, trampoline, natuurspeeltuinen, genoeg toestellen voor verschillende leeftijden, uitdagende/spannende en hoge toestellen, kabelbaan en fiets/skeeleren/stepparcours.

We vinden het belangrijk dat iedereen zich welkom voelt op een speelplek doordat; er voor iedereen iets leuks is om te spelen (handicap, jongens/meisjes, jong/oud, ouders); er genoeg aanbod is zodat er geen ruzie is, iedereen er goed kan komen door rolstoelvriendelijke ondergrond, geen hekken rondom geplaatst worden zodat het er gastvrijer uitziet, de speelplek op een handige plek is zodat er geen overlast is en er goed schoongemaakt wordt. We kunnen het beste meedenken over speelruimte door een brief in onze buurt te sturen, langskomen op scholen of op (speel)plekken te vragen waar veel kinderen zijn. Samenvatting van de van bevindingen van de Jongerenraad We zijn graag buiten in het park, in de stad, op een plek om te rusten/chillen/praten, op een sportplek of waar (sport)activiteiten worden georganiseerd. We spreken af met vrienden of familie. We spelen niet allemaal meer, maar we zijn graag buiten om te lezen, praten, zitten, chillen, wandelen, rondhangen, voetballen en basketballen.

We missen grote groene parken met veel banken; rustige mooie plekken; goede verlichting; meer natuurlijk toezicht; veilige fietsroutes; goede eetplekken; rookruimte apart van (rookvrije) speelplekken, een buurthuis dat tot laat open is; duck-outs of hangplekken; legale graffitiplekken; skateplekken; hoge schommels en steile klimtoestellen of -muren; freerun/parcourplek; goede sportplekken om gevarieerd te sporten, te voetballen (met kunstgras)of basketballen; een Cruyffcourt in elke wijk; georganiseerde activiteiten en evenementen; en laagdrempelige jongerenwerkers. We vinden het belangrijk dat buitenruimte schoon en veilig is; toegankelijk is voor zoveel mogelijk mensen, er genoeg ruimte is voor iedereen, er minder discriminatie is en dat er politie beschikbaar is. We kunnen het beste meedenken door een brief te sturen in onze buurt, online vragenlijst verspreiden via social media en scholen of de Jongerenraad gaat zelf langs de scholen om jongeren om hun mening te vragen. Samenvatting van de bevindingen van Platform Groen Wij zijn blij dat het Speelruimtebeleid wordt geactualiseerd en we pleiten voor een sterke nadruk op groen/blauwe aspecten, met natuurspeeltuinen als voorkeursvorm. Dit is essentieel in een versteende stad met beperkte ruimte.

Belangrijkste aanbevelingen: ▪ Geef voor ruimtelijke en civiele projecten per locatie aan welke speelruimte nodig is, voor welke doelgroep.

▪ Zorg voor voldoende omvang van groen om hittestress te verminderen, water te bergen en biodiversiteit te bevorderen. ▪ Speelplekken dragen bij aan gezonde leefomgeving. Verbind speelplekken met thema’s als hittestress en wateroverlast; ontwerp groen met voldoende impact. ▪ Begin met omgekeerd ontwerpen vanuit gezondheid en natuurlijke structuren zoals groen, water en speelaanleidingen. ▪ Breng lokale behoeften aan ontmoetingsplekken in kaart, afgestemd op bewoners en gezinnen. ▪ Richt speelterreinen ecologisch in, met maximale bijdrage aan biodiversiteit en positieve effecten ▪ Pas deze 3-30-300 richtlijn toe bij inrichting van speelplekken en verbind ontbrekende schakels in groene routes. ▪ Platform Groen biedt expertise aan bij inrichting van speelterreinen en vergroening van schoolpleinen. Samenvatting van de bevindingen Ambassadeurs van Toegankelijkheid Wij kunnen ons vinden in het geactualiseerde Speelruimtebeleid. We zien toegankelijkheid en inclusiviteit op verschillende plekken terugkomen. Voor de uitvoering van het (her)inrichten van inclusieve speelruimte zien wij nog puntjes op de i, waar wij in de toekomst graag op willen adviseren. Een ideale inclusieve speelplek is volgens ons een toegankelijke, groene en veilige plek waar iedereen zich welkom voelt – jong en oud, mensen met en zonder beperking, ongeacht afkomst, gender of achtergrond.

Een inclusief ontwerp, gaat verder dan het plaatsen van één nestschommel of een ander toegankelijk toestel. Een ruimte is écht geschikt voor mensen met een beperking, als uitdaging én rust geboden wordt, met ruimte om actief te spelen én om te ontspannen of te kletsen. Met veel groen, zodat de plek rust uitstraalt en bijdraagt aan een gezonde leefomgeving. Een inclusieve speelplek is niet alleen een plek om te spelen, maar ook om elkaar te ontmoeten, tot rust te komen en samen te genieten van de natuur. Een plek waar iedereen zich gezien en welkom voelt. Belangrijkste aanbevelingen: ▪ Het belangrijkste van een inclusieve speelplek is samen spelen: kinderen met en zonder beperking kunnen samen spelen, ouders kunnen meespelen of begeleiden. ▪ Creëer speelmogelijkheden voor alle leeftijden, inclusief volwassenen met een verstandelijke beperking. ▪ Maak een inclusief ontwerp met speelvoorzieningen voor fysieke, verstandelijke en visuele beperkingen. ▪ Zorg voor rustpunten en zitplekken voor ontspanning, toezicht en ontmoeting. ▪ Groene inrichting met bomen, biodiversiteit en een rustgevende uitstraling. ▪ Zorg voor toegankelijke paden zonder zand, breed genoeg voor rolstoelen en rollators, met kleurcontrast voor visueel beperkte kinderen.

▪ Denk aan voorzieningen zoals openbare (gehandicapten)toiletten, sensorisch materiaal, speeltafels en ruimte voor toegankelijke sport, een luie trap voor glijbanen etc. ▪ Extra aandacht voor kinderen met angsten, ouderen met rollators en mensen met een visuele beperking ▪ Zorg voor veilige bereikbaarheid met goede oversteekplaatsen en zonder afsluitende hekken. Voorkom zoveel mogelijk een hek, dat beperkt het gevoel van welkom voelen. ▪ Maak gebruik van de expertise van organisaties die zich inzetten voor inclusief en toegankelijk spelen.

Samenvatting van de bevindingen van Stichting SportSupport Kennemerland Stichting SportSupport Kennemerland kan zich vinden in de strekking van het geactualiseerde beleid. De betrokkenheid van Stichting SportSupport Kennemerland komt vooral aan bod op het moment dat er fysieke aanpassingen aan speel- en sportlocaties worden voorzien. De expertise van Stichting SportSupport Kennemerland wordt betrokken bij het ontwerpproces van een speel- of sportlocatie. Daarnaast werkt Stichting SportSupport Kennemerland samen met de gemeente in het betrekken van jongeren in de participatiefase van uitvoeringsprojecten, zodat een zo groot mogelijk deel van de totale doelgroep, mee kan participeren. Samenvatting van de bevindingen van Buurts Buurts herkent zich in het geactualiseerde Speelruimtebeleid. De voornaamste inzet van Buurts vindt plaats tijdens de uitvoering richting een Speelvriendelijke Stad. Tijdens uitvoeringsprojecten zal Buurts daarom op verschillende manieren met de gemeente optrekken. Daarnaast organiseert Buurts activering en sociale programmering voor jonge Haarlemmers en volwassenen rondom buitenspelen. In wijkcentra en met de wijkteams zorgen we voor verbinding in de buurt en kunnen we jonge Haarlemmers, volwassenen en omwonenden betrekken bij participatie van uitvoeringsprojecten.

In onze rol als beheerder van een aantal speeltuinverenigingen dragen wij bij aan de fysieke speelruimte van Haarlem. Samenvatting van de bevindingen van Spaarnelanden Spaarnelanden staat achter de richting van het nieuwe beleidsplan Spelen voor de gemeente Haarlem. Een beleid dat aansluit bij de ontwikkelingen op speelgebied en ruimte geeft aan inclusief en natuurlijk spelen en dus speelruimte voor alle jonge Haarlemmers. Onderdeel van het beleid is een uitvoeringsplan waarin wordt verwezen naar nog te ontwikkelen beheer en onderhoudsafspraken. Dit is een ontzettend belangrijk onderdeel, wij voorzien namelijk een verandering van onze werkzaamheden en moeten hier zorgvuldig op kunnen inspelen en onze organisatie en werkwijze hierop kunnen aanpassen.

Dit is een uitgave van gemeente Haarlem 18 november 2025

Tekst: Sophie Bodeving, Marie-Thérèse Tetteroo-Mathijsen Fotografie: Beeldbank, gemeente Haarlem Ontwerp: Drukwerk: ________________________________ Postbus 511 2003 PB Haarlem Tel. 14 023 haarlem.nl 18

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/16301009/1