3 Bijlage bij bijlage 1 Leidende principes

Participatie Haarlem

De gemeente wil goed samenwerken met de inwoners, ondernemers en partners in buurten en wijken. We halen in een vroeg stadium ideeën, wensen en belangen op. We zetten ons in om dat zo

Leidende principes

inclusief mogelijk te doen. We vragen inwoners en ondernemers ook zelf met initiatieven te komen voor de grote opgaven, zoals de energietransitie of de mobiliteitstransitie. De kaders die de gemeenteraad

geeft zijn hierbij leidend. Participatie leidt niet altijd tot een volledig gedragen besluit. Regelmatig wordt niet tegemoet gekomen aan alle verschillende belangen van inwoners en belanghebbenden.

Wat is daarvoor nodig?

Starten met oriënterende gesprekken: initiatieffase

Voor de verschillende vormen van participatie is een participatiewijzer en ondersteuning vanuit de Democratiewerkplaats.

Participatie in Haarlem kent verschillende vormen: soms neemt de gemeente initiatief en vragen we bewoners mee te doen (burgerparticipatie) soms nemen bewoners initiatief en wordt de gemeente gevraagd mee te doen (overheidsparticipatie). Bij burgerparticipatie starten we met een initiatieffase; we voeren oriënterende gesprekken met betrokkenen.

De mate van invloed • De gemeente heeft de verantwoordelijkheid voor kwetsbare groepen in de samenleving. Dit staat soms op gespannen voet met de belangen van de omgeving. We organiseren bij die opgaven alleen de participatie op de uitvoering. • Bij stedelijke vraagstukken met belang voor de hele stad bepaalt de gemeente de kaders. We halen dan ideeën en reacties op om onze besluiten beter te maken. • Bij onderwerpen die direct en uitsluitend in de leefomgeving van bewoners spelen kunnen we vormen van zeggenschap bij de buurt neer leggen om zo eigenaarschap en gedeelde verantwoordelijkheid te stimuleren.

Participatieparagraaf en participatieverslag Voor participatie waarbij we als gemeente aan zet zijn streven we transparante procedures na. Beleid wordt beter als belangen in beeld zijn zodat deze zorgvuldig kunnen worden afgewogen. En beleid wordt effectiever als bewoners ook inzien dat hun belangen en zorgen zijn herkend en zorgvuldig zijn meegewogen. Dit vraagt om een zorgvuldig en transparant proces en om duidelijke communicatie en terugkoppeling over dat proces.

We stellen bij bestuurlijke besluiten een participatieparagraaf op waarin staat óf en zo ja hoe de participatie plaatsvindt: a het niveau (meeweten, meedenken, meedoen, meebeslissen) en het doel van de participatie; b de kernvragen, de beïnvloedingsruimte en/of de inhoudelijke, financiële, procedurele en overige kaders voor de participatie en de wijze waarop deze kaders vooraf met de deelnemers worden gecommuniceerd; c de wijze waarop en het tijdvak waarin de deelnemers hun inbreng kunnen leveren; d de wijze waarop democratische waarden zoals inclusie, dialoog en transparantie zijn geborgd; Bij een volgend bestuurlijk besluit is een e participatieverslag onderdeel van de bestuurlijke stukken.

Actief op zoek naar het stille midden We erkennen dat er meer gesprekspartners in de wijk zijn dan voorheen en richten daar onze werkwijzen op in. Het is een doel op zich om bij participatie groepen te betrekken die zich minder snel laten horen: het stille midden, afhakers, jongeren. Zo kunnen we beter de kennis, informatie en ervaring van álle inwoners in de stad benutten en zo de kwaliteit van besluiten verhogen.

Netwerken en gebiedsteams De gemeente werkt van buiten naar binnen en van Nee tenzij naar Ja mits.

Er is een afwegingskader om, afhankelijk van type vraagstuk, de mate voor invloed te bepalen. De experimenten vanuit het programma Nieuwe Democratie die succesvol zijn bestendigen we, zoals wijkbudgetten.

We experimenteren met andere inzet van (communicatie-)middelen om onze inwoners te bereiken bij de processen die we organiseren. We nodigen niet alleen uit om mee te doen aan participatieprocessen, maar gaan ook naar de doelgroepen toe. Erop af. Naar zelforganisaties, jongerenclubs, scholen, pleinen: daar waar mensen samenkomen. Hiervoor reserveren we extra tijd en capaciteit.

We richten de organisatie zo in dat we initiatieven uit de stad kunnen faciliteren en trainen onze medewerkers op werken vanuit vertrouwen, betrouwbaar zijn en snel en simpel zijn waar het kan, en persoonlijk waar het hoort.

Participatie Haarlem

Van stad naar buurt

comments-question

person-chalkboard

bullseye-arrow

lines-leaning

sitemap

people-group

timeline-arrow

comment-question

rotate-left

file-signature

Type vraagstuk

Voorbeeld

Doel van de participatie

Effect

Mate van invloed

Type activiteiten

Proces

Vraag

Terugkoppeling

Wie besluit?

Meeweten, meedenken, meedoen en meebeslissen

Ook afhankelijk van de doelgroep

Opgaven waarvoor de gemeente een zorgplicht heeft / wil hebben Uitvoering vast­ gesteld beleid in de openbare ruimte Stedelijke opgave Beleids­ vraagstukken

Stedelijk en wijkgericht Plannen en projecten

Wijkgericht

Wijkgericht Bewoners­initiatief

Wijkgericht Ontwikkelaar in het kader van de omgevingswet

Opvang verslaafden Opvang daklozen ■ Opvang statushouders ■

■

■

■

Noodzakelijk onderhoud gecombineerd met vastgesteld beleid

Mobiliteitsbeleid Omgevingsvisie ■ WMO verordening ■ Cultuurplan ■

■

■

■

Omgevingsplan Stedenbouwkundig programma van eisen ■ Inrichting van wegen, buurten, pleinen en parken ■

■

■

WOP (wijkontwikkelproces) ■ Wijkaanpak Rozenprieel ■ Kleinschalige groeninitiatieven ■

Ramplaan Spaargas ■ Posthuis ■ Kweektuin ■ Wijkbudget ■

■

■

■

■

Sonnenborn

■

Geen participatie, wel communicatie/ meeweten

Geen participatie, wel communicatie/ meeweten

Verhogen van de kwaliteit van een besluit

Bouwen aan draagvlak voor een besluit en gebruik maken van de kennis en kunde uit de stad (Gedeeld) eigenaar­schap (en daarmee bouwen aan vertrouwen)

Eigenaarschap en zeggenschap overdragen

Bouwen aan draagvlak en gebruik maken van de kennis uit de stad

■

■

Informatie moet zorgen en vragen omgeving adresseren

Informatie moet zorgen en vragen omgeving adresseren

Meer ervaren legitimiteit ■ Transparantie voor bestuurlijke keuzes ■

■

■

■

Betrokkenheid inwoners bij de ontwikkeling van de stad

Verantwoordelijk voor de eigen leefomgeving

Verantwoordelijk voor de eigen leefomgeving

Meer draag­vlak voor plan ■ Inwoners voelen zich gehoord en betrokken ■

Meeweten over de locatiekeuze ■ Meedenken over de uitvoering ■

Informatiebijeenkomst Instellen klankbordgroep omwonenden ■ Projectpagina haarlem.nl ■

■

■

■

Meeweten

■

■

Meedenken

■

Informatiebijeenkomst

Informatiebijeenkomsten Fysieke en digitale plek om ­reacties te geven ■ Projectpagina haarlem.nl ■ Expertmeeting ■ Enquête ■ Aanwezig daar waar betrok­ kenen zijn (markt etc.) ■ Vaker met gerichte groep ■ Met professionele partners ­(sociaal domein)

■

■

■

■

Meedenken en/of doen

Zie boven Ontwerpatelier ■ Wijkwandeling ■ ■

■

■

Meedoen en/of meebeslissen

Overheidsparticipatie

Zie boven Bijeenkomsten met als doel: gedeeld kennisniveau ■ Ontwerpsessies ■ Meer één op één ■ Relatiegericht ■

Democratisch wijkbudget Uitdaagrecht ■ Maatschappelijke initiatieven

Meedenken

■

Voor ontwikkelaars is een folder beschikbaar op welke wijze zij vorm kunnen geven aan de participatie

Agenda wordt bepaald door de gemeente

Agenda wordt bepaald door de gemeente ■ Gemeente kan uitnodigen tot ­meedenken op inrichting proces

■

■

■

■

Agenda wordt bepaald door de gemeente

■

■

■

Agenda van de klankbordgroep kan gezamenlijk worden bepaald

Gezamenlijke verantwoordelijkheid voor het proces

Bij grote projecten met een gedeelde verantwoordelijkheid van gemeente en initiatiefnemers wordt een samenwerkingsovereenkomst afgesloten over eigenaarschap en zeggenschap initiatiefnemers

Bij buitenplanse activiteiten toet­ sing participatie door gemeente ■ Initiatiefnemer is verantwoordelijk voor het proces ■

■

■

■

■

■

■

■

Uitvraag aan omgeving waar gemeente rekening mee moet houden bij realisatie van de voorziening

■

Altijd d.m.v. notulen en verslagen

Zorgen en vragen horen en beantwoorden

Reacties, e ­ rvaringen en ideeën

Problemen, oplossingen, dilemma’s, belangen

■

■

Altijd door ­gemeente in e­en participatie­ verslag

Altijd door ­gemeente in een participatie­ verslag

Vraag wordt gezamenlijk bepaald

Bestuur

■

Bestuur

■

Bestuur

■

Bestuur

■

Agenda ­bepaalt door initiatiefnemer(s)

Agenda bepaalt door initiatiefnemer(s)

■

■

■

Participatie­ verslag bij vergunnings­ aanvraag

Bestuur besluit over de kaders, uitkomst ligt bij de wijk

Bewoners