3 Bijlage b Nota van Zienswijzen

(Bijlage b Nota van Zienswijze bij Vaststelling Bestuurlijke Agenda Vliegverkeer Schiphol 2025-2030)

Aan: Leden van het college van B&W

Datum: 10 november 2025 Betreft: Reactie zienswijzen concept Bestuurlijke Agenda Vliegverkeer Schiphol 2025-2030

Geachte leden van het college van B&W en de gemeenteraad, In het voorjaar van 2025 informeerden wij u over de concept Bestuurlijke Agenda Vliegverkeer Schiphol 2025-2028. De Bestuurlijke Agenda is een samenwerking tussen negen gemeenten; Alkmaar, Bergen, Beverwijk, Castricum, Haarlem, Heemskerk, Heiloo, Uitgeest en Velsen. In de agenda beschrijven de samenwerkende gemeenten de gemeenschappelijke belangen en prioriteiten om een bijdrage te leveren aan het herstellen van de balans. Wij boden de concept Bestuurlijke Agenda aan om raden en colleges in de gelegenheid te stellen hierop een zienswijze in te dienen. Wij ontvingen zienswijzen van twee colleges en zeven gemeenteraden. Om u actief te informeren, sturen wij u de vastgestelde Bestuurlijke Agenda toe, alsook een overzicht met de ontvangen zienswijzen. Via onderstaande reactie zetten wij gebundeld uiteen op welke wijze wij alle zienswijzen appreciëren. Onder aan onze reactie leest u een overzicht van alle ingediende zienswijzen.

Reactie op zienswijze Gezondheid Huidige inzet In de conceptversie van de Bestuurlijke Agenda stond beschreven dat onze inwoners overlast (kunnen) ervaren van vliegverkeer/-lawaai en dat dat hun gezondheid (negatief) beïnvloedt. Twee van de meest prominente factoren die bijdragen aan deze gezondheidsimpact zijn geluidsoverlast en luchtkwaliteit. In de Bestuurlijke Agenda staat beschreven dat de focus dient te verschuiven van minder hinder naar een gezonde leefomgeving: er moet aandacht zijn voor het verminderen van niet alleen de negatieve effecten van geluid, maar ook voor de negatieve gezondheidseffecten van luchtvaart op mens, milieu en natuur. Met onze Bestuurlijke Agenda pleiten wij voor normen voor alle emissies van vliegverkeer. We roepen op om gezondheidsadviezen een centrale plek te geven binnen toekomstige ontwikkelingen en daarmee adviezen en resultaten uit onderzoeken van de GGD Kennemerland en GGD Nederland in de afweging van maatregelen mee te nemen. De regio zal hiervoor aandacht vragen aan de diverse bestuurlijke tafels. BEZOEKADRES BEZOEKADRES POSTADRES

Stationsplein 48b, 1948 LC Beverwijk Koetserstraat 2a, 1531 NX Wormer Postbus 325, 1940 AH Beverwijk

0251-263 863 info@odijmond.nl

www.odijmond.nl

Zienswijzen De gemeenteraad van Castricum verzoekt via een zienswijze de inzet te richten op niet alleen hinder maar vooral ook gezondheidswinst; gezondheid dient kaderstellend te zijn. De gemeenteraad van Heiloo pleit ervoor dat de gezondheid van inwoners in de regio Schiphol te allen tijde zwaarder weegt dan economische belangen, ook wanneer dat ten koste gaat van het behoud van de hub-functie in de huidige vorm en omvang. Zij stellen dat gezondheid erkend dient te worden als een kernwaarde en leidend principe in het luchtvaartbeleid Tekstuele aanpassing in de definitieve versie Hoewel deze aanscherping maar door twee gemeenten is ingediend, ligt toch het voorstel voor om de inzet op dit onderwerp aan te scherpen. Eén die past in de lijn van de agenda. Recent is een samenwerkingsagenda voor 2025 opgesteld door de GGD Kennemerland, GGD ZaanstreekWaterland, Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied en Omgevingsdienst IJmond. De agenda zal in 2026 en 2027 worden voortgezet en geactualiseerd. Vliegverkeer is hierin als onderwerp opgenomen, wat een ingang geeft om dit thema op het niveau van gezondheid in gezamenlijkheid met de vier partijen op te pakken. De GGD-en spelen een cruciale rol in het in kaart brengen van gezondheidsklachten en daarmee de gezondheidseffecten van vliegverkeer.

Aan de hand van de periodieke gezondheidsmonitor is er beeld bij de mate van hinder en slaapverstoring binnen onze regio als gevolg van het vliegverkeer. De aanpassing betekent concreet dat •

De centrale doelstelling wordt aangevuld met de zin: Gezondheid als centraal uitgangspunt bij het afwegen van belangen en maken van beleid, beslissingen of plannen.

•

Verder krijgt de Bestuurlijke Agenda een extra hoofdstuk (hoofdstuk 7.1), die specifiek ingaat op gezondheid.

Meer rust in de nacht Huidige inzet Meer rust in de nacht via; •

Inzet op een aaneengesloten periode van rust van tenminste 5 uur.

•

Geen toename van de geluidsbelasting in de randen van de nacht.

•

Weren van lawaaiige vliegtuigen in de nacht.

•

Heropening ARTIP2C

Zienswijzen De gemeenten Bergen, Heiloo, Uitgeest en Velsen kunnen zich vinden in de voorgestelde inzet, onder meer doordat zij op dit onderwerp geen (aanvullende) zienswijze indienden. De gemeente Castricum kan zich vinden in een nachtsluiting met een aaneengesloten periode van 5 uur, maar wil de inzet aanscherpen met 'het verminderen van de geluidsbelasting in de randen van de nacht.' De gemeente Alkmaar wil de inzet ‘verlichten’ door van Schiphol te vragen de vluchten in de nacht (dus de periode tussen 11 uur 's avonds en 7 uur 's ochtends) te minimaliseren, teneinde

2/15

geluidsoverlast voor inwoners van Alkmaar en de dorpen in het zuiden van de gemeente zo veel mogelijk te beperken. De gemeenten Beverwijk, Haarlem en Heemskerk willen de inzet verscherpen door te kiezen voor een volledige nachtsluiting (van 23.00 – 7.00 uur). Alleen een volledige nachtsluiting draagt bij aan de verbetering van de kwaliteit van de leefomgeving voor onze inwoners. Tekstuele aanpassing in de definitieve versie Vanuit het bestuurlijke gesprek over de diverse zienswijzen kozen de samenwerkende gemeenten om vast te houden aan de beschreven inzet in de agenda. Voor alle negen gemeenten geldt dit voorstel voor op de korte termijn - en gezien het gesprek binnen de sector over een nachtsluiting van 5 uur - minimaal haalbaar en realistisch. Gelijktijdig heeft een aantal gemeenten de voorkeur om hoger in te zetten via verdergaande maatregelen, specifiek een volledige nachtsluiting. Vanuit het overleg wordt geconcludeerd dat die overleggen op andere plekken plaatsvinden dan binnen dit samenwerkingsverband. Bijvoorbeeld aan de tafel waar gemeenten samen schreven aan een position paper nachtsluiting. Wel bespreken de samenwerkende gemeenten dat daar binnen de samenwerking transparant en open over gecommuniceerd moet worden.

Lelystad Airport Huidige inzet In de conceptversie van de Bestuurlijke Agenda stond beschreven dat de opening van Lelystad Airport kan bijdragen om het aantal nachtvluchten op Schiphol te verminderen door bepaalde vluchten, zoals vakantievluchten naar Lelystad Airport te verplaatsen. Wel met de kanttekening dat de balans economie/gezondheid ook hier zwaar weegt. Zienswijzen De raad van Alkmaar spreekt zich, via een zienswijze, expliciet uit voor de openstelling van Lelystad Airport en de kansen die dat biedt in het verplaatsen van vluchten van Schiphol naar Lelystad. De gemeenten Bergen, Castricum, Heiloo en Uitgeest zijn hier niet op ingegaan en stemmen daarmee in met de beschreven inzet in de Bestuurlijke Agenda. De raad van Haarlem, alsook de colleges van Beverwijk en Heemskerk vinden opening van Lelystad Airport niet gewenst. Zo stelt Beverwijk dat opening van Lelystad Airport, zonder maatregelen te treffen om de geluidsbelasting en uitstoot van schadelijke stoffen te minimaliseren, kan leiden tot uitbreiding van het aantal vluchten en daarmee extra hinder in de gehele regio en/of verplaatsing van hinder. Voor Velsen geldt dat opening van Lelystad Airport voor de gemeente Velsen alleen van toegevoegde waarde als de luchthaven dient als overloopluchthaven voor vakantievluchten die anders op Schiphol zouden plaatsvinden.

Veelal vluchten die in de nacht en randen van de nacht worden afgewikkeld. Velsen is alleen voorstander van de opening van Lelystad Airport als dit leidt toe een evenwichtige afname van het aantal vliegbewegingen op Schiphol. Tekstuele aanpassing in de definitieve versie In het bestuurlijke gesprek over de ingediende zienswijzen kwam naar voren dat de negen gemeenten verschillend (zowel constructief als kritisch) kijken naar de opening van Lelystad

3/15

Airport. Wel zijn de negen gemeenten het erover eens dat randvoorwaardelijk moet zijn dat, als Lelystad Airport open gaat, het moet bijdragen aan vermindering van de druk op de regio door onder meer een evenwichtige afname van het aantal vliegbewegingen op Schiphol. Dit kan worden gerealiseerd doordat vluchten, die minder relevant zijn voor de hub-functie en nachtvluchten, zoals vakantievluchten, naar Lelystad Airport worden verplaatst. Volgens de gemeenten Alkmaar, Castricum en Heiloo kan opening van Lelystad Airport hieraan bijdragen. De overige gemeenten nemen hierop nog een voorbehoud; zij willen dat allereerst een impactanalyse wordt uitgevoerd waarin alle maatregelen en wijzigingen rondom de inzet van Lelystad Airport als totaalpakket worden verwerkt. Bijvoorbeeld welke vluchten worden verplaatst van Schiphol naar Lelystad Airport en wat dit betekent voor het aantal vluchten op Schiphol. Pas wanneer dat beeld volledig is, kan worden getoetst of aan de randvoorwaarden wordt voldaan en een afgewogen keuze gemaakt worden. Daarom blijven de negen gemeenten via de interbestuurlijke samenwerking met IenW in gesprek over de impact van de opening van Lelystad Airport voor handelsverkeer. De teksten over Lelystad Airport zijn hierop aangescherpt.

Verlengen agenda van 2028 naar 2030 Tekstuele aanpassing in de definitieve versie De samenwerkende gemeenten kiezen ervoor om de periode waarop deze agenda betrekking heeft te verlengen van 2028 naar 2030. Met het vaststellen van de Bestuurlijke Agenda leggen we de gezamenlijke prioritaire inzet vast. Gemeenten kunnen daar individueel vanaf wijken, in overleg met de samenwerkende gemeenten. De agenda legt de prioriteiten vast conform de ontwikkelingen anno 2025. Nieuwe ontwikkelingen, bijvoorbeeld n.a.v. het nieuwe kabinetsbeleid kan vragen om de prioriteiten te herbezien. In overleg met de portefeuillehouders binnen de samenwerking kan dat tussentijds.

Afsluitend Wij willen de gemeenteraden en colleges danken die een zienswijze indienden. Wij concluderen dat het onderwerp, maar vooral de balans tussen het belang van een internationale luchthaven voor Nederland en de kwaliteit van de leefomgeving voor onze inwoners, nog steeds volop op de agenda staat bij onze gemeenten. Met deze Bestuurlijke Agenda zijn wij in staat om - gezamenlijk en daarmee nadrukkelijk - onze uitgangspunten richting een gezonde leefomgeving uit te dragen aan de diverse (bestuurlijke) overlegtafels. Uiteraard blijven wij u periodiek over dit onderwerp en de voortgang van deze Bestuurlijke Agenda informeren. Met vriendelijke groet,

René Oud Voorzitter samenwerking Vliegverkeer Schiphol Alkmaar-BUCH-Haarlem-IJmond Wethouder gemeente Uitgeest

4/15

Overzicht zienswijzen Alkmaar Zienswijze gemeenteraad Besluit: 1. Een zienswijze in te dienen op het concept van de Bestuurlijke Agenda Vliegverkeer, inhoudende de volgende uitspraken: • Van Schiphol wordt gevraagd zich te houden aan de geldende wet- en regelgeving op het gebied van milieu, bovenwettelijke eisen worden niet gesteld; • De Minister van I&W wordt gevraagd te werken aan actuele normen voor geluidemissie van vliegverkeer, die kunnen worden vertaald in vergunningvoorschriften; • Bij de actualisering van het Luchthavenindelingsbesluit Schiphol, wordt de Minister van I&W gevraagd zorg te dragen voor een hogere aanvliegroute boven de gemeente Alkmaar. • Het belang van de economische waarde van Schiphol voor de gemeente en de regio Alkmaar worden onderkend; • De raad is voorstander van het openstellen van luchthaven Lelystad; • Van Schiphol wordt gevraagd de vluchten in de nacht (dus de periode tussen 11 uur 's avonds en 7 uur 's ochtends) te minimaliseren, teneinde geluidsoverlast voor inwoners van Alkmaar en de dorpen in het zuiden van de gemeente zo veel mogelijk te beperken. 2. Voor het overige in te stemmen met het concept van de Bestuurlijke Agenda Vliegverkeer.

Appreciatie en (eventuele) verwerking zienswijze • Geen bovenwettelijke eisen Het niet stellen van bovenwettelijke eisen ligt in het geval van de bestuurlijke agenda lastig, ook omdat we zien dat de huidige wettelijke eisen een negatieve impact hebben en kunnen hebben op de gezondheid. Zowel de huidige inzet van de agenda, alsook de zienswijzen van de overige gemeenteraden vragen om een inzet die gericht is op aanpassingen van bestaande regelgeving; scherpere normen voor geluid, minder hinder in de nacht, verbetering luchtkwaliteit. De insteek van de Bestuurlijke Agenda is om gesprekspartner te zijn en blijven richting IenW en overige stakeholders. Daarmee is de inzet beschreven als inzet waarover we in dialoog willen en niet inzet die we eisen. Wijziging in agenda: geen. • Actuele normen voor geluidemissies Hoofdstuk 7.2.1 onderschrijft deze zienswijze. Wijziging in agenda: geen. Is al onderdeel van de Bestuurlijke Agenda. • Hoger aanvliegen Het hoger aanvliegen maakt onderdeel uit van het pakket aan maatregelen binnen de luchtruimherziening (Voorkeursbesluit). In verband met veiligheidseisen kan de maatregel niet eerder worden ingevoerd. Extra inzet, anders dan nauwlettend volgen, op dit onderdeel is niet nodig. Wijziging in agenda: aan de agenda is toegevoegd dat het hoger aanvliegen als een van de belangrijke maatregelen gezien wordt om de hinder te reduceren.

De regio ziet erop toe dat deze maatregel ook in het definitieve pakket binnen de luchtruimherziening terugkomt.

5/15

• Openstellen Lelystad Airport Binnen de samenwerking van de negen gemeenten wordt verschillend (zowel constructief als kritisch) gekeken naar de opening van Lelystad Airport. Wel zijn de negen gemeenten het erover eens dat randvoorwaardelijk moet zijn dat, als Lelystad Airport open gaat, het moet bijdragen aan vermindering van de druk op de regio door onder meer een evenwichtige afname van het aantal vliegbewegingen op Schiphol. Een aantal gemeenten is voor opening van Lelystad Airport, de overige gemeenten willen de haalbaarheid en de impact daarvan op de Schipholregio, maar ook op de regio nabij Lelystad Airport via een impactanalyse uitgewerkt zien worden. Pas wanneer dat beeld volledig is, kan worden getoetst of aan de randvoorwaarden wordt voldaan en kan een afgewogen keuze gemaakt worden. Wijziging in de agenda: Alle onderdelen over Lelystad Airport zijn hierop aangepast. • Minimaliseren vluchten in de nachtperiode Vanuit de samenwerking tussen de negen gemeenten is, alle zienswijzen overwegend, gekozen om vast te houden aan de eerder gekozen doelstelling: een gedeeltelijke nachtsluiting van tenminste 5 uur.

Omdat de regio komende jaren gezondheid als centraal uitgangspunt meeneemt bij het afwegen van belangen en maken van beleid, beslissingen of plannen rondom vliegverkeer, is de inzet op dit onderwerp verscherpt van geen toename naar vermindering van de geluidsbelasting in de randen van de nacht. Wijziging in agenda: De Bestuurlijke Agenda is aangepast op dit onderdeel

Bergen Zienswijze gemeenteraad Besluit: Geen aanleiding te zien voor het afgeven van een zienswijze op de concept Bestuurlijke Agenda Vliegverkeer Schiphol 2025-2028. Appreciatie en (eventuele) verwerking zienswijze • N.v.t.

Beverwijk Zienswijze college B&W Het college besluit: • Kennis te nemen van de concept Bestuurlijke Agenda Vliegverkeer Schiphol 2025-2028; • De bij ‘motivering voorgesteld besluit’ beschreven zienswijze op de Bestuurlijke Agenda Vliegverkeer Schiphol 2025-2028 in te dienen bij het regionale bestuurlijke overleg Vliegverkeer Schiphol Alkmaar-BUCH-Haarlem-IJmond. Het college besluit een zienswijze in te dienen op de Bestuurlijke Agenda Vliegverkeer Schiphol 2025-2028. Zij dient de zienswijze in bij het regionale bestuurlijke overleg Vliegverkeer Schiphol Alkmaar-BUCH-Haarlem-IJmond. De zienswijze heeft betrekking op de onderwerpen nachtvluchten en opening van Lelystad Airport. Meer specifiek: • M.b.t. nachtvluchten: het college zet in op een periode van rust gedurende de gehele nacht door een nachtsluiting van 23.00 – 7.00 uur. Een gedeeltelijke nachtsluiting van 12.00 – 05.00 uur, zoals opgenomen in de Bestuurlijke Agenda, kan leiden tot het extra

6/15

belasten van de randen van de nacht (23.00 – 00.00 uur en 05.00 – 07.00 uur). Uit onderzoek van de GGD (2020) blijkt o.a. dat slaapverstoring met name plaatsvindt aan de randen van de nacht en piekbelasting (in de vroege ochtend) een grote impact heeft op de slaapverstoring; dit houdt in dat een enkel moment van geluidsbelasting in de nacht al tot (ernstige) slaapverstoring kan leiden. Juist een volledige nachtsluiting draagt daarom bij aan de verbetering van de kwaliteit van de leefomgeving voor onze inwoners.

•

M.b.t. opening Lelystad Airport: Het college van Beverwijk is geen voorstander van opening van Lelystad Airport. Het college pleit voor effectieve maatregelen in deze regio die de kwaliteit van de leefomgeving verbeteren. Opening van Lelystad Airport is daarin voor nu niet relevant, omdat het juridisch niet mogelijk is om vluchten van Schiphol (verplicht) te verplaatsen naar Lelystad Airport, dit geldt ook voor nachtvluchten. Er bestaan wel stimuleringsmaatregelen, maar gezien het businessmodel van charters en vakantievluchten lijkt vrijwillige verplaatsing van nachtvluchten op Schiphol naar dagvluchten op Lelystad niet kansrijk. Daarnaast kan opening van Lelystad Airport, zonder maatregelen te treffen om de geluidsbelasting en uitstoot van schadelijke stoffen te minimaliseren, leiden tot uitbreiding van het aantal vluchten en daarmee extra hinder in de gehele regio en/of verplaatsing van hinder.

Appreciatie en (eventuele) verwerking zienswijze • Periode van een nachtsluiting voor vliegverkeer Vanuit de samenwerking tussen de negen gemeenten is, alle zienswijzen overwegend, gekozen om vast te houden aan de eerder gekozen doelstelling: een gedeeltelijke nachtsluiting van tenminste 5 uur. Omdat de regio komende jaren gezondheid als centraal uitgangspunt meeneemt bij het afwegen van belangen en maken van beleid, beslissingen of plannen rondom vliegverkeer, is de inzet op dit onderwerp verscherpt van geen toename naar vermindering van de geluidsbelasting in de randen van de nacht. Wijziging in agenda: De Bestuurlijke Agenda is aangepast op dit onderdeel • Opening Lelystad Airport Binnen de samenwerking van de negen gemeenten wordt verschillend (zowel constructief als kritisch) gekeken naar de opening van Lelystad Airport. Wel zijn de negen gemeenten het erover eens dat randvoorwaardelijk moet zijn dat, als Lelystad Airport open gaat, het moet bijdragen aan vermindering van de druk op de regio door onder meer een evenwichtige afname van het aantal vliegbewegingen op Schiphol. Een aantal gemeenten is voor opening van Lelystad Airport, de overige gemeenten willen de haalbaarheid en de impact daarvan op de Schipholregio, maar ook op de regio nabij Lelystad Airport via een impactanalyse uitgewerkt zien worden.

Pas wanneer dat beeld volledig is, kan worden getoetst of aan de randvoorwaarden wordt voldaan en kan een afgewogen keuze gemaakt worden. Wijziging in de agenda: Alle onderdelen over Lelystad Airport zijn hierop aangepast.

7/15

Castricum Zienswijze gemeenteraad Besluit: 1. Kennis te nemen van de concept Bestuurlijke Agenda Vliegverkeer Schiphol 2025-2028; 2. Gezien de beschreven inzet in de Bestuurlijke Agenda Vliegverkeer Schiphol en de meest recente ontwikkelingen (zoals de onlangs aangekondigde routewijziging vanuit LVNL) de inzet via de volgende zienswijze aan te scherpen: De centrale doelstelling van de Bestuurlijke Agenda Vliegverkeer Schiphol is het herstellen van de balans tussen het belang van een internationale luchthaven voor Nederland en de kwaliteit van de leefomgeving, specifiek voor omwonenden. Waarbij de balans de komende jaren steeds meer doorschuift naar ruimte voor het beschermen en bevorderen van de gezonde leefomgeving. Het thema gezondheid is hierbij voor de regio kaderstellend. Nieuwe maatregelen en ontwikkelingen moeten dan ook niet alleen leiden tot minder (geluids)hinder, maar nadrukkelijk bijdragen aan een verbetering van de kwaliteit van de leefomgeving. Daarbij geldt dat gezondheid zwaarder moet wegen dan economische groei op het moment dat deze belangen met elkaar in conflict komen. Winst als gevolg van het herstellen van de balans moet volledig ten goede komen aan de leefomgeving en mag niet leiden tot groei van het aantal vliegbewegingen.

Dit vraagt om het hanteren van heldere en bindende gezondheidsnormen, bijvoorbeeld op basis van de waarden van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO), zodat niet alleen hinderreductie maar daadwerkelijke gezondheidswinst wordt gerealiseerd. Hierbij wordt geborgd dat de door de regio gewenste krimpende milieucontouren ook daadwerkelijk op lange termijn bijdragen aan de bescherming en bevordering van kwaliteit van de leefomgeving en daarmee de gezondheid van de inwoners. Daarnaast zien we graag dat in artikel 7.2.3. van de bestuurlijke agenda vliegverkeer Schiphol de genoemde actiepunten worden gewijzigd naar: • Meetbare normen en inzicht in gezondheidseffecten door uitstoot van schadelijke stoffen als benzeen, PFAS, CO2, stikstof, NOx, (ultra)fijnstof, ozon en de effecten hiervan op de gezondheid en op natuurgebieden. Hierdoor is makkelijker een gesprek aan te gaan met de inwoners. • Gezondheidsklachten door uitstoot van schadelijke stoffen als Benzeen, Pfas, CO2, stikstof, NOx, (ultra)fijnstof en ozon zijn belangrijke randvoorwaarden bij bestuurlijke keuzes over de toekomst van de luchthaven. • In 2030 moet de uitstoot van de luchtvaart vanuit Nederland teruggebracht zijn naar het niveau van 2005, zoals staat in de Luchtvaarnota 2020-2050.

• In 2040 moet de luchtkwaliteit in overeenstemming zijn met de EU-richtlijnen voor luchtkwaliteit en dient de luchtvaart CO neutraal te zijn. Tot slot is het verzoek om de tekst van het tweede actiepunt genoemd in artikel 7.2.2. van de bestuurlijke agenda vliegverkeer Schiphol als te wijzigingen waardoor de passage 'Geen toename van de geluidsbelasting in de randen van de nacht' als volgt komt te luiden: 'het verminderen van de geluidsbelasting in de randen van de nacht.' Appreciatie en (eventuele) verwerking zienswijze • Inzet richten op niet alleen hinder maar vooral ook gezondheidswinst; gezondheid dient kaderstellend te zijn

8/15

Een belangrijke pijler in de Bestuurlijke Agenda is de inzet; Sturen op gezondheid en niet alleen op minder hinder. Met de zienswijze om de inzet aan te scherpen en gezondheid kaderstellend te laten zijn, vraagt dat een aanscherping. Dat is wel een aanscherping die past in de lijn van de agenda en daarom het advies deze over te nemen. Wijziging in agenda: In de centrale doelstelling is de passage over gezond aangescherpt naar: gezondheid als centraal uitgangspunt bij het afwegen van belangen en maken van beleid, beslissingen of plannen. •

Winst als gevolg van het herstellen van de balans moet volledig ten goede komen aan de leefomgeving en mag niet leiden tot groei van het aantal vliegbewegingen. In de Bestuurlijke Agenda staat als centrale doelstelling het herstellen van de balans tussen het belang van een internationale luchthaven voor Nederland en de kwaliteit van de leefomgeving, specifiek voor omwonenden. Waarbij de balans komende jaren steeds meer doorschuift naar ruimte voor het beschermen en bevorderen van de gezonde leefomgeving. Daarmee zeggen we ook dat winst als gevolg van (hinder)reductie ten goede moet komen aan de leefomgeving. In deze zienswijze wordt gesteld dat alle winst volledig ten goede komen komen aan de leefomgeving en niet mag leiden tot groei van het aantal vliegbewegingen. Deze inzet past niet binnen de balans waarin ook aandacht is voor de economische belangen en voordelen van een internationale luchthaven binnen de regio. Vanuit de behandeling van de Bestuurlijke Agenda wordt deze balans en de economische belangen zeer gewaardeerd. Daarmee het advies om deze aanscherping niet mee te nemen in de definitieve versie. Wijziging in agenda: geen. De gewenste aanscherping is onvoldoende verwerkbaar binnen de huidige inzet.

• Meetbare normen en inzicht in gezondheidseffecten diverse emissies In de Bestuurlijke Agenda staat beschreven dat de regio inzet op duidelijke, meetbare normen voor alle soorten uitstoot van vliegtuigen, niet alleen voor geluid, maar ook voor uitstoot die de luchtkwaliteit beïnvloedt. Daarmee is deze aanscherping al onderdeel van de inzet. Wel is de inzet nader uit te werken door een extra specificering te benoemen. Het voorstel is om dit daarom dan ook op te nemen. Wijziging in agenda: Het hoofdstuk luchtkwaliteit is aangevuld met de volgende tekst: alle emissies die een negatieve impact hebben op onze gezondheid, het milieu en het klimaat. • Stapsgewijze verbetering luchtkwaliteit De gemeenteraad van Castricum roept IenW op om de luchtkwaliteit stapsgewijs te verbeteren, conform de eigen planning in de Luchtvaartnota en conform de EU-richtlijnen voor luchtkwaliteit. Wijziging in agenda: geen. Is al onderdeel van de Bestuurlijke Agenda. • Verminderen van de geluidsbelasting in de randen van de nacht. Vanuit de samenwerking tussen de negen gemeenten is, alle zienswijzen overwegend, gekozen om vast te houden aan de eerder gekozen doelstelling: een gedeeltelijke nachtsluiting van tenminste 5 uur.

Omdat de regio komende jaren gezondheid als centraal uitgangspunt meeneemt bij het afwegen van belangen en maken van beleid, beslissingen of plannen rondom vliegverkeer, is de inzet op dit onderwerp verscherpt van geen toename naar vermindering van de geluidsbelasting in de randen van de nacht. Wijziging in agenda: De Bestuurlijke Agenda is aangepast op dit onderdeel

9/15

Haarlem Zienswijze gemeenteraad Besluit: 1. Kennis te nemen van de Concept Bestuurlijke Agenda Vliegverkeer Schiphol 2025-2028; 2. Als zijn zienswijze op de Concept Bestuurlijke Agenda Vliegverkeer Schiphol 2025-2028 uit te spreken dat: a. inzetten op nachtsluiting van Schiphol gericht moet zijn op de volledige nachtperiode (23:00-7:00 uur) in plaats van op een kortere periode (24:00-5:00 uur); b. inzetten op openen van vliegveld Lelystad en daarheen verplaatsen van vluchten van Schiphol niet wenselijk is; c. alternatieve vliegroutes die Natura-2000 gebieden extra belasten niet wenselijk zijn; d. bij bepaling van het toegestane aantal vluchten zijn de EU klimaatdoelen en het klimaatakkoord van Parijs leidend. Aangezien alleen efficiënter vliegen en schonere brandstoffen niet voldoende zijn om deze doelen te halen, moet het aantal vluchten in 2030 omlaag worden gebracht tot 300.000 tot 400.000 om hiermee in lijn te zijn; e. het wenselijk is dat de (internationale) trein aantrekkelijker wordt gemaakt als alternatief, door onder andere beprijzende maatregelen op vliegen en het goedkoper maken van het openbaar vervoer door het invoeren van een tarief van 0% BTW op het openbaar vervoer; f.

het noodzakelijk is voor de groei van het (internationale) treinverkeer dat de Noordzuidlijn zo spoedig mogelijk wordt doorgetrokken naar Hoofddorp zodat er capaciteit vrijkomt in de Schipholspoortunnel en dat er daarom voor het MIRTvoorkeursbesluit dat in 2026 wordt genomen een oplossing moet komen van het Rijk voor de 1,7 miljard euro die in 2024 is wegbezuinigd voor dit project; g. het voor de bereikbaarheid van Schiphol en de regio van belang is dat een groter deel van de medewerkers van Schiphol met het openbaar vervoer komt in plaats van de auto en daarom: • het Rijk wordt gevraagd verder te investeren in Bus Rapid Transit infrastructuur in de regio; • de werkgevers van Schiphol wordt gevraagd in te zetten op een mobiliteitstransitie; • de concessieverleners van het openbaar vervoer (vervoerregio en Rijk) wordt gevraagd in te zetten op een verbetering van het openbaar vervoer in de dagranden voor de medewerkers die werken in ploegendiensten; h. de raad op de overige onderdelen de Concept Agenda ondersteunt. Appreciatie en (eventuele) verwerking zienswijze • Volledige nachtsluiting Vanuit de samenwerking tussen de negen gemeenten is, alle zienswijzen overwegend, gekozen om vast te houden aan de eerder gekozen doelstelling: een gedeeltelijke nachtsluiting van tenminste 5 uur.

Omdat de regio komende jaren gezondheid als centraal uitgangspunt meeneemt bij het afwegen van belangen en maken van beleid, beslissingen of plannen rondom vliegverkeer, is de inzet op dit onderwerp verscherpt van geen toename naar vermindering van de geluidsbelasting in de randen van de nacht. Wijziging in agenda: De Bestuurlijke Agenda is aangepast op dit onderdeel • Opening Lelystad Airport Binnen de samenwerking van de negen gemeenten wordt verschillend (zowel constructief als kritisch) gekeken naar de opening van Lelystad Airport. Wel zijn de negen gemeenten het erover eens dat randvoorwaardelijk moet zijn dat, als Lelystad Airport open gaat, het moet bijdragen

10/15

aan vermindering van de druk op de regio door onder meer een evenwichtige afname van het aantal vliegbewegingen op Schiphol. Een aantal gemeenten is voor opening van Lelystad Airport, de overige gemeenten willen de haalbaarheid en de impact daarvan op de Schipholregio, maar ook op de regio nabij Lelystad Airport via een impactanalyse uitgewerkt zien worden. Pas wanneer dat beeld volledig is, kan worden getoetst of aan de randvoorwaarden wordt voldaan en kan een afgewogen keuze gemaakt worden. Wijziging in de agenda: Alle onderdelen over Lelystad Airport zijn hierop aangepast. • Geen belasting van Natura-2000 gebieden De Luchtvaartnota stelt dat het de voorkeur heeft om naderend en vertrekkend luchtverkeer zoveel mogelijk af te handelen via routes die rekening houden met geluidsbelasting op de grond. In de volgende opsomming staan gebieden naar prioriteit geordend van weinig tot maximaal te ontzien wat betreft geluidsbelasting en verstoring op de grond: 1. Grote wateroppervlakten (Noordzee, IJsselmeergebied); 2. Industriële gebieden met weinig bewoning (en geen risicovolle complexen); 3. Relatief dunbevolkte, rurale gebieden (agrarisch); 4. Natuurgebieden zonder bijzondere status (geen Natura 2000-gebieden); 5. Natura 2000-gebieden; 6. Aangewezen stiltegebieden (op grond van de Nationale Omgevingsvisie voor de inrichting van Nederland (NOVI) of provinciale omgevingsvisies); 7.

Stedelijke gebieden (woonkernen). Vanuit dit voorkeursbesluit van IenW is extra inzet op dit onderdeel is niet nodig. Wel is het voorstel om Natura-2000 te noemen in de Bestuurlijke Agenda. Wijziging in agenda: Aan de agenda is toegevoegd De luchtruimherziening biedt handvaten voor wat betreft het zoveel als mogelijk vermijden van vliegen over Natura-2000 gebieden. De tekst in de agenda is hierop aangescherpt. •

Terugbrengen van het aantal vluchten tot 300.000/400.000 vliegbewegingen per jaar om te voldoen aan de EU-klimaatdoelen Met de luchtvaartnota heeft IenW zichzelf al verbonden aan de EU-klimaatdoelen. De gewenste aanscherping om dat te bereiken via een krimp van het aantal vluchten sluit niet aan bij de inzet van de Bestuurlijke Agenda, waarbij de regio inzet op krimpende milieucontouren, in plaats van krimp van het aantal vluchten. (hoofdstuk 7 - Krimp versus krimpende milieucontouren) Wijziging in agenda: geen. De gewenste aanscherping is onvoldoende verwerkbaar binnen de huidige inzet. • Stimulering OV/internationale trein (ook voor medewerkers Schiphol) In de Bestuurlijke Agenda pleit de regio voor een integrale visie op netwerkkwaliteit en een effectief sturingssysteem voor selectiviteit. De regio pleit voor het ontwikkelen van een instrumentarium dat het behoud van slots voor vrachtvluchten waarborgt. Dit kan worden ondersteund door het verplaatsen van vluchten naar andere luchthavens en het bevorderen van alternatieve modaliteiten zoals de trein. Dit maakt deze aanscherping minder noodzakelijk. Toch is het voorstel om hier in de Bestuurlijke Agenda explicieter op in te gaan. Wijziging in agenda: aan de agenda is toegevoegd dat het luchtvaartbeleid in samenhang bekeken dient te worden met het internationale OV-netwerk. •

Doortrekken Noordzuidlijn naar Hoofddorp t.b.v. (internationale) treinverkeer

11/15

Mobiliteitsmaatregelen, zoals het doortrekken van de Noordzuidlijn vormen geen onderdeel van de Bestuurlijke Agenda. Ten behoeve van de stimulering van het internationale treinverkeer, zie voorstel hierboven. Wijziging in de agenda: geen. De gewenste aanscherping is onvoldoende verwerkbaar binnen de huidige inzet.

Heemskerk Zienswijze college B&W Het college besluit: 1. Kennis te nemen van de concept Bestuurlijke Agenda Vliegverkeer Schiphol 2025-2028; 2. De, onder het kopje ‘onderbouwing’ beschreven, zienswijze op de Bestuurlijke Agenda Vliegverkeer Schiphol 2025-2028 in te dienen bij het regionale bestuurlijke overleg Vliegverkeer Schiphol Alkmaar-BUCH-Haarlem-IJmond. Het college besluit een zienswijze in te dienen op de Bestuurlijke Agenda Vliegverkeer Schiphol 2025-2028. Zij dient de zienswijze in bij het regionale bestuurlijke overleg Vliegverkeer Schiphol Alkmaar-BUCH-Haarlem-IJmond. De zienswijze heeft betrekking op de onderwerpen nachtvluchten en opening van Lelystad Airport. Meer specifiek:

•

M.b.t. nachtvluchten: het college zet in op een periode van rust gedurende de gehele nacht door een nachtsluiting van 23.00 – 07.00 uur. Een gedeeltelijke nachtsluiting van 12.00 – 05.00 uur, zoals opgenomen in de Bestuurlijke Agenda, kan leiden tot het extra belasten van de randen van de nacht (23.00 – 00.00 uur en 05.00 – 07.00 uur). Uit onderzoek van de GGD (2020) blijkt o.a. dat slaapverstoring met name plaatsvindt aan de randen van de nacht en piekbelasting (in de vroege ochtend) een grote impact heeft op de slaapverstoring; dit houdt in dat een enkel moment van geluidsbelasting in de nacht al tot (ernstige) slaapverstoring kan leiden. Juist een volledige nachtsluiting draagt daarom bij aan de verbetering van de kwaliteit van de leefomgeving voor onze inwoners.

•

M.b.t. opening vliegveld Lelystad om het aantal (nacht)vluchten op Schiphol te verminderen: niet inzetten op opening van Lelystad. De opening van Lelystad Airport, zonder maatregelen te treffen om de geluidsbelasting en uitstoot van schadelijke stoffen te minimaliseren, kan leiden tot uitbreiding van vluchten in plaats van verplaatsing. Dit kan een negatief effect hebben op de kwaliteit van de leefomgeving in Heemskerk. Daarnaast is het juridisch niet mogelijk om vluchten van Schiphol (verplicht) te verplaatsen naar Lelystad Airport, dit geldt ook voor nachtvluchten. Er bestaan wel stimuleringsmaatregelen, maar gezien het businessmodel van charters en vakantievluchten lijkt vrijwillige verplaatsing van nachtvluchten op Schiphol naar dagvluchten op Lelystad niet kansrijk.

Appreciatie en (eventuele) verwerking zienswijze • Periode van een nachtsluiting voor vliegverkeer Vanuit de samenwerking tussen de negen gemeenten is, alle zienswijzen overwegend, gekozen om vast te houden aan de eerder gekozen doelstelling: een gedeeltelijke nachtsluiting van tenminste 5 uur. Omdat de regio komende jaren gezondheid als centraal uitgangspunt meeneemt bij het afwegen van belangen en maken van beleid, beslissingen of plannen rondom

12/15

vliegverkeer, is de inzet op dit onderwerp verscherpt van geen toename naar vermindering van de geluidsbelasting in de randen van de nacht. Wijziging in agenda: De Bestuurlijke Agenda is aangepast op dit onderdeel • Opening Lelystad Airport Binnen de samenwerking van de negen gemeenten wordt verschillend (zowel constructief als kritisch) gekeken naar de opening van Lelystad Airport. Wel zijn de negen gemeenten het erover eens dat randvoorwaardelijk moet zijn dat, als Lelystad Airport open gaat, het moet bijdragen aan vermindering van de druk op de regio door onder meer een evenwichtige afname van het aantal vliegbewegingen op Schiphol. Een aantal gemeenten is voor opening van Lelystad Airport, de overige gemeenten willen de haalbaarheid en de impact daarvan op de Schipholregio, maar ook op de regio nabij Lelystad Airport via een impactanalyse uitgewerkt zien worden. Pas wanneer dat beeld volledig is, kan worden getoetst of aan de randvoorwaarden wordt voldaan en kan een afgewogen keuze gemaakt worden. Wijziging in de agenda: Alle onderdelen over Lelystad Airport zijn hierop aangepast.

Heiloo Zienswijze gemeenteraad Besluit: • In de definitieve Bestuurlijke Agenda moet expliciet worden vastgelegd dat de gezondheid van inwoners in de regio Schiphol te allen tijde zwaarder weegt dan economische belangen, ook wanneer dat ten koste gaat van het behoud van de hubfunctie in de huidige vorm en omvang. • Een duidelijke voorkeur voor krimp van het aantal vliegbewegingen, aangezien zowel verdere groei als het handhaven van de huidige situatie aantoonbaar leidt tot schade aan de gezondheid van omwonenden en inwoners uit de Regio, waardoor gezondheidsdoelen niet worden of kunnen worden gehaald. Optimalisatie binnen groei, bijvoorbeeld via stillere of schonere vliegtuigen, is onvoldoende om deze schade weg te nemen. • Een verschuiving van het beleidsdoel ‘minder hinder’ naar het realiseren van een gezonde leefomgeving, waarbij gezondheid niet langer wordt benaderd als randvoorwaarde binnen economische of operationele kaders, maar wordt erkend als een kernwaarde en leidend principe in het luchtvaartbeleid. • Het inzetten op het verruimen van de mogelijkheden voor woningbouw in de regio. Dit mag echter niet worden gezocht in het versoepelen of negeren van regels omtrent geluidsbelasting door de luchtvaart. In plaats daarvan moet het luchtvaartbeleid worden aangepast aan de ruimtelijke opgaven van deze tijd.

• Woningbouw in een gezonde leefomgeving vereist dat de Staat ruimte creëert door het verminderen van hinder en het heroverwegen van het gebruik van het luchtruim boven dichtbevolkte gebieden. • Voor omwonenden en de inwoners uit de Regio betekent dit: minder vluchten, meer rustmomenten, schonere lucht en een leefomgeving waarin gezondheid daadwerkelijk vooropstaat. • Tot slot verzoekt de raad deze zienswijze integraal mee te nemen in de totstandkoming van de definitieve versie van de Bestuurlijke Agenda Vliegverkeer Schiphol 2025–2028. Appreciatie en (eventuele) verwerking zienswijze

13/15

•

Gezondheid van inwoners in de regio Schiphol te allen tijde zwaarder weegt dan economische belangen, ook wanneer dat ten koste gaat van het behoud van de hubfunctie in de huidige vorm en omvang. • Gezondheid erkennen als een kernwaarde en leidend principe in het luchtvaartbeleid Een belangrijke pijler in de Bestuurlijke Agenda is de inzet; Sturen op gezondheid en niet alleen op minder hinder. Met de zienswijze om de inzet aan te scherpen en gezondheid zwaarder te laten wegen dan de economische belangen, vraagt dat een aanscherping van de inzet. Dat is wel een aanscherping die past in de lijn van de agenda en daarom het advies deze over te nemen. Wijziging in agenda: In de centrale doelstelling is de passage over gezond aangescherpt naar: gezondheid als centraal uitgangspunt bij het afwegen van belangen en maken van beleid, beslissingen of plannen. • Voorkeur voor krimp van het aantal vliegbewegingen Voorkeur voor krimp van het aantal vliegbewegingen sluit niet aan bij de inzet van de Bestuurlijke Agenda, waarbij de regio inzet op krimpende milieucontouren, in plaats van krimp van het aantal vluchten. (hoofdstuk 7 - Krimp versus krimpende milieucontouren) Wijziging in agenda: geen. De gewenste aanscherping is onvoldoende verwerkbaar binnen de huidige inzet.

• Verminderen hinder De gemeenteraad van Heiloo pleit voor het verminderen van hinder, onder meer door minder vluchten, meer rustmomenten en een schonere lucht. Daarmee een gezondere leefomgeving voorop. De centrale doelstelling en de onderliggende prioriteiten beschrijven een route naar minder hinder. Wijziging in agenda: geen. Is al onderdeel van de Bestuurlijke Agenda. • Verruimen van de mogelijkheden voor woningbouw in de regio Vrijwel de gehele regio Alkmaar-BUCH-Haarlem-IJmond ligt binnen de LIB5-contour. Alleen voor de gemeenten Beverwijk, Castricum en Uitgeest geldt dat zij voor een klein gedeelte binnen de LIB-4 liggen. LIB-5 geldt als afwegingengebied. Bouwen binnen het LIB-5 gebied is mogelijk wanneer het gaat om nieuwe woningbouwlocaties en wanneer een gemeente daar een heldere afweging in maakt. Gemeenten moeten daarmee in hun ruimtelijke onderbouwing stilstaan bij de effecten van vliegverkeer. Evenzo belangrijk; inwoners en nieuwe inwoners informeren over de aanwezigheid van een luchthaven in de regio met de daarbij mogelijke overlast. Momenteel wordt de LIB (luchthavenindelingbesluit) geactualiseerd. De nieuwe contouren maken meer woningbouw mogelijk. Wijziging in agenda: geen. De gewenste aanscherping is onvoldoende noodzakelijk, gezien de huidige ontwikkelingen.

• Mijden van woonkernen De Luchtvaartnota stelt dat het de voorkeur heeft om naderend en vertrekkend luchtverkeer zoveel mogelijk af te handelen via routes die rekening houden met geluidsbelasting op de grond. In de volgende opsomming staan gebieden naar prioriteit geordend van weinig tot maximaal te ontzien wat betreft geluidsbelasting en verstoring op de grond: 1. Grote wateroppervlakten (Noordzee, IJsselmeergebied); 2. Industriële gebieden met weinig bewoning (en geen risicovolle complexen); 3. Relatief dunbevolkte, rurale gebieden (agrarisch); 4. Natuurgebieden zonder bijzondere status (geen Natura 2000-gebieden); 5. Natura 2000-gebieden;

14/15

6.

Aangewezen stiltegebieden (op grond van de Nationale Omgevingsvisie voor de inrichting van Nederland (NOVI) of provinciale omgevingsvisies); 7. Stedelijke gebieden (woonkernen). Vanuit dit voorkeursbesluit van IenW is extra inzet op dit onderdeel is niet nodig. Wel is het voorstel om het mijden van woonkernen te noemen in de Bestuurlijke Agenda. Wijziging in agenda: aan de tekst in de agenda is toegevoegd dat het vliegen over bewoonde gebieden (woonkernen) zoveel als mogelijk moet worden vermeden. Dat de luchtruimherziening hierin handvaten biedt.

Uitgeest Zienswijze gemeenteraad Besluit: Geen aanleiding te zien voor het afgeven van een zienswijze op de concept Bestuurlijke Agenda Vliegverkeer Schiphol 2025-2028. Appreciatie en (eventuele) verwerking zienswijze • N.v.t.

Velsen Zienswijze gemeenteraad Besluit: Bijgaande zienswijze vast te stellen, gericht op het aanscherpen van de Bestuurlijke Agenda Vliegverkeer Schiphol 2025-2028 op het onderwerp Lelystad Airport: • In lijn met de bestaande inzet vanuit de Bestuurlijke Agenda Vliegverkeer Schiphol blijft opening van Lelystad Airport voor de gemeente Velsen alleen van toegevoegde waarde als de luchthaven dient als overloopluchthaven voor vakantievluchten die anders op Schiphol zouden plaatsvinden. Veelal vluchten die in de nacht en randen van de nacht worden afgewikkeld. We zijn alleen voorstander van de opening van Lelystad Airport als dit leidt toe een evenwichtige afname van het aantal vliegbewegingen op Schiphol. Appreciatie en (eventuele) verwerking zienswijze • Opening Lelystad Airport Binnen de samenwerking van de negen gemeenten wordt verschillend (zowel constructief als kritisch) gekeken naar de opening van Lelystad Airport. Wel zijn de negen gemeenten het erover eens dat randvoorwaardelijk moet zijn dat, als Lelystad Airport open gaat, het moet bijdragen aan vermindering van de druk op de regio door onder meer een evenwichtige afname van het aantal vliegbewegingen op Schiphol.

Een aantal gemeenten is voor opening van Lelystad Airport, de overige gemeenten willen de haalbaarheid en de impact daarvan op de Schipholregio, maar ook op de regio nabij Lelystad Airport via een impactanalyse uitgewerkt zien worden. Pas wanneer dat beeld volledig is, kan worden getoetst of aan de randvoorwaarden wordt voldaan en kan een afgewogen keuze gemaakt worden. Wijziging in de agenda: Alle onderdelen over Lelystad Airport zijn hierop aangepast.

15/15