3 Bijlage 2 Mid-term (2023-2025) resultaten van de strategische arbeidsmarktagenda Zuid-Kennemerland IJmond 2023-2027
Tekst van het document
Mid-term (2023-2025) resultaten van de strategische regionale arbeidsmarktagenda Zuid-Kennemerland & IJmond 2023-2027 Kernboodschap Haarlem werkt in de arbeidsmarktregio Zuid-Kennemerland en IJmond samen met de regiogemeenten, UWV, onderwijs, werkgevers- en werknemersorganisaties aan een goed functionerende en toekomstbestendige arbeidsmarkt. Vanuit deze samenwerking is de regionale strategische arbeidsmarktagenda Zuid-Kennemerland & IJmond 2023-2027 opgesteld. De ambities in de arbeidsmarktagenda zijn: inclusieve arbeidsmarkt; duurzame plek op de arbeidsmarkt en realisatie maatschappelijke opgaven. De arbeidsmarktagenda zorgt ervoor dat ontwikkelingen, projecten en activiteiten op elkaar aansluiten en in samenhang worden opgepakt. In 2023 is deze arbeidsmarktagenda door de colleges van de regiogemeenten en bestuurders van de overige partijen vastgesteld. Halverwege de looptijd van de agenda en met het naderende einde van de gemeentelijke bestuursperiode is dit het aangewezen moment om de gemeenteraden te informeren over de voortgang en relevante ontwikkelingen.
Inleiding In dit document worden de activiteiten toegelicht die in de periode 2023 tot en met 2025 binnen de arbeidsmarktregio Zuid-Kennemerland & IJmond (ZKIJ) zijn uitgevoerd. Ook wordt een beeld gegeven van de activiteiten die in 2026 plaats zullen vinden. Een goed functionerende arbeidsmarkt is een sociaaleconomisch én een publiek-privaat vraagstuk dat niet door individuele organisaties kan worden opgelost, maar dat vraagt om een effectieve samenwerking tussen alle relevante partijen. Daarom werken de zeven regiogemeenten, UWV, onderwijs, Samenwerkingsorganisatie Beroepsonderwijs Bedrijfsleven (SBB), werkgevers- en werknemersorganisaties al jaren samen aan het realiseren van een toekomstbestendige regionale arbeidsmarkt. Dit samenwerkingsverband heeft de regionale strategische arbeidsmarktagenda ZKIJ 2023-2027 opgesteld. De agenda is door de colleges van alle regiogemeenten en bestuurders van de overige partijen in 2023 vastgesteld. Vanuit de wet SUWI hebben arbeidsmarktregio’s de opdracht om binnen die regio samen te werken met onderwijs, werkgevers- en werknemersorganisaties. Het faciliteren van die samenwerking ligt volgens deze wet bij de centrumgemeente, in dit geval Haarlem. Deze regionale samenwerking op het gebied van arbeidsmarkt kan gezien worden als een aanvulling op de reguliere taken van de samenwerkende partijen.
Vanuit het sociaal domein zetten alle partijen zich in om te werken aan een inclusieve arbeidsmarkt. Vanuit het economisch domein zetten zowel gemeenten als de arbeidsmarktregio zich in voor wel een gezond ondernemers- en vestigingsklimaat en daarmee werkgelegenheid. Binnen de regio is een programmateam arbeidsmarkt actief. Dit programmateam begeleidt en faciliteert de regionale samenwerking en de uitvoering van de strategische arbeidsmarktagenda, onder leiding van de programmamanager arbeidsmarkt. De centrumgemeente Haarlem faciliteert het programmateam en fungeert formeel als werkgever.
1 Mid-term (2023-2025) resultaten van de strategische regionale arbeidsmarktagenda Zuid-Kennemerland & IJmond 2023-2027
Voor gemeenteraden is het van belang om bij lokale beslissingen die effect hebben op de arbeidsmarkt en werkgelegenheid, rekening te houden met de actuele en toekomstige situatie op de arbeidsmarkt. De gemeenteraden worden op meerdere momenten geïnformeerd over (de voortgang van) de strategische arbeidsmarktagenda ZKIJ 2023-2027. Ook zal het thema arbeidsmarkt op regelmatige basis terugkeren op de agenda van de regionale radenbijeenkomsten. In dit document worden de volgende onderwerpen nader toegelicht: 1. De strategische arbeidsmarktagenda Zuid-Kennemerland & IJmond 2023-2027 2. Hervorming arbeidsmarktinfrastructuur 3. Een regionaal loket: Het Werkcentrum 4. Doelgroepen 5. Focussectoren 6. Leven lang ontwikkelen 7. Sociaal Impact Fonds Zuid-Kennemerland & IJmond 8. Financiën
1. De strategische arbeidsmarktagenda Zuid-Kennemerland & IJmond 2023-2027 De arbeidsmarkt in beeld – De arbeidsmarkt in Zuid-Kennemerland en IJmond heeft een onrustige periode van drie jaar achter de rug. Tot 2023 was er nog volop sprake van herstel na de coronabeperkingen. Na een stijging tot boven de 6.700 in 2021 daalde het aantal WW-uitkeringen naar een historisch laag van nog geen 3.200 in december 2022. Sindsdien is het aantal WWuitkeringen weer langzaam opgelopen naar iets meer dan 4.000, eind 2025. De reden van de toename ligt in een steeds grotere macro-economische onzekerheid waarbij werkgevers voorzichtiger zijn met het aannemen van personeel. Gelijk met een toename in de WW is het aantal vacatures tussen begin 2023 en het derde kwartaal van 2025 met ruim 1.000 afgenomen, naar 6.750. Toch is er nog steeds sprake van een krappe arbeidsmarkt, met goede kansen voor veel werkzoekenden. Het aantal werknemersbanen is tussen 2023 en 2025 toegenomen van ruim 150.000 naar bijna 153.000, terwijl het aantal zelfstandigen met ongeveer 1.000 toenam naar 59.000. De groei van het aantal werknemersbanen wordt deels beperkt door de krappe arbeidsmarkt. Werkgevers die willen uitbreiden doen dit soms niet omdat zij geen geschikt personeel kunnen vinden. Zij zoeken ook naar alternatieve oplossingen als reorganisatie van het productieproces of het inzetten van AI.
In 2024 bleef net als in 2023 de arbeidsparticipatie op een hoog niveau van 73,9%. Een toename van 5,5 procentpunt ten opzichte van 2015. Het onbenut arbeidspotentieel is in 2024 gedaald naar 24.000. Een daling van 41,5% ten opzichte van 2015. Cijfers over 2025 zijn nog niet bekend. De regionale strategische arbeidsmarktagenda – De strategische arbeidsmarktagenda ZKIJ 20232027 werkt aan een toekomstbestendige inclusieve arbeidsmarkt. De arbeidsmarktagenda zorgt ervoor dat ontwikkelingen, projecten en activiteiten op elkaar aansluiten en in samenhang worden opgepakt. Met de strategische arbeidsmarktagenda ZKIJ wordt gestreefd naar brede welvaart door middel van het realiseren van de volgende drie ambities: ❖ inclusieve arbeidsmarkt ❖ duurzame plek op de arbeidsmarkt ❖ realisatie maatschappelijke opgaven 2 Mid-term (2023-2025) resultaten van de strategische regionale arbeidsmarktagenda Zuid-Kennemerland & IJmond 2023-2027
2. Hervorming arbeidsmarktinfrastructuur In 2022 kondigde het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW) een hervorming van de arbeidsmarktinfrastructuur aan. De vele verschillende overheidsloketten met arbeidsmarktdienstverlening maakten dat mensen niet weten waar ze terecht kunnen met hun vragen. Met de kamerbrief die april 2024 is verschenen werd de opgave concreter. Het ministerie van SZW zet in op kansen om de regionale arbeidsmarktdienstverlening te verbeteren. Daartoe krijgen arbeidsmarktregio’s, onder regie van de centrumgemeente, per 1 juli 2026 een aantal opdrachten via een wijziging in de wet SUWI. Het oprichten van een Regionaal Beraad, het opstellen van een regionale meerjaren agenda en het realiseren van het Werkcentrum zijn onderdeel van de opdrachten. Binnen hetzelfde thema ontvangen werkgevers- en werknemersorganisaties een subsidie voor een dekkend van-werk-naar-werk stelsel. De regio ZKIJ is de afgelopen jaren al vooruit gelopen op de opdracht uit deze kamerbrief. Sinds januari 2023 is een Regionaal Beraad Arbeidsmarkt (RBA) actief. Dit RBA bestaat uit zeven wethouders werk en inkomen van de regiogemeenten en bestuurders van UWV, onderwijs, SBB, werkgevers- en werknemersorganisaties. Het RBA heeft reeds in september 2023 een meerjaren agenda opgesteld: de strategische arbeidsmarktagenda ZKIJ 2023-2027.
Sinds juni 2024 is het Werkcentrum op verschillende locaties in de regio operationeel met werkzoekendendienstverlening en sinds januari 2026 is ook de werkgeversdienstverlening toegevoegd aan het Werkcentrum.
3. Een regionaal loket: het Werkcentrum Naast de opdracht voor regionale samenwerking schrijft de wet SUWI schrijft voor dat gemeenten en UWV in de arbeidsmarktregio gezamenlijke werkgevers- en werkzoekendendienstverlening organiseren. Deze dienstverlening wordt gebundeld in het Werkcentrum, de uitvoeringsorganisatie van de regio. Het Werkcentrum staat in verbinding met de (reguliere) arbeidsmarktdienstverlening van gemeenten, UWV, onderwijs, werknemers- en werkgeversorganisaties. Het Werkcentrum is dé plek in de regio waar werkzoekenden, werkenden en werkgevers terecht kunnen met al hun vragen over werken, leren, loopbaan en personeel. Het Werkcentrum werkt volgens het ‘no wrong door’-principe. De gidsen, loopbaanadviseurs en werkgeversadviseurs van het Werkcentrum gaan in gesprek over de loopbaan- of andere hulpvraag en bieden informatie over arbeidsmarktkansen, vacatures, personeelsvraagstukken en scholingsmogelijkheden. Als er meer nodig is, verwijzen de gidsen door naar de partij die eindverantwoordelijk is voor de arbeidsmarktdienstverlening. Een bezoeker die een WW-uitkering ontvangt, wordt bijvoorbeeld doorverwezen naar UWV indien het algemene adviesgesprek niet toereikend is voor de hulpvraag.
Ook ondersteunt het Werkcentrum de werkgevers in de regio bij vraagstukken rond personeel en arbeidsmarkt, waaronder begeleiding bij het in dienst nemen van mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. In juni 2024 is het Werkcentrum in ZKIJ van start gegaan met een aantal spreekuren en een website. Het Werkcentrum heeft in 2025 994 mensen verder geholpen op de arbeidsmarkt, waarvan 48 mensen een door het Werkcentrum bekostigde opleiding of oriëntatietraject hebben gevolgd. De 3 Mid-term (2023-2025) resultaten van de strategische regionale arbeidsmarktagenda Zuid-Kennemerland & IJmond 2023-2027
werkgeversdienstverlening heeft in 2025 325 mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt bemiddeld naar werk. Gedurende 2025 is het Werkcentrum verder doorontwikkeld naar de opdracht van het Rijk en de wensen van de arbeidsmarktregio. Vanaf 1 januari 2026 is ook de regionale werkgeversdienstverlening van het Werkgeversservicepunt (WSP) ondergebracht in het Werkcentrum. Inmiddels heeft ZKIJ een structureel ingericht regionaal gedragen Werkcentrum: een lerend fundament om steeds een stapje verder uit te bouwen. Jaarlijks wordt het uitvoeringsplan van het Werkcentrum vastgesteld door de colleges van de regiogemeenten en de rayonmanager van UWV, zoals vastgelegd in besluit SUWI.
4. Doelgroepen Binnen de arbeidsmarktagenda worden diverse projecten uitgevoerd voor verschillende doelgroepen. De projecten bevinden zich in verschillende stadia, het ene project is op het moment van schrijven van dit document net gestart, een ander wordt binnenkort afgerond. Bij al deze projecten onderzoeken we de mogelijkheden om de dienstverlening voor de specifieke doelgroepen te verbeteren en dit te borgen in de dagelijkse praktijk van (één van) de samenwerkingspartners. Mensen met een psychische kwetsbaarheid – Sinds een aantal jaar loopt binnen de arbeidsmarktregio het project Hoofdzaak} Werk. Het doel van Hoofdzaak} Werk is om mensen met een psychische kwetsbaarheid die willen werken te ondersteunen richting betaald en duurzaam werk. In de afgelopen jaren is de samenwerking tussen GGZ, UWV en gemeenten op het gebied van GGZ en Werk, op management-, beleids- en uitvoeringsniveau verbeterd. Klantmanagers krijgen nu trainingen aangeboden om bewustwording te vergroten, kennis te ontwikkelen en stigma’s rond psychische kwetsbaarheid te doorbreken. Daarnaast is een structureel casuïstiekoverleg opgezet, waarin re-integratiepartners, gemeenten en GGZ-instellingen samenkomen om kennis en ervaring uit te wisselen.
De samenwerking tussen UWV en GGZ inGeest is de afgelopen jaren geborgd via het deelproject Werkwijze(r) en verankerd in de reguliere werkzaamheden, taken en rollen van beide organisaties. Deze samenwerking wordt in 2026 uitgebreid naar de gemeenten Haarlem en Zandvoort. Uiteindelijk doel is dat deze samenwerking de komende jaren verder uitgebreid wordt naar alle regiogemeenten. In 2026 wordt bovendien gestart met aanvullende dienstverlening om jongeren met een psychische kwetsbaarheid te begeleiden naar werk of scholing. Deze dienstverlening maakt onderdeel uit van het Regionaal programma Van school naar Duurzaam Werk. Jongeren – Vanuit de regionale aanpak jeugdwerkloosheid zijn de afgelopen jaren diverse loopbaanbegeleidingstrajecten ingezet. In voorbereiding op de Wet van School naar Duurzaam Werk per 1 januari 2026, is door de arbeidsmarktregio, de Doorstroompuntregio en het onderwijs een gezamenlijk regionaal programma 2026-2029 opgesteld met maatregelen die jongeren helpen in de overgang van school naar werk en bij het behoud van werk. Binnen dit regionaal programma valt onder andere de pilot ‘Sterk met werk of scholing’, zoals benoemd onder het project Hoofdzaak} Werk. Als gevolg van deze wet krijgen gemeenten op grond van de Participatiewet een rol om kwetsbare jongeren tot 27 jaar preventief te ondersteunen terug naar scholing, leerwerktraject of scholing.
De gemeenten in de regio zijn overeengekomen om geharmoniseerd beleid te voeren en voor de aanvullende ondersteuning gericht op de toeleiding naar werk van jongeren gezamenlijk op 4 Mid-term (2023-2025) resultaten van de strategische regionale arbeidsmarktagenda Zuid-Kennemerland & IJmond 2023-2027
te trekken. Het vastleggen van het beleid en de inkoop van aanvullende ondersteuning voor jongeren wordt vanaf 2026 opgepakt. Banenafspraak – De uitvoering van de Banenafspraak is een gezamenlijke verantwoordelijkheid van gemeenten, UWV, werkgevers en andere partners in de arbeidsmarktregio. In de arbeidsmarktregio zijn de afgelopen jaren twee projecten uitgevoerd en er is al enkele jaren een werkgroep actief die actualiteiten, casuïstiek en verbeterkansen (o.a. uit de twee projecten) in de dienstverlening bespreekt. De werkgroep zet concrete stappen om de gezamenlijke aanpak te versterken. Om de mensen met een doelgroep registratie optimaal te kunnen bedienen, is regionaal ingezet op harmonisatie. Er wordt gewerkt met één uniform aanvraagformulier, één centrale plek waar werkgevers en partners aanvragen kunnen indienen en één gezamenlijke informatiefolder voor de hele regio. Daarnaast is door alle gemeenten een traject gestart om de doelgroep beter in beeld te krijgen met behulp van lijsten uit het Doelgroepenregister van het UWV. Hiermee kan worden bepaald welke kandidaten nog niet zijn bereikt en welke ondersteuning en instrumenten nodig zijn om hen richting werk te begeleiden. Dit traject is in 2025 gestart en loopt in 2026 door. Het uiteindelijke doel is om meer mensen uit de Banenafspraak duurzaam naar werk te begeleiden.
Statushouders – Voor de doelgroep statushouders heeft het ministerie van SZW middelen beschikbaar gesteld voor het aanstellen van een regionaal verbinder statushouders. In 2025 is voor een periode van drie jaar een regionaal verbinder gestart binnen de arbeidsmarktregio. Binnen de regio bestaan diverse initiatieven om statushouders met een Participatiewet-uitkering en/of een inburgeringsplicht op basis van de Wet inburgering 2021 te begeleiden naar werk. De regionaal verbinder richt zich op het versterken van de samenhang tussen bestaande initiatieven, het uitbreiden van het werkgeversnetwerk, het vergroten van kansen voor statushouders om werk op het juiste niveau te vinden en het vergroten van aandacht voor taalvaardigheid en cultuursensitiviteit. De regionaal verbinder speelt een belangrijke rol in het continu agenderen van de doelgroep en het verbinden van partners. Bereikte resultaten in 2025 zijn verbeterde informatievoorziening voor werkgevers; extra Rijksmiddelen georganiseerd voor een regionale pilot voor vrouwelijke statushouders richting werk; inzet van Harrie Helpt Statushouders training voor werkgevers om duurzame plaatsingen te bevorderen; meer bekendheid gegeven aan landelijke instrumenten en beschikbare middelen binnen de regio.
Het uiteindelijke doel is om door middel van een meerjaren aanpak en een versterkte samenwerking tussen alle partijen meer statushouders naar werk te begeleiden. Oekraïense ontheemden – Vanaf 2022 kunnen Oekraïense ontheemden uit de arbeidsmarktregio ZKIJ bij de Oekraïnebalie terecht voor bemiddeling naar werk. De medewerker van de Oekraïnebalie gaat met werkzoekende Oekraïners in gesprek over hun mogelijkheden en werkt nauw samen met het Werkcentrum voor matching en contact met werkgevers. Door een medewerker in te zetten die de moedertaal van deze Oekraïners spreekt, wordt er cultuursensitief gewerkt, verloopt de communicatie effectiever en worden de zelfredzaamheid en arbeidskansen voor deze groep worden verbeterd. Deze functie wordt via het regionaal programma Opvang & Asiel Kennemerland bekostigd uit Rijksmiddelen. Voor 2026-2028 is de ESF-subsidie Sociale innovatie aangevraagd waarmee een aanvullende pilot voor Oekraïners kan starten. Wanneer de subsidie wordt toegekend, wordt de Oekraïnebalie uitgebreid met een loopbaanadviseur en worden taallessen op maat ingekocht. Het doel van de pilot is om Oekraïners te ondersteunen richting werk op het niveau van het werk of de opleiding in het thuisland. 5 Mid-term (2023-2025) resultaten van de strategische regionale arbeidsmarktagenda Zuid-Kennemerland & IJmond 2023-2027
EU-arbeidsmigranten – Het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW) werkt op dit moment samen met alle relevante partijen binnen het project Work in NL (WIN) aan betere ondersteuning voor de EU-arbeidsmigrant. Dit wordt o.a. gedaan door het opzetten van een landelijk dekkend netwerk van informatiepunten (WIN-punten) waar EU-arbeidsmigranten terecht kunnen voor informatie, dienstverlening en (sociale) activiteiten. Het ministerie stelt middelen beschikbaar aan alle arbeidsmarktregio’s voor het opzetten van een WIN-punt. De arbeidsmarktregio ZKIJ heeft deze financiering aangevraagd en is in 2025 gestart met een verkennende fase. In februari 2026 gaat een projectleider WIN-aanpak in de regio aan de slag, met als doel dat eind 2026 een basisvariant van een WIN-punt operationeel is. Asielzoekers – De arbeidsmarktregio ZKIJ heeft, samen met het COA, eind 2025 een Europese subsidie toegekend gekregen voor de uitvoering van een tweejarig pilotproject om asielzoekers naar werk te begeleiden. Het project richt zich op het bevorderen van arbeidsparticipatie van asielzoekers en statushouders op COA-locaties. De kern van dit project is vroegtijdige activering: we starten direct op de locaties om talent bij de bron te identificeren via een duale aanpak, waarbij taal en werk vanaf dag één hand in hand gaan.
Het project benut aanwezig arbeidspotentieel en draagt bij aan welzijn, sociale netwerken, eigenwaarde en economische zelfredzaamheid. In 2026 zullen we voor 75 bewoners een gepersonaliseerd traject starten. Daarnaast vergroot het project de kennis van werkgevers over de mogelijkheden om deze doelgroep in dienst te nemen, en helpt het bij het realiseren van succesvolle matches. Om de duurzaamheid van deze matches te borgen, biedt het project tevens nazorg na de plaatsing aan werkgevers en werkende. Voor COA-bewoners wordt kennis gedeeld over arbeidsmarktkansen, rechten, plichten en Nederlandse (werk)cultuur. Het project versterkt tevens de samenwerking tussen COA, gemeenten, UWV, Werkcentrum en andere betrokken partijen, en bevordert een soepele overgang van opvang naar inburgering en werk. Het project start in het eerste kwartaal van 2026.
5. Focussectoren In de strategische arbeidsmarktagenda zijn drie ‘focussectoren’ benoemd: de sectoren zorg & welzijn, onderwijs en technologie. Deze sectoren zijn essentieel voor de maatschappij, voor de transities die op ons af komen en zijn bepalend voor de profilering van de regio. De arbeidsmarktregio versterkt de samenwerking met sectorale partners in de regio, geeft een impuls via (de financiering van) projecten en initiatieven en geeft de regionale dienstverlening (Werkcentrum) een nadrukkelijke rol richting deze drie focussectoren.
6 Mid-term (2023-2025) resultaten van de strategische regionale arbeidsmarktagenda Zuid-Kennemerland & IJmond 2023-2027
Zorg & Welzijn – Voor deze sector wordt in de arbeidsmarktregio voortgebouwd op het Regioplan Kennemerland (IZA/GALA), onderdeel arbeidsmarkt en onderwijs. Hierin is Sigra de centrale partner. Als regionale samenwerkingsorganisatie werkt Sigra samen met zorg- en welzijnsorganisaties, gemeenten, zorgverzekeraars, onderwijsinstellingen en andere stakeholders om de zorg en ondersteuning in de regio te optimaliseren. In de afgelopen jaren is de samenwerking tussen Sigra en de arbeidsmarktregio versterkt. Gezamenlijk wordt gewerkt aan de beweging naar skillsgericht werken, werven en leren: van diploma’s en functietitels naar vaardigheden, talent en leerpotentieel. In 2026 wordt een verkenning gestart naar een regionale ‘zorg en welzijn hub’ waarin zorgorganisaties op innovatieve manieren samenwerken aan gezamenlijk werven en opleiden. Deze hub zal in nauw contact staan met het Werkcentrum. Ook richt de arbeidsmarktregio zich op anderstalige trajecten in de zorg, bijv. the Care project dat zich richt op de thuiszorg, het voortraject leren in de zorg (Mbo 2/3) voor anderstaligen en in 2025 is het traject ‘Nieuwkomers in hun kracht’ voor verpleegkundigen gestart in het Spaarne Gasthuis. Onderwijs – Sinds 2023 is de samenwerking tussen de arbeidsmarktregio en de onderwijsregio versterkt en worden elkaars krachten en netwerken beter benut.
De opdracht van onderwijsregio’s is om met de relevante partijen gezamenlijk te werken aan werving, matching, opleiding, begeleiding en professionalisering van onderwijspersoneel. Op het stuk werven en matchen zit een verbinding met de (dienstverlening van) arbeidsmarktregio. Er wordt samengewerkt bij wervingsevenementen, en in 2026 zal de aansluiting tussen het Werkcentrum en het (digitale) informatieloket van de onderwijsregio’s worden versterkt. Ook is een eerste pilot groep van ‘wereldburgers voor de klas’ gestart, waarbij dit programma, met behulp van financiering vanuit de arbeidsmarktregio, wordt doorontwikkeld naar een tweejarig programma ‘Wereldwijd docent’. Technologie – De arbeidsmarktregio heeft vanaf 2023 samengewerkt met Techport (IJmond) en Smart Makers Network (Zuid-Kennemerland), twee publiek-private samenwerkingen gericht op technologie en (o.a.) arbeidsmarktvraagstukken. Er is samengewerkt op de strategisch HR-aanpak, kennisdeling over de technologiesector voor arbeidsmarktprofessionals en het Servicepunt Techniek. Ook loopt al enkele jaren het oriëntatietraject ‘de Techniektuin’, waarbij in 2025 en 2026 speciale trajecten starten voor anderstaligen. In 2025 is de samenwerking gezocht met O&O fondsen wat o.a. resulteerde in financiën voor ontwikkelpaden en de techniektuin.
6. Leven lang ontwikkelen Praktijkleren – Leven Lang Ontwikkelen is één van de pijlers in de strategische arbeidsmarktagenda. Dit thema komt in de meeste projecten terug, en specifiek is in 2025 een project gestart om praktijkleren steviger te verankeren in de regionale dienstverlening. Door praktijkleren (een vorm van mbo-scholing waarbij werken en leren worden gecombineerd op de werkvloer, vaak gericht op het behalen van een praktijkverklaring, maar het kan ook gaan om certificaten of een diploma) beter te organiseren, toegankelijker te maken en eenduidig toe te passen, wordt het voor werkgevers makkelijker om leer- en doorgroeimogelijkheden te creëren. Zo vergroot praktijkleren de kansen op ontwikkeling en werk. Sectorale ontwikkelpaden – Praktijkleren vormt een onderdeel van de Sectorale Ontwikkelpaden. Dit is een initiatief van het ministerie van SZW, het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW) en vertegenwoordigers van sectoren. Een sectoraal ontwikkelpad geeft inzicht in hoe een 7 Mid-term (2023-2025) resultaten van de strategische regionale arbeidsmarktagenda Zuid-Kennemerland & IJmond 2023-2027
(beoogd) werknemer kan instromen, zich binnen of buiten de sector stapsgewijs via verschillende functies kan ontwikkelen en welke scholing de werknemer daarvoor kan volgen. De arbeidsmarktregio deelt (landelijke) kennis over deze ontwikkelpaden met de regionale dienstverlening. In 2025 heeft de arbeidsmarktregio samen met twee sectoren subsidie voor de bekostiging van ontwikkelpaden aangevraagd, waar werkgevers een beroep op kunnen doen. In 2026 heeft een helder communicatieplan richting werkgevers de prioriteit. Talentenfonds – Sinds 2024 beschikt het Werkcentrum over een maatwerkbudget. Kwetsbare werkzoekenden en werkenden kunnen een beroep doen op het maatwerkbudget voor vergoeding van o.a. scholing. Het maatwerkbudget wordt pas ingezet als de voorliggende voorzieningen van de partners in het Werkcentrum niet toereikend zijn. In 2026 wordt het maatwerkbudget doorontwikkeld naar een regionaal Talentenfonds waarbij verschillende financieringsbronnen worden gebundeld – een landelijke beweging. Op basis van de ervaringen met het maatwerkbudget, ervaringen van andere talentenfondsen en ambities van de arbeidsmarktregio worden de huidige kaders en werkwijze herijkt en zal er meer over worden gecommuniceerd. Het doel van een Talentenfonds is om de mismatch op de arbeidsmarkt te verkleinen door de drempels naar om- en bijscholing te verlagen.
Om op die manier de belangrijke maatschappelijke transities te realiseren.
7. Sociaal Impact Fonds Zuid-Kennemerland & IJmond De regio is vergevorderd in de opstartfase van een regionaal Sociaal Impact Fonds (SIF ZKIJ). Het doel van een Sociaal Impact Fonds is om positieve veranderingen in de regio te bewerkstelligen door te investeren in bedrijven, projecten of organisaties die sociale doelen nastreven, idealiter aangevuld met circulaire of duurzame doelen. Meer en meer investeerders zijn geneigd hun kapitaal lokaal dan wel regionaal te willen laten renderen. In de Regio Deals werken Rijksoverheid en regio’s al samen om de kwaliteit van leven, wonen en werken van inwoners en ondernemers te verhogen. In theorie heet dit place-based impact investing, oftewel ‘goed investeren met hart voor de regio’. Het SIF ZKIJ werkt volgens deze theorie. Het SIF ZKIJ gaat investeren in sociale ondernemingen binnen de regio, die na verloop van tijd de investering terugbetalen, waarna de middelen opnieuw ingezet kunnen worden voor een financiering van een andere sociale onderneming. Het geïnvesteerde kapitaal komt, zij het met enig risico, altijd weer terug en kan opnieuw worden ingezet voor hetzelfde beleidsdoel. Hierdoor wordt het effect op de lange termijn vergroot. Dit is nodig om de positie van sociale ondernemers op de markt te versterken; waarmee zij meer banen kunnen creëren voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt.
Het streven is om het SIF ZKIJ begin 2026 op te richten. Om dit te kunnen realiseren worden gesprekken gevoerd met de gemeente Haarlem, het Just Transition Fund IJmond en het Kansen voor West programma van de provincie Noord-Holland voor de eerste investeringen van enkele miljoenen euro’s. Na deze start is het uiteindelijke doel om een investeringsfonds van 10 miljoen euro te hebben, waarin ook private investeringen zijn opgenomen.
8 Mid-term (2023-2025) resultaten van de strategische regionale arbeidsmarktagenda Zuid-Kennemerland & IJmond 2023-2027
8. Financiën Om de ambities van de arbeidsmarktagenda waar te kunnen maken en de dienstverlening en projecten uit te kunnen voeren zijn voldoende financiën onontbeerlijk. Vanuit het Rijk ontvangt de arbeidsmarktregio, via de centrumgemeente Haarlem, in ieder geval tot 2033 middelen om de dienstverlening door het Werkcentrum te organiseren, voor de regierol binnen de arbeidsmarktregio en het faciliteren en organiseren van regionale projecten, zoals hierboven beschreven. Naast deze middelen vanuit het Rijk zijn in 2025, en worden naar verwachting in 2026, verschillende subsidies toegekend, waaronder de Europese AMIF subsidie voor het project Werken aan een nieuwe toekomst, meerdere Europese ESF+ subsidies, een provinciale subsidie voor het Talentenfonds ZKIJ, Europese subsidies (JTF IJmond en Kansen voor West Provincie) voor het SIF ZKIJ. Besluiten over inzet van deze middelen worden genomen door het Regionaal Beraad Arbeidsmarkt, bestaande uit zeven wethouders van de regiogemeenten en bestuurders van UWV, onderwijs, SBB, werkgevers- en werknemersorganisaties. De regionale begroting gaat mee in de P&C cyclus van de centrumgemeente Haarlem.
9 Mid-term (2023-2025) resultaten van de strategische regionale arbeidsmarktagenda Zuid-Kennemerland & IJmond 2023-2027