Document · PDF

3 Bijlage 2 Kwaliteitskader Huisvesting 2025

commissie Samenleving 22 januari 2026, gemeente HaarlemBij agendapunt: Goedkeuren voorlopig ontwerp renovatie Coornhert Lyceum.26.814 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 3 van 4

Voortgezet onderwijs

VNG normbedrag 2025 Basisprestatie (Bbl-niveau) Basisscenario % t.o.v. VNG TCO-scenario % t.o.v. VNG

€/m² bvo

Primair onderwijs groot €/m² bvo

Primair onderwijs klein €/m² bvo

€ 2.895

€ 3.156

€ 3.392

€ 2.594

€ 2.848

€ 3.157

-10%

-7%

€ 2.774

€ 3.054

€ 3.369

-4%

-3%

-1%

Basisprestatie + aanvullende prestaties kwaliteitskader € 3.194 € 3.577 Basisscenario + aanvullende prestaties 10% 13% % t.o.v. VNG TCO-scenario + aanvullende prestaties % t.o.v. VNG

€ 3.947 16%

€ 3.253

€ 3.644

€ 4.016

12%

15%

18%

Tabel 16 Vergelijking VNG normering en BDB bedragen per m² bvo. Prijspeildatum januari 2025, bedragen inclusief btw.

Bouw(kosten)data, persoonlijk, compleet en op maat!

Bureau Documentatie Bouwwezen B.V. Postbus 310, 6800 AH Arnhem 088 – 426 16 00 info@bdb.nl

Vergelijk VNG normvergoeding 2025 en financiële paragraaf onderwijs

€ 790 € 729 € 600 € 2.895

€ 479

€ 590 € 3.392

€ 3.156

€ 646

€ 3.369 € 3.157

€ 3.054

Ter verduidelijking: deze normbedragen betreffen het bouwen van een school voor HAVO/VWO. De normbedragen voor andere soorten voortgezet onderwijs zijn hoger. In de basisprestatie is zoals vermeld ook geen rekening gehouden met de aanwezigheid van een lokaal voor bewegingsonderwijs. Bij het rekenen aan onderwijshuisvesting dient met beide zaken rekening gehouden te worden.

€ 2.848

€ 2.774

BDB PO klein levensduur + kwaliteitskader

BDB PO klein basis + kwaliteitskader

VNG PO klein

BDB PO groot levensduur + kwaliteitskader

BDB PO groot basis + kwaliteitskader

VNG PO groot

BDB VO levensduur + kwaliteitskader

BDB VO basis + kwaliteitskader

€ 2.594

VNG VO

Bij de gemaakte vergelijking met de VNG normbedragen is het goed om op te merken dat dat de VNG normbedragen4 in het Voortgezet Onderwijs sterk afhankelijk zijn van de onderwijssoort en het bijbehorende profiel. In de uitwerking van de financiële paragraaf is gewerkt met een basisprestatie voor HAVO/VWO onderwijs. Andere onderwijssoorten hebben een grotere ruimtebehoefte5 en kennen meer complexe ruimtesoorten. Daarmee dient bij de budgetbepaling rekening te worden gehouden.

Figuur 4 Vergelijking VNG normering en BDB bedragen per m² bvo. Prijspeildatum januari 2025, bedragen inclusief btw.

Zie voor opbouw VNG normbedragen voor Voortgezet Onderwijs deel 2 van Bijlage IV uit de Modelverordening voorzieningen huisvesting onderwijs (Bron: VNG 2025)

Zie voor ruimtebehoefte per onderwijssoort en profiel deel C van bijlage III uit de Modelverordening voorzieningen huisvesting onderwijs (Bron: VNG 2020)

Bouw(kosten)data, persoonlijk, compleet en op maat!

Bureau Documentatie Bouwwezen B.V. Postbus 310, 6800 AH Arnhem 088 – 426 16 00 info@bdb.nl

BESCHOUWING & ANALYSE

In de voorgaande hoofdstukken zijn de uitgangspunten en de resultaten beschreven van verschillende scenario’s van drie verschillende referentiegebouwen. Deze resultaten geven een indicatie van een aantal mogelijkheden die als uitgangpunt kunnen dienen voor het definiëren van een onderwijsgebouw. Optimale gebouwvorm Een onderwijsgebouw moet vanuit de wet- en regelgeving al aan diverse eisen voldoen. Om deze eisen te kunnen behalen, is er kennis van zaken nodig om reeds vroegtijdig in het ontwerpproces de juiste keuzes te maken om deze eisen binnen een zo efficiënt mogelijk plan te kunnen integreren. Zaken waar hierbij aan gedacht kan worden zijn bijvoorbeeld de gebouwvorm, de gebouworiëntatie en de verdeling van de gevelopeningen in de verschillende gevelvlakken, het gebruik maken van overstekken als zonwering etc. Deze onderdelen zijn van groot belang bij het behalen van de beng-eisen en het voorkomen van oververhitting in het gebouw, waardoor er onevenredig veel energie gebruikt moet worden om het binnenklimaat op niveau te houden. Energie Op het vlak van het thema energie zijn er veel ontwikkelingen en uitdagingen. We hebben het daarbij over de netcongestie, de salderingsregeling, kosten voor teruglevering van energie etc. In de berekeningen is rekening gehouden met één variant voor de energiekosten: 50.000-10.000.000 kWh: inkoop €0,21/kWh, teruglevering 0,127/kWh.

Dit zijn aannames in een onzekere markt.

Uit analyse is gebleken, dat wanneer er geen opbrengsten meer zijn voor teruglevering, of wanneer de energiekosten dalen (of een combinatie van deze) het voordeel van de levensduur TCO-scenario’s minder groot is of zelfs hogere levensduurkosten tot gevolg heeft. Wanneer de kosten voor de inkoop van energie stijgen, zullen de TCO-scenario’s een positiever resultaat laten zien. Behalve de ontwikkeling van de energieprijzen hebben ook de ontwikkelingen met betrekking tot de energiebeschikbaarheid en de bijbehorende kosten invloed op de resultaten. Het is van belang om voor iedere situatie deze aspecten specifiek te beschouwen. Milieuprestatie Naar verwachting zullen er per 1 januari 2026 ook eisen gesteld gaan worden aan het materiaalgebruik van een gebouw in de vorm van de MPG-eis (milieu prestatie gebouwen). Deze eis drukt de milieubelasting uit per m² bvo. Door de invoering van deze eis, zullen er meerdere afwegingen moeten worden gemaakt, waardoor aan alle wettelijke eisen, maar daarnaast ook nog alle aanvullende eisen wordt voldaan om tot een optimaal ontwerp te komen. Door deze aanvullende wettelijke eis, is het mogelijk dat enkele aanvullende eisen wat bijgesteld dienen te worden, of dat er aanvullende maatregelen moeten worden genomen om aan alle eisen te kunnen voldoen.

Zo wordt het behalen van energieneutraliteit een grotere uitdaging wanneer er een MPG-eis in werking treedt. Waar zonnepanelen een zeer gunstig effect hebben op het energiegebruik, drukken deze behoorlijk zwaar op de MPG-score. Momenteel vindt er een ontwikkeling plaats van de beschikbare milieudata in de NMD. Naar verwachting zal de hoeveelheid data de komende jaren sterk toenemen. Hierdoor komen er meer opties beschikbaar waarmee de MPG-eis kan worden behaald.

Bouw(kosten)data, persoonlijk, compleet en op maat!

Bureau Documentatie Bouwwezen B.V. Postbus 310, 6800 AH Arnhem 088 – 426 16 00 info@bdb.nl

Onderhoud Bij de berekeningen is er rekening gehouden met de kosten voor instandhouding, correctief onderhoud, vervangingsonderhoud en de verplichte keuringen en controles. Dit betreft de gemiddelde kosten per m² per jaar over de totale gebouwlevensduur van 40 jaar. Het uitgangspunt is dat na deze 40 jaar er een investeringsbeslissing plaats vindt, waarbij er een keuze wordt gemaakt voor nieuwbouw of renovatie. Gedurende de levensduur vinden er geen mutaties plaats en blijft de situatie zoals gebouwd. De kosten voor het benodigde onderhoud om dit te bewerkstelligen, zijn meegenomen in de berekening. De eerste gebruiksjaren zullen er relatief weinig kosten worden gemaakt voor onderhoud, maar naar mate het gebouw ouder wordt, zullen als gevolg van de benodigde vervangingen de onderhoudskosten hoger worden. In de praktijk blijkt vaak dat een onderwijsgebouw langer in gebruik blijft dan de gebouwlevensduur. Gedurende de gebruiksperiode zullen alle gebouwcomponenten verouderen, ook wanneer er goed en tijdig onderhoud wordt gepleegd en de benodigde vervangingen worden uitgevoerd. Bij een levensduurverlenging (in ongewijzigde vorm) is de kans aanwezig dat er storingen optreden die verholpen moeten worden. De onderhoudskosten hiervan hebben een negatief effect op de levensduurkosten. Deze zullen in deze periode toenemen.

In de praktijk wordt er veelal reactief onderhoud gepleegd: pas wanneer er een verstoring van de werking van een onderdeel optreedt, wordt er onderhoud gepleegd. Voor de drie berekeningen van de TCO-scenario’s gaan we uit van een meer actief/preventief onderhoudsbeleid, waarbij door preventief onderhoud uit te voeren, de levensduur van de grotere en onderhoudsgevoelige gebouwcomponenten wordt verlengd. Dit kan tot gevolg hebben dat over de totale gebouwlevensduur de kosten voor vervangingsonderhoud lager zijn. De regelmatig terugkerende

instandhoudingskosten zijn veelal wel iets hoger, maar dit weegt meestal wel op tegen een minder frequente vervanging. Levensduurkosten: theorie vs. praktijk De berekeningen voor de levensduurkosten omvatten een periode van 40 jaar. Dit is een lange periode, waarbij veel aannames worden gedaan. In de praktijk zullen de werkelijke kosten altijd afwijken van de theoretische berekende kosten. Gedurende de levensduur zullen er mogelijk toch mutaties worden doorgevoerd in het gebouw, de energieprijzen zullen wijzigen, er treden onverwachte storingen of schades op die verholpen moeten worden etc., De werkelijke kosten zullen dan ook altijd anders zijn dan verwacht. Levensduurberekeningen helpen om scenario’s te kunnen vergelijken en op basis daarvan beleidsmatige keuzes te kunnen maken. Proces In het proces van het realiseren van een nieuw onderwijsgebouw, is het van belang om reeds voordat er daadwerkelijk een ontwerp gemaakt wordt, vroegtijdig een aantal principekeuzes te maken, zoals bijvoorbeeld voor de bouwmethodiek, materiaal- en/of energieconcept, flexibiliteit en adaptiviteit etc. In een vroege fase zijn er nog volop mogelijkheden om alternatieven af te wegen en keuzes te maken omdat alle mogelijkheden nog openliggen. Deze principiële keuzes kunnen van grote invloed zijn op de wijze waarop het ontwikkelproces zal gaan plaats vinden en op de toekomstige levensduurkosten.

Naar mate het proces vordert zullen wijzigingen in deze keuzes een grotere invloed hebben op het ontwerpproces en daarmee veelal ook op de kwaliteit en integraliteit van het ontwerp beïnvloeden.

Bouw(kosten)data, persoonlijk, compleet en op maat!

Bureau Documentatie Bouwwezen B.V. Postbus 310, 6800 AH Arnhem 088 – 426 16 00 info@bdb.nl

Ook dient er vroegtijdig een keuze gemaakt te worden voor de wijze van contracteren en aanbesteden. Zal dit via een traditionele wijze plaatsvinden of wordt er een keuze gemaakt voor bijvoorbeeld een design&build contract? Voor bepaalde bouwwijzen is het raadzaam om al vroeg een leverancier in het ontwerptraject in te schakelen om de voordelen van deze bouwwijze optimaal te kunnen benutten. Al in een vroege fase komen er veel aspecten aan bod die zeer bepalend zijn voor het financiële plaatje van het realiseren van een onderwijsgebouw. Wanneer er geen of onvoldoende kennis aanwezig is om over (onder meer) bovenstaande aspecten mee te denken en alternatieven te beschouwen, is het raadzaam om een partij te zoeken die hierin kan adviseren en mee kan denken. Generiek/projectspecifiek maken De gedefinieerde referenties geven een indicatie van de investerings- en levensduurkosten, gebaseerd op generieke uitgangspunten. Om tot een indicatie van de kosten voor een specifiek project te komen, dient de hier gegeven kostenindicatie nog projectspecifiek te worden gemaakt. Grote kostenbepalende aspecten als gevolg van locatie, aanvullende gemeentelijke eisen of aanvullende wensen dienen meegenomen te worden in de totale afweging van de projectalternatieven.

Scenario T=0 Voor de vergelijkbaarheid is er voor gekozen om geen toekomstige kostenontwikkelingen mee te nemen en de bedragen niet netto contant te maken. Wanneer er rekening wordt gehouden met toekomstige kostenontwikkelingen, worden er vele variabelen ingevoerd, die allemaal in meer of mindere mate effect hebben op het resultaat. Enkele zeer bepalende variabelen zijn de ontwikkeling van de energiekosten (inkoop en terug levering), de discontovoet en in mindere mate de ontwikkeling van de onderhoudskosten. Door deze variabelen buiten beschouwing te laten zijn de resultaten eenvoudig leesbaar en vergelijkbaar. Voor dit onderzoek, waarbij we op abstract en globaal niveau scenario-analyses maken, is deze werkwijze toereikend. Indexering Deze financiële paragraaf zal met regelmaat worden geactualiseerd naar een nieuw prijsniveau. Wanneer er tussentijds aanpassingen naar een ander prijsniveau gedaan moeten worden, raden we aan om hiervoor de indexcijferreeksen BDB Maandcijfers/BDB Prognosecijfers Schoolgebouwen nieuwbouw, aanneemsom inclusief btw te gebruiken. Als gevolg van een ander referentiegebouw dat ten grondslag ligt aan deze indexcijferreeks, zullen de kostenontwikkelingen van deze reeks niet exact overeenkomen met de kostenontwikkeling van deze referentiegebouwen.

Bouw(kosten)data, persoonlijk, compleet en op maat!

Bureau Documentatie Bouwwezen B.V. Postbus 310, 6800 AH Arnhem 088 – 426 16 00 info@bdb.nl

BIJLAGEN BIJLAGE I – RESULTATEN VOORTGEZET ONDERWIJS BIJLAGE II – RESULTATEN PRIMAIR ONDERWIJS GROOT BIJLAGE III – RESULTATEN PRIMAIR ONDERWIJS KLEIN BIJLAGE IV – ELEMENTEN & MATERIAALOMSCHRIJVING REFERENTIES

Bouw(kosten)data, persoonlijk, compleet en op maat!

Bijlage I : resultaten voortgezet onderwijs

ALGEMEEN Beschrijving project • Onderwijsgebouw voor voortgezet onderwijs voor HAVO/VWO • 5.000m² bruto vloeroppervlak • 693 leerlingen • 30 lokalen • Geen sportvoorziening, geen multifunctioneel gebouwgebruik Algemene uitgangspunten referentiegebouw • Er is gekozen voor generieke oplossingen. • Het onderzoek betreft nieuwbouwprojecten. • De basisreferenties voldoen aan de wettelijke eisen in het besluit bouwwerken leefomgeving, aangevuld met momenteel gangbare bouwmethoden en materialisatie en minimale voorzieningen voor het functioneren als onderwijsgebouw voor voortgezet onderwijs.

Opmerkingen • Projectspecifieke omstandigheden kunnen zorgen voor afwijkingen ten opzichte van de getoonde bedragen. • De genoemde bedragen zijn een indicatie. Er dient rekening te worden gehouden met een bandbreedte van circa -/-5% tot +10% ten opzichte van de referentiebedragen voor de basisprestaties en circa -/- 15% tot +15% voor de aanvullende gebouwprestaties. • De gehanteerde bouwmethodiek is gebaseerd op de meest gangbare bouwmethode, een professionele benadering en de meest voor de hand liggende oplossingen en is geschikt voor de meest gangbare ontwerpen van schoolgebouwen.

Basisscenario • Uitgangspunt: initiële investeringskosten zo laag mogelijk, aangevuld met enkele momenteel reeds gangbare keuzes die reeds gemaakt worden ten aanzien van het beperken van de onderhoudskosten, zoals bijvoorbeeld het toepassen van aluminium kozijnen met triple beglazing in plaats van houten kozijnen. TCO-scenario • Uitgangspunt: levensduurkosten zo laag mogelijk, waarbij er hogere initiele investeringen gedaan mogen worden.

Bijlage I: voortgezet onderwijs, prijspeil januari 2025

1-5-2025 | 11:29 | 1 van 9

Bijlage I : resultaten voortgezet onderwijs

OMSCHRIJVING REFERENTIEGEBOUWEN Gebouwvorm Bruto vloeroppervlakte (BVO) Bruto gebouw Inhoud (BI) Bebouwde oppervlakte (BBO)

Hoeveelheid Eenheid 5.000 m² 15.400 m³ 1.800 m²

BVO / BBO (bouwlagen) BI / BVO (gem.hoogte m¹) BBO / BTO (beb.perc.)

Vormfactor 2,78 3,08 0,75

Bruto geveloppervlakte (BGO) Oppervlakte gevelopeningen (OG)

2.500 m² 875 m²

BGO / BVO OG / BGO

0,50 0,35

Bruto dakoppervlakte (BDO) Oppervlakte dakopeningen (OD)

1.800 m² 20 m²

BDO / BBO OD / BDO

1,00 0,01

Bruto binnenwandoppervlakte (BBWO) Oppervl. binnenwandopeningen (OBW)

3.500 m² 726 m²

BBWO / BVO OBW / BBWO

0,70 0,21

Bruto terreinoppervlakte (BTO) Netto terreinoppervlakte (NTO)

2.410 m² 610 m²

BTO / BVO NTO / ll

0,48 0,88

693 ll 30 st

BVO/leerling

7,22

4.600 m²

GO/BVO

0,92

Aantal leerlingen Aantal lokalen Gebruiksoppervlak (GO)

Bijlage I: voortgezet onderwijs, prijspeil januari 2025

1-5-2025 | 11:29 | 2 van 9

Bijlage I : resultaten voortgezet onderwijs

Uitgangspunten vorm • Geoptimaliseerde gebouwvorm, waarbij enige ontwerpvrijheid mogelijk is. Eventuele verdere optimalisatie is nog mogelijk. • Geen grote interne vides. • Geen gebouwoverstekken. • Beperkte dakopeningen voor daglichttoetreding centrale ruimten. • Geen sportvoorziening aanwezig. • Alleen m² terrein voor buitenruimte leerlingen opgenomen, ruimte voor parkeren etc. buiten deze raming.

Uitgangspunten bouwmethode/installatieconcept/materialisatie Bouwmethodiek • Paalfundering en betonbalken, prefab vloeren, staalconstructie*. • Prefab binnenblad, metselwerk gevel, aluminium kozijnen*, bitumineuze dakbedekking. • MS binnenwanden, stalen kozijnen met HPL deuren, systeemplafonds. Installatieconcept • HVRF systeem met luchtwarmtepomp. • Gebalanceerde ventilatie, CO2 gestuurd**. • LED verlichting met daglichtregeling en klokschakeling*. • Inbraakbeveiliging, brandbeveiliging, toegangscontrole. • Standaard elektrainstallatie, draadloze wifipunten. Uitgangspunten materialisatie • Basis kwaliteit. Inclusief • Garderobemeubels • Pantry's en keukens inclusief aansluitingen en afvoeren

* (beperkt) kostenverhogend tov minimale variant, maar is inmiddels een gebruikelijke toepassing in de huidige bouwmethoden/materialisatie.

Exclusief • Tribunetrap • Verplaatsbare wanden • Digiborden • Camerabewaking

** bouwbesluiteisen zijn ook haalbaar met mechanische ventilatie en natuurlijke toevoer dmv roosters, maar gezien de toekomstige eisen die gesteld worden, is het niet meer te verantwoorden om mechanische ventilatie toe te passen in een gebouw dat gebouwd wordt voor een gebruiksperiode van (minimaal) 40 jaar.

Bijlage I: voortgezet onderwijs, prijspeil januari 2025

1-5-2025 | 11:29 | 3 van 9

Bijlage I : resultaten voortgezet onderwijs

VERSCHILLEN IN SCENARIO'S Basisscenario

TCO-scenario

Energetisch • Minimum bouwbesluit Rc 3,7/4,7/6,3 U=1,0 qv10=0,4

• Energieneutraal Rc 5,0/6,0/8,0 U=0,9 qv10=0,15

Dakbedekking • Standaard kwaliteit

• A-kwaliteit met garantie

Beglazing • Triple beglazing met zonwerende coating

• Zelfreinigende coating op beglazing

Verlichting • Standaard kwaliteit

• A-kwaliteit met hogere leveringszekerheid

Zonwering • Handbediende elektrische screens

• Zongestuurde elektrische screens aangesloten op GBS

PV • Voldoende om aan eisen bouwbesluit te voldoen

• Maximaal dakoppervlak bedekt met PV (75% dakoppervlak)

Afwerkingen • Standaard kwaliteit • Standaard kwaliteit H&S

• Hogere kwaliteit (langere levensduur) • Zwaardere kwaliteit H&S

Bijlage I: voortgezet onderwijs, prijspeil januari 2025

1-5-2025 | 11:29 | 4 van 9

Bijlage I : resultaten voortgezet onderwijs

SAMENVATTING FINANCIEEL TCO-scenario

Basisscenario

Verschil TCO-scenario t.o.v. basisscenario 20 jaar 40 jaar 7% 7% -9% -7% 1% -1%

Levensduurkosten basisprestaties Totale investeringskosten Totale exploitatiekosten Totale levensduurkosten

20 jaar € 12.970.778 € 8.045.805 € 21.016.582

40 jaar € 12.970.778 € 16.204.946 € 29.175.723

20 jaar € 13.869.717 € 7.305.515 € 21.175.232

40 jaar € 13.869.717 € 15.079.811 € 28.949.528

Investeringskosten basisprestaties Totaal Bouw- en Sloopkosten (excl btw) Totaal Bijkomende kosten (excl btw) Belastingen Investeringskosten (incl. btw)

Totaal € 9.096.332 € 1.632.792 € 2.241.654 € 12.970.778

€/m² bvo € 1.819 € 327 € 448 € 2.594

Totaal € 9.726.753 € 1.745.952 € 2.397.012 € 13.869.717

€/m² bvo € 1.945 € 349 € 479 € 2.774

7% 7% 7% 7%

Exploitatiekosten Totaal exploitatiekosten Exploitatiekosten/m² bvo/jr

20 jaar € 8.045.805 € 80

40 jaar € 16.204.946 € 81

20 jaar € 7.305.515 € 73

40 jaar € 15.079.811 € 75

20 jaar -9% -9%

Investeringskosten totaal Investeringskosten basisprestaties Investeringskosten aanv. prestaties Totaal incl. btw Kosten inclusief btw, prijspeil januari 2025

Bijlage I: voortgezet onderwijs, prijspeil januari 2025

€/m² bvo € 2.594 € 600 € 3.194

€/m² bvo € 2.774 € 479 € 3.253

40 jaar -7% -7%

7% -20% 2%

1-5-2025 | 11:29 | 5 van 9

Bijlage I : resultaten voortgezet onderwijs

INVESTERINGSKOSTEN BASISPRESTATIES

Basisscenario

Verdeling NEN2699 € totaal Bouwkundige werken € 4.755.939 Installatietechnische werken € 2.537.850 Vaste inrichting € 151.189 Terrein € 60.878 Indirecte bouwkosten € 1.590.476 Bouwkosten € 9.096.332 Bijkomende kosten (excl btw) € 1.632.792 Belastingen € 2.241.654 Investeringskosten (incl. btw) € 12.970.778 Investeringskosten inclusief btw, prijspeil januari 2025

TCO-scenario €/m² bvo € 951 € 508 € 30 € 12 € 318 € 1.819 € 327 € 448 € 2.594

Uitgangspunten investeringskosten • Prijspeil januari 2025 • Bouwtijd 12 maanden • Exclusief losse inrichting. • Exclusief specifieke locatiegebonden kosten • Traditioneel ontwerp- en aanbestedingsproces • Structureel prijsniveau, exclusief marktwerking Opslagen (indirecte bouwkosten) • AUK, AK, W&R

Bijlage I: voortgezet onderwijs, prijspeil januari 2025

€ totaal € 4.975.032 € 2.838.950 € 151.189 € 60.878 € 1.700.704 € 9.726.753 € 1.745.952 € 2.397.012 € 13.869.717

Verschil TCO-scenario t.o.v. basisscenario €/m² bvo € 995 € 568 € 30 € 12 € 340 € 1.945 € 349 € 479 € 2.774

Bijkomende kosten (investeringsopslag) • Projectbegeleiding door de opdrachtgever • Honoraria (planontwikkeling en -begeleiding) • Aansluitkosten • Heffingen • Verzekeringen • Omzetbelasting

5% 12% 0% 0% 7% 7% 7% 7% 7%

1,0% 15,0% 1,0% 0,60% 0,35% 21,0%

21,2%

1-5-2025 | 11:29 | 6 van 9

Bijlage I : resultaten voortgezet onderwijs

AANVULLENDE PRESTATIES

Basisscenario

TCO-scenario

Verschil TCO-scenario t.o.v. basisscenario

Verdeling hoofdstukken Beleving Functionaliteit Techniek Totaal (incl. btw)

€ totaal € 265.628 € 184.976 € 2.548.655 € 2.999.259

€/m² bvo € 53 € 37 € 510 € 600

€ totaal € 265.628 € 184.976 € 1.946.434 € 2.397.038

€/m² bvo € 53 € 37 € 389 € 479

0% 0% -24% -20%

Verdeling thema's 1. Energie neutraal 2. Duurzaamheid 3. Frisse scholen 4. Exploitatie (excl. Energieneutraal) 5. ICT 6. Kwaliteit buitenruimte 7. Overig Totaal (incl. btw)

€ totaal € 570.856 € 997.797 € 935.857 € 83.703 € 22.983 € 93.227 € 294.836 € 2.999.259

€/m² bvo € 114 € 200 € 187 € 17 €5 € 19 € 59 € 600

€ totaal €0 € 997.797 € 935.857 € 52.338 € 22.983 € 93.227 € 294.836 € 2.397.038

€/m² bvo €0 € 200 € 187 € 10 €5 € 19 € 59 € 479

-100% 0% 0% -37% 0% 0% 0% -20%

Verdeling thema's groeifonds € totaal 1. Duurzaamheid € 682.909 (energie- en materiaalgebruik) 2. Gezondheid € 1.007.474 (frisse scholen en buitenruimte) 3. Adaptiviteit € 991.057 (circulair en flexibel) 4. Inclusiviteit € 317.819 (toegankelijkheid en ICT) Totaal (incl. btw) € 2.999.259 Investeringskosten inclusief btw, prijspeil januari 2025

€/m² bvo € 137

€ totaal € 80.688

€/m² bvo € 16

-88%

€ 201

€ 1.007.474

€ 201

€ 198

€ 991.057

€ 198

€ 64

€ 317.819

€ 64

€ 600

€ 2.397.038

€ 479

-20%

Bijlage I: voortgezet onderwijs, prijspeil januari 2025

1-5-2025 | 11:29 | 7 van 9

Bijlage I : resultaten voortgezet onderwijs

EXPLOITATIEKOSTEN AANVULLENDE PRESTATIES Exploitatiekosten totaal Heffingen Verzekeringen Onderhoud Verbruik Beheerskosten - exclusief Financieringskosten - exclusief Schoonmaakkosten Totaal incl. btw

Basisscenario

TCO-scenario

20 jaar € 1.005.145 € 440.262 € 3.931.585 € 1.236.295 €0 €0 € 1.432.517 € 8.045.805

40 jaar € 2.010.289 € 880.525 € 7.976.507 € 2.472.589 €0 €0 € 2.865.035 € 16.204.946

20 jaar € 1.074.806 € 470.775 € 3.823.159 € 536.020 €0 €0 € 1.400.755 € 7.305.515

40 jaar € 2.149.612 € 941.550 € 8.115.099 € 1.072.040 €0 €0 € 2.801.510 € 15.079.811

Exploitatiekosten/m² bvo/jaar 20 jaar Heffingen € 10 Verzekeringen €4 Onderhoud € 39 Verbruik € 12 Beheerskosten - exclusief €0 Financieringskosten - exclusief €0 Schoonmaakkosten € 14 Totaal incl. btw € 80 Investeringskosten inclusief btw, prijspeil januari 2025

40 jaar € 10 €4 € 40 € 12 €0 €0 € 14 € 81

20 jaar € 11 €5 € 38 €5 €0 €0 € 14 € 73

40 jaar € 11 €5 € 41 €5 €0 €0 € 14 € 75

Uitgangspunten en variabelen exploitatiekosten • Kosten weergegeven op T=0 (geen kostenontwikkeling, geen discontovoet). • Jaar 0 = bouwjaar. • Jaar 1 = 1e gebruiksjaar = 1e jaar exploitatiekosten. • Exploitatieperiode 20 jaar: jaar 1 t/m jaar 20. • Exploitatieperiode 40 jaar: onderhoudskosten jaar 1 t/m jaar 39.

Bijlage I: voortgezet onderwijs, prijspeil januari 2025

• Tarief energie inkoop: • Tarief energie teruglevering: • Teruglevering (alleen voor levensduurvariant):

Verschil TCO-scenario t.o.v. basisscenario 20 jaar 40 jaar 7% 7% 7% 7% -3% 2% -57% -57%

-2% -9%

-2% -7%

20 jaar 7% 7% -3% -57%

40 jaar 7% 7% 2% -57%

-2% -9%

-2% -7%

€ 0,21 € 0,13 70%

1-5-2025 | 11:29 | 8 van 9

Bijlage I : resultaten voortgezet onderwijs

LEVENSDUURKOSTEN Basisscenario Levensduurkosten totaal 20 jaar Initiele investering € 12.970.778 Totale exploitatiekosten € 8.045.805 Totaal incl. btw € 21.016.582 Investeringskosten inclusief btw, prijspeil januari 2025

40 jaar € 12.970.778 € 16.204.946 € 29.175.723

TCO-scenario 20 jaar € 13.869.717 € 7.305.515 € 21.175.232

40 jaar € 13.869.717 € 15.079.811 € 28.949.528

Verschil TCO-scenario t.o.v. basisscenario 20 jaar 40 jaar 7% 7% -9% -7% 1% -1%

Levensduurkosten cumulatief (T=0, incl. btw) € 35.000.000 € 29.175.723

€ 30.000.000

€ 28.949.528

€ 25.000.000 € 21.175.232 € 20.000.000

€ 21.016.582 € 13.869.717

€ 15.000.000 € 12.970.778 INV = 0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40

€ 10.000.000

Basisscenario

Bijlage I: voortgezet onderwijs, prijspeil januari 2025

TCO-scenario

1-5-2025 | 11:29 | 9 van 9

Bijlage II : resultaten primair onderwijs groot

ALGEMEEN Beschrijving project • Onderwijsgebouw voor primair onderwijs • 2.423m² bruto vloeroppervlak • 442 leerlingen • 16 lokalen • Geen sportvoorziening, geen multifunctioneel gebouwgebruik Algemene uitgangspunten referentiegebouw • Er is gekozen voor generieke oplossingen. • Het onderzoek betreft nieuwbouwprojecten. • De basisreferenties voldoen aan de wettelijke eisen in het besluit bouwwerken leefomgeving, aangevuld met momenteel gangbare bouwmethoden en materialisatie en minimale voorzieningen voor het functioneren als onderwijsgebouw voor primair onderwijs.

Bijlage II: primair onderwijs groot, prijspeil januari 2025

1-5-2025 | 11:29 | 1 van 9

Bijlage II : resultaten primair onderwijs groot

OMSCHRIJVING REFERENTIEGEBOUWEN Gebouwvorm Bruto vloeroppervlakte (BVO) Bruto gebouw Inhoud (BI) Bebouwde oppervlakte (BBO)

Hoeveelheid Eenheid 2.423 m² 7.677 m³ 1.300 m²

BVO / BBO (bouwlagen) BI / BVO (gem.hoogte m¹) BBO / BTO (beb.perc.)

Vormfactor 1,86 3,17 0,37

Bruto geveloppervlakte (BGO) Oppervlakte gevelopeningen (OG)

1.212 m² 425 m²

BGO / BVO OG / BGO

0,50 0,35

Bruto dakoppervlakte (BDO) Oppervlakte dakopeningen (OD)

1.300 m² 13 m²

BDO / BBO OD / BDO

1,00 0,01

Bruto binnenwandoppervlakte (BBWO) Oppervl. binnenwandopeningen (OBW)

2.011 m² 362 m²

BBWO / BVO OBW / BBWO

0,83 0,18

Bruto terreinoppervlakte (BTO) Netto terreinoppervlakte (NTO)

3.515 m² 2.215 m²

BTO / BVO NTO / ll

1,45 5,01

442 ll 16 st

BVO/leerling

5,48

2.229 m²

GO/BVO

0,92

Aantal leerlingen Aantal lokalen Gebruiksoppervlak (GO)

Bijlage II: primair onderwijs groot, prijspeil januari 2025

1-5-2025 | 11:29 | 2 van 9

Bijlage II : resultaten primair onderwijs groot

Uitgangspunten vorm • Geoptimaliseerde gebouwvorm, waarbij enige ontwerpvrijheid mogelijk is. Eventuele verdere optimalisatie is nog mogelijk. • Geen grote interne vides. • Geen gebouwoverstekken. • Beperkte dakopeningen voor daglichttoetreding centrale ruimten. • Geen sportvoorziening aanwezig, alleen een speellokaal. • Alleen m² terrein voor buitenruimte leerlingen opgenomen, ruimte voor parkeren etc. buiten deze raming.

* (beperkt) kostenverhogend tov minimale variant, maar is inmiddels een gebruikelijke toepassing in de huidige bouwmethoden/materialisatie.

Exclusief • Tribunetrap • Verplaatsbare wanden • Digiborden • Camerabewaking

Bijlage II: primair onderwijs groot, prijspeil januari 2025

1-5-2025 | 11:29 | 3 van 9

Bijlage II : resultaten primair onderwijs groot

VERSCHILLEN IN SCENARIO'S Basisscenario

TCO-scenario

Energetisch · Minimum bouwbesluit Rc 3,7/4,7/6,3 U=1,0 qv10=0,4

· Energieneutraal Rc 5,0/6,0/8,0 U=0,9 qv10=0,15

Dakbedekking · Standaard kwaliteit

· A-kwaliteit met garantie

Beglazing · Triple beglazing met zonwerende coating

· Zelfreinigende coating op beglazing

Verlichting · Standaard kwaliteit

· A-kwaliteit met hogere leveringszekerheid

Zonwering · Handbediende elektrische screens

· Zongestuurde elektrische screens aangesloten op GBS

PV · Voldoende om aan eisen bouwbesluit te voldoen

· Voldoende om energieneutraal te zijn

Afwerkingen · Standaard kwaliteit · Standaard kwaliteit H&S

· Hogere kwaliteit (langere levensduur) · Zwaardere kwaliteit H&S

Bijlage II: primair onderwijs groot, prijspeil januari 2025

1-5-2025 | 11:29 | 4 van 9

Bijlage II : resultaten primair onderwijs groot

SAMENVATTING FINANCIEEL TCO-scenario

Basisscenario

Verschil TCO-scenario t.o.v. basisscenario 20 jaar 40 jaar 7% 7% -10% -8% 1% -1%

Levensduurkosten basisprestaties Totale investeringskosten Totale exploitatiekosten Totale levensduurkosten

20 jaar € 6.900.947 € 4.204.157 € 11.105.104

40 jaar € 6.900.947 € 8.597.415 € 15.498.362

20 jaar € 7.400.323 € 3.774.577 € 11.174.900

40 jaar € 7.400.323 € 7.908.918 € 15.309.241

Investeringskosten basisprestaties Totaal Bouw- en Sloopkosten (excl btw) Totaal Bijkomende kosten (excl btw) Belastingen Investeringskosten (incl. btw)

Totaal € 4.839.594 € 868.707 € 1.192.645 € 6.900.947

€/m² bvo € 1.997 € 359 € 492 € 2.848

Totaal € 5.189.804 € 931.570 € 1.278.949 € 7.400.323

€/m² bvo € 2.142 € 384 € 528 € 3.054

7% 7% 7% 7%

Exploitatiekosten Totaal exploitatiekosten Exploitatiekosten/m² bvo/jr

20 jaar € 4.204.157 € 87

40 jaar € 8.597.415 € 89

20 jaar € 3.774.577 € 78

40 jaar € 7.908.918 € 82

20 jaar -10% -10%

Investeringskosten totaal Investeringskosten basisprestaties Investeringskosten aanv. prestaties Totaal incl. btw Kosten inclusief btw, prijspeil januari 2025

Bijlage II: primair onderwijs groot, prijspeil januari 2025

€/m² bvo € 2.848 € 729 € 3.577

€/m² bvo € 3.054 € 590 € 3.644

40 jaar -8% -8%

7% -19% 2%

1-5-2025 | 11:29 | 5 van 9

Bijlage II : resultaten primair onderwijs groot

INVESTERINGSKOSTEN BASISPRESTATIES

Basisscenario

Verdeling NEN2699 € totaal Bouwkundige werken € 2.484.550 Installatietechnische werken € 1.240.247 Vaste inrichting € 83.850 Terrein € 221.057 Indirecte bouwkosten € 809.890 Bouwkosten € 4.839.594 Bijkomende kosten (excl btw) € 868.707 Belastingen € 1.192.645 Investeringskosten (incl. btw) € 6.900.947 Investeringskosten inclusief btw, prijspeil januari 2025

TCO-scenario €/m² bvo € 1.025 € 512 € 35 € 91 € 334 € 1.997 € 359 € 492 € 2.848

Uitgangspunten investeringskosten • Prijspeil januari 2025 • Bouwtijd 10 maanden • Exclusief losse inrichting. • Exclusief specifieke locatiegebonden kosten • Traditioneel ontwerp- en aanbestedingsproces • Structureel prijsniveau, exclusief marktwerking Opslagen (indirecte bouwkosten) • AUK, AK, W&R

Bijlage II: primair onderwijs groot, prijspeil januari 2025

€ totaal € 2.604.998 € 1.411.402 € 83.850 € 221.057 € 868.496 € 5.189.804 € 931.570 € 1.278.949 € 7.400.323

Verschil TCO-scenario t.o.v. basisscenario €/m² bvo € 1.075 € 583 € 35 € 91 € 358 € 2.142 € 384 € 528 € 3.054

5% 14% 0% 0% 7% 7% 7% 7% 7%

1,0% 15,0% 1,0% 0,60% 0,35% 21,0%

20,1%

1-5-2025 | 11:29 | 6 van 9

Bijlage II : resultaten primair onderwijs groot

AANVULLENDE PRESTATIES

Basisscenario

TCO-scenario

Verschil TCO-scenario t.o.v. basisscenario

Verdeling hoofdstukken Beleving Functionaliteit Techniek Totaal (incl. btw)

€ totaal € 176.109 € 207.152 € 1.382.617 € 1.765.878

€/m² bvo € 73 € 85 € 571 € 729

€ totaal € 176.109 € 207.167 € 1.046.844 € 1.430.120

€/m² bvo € 73 € 86 € 432 € 590

0% 0% -24% -19%

Verdeling thema's 1. Energie neutraal 2. Duurzaamheid 3. Frisse scholen 4. Exploitatie (excl. Energieneutraal) 5. ICT 6. Kwaliteit buitenruimte 7. Overig Totaal (incl. btw)

€ totaal € 320.275 € 488.343 € 472.086 € 47.623 € 11.688 € 233.604 € 192.259 € 1.765.878

€/m² bvo € 132 € 202 € 195 € 20 €5 € 96 € 79 € 729

€ totaal €0 € 488.343 € 472.086 € 32.125 € 11.688 € 233.619 € 192.259 € 1.430.120

€/m² bvo €0 € 202 € 195 € 13 €5 € 96 € 79 € 590

-100% 0% 0% -33% 0% 0% 0% -19%

Verdeling thema's groeifonds € totaal 1. Duurzaamheid € 446.738 (energie- en materiaalgebruik) 2. Gezondheid € 627.929 (frisse scholen en buitenruimte) 3. Adaptiviteit € 487.264 (circulair en flexibel) 4. Inclusiviteit € 203.947 (toegankelijkheid en ICT) Totaal (incl. btw) € 1.765.878 Investeringskosten inclusief btw, prijspeil januari 2025

€/m² bvo € 184

€ totaal € 110.965

€/m² bvo € 46

-75%

€ 259

€ 627.944

€ 259

€ 201

€ 487.264

€ 201

€ 84

€ 203.947

€ 84

€ 729

€ 1.430.120

€ 590

-19%

Bijlage II: primair onderwijs groot, prijspeil januari 2025

1-5-2025 | 11:29 | 7 van 9

Bijlage II : resultaten primair onderwijs groot

Basisscenario

TCO-scenario

20 jaar € 534.775 € 234.236 € 2.133.098 € 612.533 €0 €0 € 689.514 € 4.204.157

40 jaar € 1.069.550 € 468.473 € 4.455.297 € 1.225.067 €0 €0 € 1.379.028 € 8.597.415

20 jaar € 573.473 € 251.187 € 2.066.712 € 205.559 €0 €0 € 677.647 € 3.774.577

40 jaar € 1.146.947 € 502.373 € 4.493.188 € 411.117 €0 €0 € 1.355.293 € 7.908.918

Exploitatiekosten/m² bvo/jaar € 11 Heffingen €5 Verzekeringen € 44 Onderhoud € 13 Verbruik €0 Beheerskosten - exclusief €0 Financieringskosten - exclusief € 14 Schoonmaakkosten Totaal incl. btw € 87 Investeringskosten inclusief btw, prijspeil januari 2025

€ 11 €5 € 46 € 13 €0 €0 € 14 € 89

€ 12 €5 € 43 €4 €0 €0 € 14 € 78

€ 12 €5 € 46 €4 €0 €0 € 14 € 82

Bijlage II: primair onderwijs groot, prijspeil januari 2025

• Tarief energie inkoop: • Tarief energie teruglevering: • Teruglevering (alleen voor levensduurvariant):

Verschil TCO-scenario t.o.v. basisscenario 20 jaar 40 jaar 7% 7% 7% 7% -3% 1% -66% -66%

-2% -10%

-2% -8%

20 jaar 7% 7% -3% -66%

40 jaar 7% 7% 1% -66%

-2% -10%

-2% -8%

€ 0,21 € 0,13 70%

1-5-2025 | 11:29 | 8 van 9

Bijlage II : resultaten primair onderwijs groot

LEVENSDUURKOSTEN Basisscenario Levensduurkosten totaal 20 jaar Initiele investering € 6.900.947 Totale exploitatiekosten € 4.204.157 Totaal incl. btw € 11.105.104 Investeringskosten inclusief btw, prijspeil januari 2025

40 jaar € 6.900.947 € 8.597.415 € 15.498.362

TCO-scenario 20 jaar € 7.400.323 € 3.774.577 € 11.174.900

40 jaar € 7.400.323 € 7.908.918 € 15.309.241

Verschil TCO-scenario t.o.v. basisscenario 20 jaar 40 jaar 7% 7% -10% -8% 1% -1%

Levensduurkosten cumulatief (T=0, incl. btw) € 18.000.000 € 15.498.362

€ 16.000.000 € 14.000.000

€ 15.309.241 € 11.174.900

€ 12.000.000 € 10.000.000 € 8.000.000 € 6.000.000

€ 11.105.104 € 7.400.323 € 6.900.947

INV = 0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40

€ 4.000.000

Basisscenario

Bijlage II: primair onderwijs groot, prijspeil januari 2025

TCO-scenario

1-5-2025 | 11:29 | 9 van 9

Bijlage III : resultaten primair onderwijs klein

ALGEMEEN Beschrijving project • Onderwijsgebouw voor primair onderwijs • 1.312m² bruto vloeroppervlak • 221 leerlingen • 8 lokalen • Geen sportvoorziening, geen multifunctioneel gebouwgebruik Algemene uitgangspunten referentiegebouw • Er is gekozen voor generieke oplossingen. • Het onderzoek betreft nieuwbouwprojecten. • De basisreferenties voldoen aan de wettelijke eisen in het besluit bouwwerken leefomgeving, aangevuld met momenteel gangbare bouwmethoden en materialisatie en minimale voorzieningen voor het functioneren als onderwijsgebouw voor primair onderwijs.

Bijlage III: primair onderwijs klein, prijspeil januari 2025

1-5-2025 | 11:30 | 1 van 9

Bijlage III : resultaten primair onderwijs klein

OMSCHRIJVING REFERENTIEGEBOUWEN Gebouwvorm Bruto vloeroppervlakte (BVO) Bruto gebouw Inhoud (BI) Bebouwde oppervlakte (BBO)

Hoeveelheid Eenheid 1.312 m² 4.173 m³ 737 m²

BVO / BBO (bouwlagen) BI / BVO (gem.hoogte m¹) BBO / BTO (beb.perc.)

Vormfactor 1,78 3,18 0,40

Bruto geveloppervlakte (BGO) Oppervlakte gevelopeningen (OG)

879 m² 308 m²

BGO / BVO OG / BGO

0,67 0,35

Bruto dakoppervlakte (BDO) Oppervlakte dakopeningen (OD)

737 m² 2 m²

BDO / BBO OD / BDO

1,00 0,00

Bruto binnenwandoppervlakte (BBWO) Oppervl. binnenwandopeningen (OBW)

1.089 m² 196 m²

BBWO / BVO OBW / BBWO

0,83 0,18

Bruto terreinoppervlakte (BTO) Netto terreinoppervlakte (NTO)

1.847 m² 1.110 m²

BTO / BVO NTO / ll

1,41 5,02

221 ll 8 st

BVO/leerling

5,94

1.207 m²

GO/BVO

0,92

Aantal leerlingen Aantal lokalen Gebruiksoppervlak (GO)

Bijlage III: primair onderwijs klein, prijspeil januari 2025

1-5-2025 | 11:30 | 2 van 9

Bijlage III : resultaten primair onderwijs klein

Uitgangspunten vorm • Geoptimaliseerde gebouwvorm, waarbij enige ontwerpvrijheid mogelijk is. Eventuele verdere optimalisatie is nog mogelijk. • Geen grote interne vides. • Geen gebouwoverstekken. • Beperkte dakopeningen voor daglichttoetreding centrale ruimten. • Geen sportvoorziening aanwezig, alleen een speellokaal. • Alleen m² terrein voor buitenruimte leerlingen opgenomen, ruimte voor parkeren etc. buiten deze raming.

* (beperkt) kostenverhogend tov minimale variant, maar is inmiddels een gebruikelijke toepassing in de huidige bouwmethoden/materialisatie.

Exclusief • Tribunetrap • Verplaatsbare wanden • Digiborden • Camerabewaking

Bijlage III: primair onderwijs klein, prijspeil januari 2025

1-5-2025 | 11:30 | 3 van 9

Bijlage III : resultaten primair onderwijs klein

VERSCHILLEN IN SCENARIO'S Basisscenario

TCO-scenario

Energetisch · Minimum bouwbesluit Rc 3,7/4,7/6,3 U=1,0 qv10=0,4

· Energieneutraal Rc 5,0/6,0/8,0 U=0,9 qv10=0,15

Dakbedekking · Standaard kwaliteit

· A-kwaliteit met garantie

Beglazing · Triple beglazing met zonwerende coating

· Zelfreinigende coating op beglazing

Verlichting · Standaard kwaliteit

· A-kwaliteit met hogere leveringszekerheid

Zonwering · Handbediende elektrische screens

· Zongestuurde elektrische screens aangesloten op GBS

PV · Voldoende om aan eisen bouwbesluit te voldoen

· Voldoende om energieneutraal te zijn

Afwerkingen · Standaard kwaliteit · Standaard kwaliteit H&S

· Hogere kwaliteit (langere levensduur) · Zwaardere kwaliteit H&S

Bijlage III: primair onderwijs klein, prijspeil januari 2025

1-5-2025 | 11:30 | 4 van 9

Bijlage III : resultaten primair onderwijs klein

SAMENVATTING FINANCIEEL TCO-scenario

Basisscenario

Verschil TCO-scenario t.o.v. basisscenario 20 jaar 40 jaar 7% 7% -9% -8% 1% -1%

Levensduurkosten basisprestaties Totale investeringskosten Totale exploitatiekosten Totale levensduurkosten

20 jaar € 4.141.620 € 2.492.177 € 6.633.797

40 jaar € 4.141.620 € 5.103.812 € 9.245.432

20 jaar € 4.420.436 € 2.261.239 € 6.681.674

40 jaar € 4.420.436 € 4.717.009 € 9.137.444

Investeringskosten basisprestaties Totaal Bouw- en Sloopkosten (excl btw) Totaal Bijkomende kosten (excl btw) Belastingen Investeringskosten (incl. btw)

Totaal € 2.904.494 € 521.357 € 715.769 € 4.141.620

€/m² bvo € 2.214 € 397 € 546 € 3.157

Totaal € 3.100.026 € 556.455 € 763.955 € 4.420.436

€/m² bvo € 2.363 € 424 € 582 € 3.369

7% 7% 7% 7%

Exploitatiekosten Totaal exploitatiekosten Exploitatiekosten/m² bvo/jr

20 jaar € 2.492.177 € 95

40 jaar € 5.103.812 € 97

20 jaar € 2.261.239 € 86

40 jaar € 4.717.009 € 90

20 jaar -9% -9%

Investeringskosten totaal Investeringskosten basisprestaties Investeringskosten aanv. prestaties Totaal incl. btw Kosten inclusief btw, prijspeil januari 2025

Bijlage III: primair onderwijs klein, prijspeil januari 2025

€/m² bvo € 3.157 € 790 € 3.947

€/m² bvo € 3.369 € 646 € 4.016

40 jaar -8% -8%

7% -18% 2%

1-5-2025 | 11:30 | 5 van 9

Bijlage III : resultaten primair onderwijs klein

INVESTERINGSKOSTEN BASISPRESTATIES

Basisscenario

Verdeling NEN2699 € totaal Bouwkundige werken € 1.520.111 Installatietechnische werken € 731.081 Vaste inrichting € 56.467 Terrein € 110.778 Indirecte bouwkosten € 486.057 Bouwkosten € 2.904.494 Bijkomende kosten (excl btw) € 521.357 Belastingen € 715.769 Investeringskosten (incl. btw) € 4.141.620 Investeringskosten inclusief btw, prijspeil januari 2025

TCO-scenario €/m² bvo € 1.159 € 557 € 43 € 84 € 370 € 2.214 € 397 € 546 € 3.157

Bijlage III: primair onderwijs klein, prijspeil januari 2025

€ totaal € 1.591.726 € 822.276 € 56.467 € 110.778 € 518.779 € 3.100.026 € 556.455 € 763.955 € 4.420.436

Verschil TCO-scenario t.o.v. basisscenario €/m² bvo € 1.213 € 627 € 43 € 84 € 395 € 2.363 € 424 € 582 € 3.369

5% 12% 0% 0% 7% 7% 7% 7% 7%

1,0% 15,0% 1,0% 0,60% 0,35% 21,0%

20,1%

1-5-2025 | 11:30 | 6 van 9

Bijlage III : resultaten primair onderwijs klein

AANVULLENDE PRESTATIES

Basisscenario

TCO-scenario

Verschil TCO-scenario t.o.v. basisscenario

Verdeling hoofdstukken Beleving Functionaliteit Techniek Totaal (incl. btw)

€ totaal € 111.295 € 127.995 € 797.418 € 1.036.708

€/m² bvo € 85 € 98 € 608 € 790

€ totaal € 111.295 € 127.995 € 608.775 € 848.065

€/m² bvo € 85 € 98 € 464 € 646

0% 0% -24% -18%

Verdeling thema's 1. Energie neutraal 2. Duurzaamheid 3. Frisse scholen 4. Exploitatie (excl. Energieneutraal) 5. ICT 6. Kwaliteit buitenruimte 7. Overig Totaal (incl. btw)

€ totaal € 180.252 € 264.430 € 293.186 € 29.896 € 6.034 € 121.370 € 141.540 € 1.036.708

€/m² bvo € 137 € 202 € 223 € 23 €5 € 93 € 108 € 790

€ totaal €0 € 264.430 € 293.186 € 21.505 € 6.034 € 121.370 € 141.540 € 848.065

€/m² bvo €0 € 202 € 223 € 16 €5 € 93 € 108 € 646

-100% 0% 0% -28% 0% 0% 0% -18%

Verdeling thema's groeifonds € totaal 1. Duurzaamheid € 249.700 (energie- en materiaalgebruik) 2. Gezondheid € 375.588 (frisse scholen en buitenruimte) 3. Adaptiviteit € 263.846 (circulair en flexibel) 4. Inclusiviteit € 147.574 (toegankelijkheid en ICT) Totaal (incl. btw) € 1.036.708 Investeringskosten inclusief btw, prijspeil januari 2025

€/m² bvo € 190

€ totaal € 61.057

€/m² bvo € 47

-76%

€ 286

€ 375.588

€ 286

€ 201

€ 263.846

€ 201

€ 112

€ 147.574

€ 112

€ 790

€ 848.065

€ 646

-18%

Bijlage III: primair onderwijs klein, prijspeil januari 2025

1-5-2025 | 11:30 | 7 van 9

Bijlage III : resultaten primair onderwijs klein

Basisscenario

TCO-scenario

20 jaar € 320.947 € 140.578 € 1.315.906 € 337.235 €0 €0 € 377.512 € 2.492.177

40 jaar € 641.893 € 281.155 € 2.751.270 € 674.470 €0 €0 € 755.024 € 5.103.812

20 jaar € 342.553 € 150.041 € 1.283.519 € 116.213 €0 €0 € 368.912 € 2.261.239

40 jaar € 685.106 € 300.083 € 2.761.570 € 232.427 €0 €0 € 737.823 € 4.717.009

Exploitatiekosten/m² bvo/jaar € 12 Heffingen €5 Verzekeringen € 50 Onderhoud € 13 Verbruik €0 Beheerskosten - exclusief €0 Financieringskosten - exclusief € 14 Schoonmaakkosten Totaal incl. btw € 95 Investeringskosten inclusief btw, prijspeil januari 2025

€ 12 €5 € 52 € 13 €0 €0 € 14 € 97

€ 13 €6 € 49 €4 €0 €0 € 14 € 86

€ 13 €6 € 53 €4 €0 €0 € 14 € 90

Bijlage III: primair onderwijs klein, prijspeil januari 2025

• Tarief energie inkoop: • Tarief energie teruglevering: • Teruglevering (alleen voor levensduurvariant):

Verschil TCO-scenario t.o.v. basisscenario 20 jaar 40 jaar 7% 7% 7% 7% -2% 0% -66% -66%

-2% -9%

-2% -8%

20 jaar 7% 7% -2% -66%

40 jaar 7% 7% 0% -66%

-2% -9%

-2% -8%

€ 0,21 € 0,13 70%

1-5-2025 | 11:30 | 8 van 9

Bijlage III : resultaten primair onderwijs klein

LEVENSDUURKOSTEN Basisscenario Levensduurkosten totaal 20 jaar Initiele investering € 4.141.620 Totale exploitatiekosten € 2.492.177 Totaal incl. btw € 6.633.797 Investeringskosten inclusief btw, prijspeil januari 2025

TCO-scenario

40 jaar € 4.141.620 € 5.103.812 € 9.245.432

20 jaar € 4.420.436 € 2.261.239 € 6.681.674

40 jaar € 4.420.436 € 4.717.009 € 9.137.444

Verschil TCO-scenario t.o.v. basisscenario 20 jaar 40 jaar 7% 7% -9% -8% 1% -1%

Levensduurkosten cumulatief (T=0, incl. btw) € 11.000.000 € 10.000.000

€ 9.245.432

€ 9.000.000 € 9.137.444

€ 8.000.000 € 6.681.674

€ 7.000.000

€ 6.633.797

€ 6.000.000 € 5.000.000 € 4.000.000

€ 4.420.436

€ 4.141.620 INV = 0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40

€ 3.000.000

Basisscenario

Bijlage III: primair onderwijs klein, prijspeil januari 2025

TCO-scenario

1-5-2025 | 11:30 | 9 van 9

Bijlage IV : materiaalomschrijving scenario's onderwijs

ALGEMEEN

1A Fundering 11 Bodemvoorzieningen 16 Funderingsconstructies 17 Paalfundering 1B Skelet 21 Buitenwanden

22 Binnenwanden 23 Vloeren 27 Daken 28 Draagconstructie

1C Dakafbouw/Dakafwerking 37 Dakopeningen 47 Dakafwerkingen

Basisscenario

Levensduurscenario

Ontgraven+aanvullen Beperkte drainage In situ betonnen funderingsbalken Paalfundering, mortelschroefpaal

Binnenblad kalkzandsteen/HSB Rc-waarde: 4,7 Luchtdichtheid: qv10 =0,4 Beperkt betonnen stabiliteitswanden Kanaalplaatvloeren zonder druklaag Rc-waarde begane grond: 3,7 Kanaalplaatvloeren zonder druklaag Stalen draagconstructie kolommen/ligger Brandwerend bekleden staalconstructie

Binnenblad kalkzandsteen/HSB Rc-waarde: 6,0 (LCC+) Luchtdichtheid: qv10 =0,15 (LCC+) Beperkt betonnen stabiliteitswanden Kanaalplaatvloeren zonder druklaag Rc-waarde begane grond: 5,0 (LCC+) Kanaalplaatvloeren zonder druklaag Stalen draagconstructie kolommen/ligger Brandwerend bekleden staalconstructie

U-waarde: 1,0 Bitumineuze dakbedekking Rc=6,3 Standaard kwaliteit

U-waarde: 0,9 (LCC+) Bitumineuze dakbedekking Rc=6,3 (LCC+) Hogere kwaliteit met garantiecontract (LCC+)

Bijlage IV: output elementenomschrijving onderwijs, januari 2025

1-5-2025 | 13:04 | 1 van 5

Bijlage IV : materiaalomschrijving scenario's onderwijs

1D Gevelafbouw/gevelafwerking 21 Buitenwandafbouwconstructies 31 Buitenwandopeningen

41 Buitenwandafwerkingen 1E Binnenwandafbouw/ binnenwandafwerking 22 Binnenwand afbouwconstructies

32 Binnenwandopeningen

42 Binnenwandafwerkingen

1F Vloerafbouw/vloerafwerking 23 Vloerafbouwconstructies 43 Vloerafwerkingen

1G Trappen en hellingen 24 Trappen en hellingconstructies 34 Balustrades en leuningen

Buitenblad metselwerk of nader te definiëren gevelbeplating Aluminium kozijnen (basisscenario+) Triple beglazing U-waarde: 1,0 Zonwerende coating Elektrisch bediende screens (basisscenario+) Voegwerk

Buitenblad metselwerk of nader te definiëren gevelbeplating Aluminium kozijnen (basisscenario+) Triple beglazing U-waarde: 0,9 (LCC+) Zonwerende coating Zelfreinigende coating (LCC+) Elektrisch bediende screens (basisscenario+) Voegwerk

Beperkt kalkzandsteen binnenwanden Overig MS-wanden Diverse aftimmerwerkzaamheden Metalen binnenkozijnen HPL binnendeuren Beglazing, deels brandwerend, deels veiligheidsglas Standaard kwaliteit H&S Tegelwerk in sanitaire ruimten Overig standaard kwaliteit Aanvullende akoestische voorzieningen

Beperkt kalkzandsteen binnenwanden Overig MS-wanden Diverse aftimmerwerkzaamheden Metalen binnenkozijnen HPL binnendeuren Beglazing, deels brandwerend, deels veiligheidsglas Zwaardere kwaliteit H&S (LCC+) Tegelwerk in sanitaire ruimten Hogere kwaliteit binnenwandafwerking (LCC+) Aanvullende akoestische voorzieningen

Zwevende dekvloer Gietvloer sanitaire ruimten Overig vinylvloer

Prefab betontrappen en bordessen, onafgewerkt Stalen leuningen en balustrades

Bijlage IV: output elementenomschrijving onderwijs, januari 2025

1-5-2025 | 13:04 | 2 van 5

Bijlage IV : materiaalomschrijving scenario's onderwijs

1H Plafonds binnen/buiten 45 Plafondafwerkingen

2A Vloeistof- en gasinstallaties 51 Werktuigkundige brandveiligheid 52 Afvoeren

53 Water 2B Klimaatinstallaties 55 Koeling + 56 Verwarming 57 Luchtbehandeling

2C Regelingen 58 Werktuigbouwkundige regelingen 2D Centrale elektrotechniek 61 Centrale elektrotechnische opwekking en distributie

Systeemplafond Diverse (koof)aftimmeringen

Brandslanghaspels in haspelkast Vuilwater afvoer Hemelwaterafvoeren Afvoeren voor HVRF units Wateraansluiting voor sanitair, pantry’s en brandslanghaspels

2-pijps HVRF systeem Kunststof geïsoleerd leidingwerk DX Unit t.b.v. balansventilatie Balansventilatieunit met gecombineerde verwarming/koelbatterij met eenregelkleppen dakopstelling.etc. Kanalen inclusief brandkleppen, CO2 gestuurd

2-pijps HVRF systeem Kunststof geïsoleerd leidingwerk DX Unit t.b.v. balansventilatie Balansventilatieunit met gecombineerde verwarming/koelbatterij met een regelkleppen dakopstelling.etc. Kanalen inclusief brandkleppen, CO2 gestuurd

Regeling klimaatinstallaties, lokalen voorzien van een ruimtebedienapparaat en geïntegreerd CO2 opnemer.

Aarding en potentiaalvereffening, Kanalisatie, verdeelkasten, hoofdvoedingen (LBK, HVRF Buiten PV benodigd voor BENG

Aarding en potentiaalvereffening, Kanalisatie, verdeelkasten, hoofdvoedingen (LBK, HVRF Buiten PV benodigd voor energieneutraal/maximaal 70% dakoppervlak (LCC+)

Bijlage IV: output elementenomschrijving onderwijs, januari 2025

1-5-2025 | 13:04 | 3 van 5

Bijlage IV : materiaalomschrijving scenario's onderwijs

2E Decentrale energie 62 Elektrotechniek t.b.v. apparatuur 63 Elektrotechniek t.b.v. verlichting en armaturen

Bewegingsmelders in functionele en sanitaire ruimten Centrale bediening in verkeersruimten

230V kanalisatie+bedrading t.b.v. verlichtingarmaturen, wcd, en aansluitpunten LED armaturen/downlights Noodverlichting en vluchtwegarmaturen A-kwaliteit verlichting (LCC+) Bewegingsmelders in functionele en sanitaire ruimten Centrale bediening in verkeersruimten Daglichtregeling gevelzones in lokalen (LCC+)

65 Beveiliging 67 Gebouwmanagementsysteem

Centrale klokken installatie Passief datanetwerk CAT6a Excl. actieve apparatuur en excl. wifi access points. Brandmeld- en ontruimingsinstallatie, met handbrandmelders Onderdeel van 58 en slowwhoops en kleefmagneten

2G Transport 66 Transportinstallaties

Personenlift

Benodigde bouwkundige voorzieningen t.b.v. de installaties

2F Decentraal signaal 64 Communicatie

2H Bouwkundige voorzieningen t.b.v. installaties Voorzieningen

230V kanalisatie+bedrading t.b.v. verlichtingarmaturen, wcd, en aansluitpunten LED armaturen/downlights Noodverlichting en vluchtwegarmaturen Armaturen standaard kwaliteit

Bijlage IV: output elementenomschrijving onderwijs, januari 2025

1-5-2025 | 13:04 | 4 van 5

Bijlage IV : materiaalomschrijving scenario's onderwijs

3A Vaste inrichtingen en voorzieningen 71 Vaste verkeersvoorzieningen 72 Vaste gebruikersvoorzieningen 73 Vaste keukenvoorzieningen

Bewegwijzering Kapstokken 1 pantry per bouwlaag 1 centrale keukenvoorziening Closetcombinaties Wastafelcombinaties met koud water MIVA closet combinatie MIVA wastafelcombinatie met warm en koud water Uitstortgootsteencombinaties met warm en koud water Fontein t.b.v. leraren toilet Aanrechtcompletiseringen, Close-in boilers

Closetcombinaties Wastafelcombinaties met koud water MIVA closet combinatie MIVA wastafelcombinatie met warm en koud water Uitstortgootsteencombinaties met warm en koud water Fontein t.b.v. leraren toilet Aanrechtcompletiseringen, Close-in boilers

4C Omheining en afwerking 90.3 Omheining 90.4 Afwerking

Metalen hekwerk rondom schoolterrein Terreinverharding tegelbestrating

4D Terreininstallaties 90.5 Hemelwaterafvoeren

Riolering hemelwaterafvoeren

4E Terreininrichting 90.7 Terreininrichting standaard

Beperkte terreininrichting

74 Vaste sanitaire voorzieningen

Bijlage IV: output elementenomschrijving onderwijs, januari 2025

1-5-2025 | 13:04 | 5 van 5

BIJLAGE E

Minimale basisvereisten PO en VO 2021

Uit de praktijk is de behoefte gebleken om op basis van het landelijke Kwaliteitskader Huisvesting een standaard werk-set minimale basisvereisten op te stellen. Dit als basis voor een te maken afweging renovatie of sloop-nieuwbouw, of om als onderlegger/ checklist te dienen voor het op uniforme wijze vergelijkbaar maken van een scholenbestand. In onderstaande basis-set zijn op basis van het Kwaliteitskader Huisvesting 25 richtinggevende basis-kwaliteitscriteria opgenomen. Voor een volledige uitleg wordt verwezen naar het actuele Kwaliteitskader Huisvesting en onderliggende PvE Frisse Scholen.

Beleving - Uitstraling > A.1 t/m A.5 Gebouw draagt positief bij aan de uitstraling van de wijk Gebouw heeft een uitnodigende leeromgeving Functionaliteit - Toegankelijkheid > B.1 t/m B.4 Locatie is goed en veilig bereikbaar Gebouw is goed toegankelijk (ook voor mensen met beperking)

Exploitatie - Flexibiliteit > C.6 Gebouw faciliteert optimaal (her)gebruik grondstoffen Gebouw is met de tijd aanpasbaar (indelingsflexibiliteit) Gebouw stimuleert dubbel gebruik van ruimten (multifunctionaliteit) Exploitatie - Onderhoud Gebouw is goed (te) onderhouden

> C.7

Functionaliteit - Buitenruimte > B.5 Gebouw heeft een avontuurlijke (groene) buitenruimte

Exploitatie - Connectiviteit Gebouw heeft toekomstbestendige ICT infrastructuur

> C.8

Functionaliteit - Onderwijsruimten > B.6 t/m B.11 Gebouw voorziet in passende (en voldoende) onderwijsruimte

Kwaliteitsborging > Proces Na realisatie wordt oplevertoets gevraagd welke voldoet aan kwaliteitsborging conform PvE Frisse Scholen Klasse C Gebouw is voorzien van CO2 monitoring Gebouw is voorzien van energiemonitoring

Binnenklimaat - Licht > C.1 Gebouw maakt optimaal gebruik van daglicht (daglicht) Gebouw heeft een goed werkende verlichtingsinstallatie (kunstlicht) Binnenklimaat - Lucht > C.2 Gebouw heeft goed werkend ventilatiesysteem (luchtverversing) > Frisse School Klasse B Gebouw heeft goede spuiventilatie voorzieningen (spuiventilatie) > Frisse School Klasse C Schadelijke stoffen worden vermeden (overig luchtkwaliteit) > Frisse School Klasse C Binnenklimaat - Geluid Gebouw heeft een goede (ruimte)akoestiek Geluidsoverlast wordt vermeden Binnenklimaat - Temperatuur Gebouw heeft een goed werkend verwarmingssysteem Oververhitting wordt vermeden

> C.3 > Frisse School Klasse B > Frisse School Klasse C > C.4 > Frisse School Klasse B > Frisse school Klasse B

Exploitatie - Energieprestatie > C.5 Gebouw is maximaal voorbereid op energieneutraal > Frisse school Klasse A Gebouw maakt optimaal gebruik van duurzame energiebronnen > Frisse school Klasse A

BIJLAGE F

Aanvullende kwaliteitscriteria gebouwen t.b.v. Passend Onderwijs

Scholen die ruimte bieden aan kinderen met een extra ondersteuningsbehoefte dienen rekening te houden met aanvullende kwaliteitscriteria. Een overzicht van deze aanvullende criteria voor het speciaal basisonderwijs (sBaO), speciaal onderwijs (SO) en voortgezet speciaal onderwijs (VSO) staan hieronder weergegeven.

A.4 Routing en looplijnen - Gebouw voor (V)SO kent hogere Bruto-netto factor (minimaal 1,5) A.5 Sfeer en inrichting Kinderen met extra ondersteuningsbehoefte hebben baat bij een ‘prikkelarme’ omgeving - Gebouw heeft logische structuur in het kleurgebruik (donkere vlakken op vloer/ traptreden vermijden) - Kinderen met visuele beperking hebben baat bij aanpassingen in contrast in kleur en textuurgebruik (min. reflectiewaarde 0,3) B.2 Ligging - Aantal parkeerplaatsen is afgestemd op aantal medewerkers (in (V)SO hoger dan BaO) B.3 Verkeersveiligheid - Nabij het gebouw is een parkeergelegenheid voor leerlingenvervoer B.4 Toegankelijkheid Kinderen met extra ondersteuningsbehoefte hebben baat bij gevoel van zelfstandigheid - Vrije doorgang deuren is 85 cm - Bedieningsweerstand van binnendeuren is ≤30N en buitendeuren ≤40N - Bedieningselementen in het gebouw bevinden zich tussen 0,9 en 1,2 m hoogte - Bedieningsknoppen voor verlaten gebouw bevinden zich op 1,8 m hoogte - Gebouw biedt voldoende opstelplaatsen voor stalling hulpmiddelen en rolstoelen - Deuren zijn door rolstoelgebruiker te openen met een drukknop * Belangrijke routes zijn voorzien van een duidelijk contrast B.5 Buitenruimte - Voorziet in ruimer speelterrein dan bij regulier basisonderwijs - Voorziet in tegels met reliëf voor duiding looplijnen bij kinderen met visuele beperking - Gebouw voor VSO beschikt over

← Vorig deel Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/16453580/1