3 Bijlage 2 Financieel Jaarverslag Spaarnelanden NV
Tekst van het document
Financieel Jaarverslag 2022
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
Statutair en feitelijk vestigingsadres Minckelersweg 40 2031 EM HAARLEM Postadres Postbus 1041 2001 BA HAARLEM Overige bereikbaarheidsgegevens telefoon:
023 7517 200
e-mail:
info@spaarnelanden.nl
website:
spaarnelanden.nl
facebook:
facebook.com/spaarnelanden.nl
twitter:
twitter.com/spaarnelanden
KvK nr.:
34208676
BTW-nr.:
NL813620429B01
Pagina 1 PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
Inhoud 1
Profiel .................................................................................................................................4
1.1 1.2 1.3 1.4 1.5
Identiteit ........................................................................................................................................ 4 Missie ............................................................................................................................................. 4 Visie ................................................................................................................................................ 4 Ambitie ........................................................................................................................................... 4 Kwaliteit en klantgerichtheid staan hoog in het vaandel ....................................................... 5
2
Bestuursverslag ................................................................................................................6
2.1 2.2 2.3
Algemeen....................................................................................................................................... 6 Financieel gezond en winstgevend ........................................................................................... 6 Toekomstparagraaf ..................................................................................................................... 8
3
Kerncijfers ....................................................................................................................... 10
3.1 3.2
Financieel ..................................................................................................................................... 10 Grondstoffenbalans Haarlem en Zandvoort .......................................................................... 10
4
Corporate governance ................................................................................................... 11
4.1 4.2 4.3 4.4 4.5
Algemeen..................................................................................................................................... 11 Directie ......................................................................................................................................... 11 Aandeelhouders ......................................................................................................................... 11 Raad van Commissarissen ........................................................................................................ 11 Risicomanagement .................................................................................................................... 15
5
Jaarrekening.................................................................................................................... 19
5.1 5.2 5.3 5.4 5.5 5.6 5.7 5.8 5.9 5.10 5.11 5.12 5.13 5.14 5.15 5.16
Geconsolideerde balans per 31 december 2022 ................................................................... 20 Geconsolideerde winst- en verliesrekening over 2022 ......................................................... 21 Geconsolideerd kasstroomoverzicht over 2022 .................................................................... 22 Toelichting op de geconsolideerde balans en winst- en verliesrekening ......................... 23 Algemene grondslagen ............................................................................................................. 26 Grondslagen voor de waardering van activa en passiva ..................................................... 28 Grondslagen voor de bepaling van het resultaat ................................................................. 32 Toelichting op de geconsolideerde balans ............................................................................ 35 Toelichting op de geconsolideerde winst- en verliesrekening ............................................ 41 Bezoldiging bestuurders en commissarissen ........................................................................ 45 Accountantshonoraria……………………………………………………………………………………………… 46 Gebeurtenissen na balansdatum ............................................................................................
46 Enkelvoudige balans per 31 december 2022………………………………………………………………47 Enkelvoudige winst- en verliesrekening over 2022 ............................................................... 48 Toelichting enkelvoudig algemeen ......................................................................................... 49 Toelichting op de enkelvoudige balans .................................................................................. 49
Pagina 2 PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
6
Overige gegevens ........................................................................................................... 53
6.1 6.2
Statutaire regeling inzake resultaatbestemming .................................................................. 53 Controleverklaring van de onafhankelijk accountant .......................................................... 54
Pagina 3 PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
1
Profiel
1.1
Identiteit
De kern van ons werk is om de publieke taken in opdracht van de gemeenten Haarlem en Zandvoort zo schoon, heel en veilig mogelijk uit te voeren. We stellen ons hierin op als een strategische partner en dragen graag bij aan gemeentelijke doelen op het gebied van circulariteit, klimaatadaptie, biodiversiteit en duurzame mobiliteit. Onze sociaal-maatschappelijke rol maken we waar door aanwezig te zijn ‘in de haarvaten van de stad en badplaats’ en door samen te werken met burgers, bedrijven en instituties aan de duurzame leefomgeving van morgen.
1.2
Missie
Spaarnelanden wil – nu, en voor de toekomst – de motor zijn voor een duurzame en plezierige leefomgeving voor burgers en bedrijven. Deze missie staat niet op zichzelf. In de manier waarop wij ons werk doen, sluiten we aan bij duurzame beleidsdoelen van de gemeenten. Als strategisch partner willen we ons werk zodanig doen, dat we het bereiken van deze doelen daar waar mogelijk stimuleren, faciliteren of organiseren.
1.3
Visie
Eerder genoemde duurzame doelen van de gemeenten Haarlem en Zandvoort hebben een samenhangende invloed op de inrichting, het onderhoud en de beleving van de openbare ruimte. Onze werkzaamheden vergen daarom een integrale, duurzame benadering in overleg met onze aandeelhoudende partners en met het oog op de leefomgeving van morgen.
1.4
Ambitie
Operational excellence is voor ons een belangrijke waarde. Dit houdt in dat we ons werk zo goed mogelijk doen en constant streven naar verbetering. We houden daarbij ook rekening met de duurzaamheid van onze eigen bedrijfsvoering. We willen in 2030 een emissieloze organisatie zijn. Daarom besteden we veel aandacht aan de meetbaarheid van onze footprint en diverse innovaties.
Pagina 4 PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
Het speelveld tussen overheid, burgers en markt verandert. Spaarnelanden verandert hierin mee. Dit zet ons aan het denken over onze rol en positie als overheidsbedrijf. Samen met onze aandeelhouders buigen wij ons over de vraag hoe overheidstaken, commerciële activiteiten en de regie op duurzame ontwikkelingen het publieke belang kunnen dienen en hoe strategisch partnerschap hierin het beste vorm gegeven kan worden.
1.5
Kwaliteit en klantgerichtheid staan hoog in het vaandel
Spaarnelanden werkt volgens het nieuwste ISO 9001 Kwaliteitsmanagementsysteem en ISO 14001 Milieumanagementsysteem. Klantgerichtheid staat centraal door contracten die zijn gebaseerd op te behalen prestaties of beeldkwaliteit. De veiligheid van medewerkers en klanten wordt beheerst doordat Spaarnelanden een VCA certificering heeft voor alle activiteiten. VCA staat voor Veiligheids Checklist Aannemerij voor hoofdaannemers en is bedoeld om veiliger en gezonder te werken en het aantal ongevallen te verminderen. Daarnaast is Spaarnelanden gecertificeerd op trede 5 van de CO2-Prestatieladder en op trede 3 van de PSO-Prestatieladder. De CO2-Prestatieladder is een toonaangevend duurzaamheidsinstrument in de Nederlandse markt en stimuleert bedrijven om CO2-bewust te handelen en de uitstoot te verminderen. De PSO-Prestatieladder is het wetenschappelijk onderbouwde meetinstrument en keurmerk van TNO dat de mate van sociaal ondernemen objectief meet en zichtbaar maakt. Spaarnelanden is koploper als het gaat om werkgelegenheid voor mensen met een kwetsbare arbeidspositie. Bij Spaarnelanden zijn nu meer (in)directe mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt werkzaam, dan bij organisaties in dezelfde grootteklasse. In 2022 zijn de certificaten voor het voeren van het VCA Veiligheidssysteem, ISO 9001 en 14001; de CO2-prestatieladder en de PSO-prestatieladder trede 5, alle opnieuw verlengd.
Pagina 5 PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
2
Bestuursverslag
2.1
Algemeen
In het jaar 2022 lieten we de Coronapandemie, en daarmee een langdurige periode van beperkende maatregelen, achter ons. Dat betekende dat we weer met normale capaciteit dagelijks konden werken aan operational excellence in onze uitvoerende taken. Daarnaast ging veel van onze aandacht uit naar de totstandkoming van nieuwe dagelijks beheercontracten voor onze Haarlemse opdrachtgever. We slaagden erin om samen vorm en inhoud te geven aan contracten die de Haarlemse duurzame doelen centraal stellen en minder administratieve lasten met zich meebrengen. We evalueerden onze innovaties uit de afgelopen jaren en gaven de geleerde lessen een plek in een eind 2022 vastgestelde nieuwe innovatiestrategie. Op dat gebied zaten we in de praktijk ook niet stil. We introduceerden de recyclewagen en de recycletas, waarmee we nog meer service bieden aan inwoners om bij te dragen aan betere scheiding van afval. We elektrificeerden ons wagenpark weer een stukje en gingen over op HVO als meer duurzame brandstof. Daarmee verbeterden we ook in 2022 onze CO2 prestatieladder.
2.2
Financieel gezond en winstgevend
Spaarnelanden is een financieel gezond en winstgevend bedrijf. Daardoor zijn we in staat om onze ambities te realiseren op het gebied van maatschappelijke betrokkenheid, duurzaamheid en creëren we werkgelegenheid in de gemeente Haarlem. Spaarnelanden is een overheidsbedrijf. Het realiseren van winst is geen doel op zich, maar een middel om reserves te kunnen vormen met het oog op de solvabiliteit van de onderneming en het vermogen om zelfstandig tegenvallers te kunnen opvangen. Resultaat Het resultaat na belasting in 2022 bedraagt € 1.357.000 (2021: € 1.893.000). Het resultaat 2022 voor belastingen bedraagt € 1.723.000 (2021: € 2.377.000). Onze financiële positie is solide: het eigen vermogen voor dividenduitkering bedraagt ultimo 2022 € 15.377.000. De solvabiliteit bedraagt eind 2022 35% (2021: 33%).
Pagina 6 PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
Opbrengsten De netto-omzet is licht gedaald van € 53.595.000 in 2021 naar € 53.349.000 in 2022. De omzet uit publieke taken is gestegen door indexatie en uitbreiding van areaal. Ook de omzet bedrijfsafval is gestegen. Per saldo daalt de omzet toch licht, onder andere door een lagere vergoeding van project SPA, hogere afdracht grondstoffenbalans en minder corona inzet in 2022, waardoor de compensatie hiervoor ten opzichte van 2021 lager is. Bedrijfslasten De bedrijfslasten zijn gestegen van € 50.976.000 in 2021 naar € 51.426.000 in 2022. De kosten uitbesteed werk zijn met name gestegen door inhuur als gevolg van het niet invullen van vacatures. De afschrijvingen (incl. desinvesteringen) dalen ten opzichte van 2021. De overige bedrijfskosten stijgen, met name door hogere kosten gas, elektra en brandstof en indexaties. Note: De bezoldiging van de Bestuurders en Commissarissen is separaat toegelicht in paragraaf 5.10 van de jaarrekening. Langlopende schulden De langlopende schulden zijn gedaald van € 14.844.000 in 2021 naar € 12.716.000 in 2022. In 2022 zijn geen nieuwe financieringen aangetrokken. Investeringen In 2022 is € 4.441.000 geïnvesteerd. Per saldo neemt de boekwaarde van de materiële vaste activa af met € 506.000. De investeringen hebben voornamelijk plaatsgevonden in bedrijfswagens, containers en facilitair gerelateerde zaken.
Hoogte Eigen Vermogen Hieronder volgt een overzicht van de opbouw van het eigen vermogen (x € 1 mln.) en het verloop van de solvabiliteit van de afgelopen vijf jaar. Financiële kerngegevens
2022
2021
2020
2019
2018
Eigen vermogen
15,4
14,3
12,4
11,8
11,6
Solvabiliteit
35%
33%
26%
26%
30%
Pagina 7 PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
2.3
Toekomstparagraaf
Ook in 2023 zal Spaarnelanden haar activiteiten om de openbare ruimte zodanig schoon, klimaatadaptief, biodivers, bereikbaar en veilig te houden, dat de waarde voor de samenleving zo groot mogelijk is. Spaarnelanden geeft invulling aan haar strategie van echt duurzaam doen aan de hand van de ingezette strategische lijnen. De strategische lijnen zijn: •
Onze kernactiviteiten blijven van goede kwaliteit en we streven naar operational excellence;
•
Succesvol innoveren voor de toekomst van de stad en badplaats;
•
Ruimte scheppen voor onze visie ten aanzien van grondstoffenschaarste & circulariteit; klimaatadaptatie; mobiliteit; energietransitie; deeleconomie; vertrouwen in overheid; participatie;
•
De banden met onze omgeving verder aanhalen;
•
Groei van eigen organisatie en mensen.
In 2023 blijven we de externe ontwikkelingen die mogelijke impact hebben op onze bedrijfsvoering goed monitoren. Dit doen wij ook in afstemming met onze opdrachtgever. Hierbij zien wij onder andere de volgende ontwikkelingen op ons afkomen: Verduurzaming Spaarnelanden is ISO 14001 gecertificeerd en streeft ernaar om in 2030 een emissieloze organisatie te zijn. Buiten dat voeren wij programma’s waarin wij constant streven naar een verdere verduurzaming van onze bedrijfsvoering. De elektrificering van het wagenpark is in 2018 gestart en inmiddels rijdt 28% van onze voertuigen volledig elektrisch. In 2023 zal een plan gereed zijn voor de elektrificering van grotere voertuigen tot 2030 en werken wij de financiële impact hiervoor uit. Wij richten ons op verdere ontstening en vergroening en breiden de toepassing van duurzame energie verder uit. Op het gebied van innovatie jaagt Spaarnelanden aan dat minimaal 80% van alle innovaties concreet betrekking heeft op duurzame verbetering van klantgerichte processen, zowel buiten als binnen. Wij zullen in onze verslaggeving duurzaamheid verder integreren. Strategische herijking Er is hernieuwde belangstelling in onze bestuurlijke achterban voor de rol en positie van Spaarnelanden als verbonden partij.
Als vervolg op dit proces zal Spaarnelanden mogelijk haar visie, missie en strategie herijken en laten vaststellen door Raad van Commissarissen en Aandeelhouders. Samen met onze aandeelhouders willen wij ons buigen over de vraag hoe overheidstaken, commerciële activiteiten en de regie op duurzame ontwikkelingen zich naar de toekomst het beste met elkaar kunnen verhouden en hoe strategisch partnerschap het beste vorm gegeven kan worden.
Pagina 8 PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
Opkomst producentenverantwoordelijkheid De markt voor de inzameling van afval en grondstoffen verandert door de opkomst van producentenverantwoordelijkheid.
Organisaties
van
producenten
zullen,
om
hun
ketenverantwoordelijkheid waar te maken, invloed krijgen op de wijze van inzamelen van monostromen en mogelijk ook op de wijze van opdrachtverstrekking en financiering. Spaarnelanden werkt samen met brancheorganisaties aan afstemming met (opdrachtgevende) gemeenten en producentenorganisaties op dit onderwerp. Integrale en gebiedsgerichte benadering Bij het beheer en onderhoud van de openbare ruimte onderzoeken we in 2023 de mogelijkheid om deze activiteiten dichter bij de inwoner en meer gebiedsgericht uit te voeren. We verwachten dat deze benadering ons wendbaarder maakt in een opgavegerichte wijze van werken, dat ze participatie van inwoners beter mogelijk maakt en dat dan nog beter kan worden samengewerkt met de opdrachtgever die zich ook gebiedsgericht oriënteert. Inflatieproblematiek en maatschappelijke verantwoorde kosten De stijgende grondstof- en materiaalprijzen, stijging van lonen in de CAO GEO en extra eisen van opdrachtgevers die veelal tot extra noodzakelijke ondersteuning leiden, zijn kenmerken van deze tijd en de komende jaren. Het bewaken van de kostprijs en het behouden van een zo laag mogelijke overhead krijgen daarom prioritaire aandacht. De Directie legt haar focus op de noodzakelijkheid van uitgaven enerzijds en de pricing van diensten anderzijds.
Zo zorgen we er samen voor dat het onderhoud in de leefomgeving op een maatschappelijk verantwoord kostenniveau blijft. Krapte op de arbeidsmarkt Ook Spaarnelanden heeft last van de krapte op de arbeidsmarkt. Daarbij is er sprake van vergrijzing in onze personele samenstelling. We schenken aandacht aan ons sociaal (ouderen-) beleid en willen elke kans benutten op het actief en gezond kunnen afmaken van carrières. Tegelijkertijd wil Spaarnelanden de jonge mensen met de juiste opleiding op de (te ontstane) vacatures werven en aan ons binden. Sociaal beleid, arbeidsmarktcampagne en leer/werk constructies krijgen daarom aandacht.
Pagina 9 PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
3
Kerncijfers
3.1
Financieel
(bedragen in € 1.000,-)
Resultaat
2022
2021
Netto-omzet
53.349
53.595
Resultaat na belastingen
1.357
1.893
Vermogen
31-12-2022
31-12-2021
Balanstotaal
43.848
43.033
Eigen vermogen
15.377
14.320
Solvabiliteit
35%
33%
Liquiditeit
60%
61%
De winst is in 2022 uitgekomen op € 1.357.000 na belasting. Het voorstel aan de aandeelhouders is dat de winst wordt toegevoegd aan de overige reserves en dat bij vaststelling van deze jaarrekening een bedrag van € 300.000 beschikbaar zal worden gesteld voor dividend ten laste van de overige reserves.
3.2
Grondstoffenbalans Haarlem en Zandvoort
Scheidingspercentage
Pagina 10 PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
4
Corporate governance
4.1
Algemeen
Spaarnelanden N.V. is een naamloze vennootschap die statutair is gevestigd in Haarlem. De formele relatie tussen Directie, Aandeelhouders en Raad van Commissarissen is vastgelegd in de corporate governance richtlijnen en de statuten. Als publieke onderneming onderschrijft Spaarnelanden N.V. het belang van openheid en transparantie. Ondanks dat zij geen beursgenoteerde organisatie is, past Spaarnelanden N.V. de Nederlandse Corporate Governance Code toe, gericht op de semi-overheid.
4.2
Directie
Spaarnelanden heeft één statutair Directeur, de heer R. Oosting. De Directeur is verantwoordelijk voor de realisatie van de doelstellingen van de N.V., de strategie, het tactisch beleid en het behalen van de begrote resultaten. Hierbij is de Directie verantwoordelijk voor de naleving van relevante wet- en regelgeving, het beheersen van de risico’s en het financiële beleid. De statutair Directeur wordt hierbij ondersteund door de CFO en de Manager Klant & Innovatie.
4.3 Aandeelhouders De gemeente Haarlem bezit 90% van de aandelen van Spaarnelanden N.V.; de gemeente Zandvoort 10%. De Algemene Vergadering van Aandeelhouders bespreekt onder andere het jaarverslag, stelt de jaarrekening en het dividend vast, besluit over het verlenen van decharge aan de Directie en de Raad van Commissarissen. Tevens benoemt zij de leden van de Raad van Commissarissen en de externe accountant. In 2022 zijn zij drie keer bij elkaar gekomen. Reguliere onderwerpen, zoals de jaarrekening 2021, de halfjaarrapportage 2022, risicomanagement en begroting 2023, zijn besproken. In 2022 is extra aandacht besteed aan de nieuwe contracten met de gemeente Haarlem en de strategische rol en positie van Spaarnelanden N.V..
4.4
Raad van Commissarissen
De Raad van Commissarissen houdt toezicht op het beleid van de Directie en de algemene gang van zaken bij Spaarnelanden N.V. Daarnaast staat de Raad van Commissarissen de Directie met advies terzijde. Dit doen zij in het belang van de vennootschap en alle belanghebbenden. In dit verslag legt de Raad van Commissarissen verantwoording af over de wijze waarop zij haar taak als toezichthouder heeft ingevuld.
Pagina 11 PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
Samenstelling De Raad van Commissarissen bestaat uit drie leden: mevrouw drs. M.C.I. van der Werf (voorzitter), de heer mr. J.P.M. van Betten (lid) en de heer drs. I.G.M. Verbruggen (lid). De samenstelling van de Raad van Commissarissen voldoet aan de vereiste dat ten minste 30% van de leden man en ten minste 30% van de leden vrouw dienen te zijn. Daarnaast voldoet de Raad van Commissarissen aan de onafhankelijkheidscriteria van de best practice-bepaling III 2.1 van de Corporate Governance Code. Mevrouw drs. M.C.I (Marieke) van der Werf Voorzitter en tevens lid van de commissie
Overige functies:
algemene zaken
•
Partner Publyon
Nationaliteit: Nederlands
•
Voorzitter Raad van Commissarissen Fûns Skjinne Fryske
Eerste benoeming: april 2021
Enerziy, FSFE
Zittingstermijn: 4 jaar
•
Lid RvT Lucia Marthas Institute for Perfoming Arts
Aanwezigheid van vergaderingen 2022: 100%
•
Lid Expert Panel Thorizon
•
Bestuurslid KVGN
•
Voorzitter Recycling Forum Nederland
•
Voorzitter Springtide International
•
Lid Raad van Advies ACRRES
De heer mr. J.P.M. (Jan) van Betten Lid Raad van Commissarissen en lid van de
Overige functies:
strategiecommissie
•
Directeur Nudge Houdster B.V.
Nationaliteit: Nederlands
•
Voorzitter RvT Energiebank Nederland
Eerste benoeming: april 2021
•
Lid Raad van Advies Dutch Energy Summit
Zittingstermijn: 4 jaar
•
Bestuurder stichting The Pollinators
Aanwezigheid van vergaderingen 2022: 100% De heer drs. I.G.M. (René) Verbruggen Lid Raad van Commissarissen en lid van de
Overige functies:
bedrijfsvoeringscommissie
•
Directeur / Eigenaar Braver Investments BV
Nationaliteit: Nederlands
•
Lid Investment Commitee Averest Capital BV
Eerste benoeming: april 2020
•
Voorzitter Stichting Rugby Clubhuis Haarlem
Zittingstermijn: 4 jaar Aanwezigheid van vergaderingen 2022: 100%
Pagina 12 PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
Vergaderingen van de raad van commissarissen In 2022 heeft de Raad van Commissarissen vijf keer vergaderd. Reguliere onderwerpen, zoals de jaarrekening 2021, kwartaalrapportages 2022 en begroting 2023, zijn besproken. Hierbij is onder andere extra aandacht besteed aan: •
De strategische rol & positie van Spaarnelanden;
•
Risicomanagement en fraude;
•
(innovatie) Projecten en niet financiële kpi’s;
•
De nieuwe domeincontracten met gemeente Haarlem;
•
Strategisch personeelsplan en medewerkers tevredenheid;
•
Investeringen met betrekking tot verduurzaming wagenpark.
De leden van de Raad van Commissarissen hebben daarnaast zitting in drie permanente commissies: de algemene commissie, bedrijfsvoeringscommissie en strategiecommissie. De Raad van Commissarissen heeft in 2022 twee bijeenkomsten gehad met de Ondernemingsraad. In 2022 heeft de Raad van Commissarissen haar zelfevaluatie uitgevoerd. Verslag van de raad van commissarissen Als Raad van Commissarissen houden wij toezicht op het beleid van de Directie en de algemene gang van zaken bij Spaarnelanden N.V. Daarnaast staan wij de Directie met advies terzijde. Wij doen dit in het belang van de vennootschap, de Aandeelhouders en alle belanghebbenden. In het eerste post-coronajaar leek de bedrijfsvoering weer back-to-normal te gaan, maar het pakte anders uit. De oorlog in Oekraïne bracht de markt van grondstoffen en energie behoorlijk in beweging en dat liet ook Spaarnelanden niet onberoerd. De bedrijfslasten namen toe als gevolg van stijgende energieprijzen. Omdat de aandeelhouder recht heeft op de opbrengst van het ingezamelde afval, steeg de afdracht aan de gemeenten als gevolg van stijgende grondstofprijzen. Daarnaast heeft ook Spaarnelanden N.V. te maken met een krappe arbeidsmarkt. Niet alle vacatures kunnen snel worden vervuld, met hogere kosten voor inhuur tot gevolg. Toch was in financieel opzicht 2022 een goed jaar voor Spaarnelanden N.V.
Dit is onder meer te danken aan een kosten efficiënt beheer en een goed resultaat uit de overige omzet van het bedrijf, voortkomend uit extra opdrachten van Haarlem en Zandvoort en derden. Als Raad van Commissarissen complimenteren wij de Directie met het resultaat dat € 491.000K hoger dan begroot uitkwam op € 1.357.000. De Raad van Commissarissen is bijzonder verheugd dat het contract voor de kerntaken met de gemeente Zandvoort in 2022 is verlengd voor zes jaar. Ook met Haarlem leidden de gesprekken tot afspraken over voortzetting van de samenwerking. Niet alleen de operational excellence van
Pagina 13 PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
het bedrijf speelt daarbij een belangrijke rol, maar ook de mogelijkheden die Spaarnelanden N.V. biedt bij het realiseren van de duurzaamheidsambities van de gemeenten. Begin 2023 zijn de contracten met de gemeente Haarlem getekend, waarmee de continuïteit van bedrijf en activiteiten voor de komende acht jaar is geborgd. De onzekerheid over de rol en strategische positie van Spaarnelanden als verbonden partij van de gemeenten blijft een punt van aandacht. In september 2022 is tijdens een bezoek van gemeenteraadsleden aan de Minckelersweg van gedachten gewisseld over de mogelijkheden van het bedrijf op het gebied van CO2-reductie, circulaire economie, klimaatadaptatie en vergroening, zowel binnen de contracten als daarbuiten. Een vruchtbaar overleg, dat hopelijk leidt tot spoedige overeenstemming over de strategische positie van Spaarnelanden N.V. Met betrekking tot de eigen organisatie streeft Spaarnelanden ernaar om in 2030 volledig emissievrij te zijn. In 2022 zijn er verdere stappen gezet met de elektrificering van het wagenpark (28% van de voertuigen rijdt inmiddels elektrisch). Voor het eigen energieverbruik is een contract afgesloten voor de inkoop van lokaal opgewekte Haarlemse energie en voor de kantoren zijn energielabels aangevraagd en toegewezen. Op basis van innovatie-ideeën van medewerkers zijn er o.a.
twee composteermachines aangeschaft om de eigen GFT om te zetten, zijn er waterloze urinoirs geïnstalleerd en wordt het eigen terrein vergroend. Met instemming heeft de Raad van Commissarissen kennisgenomen van de goede positie van Spaarnelanden N.V. in de benchmark van branche-organisatie NVRD. Op drie van de vier prestatiegebieden, te weten Milieu, Kosten en Regie scoort Haarlem bovengemiddeld.
Ook
verheugend is het dat sommige initiatieven nationaal opvallen. Het ‘Green Collecting’ project bijvoorbeeld: schone en slimme mobiliteit voor het inzamelen van specifieke afvalstromen. Dat dit concept inmiddels in Nederland wordt uitgerold door o.a. PreZero en Renewi, zet Spaarnelanden op de kaart als innovatief bedrijf, met name op het gebied van afvalinzameling. De Raad van Commissarissen dankt Directie, managementteam en medewerkers voor hun inzet voor Spaarnelanden in het afgelopen jaar. Marieke van der Werf Voorzitter Raad van Commissarissen Haarlem, 26 april 2023
Pagina 14 PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
4.5
Risicomanagement
Algemeen De activiteiten van Spaarnelanden brengen risico’s met zich mee. Om deze risico’s te beheersen maken wij gebruik van een intern risicobeheersing- en controlesysteem. Dit systeem is gericht op het signaleren en beheersen van risico’s bij de uitvoering van onze strategie en het realiseren van bedrijfsdoelstellingen. Ook ondersteunt het systeem ons bij het naleven van wet- en regelgeving en het borgen van de betrouwbaarheid van de financiële rapportages. Risicomanagement vormt een integraal onderdeel van de bedrijfsvoering van Spaarnelanden. Het interne risicobeheersing- en controlesysteem wordt uitgedragen door Directie en management en ingezet om de strategische, operationele, financiële, compliance risico’s inzichtelijk te hebben en te beheersen. De Directie volgt de risico’s actief en stelt vast hoe deze worden beheerst en zij bewaakt de voortgang van verbeterprogramma’s. De processen zijn ingericht en gecertificeerd volgens de ISO-9001 norm en ISO-14001 norm. Risicobeheersing maakt een belangrijk onderdeel uit van dit kwaliteitsborgingssysteem en is een vast agendapunt in het managementoverleg binnen Spaarnelanden. Het risicobeheersing- en controlesysteem staat onder toezicht van de Raad van Commissarissen. Periodiek worden de belangrijkste risico’s en de voortgang gerapporteerd en besproken in de Raad van Commissarissen en met de aandeelhouders.
Evaluatie van het intern risicobeheersing- en controlesysteem Jaarlijks evalueert Spaarnelanden haar intern risicobeheersing- en controlesysteem. In 2022 is aan de volgende verbeterpunten gewerkt: •
Coherentie in registratie van het risicoregister van operationele en de strategische risico’s.
•
Verbeteren prioritering en kwantificering van de risico’s;
•
Borgen van fraude- en informatiebeveiligingsrisico’s binnen het risicobeheersing- en controlesysteem.
Sinds 2022 is het nieuwe overall risicomanagement beleid in werking, waarbij strategische, operationele, financiële en compliance risico’s centraal worden vastgelegd en gemonitord door de afdeling kwaliteit. Ook de wijze van kwantificering van risico’s is geüniformeerd. Risicomanagement is geborgd in de planning en controlcyclus. Er ligt een informatiebeveiligingsbeleid, incl. onderliggende richtlijnen en een opzet voor fraudebeheersingsbeleid.
Voor
informatiebeveiliging
zijn
in
2022
de
benodigde
beheersmaatregelen in opzet gereedgemaakt. Er zijn acties ondernomen om bewustwording in de organisatie te vergroten, o.a. middels de training informatiebeveiliging en privacy voor
Pagina 15 PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
kantoormedewerkers, door het inzetten van phishing mails en door periodieke communicatie in de nieuwsbrieven. Voortgang belangrijkste risico’s 2022 STRATEGISCH Onzekerheid omtrent de rol en strategische positie van Spaarnelanden Voor de continuïteit is Spaarnelanden afhankelijk van haar belangrijkste opdrachtgevers, gemeente Haarlem en – Zandvoort. In 2022 is gewerkt aan de nieuwe contracten voor de komende 8 jaar, waarbij de duurzame en maatschappelijke doelen van de gemeenten t.a.v. circulariteit, CO2-neutraal, klimaatbestendigheid en vergroening overeenkomen met de strategische doelen van Spaarnelanden. Er is hiermee meer ruimte om de innovatieve projecten op gebied van duurzaamheid en maatschappelijk ondernemen te koppelen aan de ambities van de opdracht gevende gemeenten. Dit reduceert het strategische risico ten opzichte van vorig jaar. Vanuit de positie van aandeelhouder loopt de laatste jaren de discussie over de rol en strategische positie van Spaarnelanden als verbonden partij. Dit betreft met name het kader waarbinnen de vrije ruimte waarmee Spaarnelanden haar activiteiten naar de toekomst kan ontwikkelen en uitbreiden. Dit onderwerp is nog niet beslecht en zal in 2023 worden voortgezet Onvoldoende in staat de juiste mensen te werven en behouden Het strategische risico ‘werven en behoud van medewerkers’ blijft ook in 2022 onverminderd hoog.
De arbeidsmarkt staat nog altijd onder druk en is ook voor Spaarnelanden voelbaar. We zien dit ook terug bij inhuur van specialisten. Een deel van de medewerkers met specifieke kennis stroomt de komende jaren vanwege pensioengerechtigde leeftijd uit. In 2022 heeft Spaarnelanden gewerkt aan een strategisch personeelsplan. Dit blijft ook voor 2023 een belangrijk speerpunt. Middels recruiters en wervingsbureaus wordt ingezet op werving en effectiever gebruik van social media. Daarnaast zijn belangrijke posities ad-interim ingevuld. OPERATIONEEL Onvoldoende continuïteit kunnen borgen, veroorzaakt door de impact van Corona en de oorlog van Oekraïne op de bedrijfsvoering Spaarnelanden heeft gedurende de Corona-pandemie haar primaire dienstverlening goed kunnen uitvoeren. Middels calamiteitenplannen, corona-overleggen en aandacht voor fysieke en psychische welzijn van medewerkers, heeft Spaarnelanden het continuïteitsrisico kunnen beheersen. Inmiddels is door Corona een blijvende nieuwe werkelijkheid ontstaan, met meer en een wijzigend aanbiedgedrag van restafval. Spaarnelanden heeft haar processen hierop aangepast. Daarnaast vormt ook de oorlog in Oekraïne, en de daarmee samenhangende stijging van energie-, brandstof- en grondstofprijzen, een risico. Dit ziet Spaarnelanden niet alleen terug in hogere kosten, maar ook in langere levertijden van bijvoorbeeld materieel. Op dit moment
Pagina 16 PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
heeft dit geen effect op de kwaliteit van de dienstverlening. Wel geldt dat een aantal projecten/investeringen worden uitgesteld. Het niet meer kunnen voldoen aan veiligheid- en kwaliteitsvereisten van de parkeergarages Spaarnelanden signaleert al geruime tijd risico’s met een hoge impact door de veroudering van systemen en software in de Haarlemse parkeergarages. De veroudering is van zodanige aard dat uitval van systemen dreigt en/of nog slechts met inschakeling van veel extra arbeid is te voorkomen of op te lossen. In 2022 is in Haarlem het investeringsplan voor de vervanging van het parkeermanagementsysteem goedgekeurd en openbaar aanbesteed. In 2023 zal het nieuwe systeem inclusief software worden vervangen. Tot die tijd blijft het risico aanwezig. Uitval van kritische applicaties/systemen Spaarnelanden is in haar bedrijfsvoering afhankelijk van een goed werkend IT- landschap. Het onvoldoende borgen van ICT- processen kan leiden tot bedrijfsvoeringsrisico’s. Met name de ontwikkelingen op het gebied van cybersecurity gaan snel. Beheersmaatregelen om deze risico’s te mitigeren, zijn aanwezig. In 2022 is daarnaast extra aandacht besteed aan bewustwording van medewerkers t.a.v. privacy en cybersecurity.
FINANCIEEL Financiële verslaggevingsrisico’s Transparantie in de kostenstructuur en adequate managementinformatie zijn belangrijk om juiste beslissingen te nemen. Onjuiste managementinformatie kan leiden tot verkeerde maatregelen
en
gevolgen
hebben
voor
de
kostprijs,
solvabiliteit
en
liquiditeit
van
bedrijfsonderdelen of de onderneming als geheel. Om dit te beheersen, is een planning- en controlcyclus
ingericht.
controlemaatregelen
Het
waarborgt
stelsel
van
dat
financiële
de
functiescheidingen verslaggeving
en
andere
betrouwbaar
interne is.
De
onafhankelijke accountant deelt in haar accountantsverslag mee hoe zij oordeelt over de opzet, bestaan en werking van het stelsel van interne controlemaatregelen en waar restrisico’s blijven. Overige financiële risico’s De rentes voor de langjarige leningsovereenkomsten staan vast, waardoor afhankelijkheid van renterisico beperkt is. Met betrekking tot het prijsrisico geldt, dat het grootste deel van de contracten langlopende overeenkomsten met de gemeenten betreft, waarbij jaarlijks geïndexeerd wordt conform vastgestelde CBS standaarden en CAO ontwikkelingen. De sterk stijgende prijzen worden nauwlettend gevolgd. Hierbij acteren wij zelf onder meer door het nemen van efficiencymaatregelen en bij specifieke omstandigheden, zoals de Corona-pandemie, maar ook energiecrisis, voeren wij het gesprek met de opdrachtgevers. Het kredietrisico wordt als beheersbaar gezien, door het actief monitoren van de debiteurenpositie. Spaarnelanden loopt Pagina 17 PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
op basis van de contractafspraken geen valutarisico. De continuïteit van de organisatie wordt geborgd middels de langlopende contractafspraken, die vanaf 2023 weer voor 8 jaar zijn verlengd. COMPLIANCE Compliance risico’s Spaarnelanden is een semi- overheidsonderneming. Diensten in de openbare ruimte worden, in tegenstelling tot onze commerciële activiteiten, betaald uit belastingmiddelen. Dit geeft een groot maatschappelijk besef en stelt hoge eisen aan integriteit. Schending van integriteit kan ernstige imagoschade veroorzaken, niet alleen voor Spaarnelanden zelf, maar ook voor haar klanten. Om die reden bestaat een Corporate Governance Code en is er een zero-tolerance beleid voor die gevallen waarin regels van integriteit geschonden worden.
Pagina 18 PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
5 Jaarrekening
Pagina 19 PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
5.1
Geconsolideerde balans per 31 december 2022
Voor bestemming resultaat (bedragen in € 1.000,-) Activa
Toelichting
31-12-2022
31-12-2021
Vaste activa Materiële vaste activa
(1)
33.985
34.491
Financiële vaste activa
(2)
776
659
Voorraden
(3)
606
534
Vorderingen
(4)
4.468
4.129
Liquide middelen
(5)
4.012
3.220
43.848
43.033
Vlottende activa
Totaal activa
Passiva Groepsvermogen
(6)
Gestort en opgevraagd kapitaal
3.889
3.889
Agioreserve
3.987
3.987
Overige reserves
6.144
4.551
Resultaat boekjaar
1.357
1.893
Voorzieningen
(7)
Langlopende schulden
(8)
Schulden aan kredietinstellingen Kortlopende schulden
(9)
Totaal passiva
15.377
14.320
692
858
12.716
14.844
15.063
13.011
43.848
43.033
Pagina 20 PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
5.2
Geconsolideerde winst- en verliesrekening over 2022
(bedragen in € 1.000,-)
Netto-omzet
Toelichting
2022
2021
(11)
53.349
53.595
Kosten uitbesteed werk en andere externe kosten
(12)
16.974
16.681
Personeelskosten
(13)
18.861
19.006
Afschrijvingen op materiële vaste activa
(14)
4.671
4.985
Overige bedrijfskosten
(15)
10.920
10.304
Som der bedrijfslasten
Bedrijfsresultaat Financiële baten en lasten
(16)
Resultaat voor belasting Vennootschapsbelasting
(17)
Resultaat na belasting
51.426
50.976
__________
__________
1.923
2.619
- 200
- 242
__________
__________
1.723
2.377
- 366
- 484
__________
__________
1.357
1.893
Pagina 21 PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
5.3
Geconsolideerd kasstroomoverzicht over 2022
(bedragen in € 1.000,-) Bedrijfsresultaat
2022
2021
1.923
2.619
Aanpassing voor: Afschrijvingen
(14)
4.680
4.751
Mutatie voorzieningen
(7)
- 166
- 431
Mutatie in het werkkapitaal
1.183
- 6.332
Betaalde interest
- 200
-242
Kasstroom uit operationele activiteiten
7.420
365
Investeringen in materiële vaste activa
(1)
- 4.441
- 4.036
Desinvesteringen in materiële vaste activa
(1)
241
370
- 4.200
- 3.666
Kasstroom uit investeringsactiviteiten Dividend en winstafkoop
(20)
- 300
- 300
Aflossing langlopende schulden
(8)
- 2.128
-2.451
Opname langlopende schulden
(8)
-
-
- 2.428
- 2.751
792
- 6.052
Kasstroom uit financieringsactiviteiten Netto kasstroom
Stand liquide middelen per 1 januari
(5)
3.220
9.272
Stand liquide middelen per 31 december
(5)
4.012
3.220
792
- 6.052
Mutatie liquide middelen
Pagina 22 PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
5.4
Toelichting op de geconsolideerde balans en winst- en verliesrekening
Statutair doel Spaarnelanden is in 2004 opgericht. Zij is gevormd door de verzelfstandiging van taken en activiteiten van de gemeenten Haarlem en Zandvoort. Zij heeft ten doel overwegend voor de gemeenten Haarlem en Zandvoort binnen hun gemeentegrenzen werkzaam te zijn en voorts ook voor derden en buiten de gemeentegrenzen, op het gebied van: •
inzameling, verwerking en recycling van afvalstoffen;
•
straatreiniging en gladheidsbestrijding;
•
het verzorgen van openbare hygiëne en het verwijderen van drijvend afval uit openbare wateren;
•
het verrichten van onderhoud aan gemotoriseerde voertuigen en machines;
•
het beheren van wagen- en materieelpark;
•
het beheren, exploiteren en verhuren van onroerende en roerende goederen;
•
het (op afstand) toezicht houden op, beheren en bedienen van onroerende en roerende goederen;
•
het verlenen van transport- en vervoersdiensten;
•
het verrichten van:
•
-
dagelijks groenonderhoud in de openbare ruimte en wegbebakening;
-
dagelijks onderhoud van bestratingen en verhardingen.
het beheer en dagelijks onderhoud van parkeergarages, parkeervoorzieningen en fietsenstallingen;
•
in het algemeen het verrichten van diensten die voorzien in de behartiging van een openbaar belang.
De 100% dochter van Spaarnelanden, Spaarnelanden bedrijven B.V., is op 14 december 2006 opgericht. De financiële informatie van Spaarnelanden Bedrijven B.V. is opgenomen in de geconsolideerde jaarrekening van Spaarnelanden N.V. Continuïteitsveronderstelling De jaarrekening is opgesteld uitgaande van de continuïteitsveronderstelling. Vestigingsadres, rechtsvorm en inschrijfnummer handelsregister Spaarnelanden N.V. is feitelijk gevestigd op de Minckelersweg 40, 2031 EM te Haarlem en is bij het handelsregister ingeschreven onder nummer 34208676.
Pagina 23 PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
Aandeelhouders Spaarnelanden N.V. kent per 31 december 2018 twee aandeelhouders, de Gemeente Haarlem en de Gemeente Zandvoort. Groepsverhoudingen De gemeente Haarlem bezit 90% procent van het aandelenkapitaal en de gemeente Zandvoort 10% van het aandelenkapitaal van Spaarnelanden N.V. Spaarnelanden N.V. is verzelfstandigd en wordt niet opgenomen in de geconsolideerde jaarrekening van de gemeenten, echter wel als verbonden partij. Consolidatie In de consolidatie worden de financiële gegevens opgenomen van Spaarnelanden N.V. samen met haar groepsmaatschappij waarop zij overheersende zeggenschap kan uitoefenen of waarover zij de centrale leiding heeft. Groepsmaatschappijen zijn rechtspersonen waarin Spaarnelanden N.V. direct of indirect overheersende zeggenschap kan uitoefenen doordat zij beschikt over de meerderheid van de stemrechten of op enige andere wijze de financiële en operationele activiteiten kan beheersen. De groepsmaatschappijen en andere rechtspersonen waarop zij een overheersende zeggenschap kan uitoefenen of waarover zij de centrale leiding heeft, worden voor 100% in de consolidatie betrokken. Binnen Spaarnelanden N.V. is geen sprake van aandeel van derden in het groepsvermogen en van deelnemingen waarop geen overheersende zeggenschap kan worden uitgeoefend (geassocieerde deelnemingen). De jaarrekening bevat de financiële informatie van zowel Spaarnelanden N.V.
als haar groepsmaatschappij. Intercompany- transacties, intercompany- winsten en onderlinge vorderingen en schulden tussen groepsmaatschappijen worden geëlimineerd, voor zover de resultaten niet door transacties met derden buiten de groep zijn gerealiseerd. Ongerealiseerde verliezen op intercompanytransacties worden ook geëlimineerd tenzij er sprake is van een bijzondere waardevermindering. Waarderingsgrondslagen van groepsmaatschappij is waar nodig gewijzigd om aansluiting te krijgen bij de geldende waarderingsgrondslagen voor de groep. De in de consolidatie begrepen vennootschap is:
•
Spaarnelanden Bedrijven B.V., Haarlem (100%)
Pagina 24 PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
Toepassing van artikel 2:402 BW Aangezien de winst- en verliesrekening over 2022 van Spaarnelanden Bedrijven B.V. is verwerkt, is (in de enkelvoudige jaarrekening) volstaan met weergave van een beknopte winst- en verliesrekening in overeenstemming met artikel 2:402 BW. Verbonden partijen Als verbonden partij worden alle rechtspersonen aangemerkt waarover overheersende zeggenschap, gezamenlijke zeggenschap of invloed van betekenis kan worden uitgeoefend. Ook rechtspersonen die overwegende zeggenschap kunnen uitoefenen worden aangemerkt als verbonden partij. Ook het statutaire directielid, andere sleutelfunctionarissen in het management van Spaarnelanden en nauwe verwanten zijn verbonden partijen. Transacties van betekenis met verbonden partijen worden toegelicht voor zover deze niet onder normale marktvoorwaarden zijn aangegaan. Hiervan wordt toegelicht de aard en de omvang van de transactie en andere informatie die nodig is voor het verschaffen van het inzicht. Oordelen, schattingen en onzekerheden Bij toepassing van de grondslagen en regels voor het opstellen van de jaarrekening vormt de leiding van Spaarnelanden N.V. zich verschillende oordelen en schattingen die essentieel kunnen zijn voor de in de jaarrekening opgenomen bedragen.
Indien het voor het geven van het in artikel 2:362 lid 1 BW vereiste inzicht noodzakelijk is, is de aard van deze oordelen, schattingen inclusief de bij de onzekerheden behorende veronderstellingen opgenomen bij de toelichting op de desbetreffende jaarrekeningposten. Kasstroomoverzicht Het kasstroomoverzicht is opgesteld volgens de indirecte methode. De geldmiddelen in het kasstroomoverzicht bestaan uit de liquide middelen. Ontvangsten en uitgaven uit hoofde van interest zijn opgenomen onder de kasstroom uit operationele activiteiten. De investeringen in materiële vaste activa zijn opgenomen onder de kasstroom uit investeringsactiviteiten. Hierin zijn alleen die investeringen opgenomen waarvoor geldmiddelen zijn opgeofferd. Betaalde dividenden zijn opgenomen onder de kasstroom uit financieringsactiviteiten. Transacties waarbij geen instroom of uitstroom van kasmiddelen plaatsvindt, waaronder financiële leasing, zijn niet in
het
kasstroomoverzicht
opgenomen.
De
waarde
van
de
gerelateerde
activa
en
leaseverplichting zijn in de toelichting van balansposten verantwoord. De betaling van de leasetermijnen uit hoofde van het financiële leasingcontract zijn voor het gedeelte dat betrekking heeft op de aflossing als een uitgave uit financieringsactiviteiten aangemerkt en voor het gedeelte dat betrekking heeft op de interest als een uitgave uit operationele activiteiten.
Pagina 25 PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
5.5
Algemene grondslagen
Algemeen De geconsolideerde jaarrekening is opgesteld in overeenstemming met de wettelijke bepalingen van Titel 9 Boek 2 BW en de stellige uitspraken van de Richtlijnen voor de jaarverslaggeving, die uitgegeven zijn door de Raad voor de Jaarverslaggeving. Activa en verplichtingen worden in het algemeen gewaardeerd tegen de verkrijgings- of vervaardigingsprijs of de actuele waarde. Indien geen specifieke waarderingsgrondslag is vermeld, vindt waardering plaats tegen de verkrijgingsprijs. In de balans, de winst- en verliesrekening en het kasstroomoverzicht zijn referenties opgenomen. Met deze referenties wordt verwezen naar de toelichting. Vergelijking met voorgaand jaar De gehanteerde grondslagen van waardering en van resultaatbepaling zijn ongewijzigd gebleven ten opzichte van het voorgaande jaar. Functionele valuta De geconsolideerde jaarrekening is opgesteld in euro’s. Leasing De vennootschap leaset een deel van het wagenpark; hierbij heeft de vennootschap grotendeels de voor- en nadelen verbonden aan de eigendom van deze activa. Deze activa worden geactiveerd in de balans bij aanvang van het leasecontract tegen de reële waarde van het actief of de lagere contante waarde van de minimale leasetermijnen. De te betalen leasetermijnen worden op annuïtaire wijze verdeeld in een aflossings- en een rentecomponent.
De leaseverplichtingen worden exclusief de rentecomponent opgenomen onder de langlopende schulden. De rentecomponent wordt gedurende de looptijd van het contract verantwoord in de winst- en verliesrekening
met
een
vast
rentepercentage
over
de
gemiddelde
resterende
aflossingscomponent. De relevante activa worden afgeschreven over de resterende gebruiksduur of, indien korter, de looptijd van het contract.
Pagina 26 PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
Financiële instrumenten en risicobeheersing Algemeen De vennootschap maakt in de normale bedrijfsuitoefening gebruik van uiteenlopende financiële instrumenten die de instelling blootstellen aan markt- en/of kredietrisico’s. Deze betreffen financiële instrumenten die in de balans zijn opgenomen. De vennootschap handelt niet in financiële derivaten. Bij het niet nakomen door een tegenpartij van aan de instellingen verschuldigde betalingen blijven eventuele daaruit voortvloeiende verliezen beperkt tot de marktwaarde van de desbetreffende instrumenten. De contractwaarde of fictieve hoofdsommen van de financiële instrumenten zijn slechts een indicatie van de mate waarin van dergelijke financiële instrumenten gebruik wordt gemaakt en niet van het bedrag van de krediet- of marktrisico’s. Kredietrisico De vorderingen uit hoofde van handelsdebiteuren zijn voor circa 64% geconcentreerd bij twee gemeenten (gerubriceerd onder vorderingen op participanten). Verkoop vindt plaats op basis van krediettermijnen van 30 dagen. Renterisico en kasstroomrisico Het renterisico is beperkt tot eventuele veranderingen in de marktwaarde van opgenomen en uitgegeven leningen. Bij deze leningen is sprake van een vast rentepercentage over de gehele looptijd. De leningen worden aangehouden tot het einde van de looptijd.
De vennootschap heeft derhalve als beleid om geen afgeleide financiële instrumenten te gebruiken om (tussentijdse) rentefluctuaties te beheersen. Reële waarde De reële waarde van de meeste in de balans verantwoorde financiële instrumenten, waaronder vorderingen, effecten, liquide middelen en kortlopende schulden, benadert de boekwaarde ervan.
Pagina 27 PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
5.6
Grondslagen voor de waardering van activa en passiva
Materiële vaste activa Bedrijfsgebouwen en -terreinen worden gewaardeerd tegen verkrijgingsprijs plus bijkomende kosten of vervaardigingsprijs onder aftrek van lineaire afschrijvingen gedurende de verwachte toekomstige gebruiksduur. Op terreinen wordt niet afgeschreven. Er wordt rekening gehouden met de bijzondere waardeverminderingen die op balansdatum worden verwacht. Dit is het geval als de boekwaarde van het actief (of van de kasstroomgenererende eenheid waartoe het actief behoort) hoger is dan de realiseerbare waarde ervan. Voor de vaststelling of voor een materieel vast actief sprake is van een bijzondere waardevermindering wordt verwezen naar de desbetreffende paragraaf. Overige vaste activa worden gewaardeerd tegen verkrijgings- of vervaardigingsprijs inclusief direct toerekenbare kosten, onder aftrek van lineaire afschrijvingen gedurende de verwachte toekomstige gebruiksduur en bijzondere waardeverminderingen. Subsidies
op
investeringen
worden
in
mindering
gebracht
op
de
verkrijgings-
of
vervaardigingsprijs van de activa waarop de subsidies betrekking hebben. Groot onderhoud na een langere gebruiksperiode aan materiële vaste activa worden verwerkt in de boekwaarde van het actief. Regelmatig voorkomende onderhoudskosten worden verwerkt in de winst- en verliesrekening. Financiële vaste activa Deelnemingen Deelnemingen waarin invloed van betekenis kan worden uitgeoefend worden gewaardeerd volgens de vermogensmutatiemethode (nettovermogenswaarde). Wanneer 20% of meer van de stemrechten uitgebracht kan worden, wordt ervan uitgegaan dat er invloed van betekenis is. De nettovermogenswaarde wordt berekend volgens de grondslagen die gelden voor deze jaarrekening. Als resultaat wordt het bedrag verantwoord waarmee de boekwaarde van de deelneming sinds de voorafgaande jaarrekening is gewijzigd als gevolg van het door de deelneming behaalde resultaat.
Pagina 28 PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
Latente belastingvorderingen Latente belastingvorderingen worden opgenomen voor verrekenbare fiscale verliezen en voor verrekenbare tijdelijke verschillen tussen de waarde van de activa en passiva volgens fiscale voorschriften enerzijds en de in deze jaarrekening gevolgde waarderingsgrondslagen anderzijds, met dien verstande dat latente belastingvorderingen alleen worden opgenomen voor zover het waarschijnlijk is dat er toekomstige fiscale winst zal zijn waarmee de tijdelijke verschillen kunnen worden verrekend en verliezen kunnen worden gecompenseerd. De berekening van de latente belastingvorderingen geschiedt tegen de op het einde van het verslagjaar geldende belastingtarieven of tegen de in komende jaren geldende tarieven, voor zover deze al bij wet zijn vastgesteld. Latente belastingvorderingen worden gewaardeerd op nominale waarde. Bijzondere waardeverminderingen De vennootschap beoordeelt op iedere balansdatum of er aanwijzingen zijn of een vast actief aan een bijzondere waardevermindering onderhevig is. Indien dergelijke indicaties aanwezig zijn, wordt de realiseerbare waarde van het actief vastgesteld. Indien het niet mogelijk is de realiseerbare waarde voor het individuele actief te bepalen, wordt de realiseerbare waarde bepaald van de kasstroom genererende eenheid waartoe het actief behoort.
Van een bijzondere waardevermindering is sprake als de boekwaarde van een actief hoger is dan de realiseerbare waarde, de realiseerbare waarde is de hoogste van de opbrengstwaarde en de bedrijfswaarde. Een bijzonder waardeverminderingsverlies wordt direct als last verwerkt in de winst- en verliesrekening onder gelijktijdige verlaging van de boekwaarde van het betreffende actief. Ook voor financiële instrumenten beoordeelt de vennootschap op iedere balansdatum of er objectieve aanwijzingen zijn voor bijzondere waardeverminderingen van een financieel actief of een
groep
van
financiële
activa.
Bij
objectieve
aanwijzingen
voor
bijzondere
waardeverminderingen bepaalt de vennootschap de omvang van het verlies uit hoofde van de bijzondere waardeverminderingen, en verwerkt dit direct in de winst- en verliesrekening. Voorraden voor gebruik en verkoop De voorraden grond- en hulpstoffen worden gewaardeerd tegen kostprijs of verkrijgingsprijzen van Spaarnelanden onder toepassing van de FIFO-methode (‘first in, first out’) of lagere opbrengstwaarde. De kostprijs bestaat uit de verkrijgingsprijs. De opbrengstwaarde is de geschatte verkoopprijs onder aftrek van direct toerekenbare verkoopkosten. Bij de bepaling van de opbrengstwaarde wordt rekening gehouden met de incourantheid van de voorraden. Pagina 29 PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
Vorderingen Vorderingen worden bij eerste verwerking gewaardeerd tegen de reële waarde van de tegenprestatie.
Vorderingen
worden
na
eerste
verwerking
gewaardeerd
tegen
de
geamortiseerde kostprijs. Als de ontvangst van de vordering is uitgesteld op grond van een verlengde overeengekomen betalingstermijn, wordt de reële waarde bepaald aan de hand van de contante waarde van de verwachte ontvangsten en worden er op basis van de effectieve rente rente-inkomsten ten gunste van de winst- en verliesrekening gebracht. Voorzieningen wegens oninbaarheid worden in mindering gebracht op de boekwaarde van de vordering. Liquide middelen De liquide middelen bestaan uit kas- en banktegoeden met een looptijd korter dan twaalf maanden. De liquide middelen staan ter vrije beschikking van de onderneming. Liquide middelen worden gewaardeerd tegen nominale waarde. Eigen vermogen Het eigen vermogen is gebaseerd op de intrinsieke waarde van de onderneming. Voorzieningen Voorzieningen worden gevormd voor in rechte afdwingbare of feitelijke verplichtingen die op de balansdatum bestaan, waarbij het waarschijnlijk is dat een uitstroom van middelen noodzakelijk is en waarvan de omvang op betrouwbare wijze is te schatten. De voorzieningen worden gewaardeerd tegen de beste schatting van de bedragen die noodzakelijk zijn om de verplichtingen per balansdatum af te wikkelen. De overige voorzieningen worden gewaardeerd tegen de nominale waarde van de uitgaven die naar verwachting noodzakelijk zijn om de verplichtingen af te wikkelen, tenzij anders vermeld.
Wanneer de verwachting is dat een derde de verplichtingen vergoedt, en wanneer het waarschijnlijk is dat deze vergoeding zal worden ontvangen bij de afwikkeling van de verplichting, dan wordt deze vergoeding als een actief in de balans opgenomen. Voorziening jubilea De voorziening jubilea wordt opgenomen tegen de waarde van de verwachte uitkeringen gedurende het dienstverband. Bij de berekening van de voorziening wordt onder meer rekening gehouden met verwachte salarisstijgingen en de blijfkans.
Pagina 30 PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
Langlopende schulden Langlopende schulden worden bij de eerste verwerking gewaardeerd tegen reële waarde. Transactiekosten die direct zijn toe te rekenen aan de verwerving van de langlopende schulden worden in de waardering bij eerste verwerking opgenomen. Langlopende schulden worden na eerste verwerking gewaardeerd tegen geamortiseerde kostprijs, zijnde het ontvangen bedrag rekening houdend met agio of disagio en onder aftrek van transactiekosten. Het verschil tussen de bepaalde boekwaarde en de uiteindelijke aflossingswaarde wordt op basis van de effectieve rente gedurende de geschatte looptijd van de langlopende schulden in de winst- en verliesrekening als interestlast verwerkt. Kortlopende schulden Kortlopende schulden worden bij de eerste verwerking gewaardeerd tegen reële waarde. Kortlopende schulden worden na eerste verwerking gewaardeerd tegen geamortiseerde kostprijs, zijnde het ontvangen bedrag rekening houdend met agio of disagio en onder aftrek van transactiekosten. Dit is meestal de nominale waarde.
Pagina 31 PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
5.7
Grondslagen voor de bepaling van het resultaat
Algemeen Het resultaat wordt bepaald als het verschil tussen de opbrengstwaarde van de geleverde prestaties en de kosten en andere lasten over het jaar. De opbrengsten op transacties worden verantwoord in het jaar waarin zij zijn gerealiseerd. Netto-omzet Onder de netto-omzet wordt verstaan de opbrengsten van in het boekjaar aan derden in rekening gebrachte bedragen voor de levering van diensten, exclusief omzetbelasting. Omzet publieke taken De vergoeding voor het uitvoeren van de publieke taken wordt maandelijks gefactureerd op basis van de opdrachtgevende overeenkomsten met de aandeelhoudende gemeenten. Omzet verwijdering bedrijfsafvalstoffen en overige bedrijfsopbrengsten De omzet betreft de in het boekjaar verrichte prestaties, bestaande uit de omzet verminderd met verstrekte kortingen. Kosten De kosten worden verantwoord in het jaar waarop zij betrekking hebben. Personeelskosten Lonen, salarissen en sociale lasten worden op grond van de arbeidsvoorwaarden verwerkt in de winst- en verliesrekening voor zover ze verschuldigd zijn aan werknemers, respectievelijk de belastingautoriteit. Pensioenen Volgens de van toepassing zijnde CAO’s is het (verplichte) pensioen ondergebracht bij Stichting Bedrijfspensioenfonds ABP voor Spaarnelanden N.V. en bij het Pensioenfonds Vervoer voor Spaarnelanden Bedrijven B.V. Het betreffen beide middelloonregelingen.
De pensioenpremie wordt door de werkgever afgedragen. Een gedeelte van de pensioenpremie wordt ingehouden op het brutoloon van werknemer.
Pagina 32 PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
Dekkingsgraad Stichting ABP en Pensioenfonds Vervoer Volgens de wet moeten pensioenfondsen een herstelplan berekenen wanneer de dekkingsgraad te laag is. De beleidsdekkingsgraad van ABP moest eind 2020 hoger zijn dan 125,8%, maar was eind 2020 lager dan de vereiste dekkingsgraad. Daarom is er toen een nieuw herstelplan berekend. Op 31 december 2022 is de dekkingsgraad van het ABP 110,9% (2021: 110,2%). Voor Pensioenfonds Vervoer ligt het vereiste niveau op 31 december 2020 op 116%. De dekkingsgraad is op 31 december 2022 110,8% (2021: 111,0%). Herstelplan Stichting Bedrijfspensioenfonds ABP In de berekening van het nieuwe herstelplan groeit de dekkingsgraad binnen 12 jaar vanaf 2020 (87,6%) naar het vereiste niveau van 125,8%. Om het vereiste niveau te halen, was het wel nodig om in deze berekening ervan uit te gaan dat de pensioenen de komende jaren niet worden verhoogd. Door herstel van de dekkingsgraad was het mogelijk het pensioen per 1 juli 2022 met 2,39% te verhogen, per 1 januari 2023 bedraagt de verhoging 11,96%. Spaarnelanden N.V. heeft geen verplichting tot het voldoen van aanvullende bijdragen in geval van een tekort bij het pensioenfonds, anders dan het effect van hogere toekomstige premies. Spaarnelanden N.V. heeft daarom alleen de verschuldigde premies tot en met het einde van het boekjaar in de jaarrekening verantwoord.