3 Bijlage 2 Bestemmingsplan Beatrixplein
Tekst van het document
Beatrixplein 31 oktober 2023
bestemmingsplan "Beatrixplein" (vastgesteld)
2
bestemmingsplan "Beatrixplein" (vastgesteld)
Inhoudsopgave
Toelichting Hoofdstuk 1 1.1 1.2 1.3 1.4 1.5 1.6 1.7
Hoofdstuk 2 2.1 2.2
Hoofdstuk 3 3.1 3.2 3.3
Hoofdstuk 4 4.1 4.2 4.3 4.4 4.5 4.6 4.7 4.8 4.9 4.10 4.11 4.12 4.13 4.14 4.15 4.16 4.17 4.18
Hoofdstuk 5 5.1 5.2
Hoofdstuk 6
7 INLEIDING
9
Bestemmingsplan Begrenzing van het plangebied Aanleiding tot actualisering van het bestemmingsplan Doel van het bestemmingsplan Geldende planologische regelingen Bestemmingsplanprocedure Leeswijzer plantoelichting
ONTWIKKELING
10 10 11 12 12 12 16
17
Bestaande situatie en omgeving Beschrijving ontwikkeling
17 17
BELEIDSKADER
21
Rijksbeleid Provinciaal beleid Gemeentelijk beleid
21 23 26
MILIEU- EN OMGEVINGSASPECTEN
33
Bedrijven en milieuzonering Bodem Geluid Luchtkwaliteit Externe veiligheid Mer-beoordeling Duurzaamheid en energie Verkeer en parkeren Waterparagraaf Archeologie Groenparagraaf Natuurwaarden Stikstof Vliegverkeer Bezonning Windhinder Kabels, leidingen straalpaden en andere belemmeringen Niet-gesprongen explosieven
33 35 40 43 45 50 52 58 59 62 66 71 72 73 75 76 79 80
JURIDISCHE ASPECTEN Inleiding Juridische planopzet
81 81 81
UITVOERBAARHEID
89
Economische uitvoerbaarheid Maatschappelijke uitvoerbaarheid Handhaving
89 89 90
BIJLAGEN BIJ DE TOELICHTING
93
Bijlage 1
95
6.1 6.2 6.3
Stedenbouwkundig Programma van Eisen 3
bestemmingsplan "Beatrixplein" (vastgesteld)
Bijlage 2
Stedenbouwkundig Plan
225
Bijlage 3
Beeldkwaliteitsplan
323
Bijlage 4
Inrichtingsplan openbare ruimte
343
Bijlage 5
Distributieve Marktanalyse
429
Bijlage 6
Ladder voor duurzame verstedelijking
453
Bijlage 7
Geluidsonderzoek
467
Bijlage 8
Besluit hogere geluidswaarde
491
Bijlage 9
Luchtonderzoek
495
Bijlage 10
Externe Veiligheid
559
Bijlage 11
Aanmeldnotitie MER
583
Bijlage 12
Publicatie besluit aanmeldnotitie
603
Bijlage 13
Verkeer en Parkeren
607
Bijlage 14
klimaatadaptatieonderzoek
645
Bijlage 15
Bureauonderzoek Archeologie
687
Bijlage 16
Veldonderzoek Archeologie
725
Bijlage 17
Bomen Effect Analyse
757
Bijlage 18
Ecologisch onderzoek
787
Bijlage 19
Stikstofonderzoek
813
Bijlage 20
Bezonning
861
Bijlage 21
Windhinder
929
Bijlage 22
Participatie
957
Bijlage 23
Wijzigingsoverzicht
963
Regels Hoofdstuk 1 Artikel 1 Artikel 2
Hoofdstuk 2 Artikel 3 Artikel 4 Artikel 5 Artikel 6 Artikel 7 Artikel 8 Artikel 9 Artikel 10
Hoofdstuk 3 Artikel 11
983 Inleidende regels
985
Begrippen Wijze van meten
985 995
Bestemmingsregels
997
Dienstverlening Gemengd - 2 Groen Maatschappelijk Tuin - 1 Wonen Waarde - Archeologie 4 Waarde - Groeiplaats monumentale boom
997 999 1001 1003 1005 1007 1009 1013
Algemene regels
1015
Anti-dubbeltelregel
1015
4
bestemmingsplan "Beatrixplein" (vastgesteld)
Artikel 12 Artikel 13 Artikel 14 Artikel 15
Hoofdstuk 4 Artikel 16 Artikel 17
Algemene bouwregels Algemene gebruiksregels Algemene afwijkingsregels Overige regels
1017 1021 1023 1025
Overgangs- en slotregels
1027
Overgangsrecht Slotregel
1027 1029
Bijlagen bij regels Bijlage 1
1031 Lijst van creatieve functies
5
1033
bestemmingsplan "Beatrixplein" (vastgesteld)
6
bestemmingsplan "Beatrixplein" (vastgesteld)
T oelichting
7
bestemmingsplan "Beatrixplein" (vastgesteld)
8
bestemmingsplan "Beatrixplein" (vastgesteld)
Hoofdstuk 1 INLEIDING
Afbeelding 1: Ligging van het bestemmingsplangebied aangeduid met een rode cirkel.
9
bestemmingsplan "Beatrixplein" (vastgesteld)
1.1
Bestemmingsplan Het bestemmingsplan Beatrixplein bestaat uit een verbeelding, regels en een toelichting. De regels bevatten juridische regels over het gebruik van de ruimte. Deze regels geven aan of, en zo ja, hoe ruimte bebouwd mag worden en welke functies (bestemmingen) zijn toegestaan. De verbeelding geeft de exacte plaats van de bestemmingen aan, en verwijst naar de regels. De toelichting, tenslotte, is de onderbouwing van regels en verbeelding. Hierin staan het doel van het bestemmingsplan en de toekomstige (her)ontwikkeling van het gebied. De toelichting gaat in op onderwerpen die voor die ontwikkeling van belang zijn, zoals de stedenbouwkundige structuur, de haalbaarheid van het plan, verkeer en milieuaspecten.
1.2
Begrenzing van het plangebied Het plangebied ligt aan de oostzijde van Haarlem, in de wijk Parkwijk, onderdeel uitmakend van stadsdeel Oost. Het betreft meer specifiek de gronden gelegen ten zuiden van het Prinses Beatrixplein, ten oosten van de Prins Bernhardlaan, ten noorden van de Leonard Springerlaan en ten westen van de Vincent van Goghlaan. Hierbinnen behoort het Reinaldahuis - Woonzorg Nederland, gelegen ten zuidwesten van het plangebied niet tot het plangebied. Ook de oost-west gelegen woonblokken aan de Vincent van Goghlaan behoren niet tot het plangebied. Op de navolgende afbeelding is de begrenzing van het plangebied nader geduid. Op de verbeelding van dit bestemmingsplan is de planbegrenzing gedetailleerd vastgelegd.
10
bestemmingsplan "Beatrixplein" (vastgesteld)
Afbeelding 2: Plangebied bestemmingsplan Beatrixplein
1.3
Aanleiding tot actualisering van het bestemmingsplan Aanleiding voor het bestemmingsplan is de herontwikkeling en vernieuwing van het Beatrixplein met woningen en voorzieningen. Als hart van Parkwijk moet het Beatrixplein op buurtniveau blijven opereren, maar tegelijkertijd met de omgeving meegroeien. Naast de urgentie voor vernieuwing blijft de woningbehoefte in Haarlem onverminderd groot. Het coalitieprogramma 'Duurzaam Doen 2018-2022' zet de woningbouwambitie van de gemeente neer. Vanuit stedenbouwkundig oogpunt biedt het verdichten en toevoegen van woningen langs de Prins Bernhardlaan ter hoogte van het Prinses Beatrixplein kansen. De gebiedsontwikkeling levert niet alleen een bijdrage aan de woningbouwambities van Haarlem, maar biedt tegelijk kansen om de algehele leefbaarheid in de omgeving op te waarderen. Ontwikkeling van het Beatrixplein en omgeving moet resulteren in een gemengd gebied met woningen, ondernemingen, een nieuw winkelcentrum/ winkelaanbod, een vernieuwde supermarktvestiging en sociaalmaatschappelijke voorzieningen in een Huis van de Wijk.
11
bestemmingsplan "Beatrixplein" (vastgesteld)
1.4
Doel van het bestemmingsplan Hoofddoel van het onderhavige bestemmingsplan is het vaststellen van een juridisch-planologisch kader, waarbinnen de herontwikkeling en vernieuwing van het Beatrixplein mogelijk wordt gemaakt.
1.5
Geldende planologische regelingen
Naam van het plan Zomerzone Noord Zomerzone Noord 1e partiële herziening Parapluplan parkeernormen Haarlem 2018 Reparatieplan B Haarlem 2019 Reparatieplan C Haarlem 2020 Flitsbezorging Haarlem Voorbereidingsbesluit hyperscale datacenters Voorbereidingsbesluit hyperscale datacenters
Vastgesteld 20 juni 2012 2 oktober 2014 17 mei 2018 21 november 2019 22 april 2021 13 oktober 2022 8 november 2022 12 juli 2023
Bij het van kracht worden van het bestemmingsplan Beatrixplein zullen de in bovenstaande tabel genoemde plannen, voor het deel dat ligt binnen het plangebied, hun rechtskracht verliezen. Uitzondering daarop vormen de plannen "Flitsbezorging Haarlem" en de voorbereidingsbesluiten hyperscale.
1.6
Bestemmingsplanprocedure Het bestemmingsplan Beatrixplein doorloopt de wettelijke procedure. Het conceptontwerpbestemmingsplan wordt op basis van het wettelijk vooroverleg ex artikel 3.1.1 Besluit ruimtelijke ordening (Bro) toegestuurd aan de verschillende (semi)overheden en belangenorganisaties, waaronder de provincie, adviescommissie ruimtelijke kwaliteit, nutspartijen en de omgevingsdienst IJmond. Ook wordt in dat kader overleg gevoerd met de betrokken wijkraden. Dit zijn Wijkraad Amsterdamse Buurt Haarlem en Wijkraad Parkwijk-Zuiderpolder-Penningsveer. De gemaakte opmerkingen van de wijkraden en de reacties op basis van het wettelijke vooroverleg kunnen leiden tot aanpassing van het conceptontwerpbestemmingsplan Beatrixplein. Vervolgens geeft het college van burgemeester en wethouders het ontwerpbestemmingsplan vrij voor tervisielegging volgens artikel 3.8 van de Wet ruimtelijke ordening (Wro). Na publicatie wordt het ontwerp gedurende zes weken ter inzage gelegd. In die tijd kan iedereen mondeling, digitaal dan wel schriftelijk zienswijzen indienen bij de gemeenteraad. Na verwerking van de zienswijzen en mogelijke ambtshalve aanpassingen besluit de gemeenteraad over de vaststelling van het bestemmingsplan. Na aanpassing van het bestemmingsplan met inachtneming van de door de 12
bestemmingsplan "Beatrixplein" (vastgesteld)
raad aangebrachte wijzigingen wordt het vastgestelde bestemmingsplan weer zes weken ter inzage gelegd (aanvang beroepstermijn). Belanghebbenden kunnen beroep instellen bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State. 1.6.1 Participatie en communicatie In aanloop naar het ontwerp bestemmingsplan is voor de verschillende onderliggende planproducten participatie georganiseerd. Dit is gedaan voor de: Startnotitie (2019-2020); Ambitiedocument (2021); Stedenbouwkundig programma van eisen (2022); Stedenbouwkundig plan, beeldkwaliteitsplan en inrichtingsplan openbare ruimte (2023). De bij de gebiedsontwikkeling betrokken partijen (woningcorporatie Pré Wonen, Dreef Beheer en de gemeente Haarlem) zijn gezamenlijk opgetrokken bij de communicatie en participatie over deze ontwikkeling. Startnotitie Op 27 november 2019 is in voorbereiding op de besluitvorming over de startnotitie een eerste informatiebijeenkomst georganiseerd voor buurtbewoners en belangstellenden. Het doel van deze bijeenkomst was kennismaken, informeren over het voornemen tot onderzoek voor de ontwikkeling van het gebied en reacties op te halen. Een overzicht van alle opgehaalde reacties is toegevoegd bij de startnotitie. De uitkomsten zijn betrokken bij het opstellen van het Stedenbouwkundig Programma van Eisen. Op 23 april 2020 is de Startnotitie door de raad vastgesteld.
Ambitiedocument en maatschappelijke scenariostudie In de periode maart tot en met juni 2021 is d.m.v. (digitale)werksessies, brainstormsessies en ontwerpend onderzoek door grondeigenaren, verschillende gebruikers uit het gebied en welzijns-, culturele- en sociaal-maatschappelijke organisaties meegedacht en meegepraat over de toekomstige ontwikkeling van het Prinses Beatrixplein. Daaruit zijn ambities voortgekomen ten aanzien van meerdere thema’s: identiteit, wonen, werken, openbare ruimte en verbindingen, voorzieningen, duurzaamheid en gezondheid. Dit proces heeft geresulteerd in een gezamenlijk Ambitiedocument en Voorkeursscenario maatschappelijke voorzieningen. Beiden zijn het uitgangspunt geweest voor de verdere ruimtelijke uitwerking in het Stedenbouwkundig Programma van Eisen. Stedenbouwkundig programma van eisen Op 11 maart 2022 heeft er een brede informatiebijeenkomst plaatsgevonden waar het concept Stedenbouwkundig Programma van Eisen en belanghebbende en geïnteresseerden de kans is geboden om kennis te nemen van en zich uit te spreken over de beoogde richting van de ontwikkeling van Prinses Beatrixplein. Hierbij is het concept Stedenbouwkundig Programma van 13
bestemmingsplan "Beatrixplein" (vastgesteld)
Eisen gepresenteerd en is toegelicht hoe de reacties van de informatiebijeenkomst in november 2019 en de ambities uit het Ambitiesdocument en maatschappelijke scenariostudie zijn meegenomen in het plan. Belanghebbenden en geïnteresseerden konden zich d.m.v. rondleiding, gesprekken en reactiekaarten uitspreken over de plannen en verschillende thema’s (wonen en verkeer, ontmoeten en zorgen, winkelen en werken en bewegen en groen). Het projectteam is tijdens de jaarlijkse Zomermarkt Parkwijk van 4 juni 2022 ook aanwezig geweest op het Prinses Beatrixplein om de plannen toe te lichten en vragen te beantwoorden. Het ontwerp Stedenbouwkundig Programma van Eisen is op 24 mei 2022 door het college vrijgegeven voor inspraak. Het ontwerp Stedenbouwkundig Programma van Eisen heeft tot en met 11 juli 2022 ter inzage gelegen. Er zijn zeven inspraakreacties ontvangen. De reacties zijn beoordeeld en verwerkt in een reactienota. Op 13 oktober 2022 heeft de raad het Stedenbouwkundig Programma van Eisen vastgesteld (Bijlage 1). Stedenbouwkundig Plan, Beeldkwaliteitsplan en Inrichtingsplan Openbare Ruimte Op 11 februari 2023 is er een informatie- en participatiebijeenkomst georganiseerd waar de ontwerp-ideeën van het Stedenbouwkundig Plan, Beeldkwaliteitsplan en Inrichtingsplan Openbare Ruimte zijn gepresenteerd.
Onder andere is toegelicht hoe de ontvangen zienswijzen op het Stedenbouwkundig Programma van Eisen heeft geresulteert in een gewijzigde stedenbouwkundig opzet van het plan. Belanghebbenden en belangstellenden konden door de informatiepanelen meepraten en meedenken aan de thematafels en zich d.m.v. reactiekaarten uitspreken over de plannen en verschillende thema’s (wonen en verkeer, winkelen, werken, ontmoeten en zorgen en bewegen en groen). Deze reacties zijn verzameld in een reactienota en op de projectpagina gepubliceerd. Op 1 juli 2023 is er een informatie- en participatiebijeenkomst georganiseerd waar het 2e concept Stedenbouwkundig Plan Beeldkwaliteitsplan en Inrichtingsplan Openbare Ruimte is gepresenteerd en waarna belanghebbende en belangstellenden bij verschillende thematafels hebben kunnen meedenken en praten over de plannen. Deze reacties zijn verzameld in een reactienota en op de projectpagina gepubliceerd. Op 5 oktober 2023 is het definitieve Stedenbouwkundig Plan, Beeldkwaliteitsplan en Inrichtingsplan Openbare Ruimte gepresenteerd aan belanghebbende en belangstellenden, waarna het voor vaststelling is gepresenteerd aan de commissie Ontwikkeling.
Dit omdat het Stedenbouwkundig Plan – in navolging van de ontvangen zienswijzen – een gewijzigde stedenbouwkundig opzet heeft dat op onderdelen afwijkt van het door de raad vastgestelde Stedenbouwkundig Programma van Eisen. Het Stedenbouwkundig plan is bijgevoegd (Bijlage 2). Ook is het Beeldkwaliteitsplan toegevoegd (Bijlage 3).Het SP en het Beeldkwaliteitsplan zullen betrokken worden bij het beoordelen van de aanvragen omgevingsvergunning voor het bouwen. Daarnaast is het inrichtingsplan openbare ruimte opgenomen in het bestemmingsplan (Bijlage 4).
14
bestemmingsplan "Beatrixplein" (vastgesteld)
Informatiebijeenkomsten ondernemers Prinses Beatrixplein Parallel zijn door de eigenaren van het winkelcentrum (Dreef Beheer en Pré Wonen) separate informatiebijeenkomsten georganiseerd voor de winkeliers in het gebied. Deze gesprekken worden in de komende tijd doorgezet. Sociaal Plan bewoners Binnen de gebiedsontwikkeling Prinses Beatrixplein is het noodzakelijk om de woningen boven het bestaande winkelcentrum en een portiekflat aan de Vincent van Goghlaan te slopen. Eigenaar woningcorporatie Pré Wonen heeft in samenspraak met bewoners sociale plannen opgesteld. Op 6 juni 2023 heeft het college de peildata Stadsvernieuwingsurgentie Vincent van Goghlaan en Prinses Beatrixplein vastgesteld op 1 juli 2023. Vanaf de vastgestelde peildata kunnen de bewoners van de complexen met stadsvernieuwingsurgentie op zoek naar vervangende woonruimte. Inloopspreekuur Gedurende de periode van het opstellen van het Stedenbouwkundig Plan, het Beeldkwaliteitsplan en Inrichtingsplan Openbare Ruimte is er een inloopspreekuur (iedere 1e woensdag van de maand) geweest waar belanghebbende en geïnteresseerden terecht konden met vragen over vernieuwing van het Prinses Beatrixplein. Nieuwsbrieven Gedurende de periode van het opstellen van het Stedenbouwkundig Plan, het Beeldkwaliteitsplan en Inrichtingsplan Openbare Ruimte zijn er diverse nieuwsbrieven verspreid in de buurt.
Adviescommissie Tot slot is er een adviescommissie opgericht die als doel heeft gedurende de komende jaren contact te hebben en houden met de wijk: mensen die wonen, werken of betrokken zijn bij het Beatrixplein en omgeving. De adviescommissie is bedoeld ter versterking van de dialoog met de omgeving – naast de formele vormen van participatie en inspraak over de planvorming – en fungeert als aanspreekpunt voor het projectteam om onderwerpen die relevant zijn voor de omgeving te bespreken en daar waar het mogelijk is rekening te houden met de wensen van de omgeving. De adviescommissie wordt regelmatig geconsulteerd en gevraagd om actief mee te denken en advies te geven op zaken die nu, maar met name in de toekomst gaan spelen. De adviescommissie heeft geen formele status. De adviescommissie komt 4 keer per jaar bij elkaar.
15
bestemmingsplan "Beatrixplein" (vastgesteld)
1.7
Leeswijzer plantoelichting Dit hoofdstuk van de toelichting is de inleiding van deze toelichting. Navolgend gaat hoofdstuk 2 in op de bestaande ruimtelijk-functionele structuur van het plangebied en omschrijft de planontwikkeling. Hoofdstuk 3 behandelt het beleidskader dat van belang is voor het plan. Hoofdstuk 4 gaat vervolgens nader in op verschillende milieu- en omgevingsaspecten en de daarbij behorende onderzoeken. Hoofdstuk 5 bevat de juridische toelichting en tot slot gaan hoofdstuk 6 in op de financiële en maatschappelijke uitvoerbaarheid van dit bestemmingsplan.
16
bestemmingsplan "Beatrixplein" (vastgesteld)
Hoofdstuk 2 ONT WIKKELING 2.1
Bestaande situatie en omgeving Het Beatrixplein is gelegen in Parkwijk. Met Parkwijk kwam de eerste buurt aan de oostzijde van de stad tot stand na de Tweede Wereldoorlog. Parkwijk is in de naoorlogse periode opgezet als een zogeheten satelliet, bedoeld om als zelfstandige wijk te functioneren in het oosten van Haarlem. Aan dit gebied ligt de wijkgedachte ten grondslag, waarbij wijken voor de meeste voorzieningen afzonderlijk van de stadscentra functioneren. Aan de bouw van Parkwijk aan de oostzijde van Haarlem was al voor de Tweede Wereldoorlog begonnen, het werd als een tuinstad gezien. Voor Haarlem Oost was in 1937 een uitbreidingsplan opgesteld, dat echter nauwelijks uitvoering had gekregen. Na de bevrijding werd dit plan weer als leidraad genomen. Het plan kreeg in 1955 een gewijzigde vorm en kwam als Parkwijk tot uitvoering. Met 'Beatrixplein' wordt zowel het besloten bouwblok met daarin een grote supermarkt, kleinere winkels en woningen, als de omliggende straten en openbare ruimte aangeduid qua adressering. De andere bebouwing ligt rondom de Prinses Beatrixdreef. De bebouwing is divers in alle opzichten: qua typologie, bouwmassa, bouwhoogte, orientatie en qua architectuur. Met name in het zuidwestelijke kwadrant van Parkwijk is het oorspronkelijke idee van het “Nieuwe Bouwen” nog goed waarneembaar.
De continue groene gras vloer met daarop in een vast stramien geplaatste portiekflats en de vele bomen geeft een parkachtige, zeer groene sfeer. Voorbij iedere hoek is het gezichtsveld anders en verandert de ruimtebeleving, maar zijn de ingrediënten hetzelfde. De centrale dominante ruimte (ongeveer 45m x 325 m, richting noord-zuid) wordt gevormd door de gevelkoppen van de portiekflats en grotere bebouwing aan de westzijde zoals het Reinaldahuis. Met name vanaf de zuidzijde ter hoogte van het Reinaldahuis wordt deze noord-zuid richting sterk benadrukt door de richting van de gevels. De lange richting wordt sterk benadrukt door de Prinses Beatrixdreef met monumentale bomen. Aan de oostzijde is de ruimte diffuus. Alleen de meest zuidelijke portiekflat is evenwijdig met het Reinaldahuis. De overige portiekflats staan een kwartslag gedraaid en bepalen de wigvormige ruimte met hun kopgevels.
2.2
Beschrijving ontwikkeling Algemeen Het Prinses Beatrixplein is na 60 jaar aan vernieuwing toe. Het plein is belangrijk voor Parkwijk en dat moet zo blijven. Er komen woningen en winkels, een wijkcentrum en (sport)voorzieningen en betere mogelijkheden voor parkeren. Ook de verkeerssituatie moet beter worden, zodat het plein goed bereikbaar is. De herontwikkeling bestaat op hoofdlijnen uit 572 woningen, ca. 5.500 m2 commercieel programma (met supermarkt) en ca. 3.300 m2 aan maatschappelijk programma. Tevens voorziet het programma in een ondergrondse parkeergarage en mobiliteitshub.
17
bestemmingsplan "Beatrixplein" (vastgesteld)
Voorzieningen Het plan voor de herontwikkeling van het plangebied kent naast nieuwe woningen een zeer divers programma. Om het plein, aan de noordzijde van het plangebied bevindt zich een nieuwe supermarkt, enkele horecagelegenheden en winkels. Tussen de bouwblokken door loopt een smalle winkelstraat. Om ook de rest van het plangebied levendig te maken zijn er ook diverse functies langs de Dreef geplaatst. Aan het plein staat de mobiliteitshub waar bewoners en bezoekers kunnen parkeren. Het is een belangrijk bronpunt voor de voetgangersstromen. Onderin de mobiliteitshub zijn ook enkele aanvullende functies zoals bijvoorbeeld een fietsenmaker mogelijk. Halverwege de Dreef, op de hoek met de Sportas is het Huis van de Wijk met daarboven een sportzaal. Beide functies dragen bij aan de levendigheid en de sociale veiligheid in de avonduren. Helemaal aan de zuidzijde, op de hoek met de Vincent van Goghlaan komt de nieuwe Internationale Taalklas. De oppervlaktes van het niet-woonprogramma zijn als volgt: Functie Supermarkt Commercieel (horeca) Commercieel (overig) Detailhandel Huis van de Wijk Sportzaal Basisschool Sociale ondernemingen en plint HUB Mobiliteitshub Ondergrondse parkeergarage
m2 2800 600m2 400 1350 950 1050 1850 850 7150 8590
18
bestemmingsplan "Beatrixplein" (vastgesteld)
Woonprogramma In het plangebied komen maximaal 572 nieuwe woningen in verschillende typologiën en zowel in het huur- als koopsegment. Dichtbij het Reinaldahuis komt een aantal nieuwe zorgwoningen. De typologie en segmentering van de woningen is als volgt. Typologie Appartementen Tweekamerappartementen Driekamerappartementen Vierkamerappartementen Appartementen
Segmentering Zorgwoningen Sociale huur Sociale huur Sociale huur Lage middeldure huur 19
Aantal 32 125 45 22 134
BVO Gemiddeld 38 62 83 115 80
bestemmingsplan "Beatrixplein" (vastgesteld)
Appartementen/ stadswoningen Appartementen/ stadswoningen
Hoge middeldure huur/ koop Vrije sector huur/ koop
20
102
84
112
107
bestemmingsplan "Beatrixplein" (vastgesteld)
Hoofdstuk 3 BELEIDSKADER In dit hoofdstuk zijn de belangrijkste beleidsdocumenten op rijks-, provinciaal-, regionaal- en lokaal niveau samengevat, voor zover deze documenten relevant beleid en/of besluiten omvatten ten aanzien van dit bestemmingsplan.
3.1
Rijksbeleid
3.1.1 Nationale Omgevingsvisie (NOVI), 2020 Toetsingskader Op 11 september 2020 is de Nationale Omgevingsvisie vastgesteld. De Nationale Omgevingsvisie vervangt integraal de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (SVIR). Tegelijkertijd met het vervallen van de SVIR vervalt ook het Nationaal Milieubeleidsplan. De Nationale Omgevingsvisie (NOVI) biedt een duurzaam perspectief voor de leefomgeving. Hiermee wordt ingespeeld op de grote uitdagingen in de komende jaren. Allerlei trends en ontwikkelingen hebben invloed op de leefomgeving. Veranderende en groeiende steden, de overgang naar een duurzame en circulaire economie en het aanpassen aan de gevolgen van de klimaatverandering vormen slechts een deel van de opgave. Dit biedt kansen, maar vraagt wel om zorgvuldige keuzes. Want de ruimte, zowel boven-, als ondergronds, is een schaars goed. Het combineren van al die opgaven vraagt een nieuwe manier van werken. Niet van bovenaf opgelegd, maar in goede samenwerking tussen overheden, bedrijven, kennisinstellingen, maatschappelijke organisaties en burgers. De NOVI biedt een kader, geeft richting en maakt keuzes waar dat kan. Tegelijkertijd is er ruimte voor regionaal maatwerk en gebiedsgerichte uitwerking.
Omdat de verantwoordelijkheid voor het omgevingsbeleid voor een groot deel bij provincies, gemeenten en waterschappen ligt, kunnen inhoudelijke keuzes in veel gevallen het beste regionaal worden gemaakt. Aan de hand van een toekomstperspectief op 2050 brengt de NOVI de langetermijnvisie in beeld. Op nationale belangen wil het Rijk sturen en richting geven. Die komen samen in vier prioriteiten: 1. Ruimte voor klimaatadaptatie en energietransitie. 2. Duurzaam economisch groeipotentieel. 3. Sterke en gezonde steden en regio's. 4. Toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied. Beoordeling De NOVI dient op regionaal niveau uitgewerkt te worden zodat een gebiedsgerichte aanpak en maatwerk mogelijk is. Deze uitwerking heeft nog niet plaatsgevonden en is bovendien op een schaalniveau die het onderhavig plangebied overstijgt. Voor dit bestemmingsplan is relevant invulling te geven aan klimaatverandering, de energietransitie, het gebied te verduurzamen, de leefbaarheid van de omgeving te verbeteren en een toekomstbestendige 21
bestemmingsplan "Beatrixplein" (vastgesteld)
ontwikkeling vorm te geven. In dit bestemmingsplan wordt op verschillende manieren invulling aan deze prioriteiten gegeven. Het planvoornemen past hiermee binnen de ambities van de Nationale Omgevingsvisie. 3.1.2 Besluit algemene regels ruimtelijke ordening Toetsingskader Op 30 december 2011 is het Barro in werking getreden met daarin een regeling voor een beperkt aantal onderwerpen. Op 1 oktober 2012 is het besluit aangevuld met regels voor de andere beleidskaders uit de SVIR en tevens uit het Nationaal Waterplan en het Derde Structuurschema Elektriciteitsvoorziening. Door de nationale belangen vooraf in bestemmingsplannen te borgen, wordt met het Barro bijgedragen aan versnelling van de besluitvorming bij ruimtelijke ontwikkelingen en vermindering van de bestuurlijke drukte. Een aantal onderwerpen is geregeld in de bij het Barro behorende Regeling algemene regels ruimtelijke ordening (Rarro). 3.1.3 Ladder voor duurzame verstedelijking Toetsingskader Op 1 oktober 2012 is art. 3.1.6, lid 2 toegevoegd aan het Besluit ruimtelijke ordening (Bro); dit artikel bevat de 'ladder voor duurzame verstedelijking'. Met de toevoeging van dit artikel in het Bro is beoogd vanuit een oogpunt van ruimtelijke ordening ongewenste leegstand te vermijden en zorgvuldig ruimtegebruik te stimuleren (ECLI:NL:RVS:2017:353, r.o. 18.5). Op 1 juli 2017 is een wijziging van art.
3.1.6, lid 2 Bro in werking getreden. Het Bro regelt thans dat 'de verantwoording van een juridisch verbindend ruimtelijk besluit van een decentrale overheid dat een nieuwe stedelijke ontwikkeling mogelijk maakt, een beschrijving dient te bevatten van de behoefte aan die ontwikkeling. Tevens is geregeld dat indien het ruimtelijk besluit die ontwikkeling mogelijk maakt buiten het bestaand stedelijk gebied, de verantwoording een motivering dient te bevatten waarom niet binnen het bestaand stedelijk gebied in die behoefte kan worden voorzien'. De definiëring van enkele van de in het artikel genoemde begrippen in art. 1.1.1 Bro laat onverlet dat de 'ladder voor duurzame verstedelijking' als een 'open norm' is te kwalificeren. Dit houdt in dat de norm inhoudelijk open is en onder verschillende omstandigheden nader ingevuld moet worden. Sinds de inwerkingtreding van het artikel heeft de Afdeling bestuursrechtspraak Raad van State (ABRvS) in haar jurisprudentie de norm veelvuldig ingevuld en daardoor verder begrensd. Op 28 juni 2017 heeft de ABRvS een zogenoemde 'overzichtsuitspraak' gedaan (ECLI:NL:RVS:2017:1724, r.o. 2 t/m 12.8), waarin de dan geldende en op basis van de voornoemde wijziging te behouden jurisprudentielijnen nader uit een worden gezet. Op basis van deze jurisprudentielijnen kan de 'ladder voor duurzame verstedelijking' concreet worden toegepast.
Beoordeling Jurisprudentie maakt duidelijk dat vanaf 12 woningen of de toevoeging van 500m2 bvo stedelijke functie sprake is van een nieuwe stedelijke ontwikkeling die getoetst moet worden aan de ladder voor duurzame verstedelijking.
22
bestemmingsplan "Beatrixplein" (vastgesteld)
Onderhavig bestemmingsplan maakt de toevoeging van maximaal 572 woningen en de uitbreiding van de supermarkt naar 2.800m2 bvo ladderplichtig. De 1.350 m2 bvo commercieel, 1.350 m2 bvo detailhandel en 4.450 m2 bvo maatschappelijk zijn reeds toegestaan in het bestaande bestemmingsplan wat betekent dat hier geen feitelijke toename is, en dus ook geen sprake van nieuwe stedelijke ontwikkeling. Deze onderdelen zijn dan ook niet ladderplichtig. De behoefte aan woningen is kwantitatief en kwalitatief getoetst. Op kwantitatief gebied past de voorgenomen ontwikkeling zowel binnen de plannen van de gemeente Haarlem als van het bredere marktgebied bestaande uit de metropoolregio Amsterdam. Kwalitatief gezien sluit het woningbouwprogramma nagenoeg één-op-één aan bij de ambitie van de gemeente. De overige onderdelen binnen het bouwprogramma, met uitzondering van de supermarkt, betreffen geen nieuwe stedelijke ontwikkelingen. Reden hiervoor is dat de maximale toegestane vierkante meters voor deze voorzieningen reeds zijn toegestaan binnen het bestemmingsplan en in de praktijk veelal ook al aanwezig zijn. Voor de supermarkt is afzonderlijk een distributief planologisch onderzoek uitgevoerd door Bureau van der Weerd (Bijlage 5).
Zij concluderen dat ook de uitbreiding van de supermarkt kwantitatief en kwalitatief te onderbouwen is vanuit de reeds aanwezige behoefte en de verwachte toename als gevolg van de toename in bevolking in het marktgebied. Geconcludeerd mag worden dat er geen negatieve economische effecten of leegstand te verwachten is als gevolg van de voorgenomen herontwikkeling van het plangebied. Hiermee doorstaat de voorgenomen ontwikkeling de toets aan de ladder voor duurzame verstedelijking (Bijlage 6).
3.2
Provinciaal beleid
3.2.1 Omgevingsvisie NH2050 Toetsingskader De "Omgevingsvisie NH2050 - Balans tussen economische groei en leefbaarheid" is op 19 november 2018 door Provinciale Staten van Noord-Holland vastgesteld. De Omgevingsvisie NH2050 betreft een structuurvisie op grond van de Wet ruimtelijke ordening. In de omgevingsvisie heeft de provincie haar ruimtelijke toekomstvisie vastgelegd en heeft zij tevens aangegeven hoe zij deze visie denkt te zullen realiseren. Het uitgangspunt van de omgevingsvisie is dat Noord-Holland een relatief hoog welvaarts- en welzijnsniveau heeft. Om deze ook voor de toekomst vast te kunnen houden, richt de provincie zich op een goede balans tussen economische groei en leefbaarheid, zodanig dat bij veranderingen in het gebruik van de fysieke leefomgeving de doelen voor een gezonde en veilige leefomgeving overeind blijven. Dit is de hoofdambitie. In de omgevingsvisie worden ook subambities genoemd op het gebied van de leefomgeving, het
23
bestemmingsplan "Beatrixplein" (vastgesteld)
gebruik van de leefomgeving en de energietransitie. De ambities ten aanzien van de leefomgeving luiden: Klimaatverandering: Noord Holland moet voorbereid zijn op klimaatverandering en waterrobuust worden ingericht. Gezondheid en veiligheid: de ambitie is het behouden en waar mogelijk verbeteren van de kwaliteit van bodem-, water- en lucht, externe veiligheid, geluidbelasting en (ontwikkelingen in) de ondergrond. Gestreefd wordt naar een gezonde leefomgeving, wat inhoudt: een woon-werkomgeving waar je zo min mogelijk wordt blootgesteld aan ongezonde stoffen en veiligheidsrisico's en die een gezonde levensstijl ondersteunt. Biodiversiteit en natuur: de ambitie is om de biodiversiteit in Noord-Holland te vergroten, ook omdat daarmee andere ambities/doelen kunnen worden bereikt. Dit betekent dat ontwikkelingen zoveel mogelijk natuurinclusief zullen zijn. De ambities ten aanzien van het gebruik van de leefomgeving luiden: Economische transitie: de ambitie is een duurzame economie, met innovatie als belangrijke motor. Economische ontwikkelingen dienen qua aard, omvang en vorm aan te sluiten bij de regio of plek. Wonen en werken: de ambitie is dat vraag en aanbod van woon- en werklocaties (kwantitatief en kwalitatief) beter met elkaar in overeenstemming zijn.
Daarbij moet woningbouw, in overeenstemming met de kwalitatieve behoeftes en trends, vooral in en aansluitend op de bestaande verstedelijkte gebieden worden gepland. Mobiliteit: de ambitie is dat de inwoners en bedrijven van Noord-Holland zichzelf of producten effectief, veilig en efficiënt kunnen verplaatsen, waarbij de negatieve gevolgen van de mobiliteit op klimaat, gezondheid, natuur en landschap steeds nadrukkelijk meegewogen worden. Clustering van functies is een belangrijk duurzaamheidsprincipe. Landschap: de ambitie is het benoemen, behouden en versterken van de unieke kwaliteiten van de diverse landschappen en de cultuurhistorie. De ambities ten aanzien van de energietransitie is tot slot dat Noord-Holland als samenleving in 2050 volledig klimaatneutraal en gebaseerd is op (een maximale inzet op opwekking van) hernieuwbare energie. Beoordeling Voor onderhavige locatie is met name het uitgangspunt uit de Omgevingsvisie van belang dat de woningbouwbehoefte vooral in en aansluitend op de bestaande verstedelijkte gebieden wordt gepland, in overeenstemming met de kwalitatieve behoeftes en trends. Het plangebied ligt in het bestaande stedelijke gebied en voorziet in een kwantitatieve behoefte aan woningen in Haarlem. Het planvoornemen is daarmee in overeenstemming met het provinciale beleid zoals vervat in de Omgevingsvisie.
De beoogde ontwikkeling is hiermee passend binnen de provinciale Omgevingsvisie NH2050.
24
bestemmingsplan "Beatrixplein" (vastgesteld)
3.2.2 Omgevingsverordening NH20202 Toetsingskader Bij de Omgevingsvisie hoort een Provinciale Omgevingsverordening. Op 22 oktober 2020 hebben de Provinciale Staten daarom de Omgevingsverordening NH2020 vastgesteld. De Omgevingsverordening NH2020 geldt vanaf 17 november 2020 en vervangt alle bestaande verordeningen die betrekking hebben op de leefomgeving, zoals de Provinciale Ruimtelijke Verordening, de Provinciale Milieuverordening, de Waterverordeningen en de Wegenverordening. In de Omgevingsverordening zijn de regels vastgelegd waaraan ruimtelijke plannen in Noord-Holland moeten voldoen. De Omgevingsverordening stelt algemene regels aan bestemmingsplannen met als doel het veiligstellen van de provinciale belangen. Het voorliggende plangebied is gelegen binnen Bestaand stedelijk gebied (BSG). De provincie geeft gemeenten binnen BSG veel beleidsvrijheid. De provincie stimuleert ontwikkelingen zoveel als mogelijk binnen BSG te realiseren. Binnen BSG is het wel van belang dat nieuwe stedelijke ontwikkelingen regionaal worden afgestemd. Artikel 6.3 gaat hierover en luidt: Een ruimtelijk plan kan uitsluitend voorzien in een nieuwe stedelijke ontwikkeling als de ontwikkeling in overeenstemming is met de binnen de regio gemaakte schriftelijke afspraken. Gedeputeerde Staten stellen nadere regels aan de afspraken bedoeld in het eerste lid.
Beoordeling De provincie heeft in haar verordening geregeld dat een bestemmingsplan uitsluitend kan voorzien in een nieuwe stedelijke ontwikkeling als deze ontwikkeling in overeenstemming is met de binnen de regio gemaakt schriftelijke afspraken (artikel 6.3 Omgevingsverordening). Uit paragraaf 3.1.3 blijkt dat de voorgestane ontwikkeling past binnen de regionaal gemaakte afspraken. Hiermee wordt voldaan aan artikel 6.3 van de Omgevingsverordening NH2020. Op grond van artikel 6.62 dient de toelichting van een ruimtelijk plan dat een nieuwe ruimtelijke ontwikkeling mogelijk maakt, een beschrijving te bevatten van de wijze waarop in het plan rekening is gehouden met de risico's van klimaatverandering. Deze beschrijving dient in te gaan op het risico op wateroverlast, overstroming, hitte en droogte en de maatregelen en voorzieningen die worden getroffen om deze risico's te voorkomen of te beperken en de afweging die daarbij is gemaakt. Ten behoeve van de beschrijving is overleg met in ieder geval het waterschap in wiens beheersgebied de ontwikkeling plaatsvindt noodzakelijk. In de duurzaamheidsen waterparagraaf (paragraaf 4.7 en 4.9) zijn de uitgangspunten op het gebied van klimaatadaptatie beschreven. Er heeft overleg plaatsgevonden met het
25
bestemmingsplan "Beatrixplein" (vastgesteld)
Hoogheemraadschap van Rijnland. Daarnaast wordt het plan in het kader van het wettelijk vooroverleg voorgelegd aan de provincie Noord-Holland en het Hoogheemraadschap van Rijnland. Het onderhavige bestemmingsplan is passend binnen de regels zoals deze zijn opgenomen in de Omgevingsverordening NH2020. De beoogde ontwikkeling is hiermee passend binnen de provinciale Omgevingsverordening NH2050.
3.3
Gemeentelijk beleid
3.3.1 Omgevingsvisie Haarlem 2045 Haarlem staat de komende decennia voor een aantal grote opgaven die veel veranderingen in de bebouwde omgeving teweeg zullen brengen. Met deze mgevingsvisie geeft de gemeente richting aan een ontwikkeling van de stad die deze opgaven als kans benut om Haarlem ook in de toekomst aantrekkelijk te houden. De omgevingsvisie agendeert en geeft richting aan de volgende integrale opgaven: Klimaatbestendig Haarlem Energietransitie Haarlem Versterken sociaal weefsel Versterken aantrekkelijke woon- én werkstad voor iedereen Haarlem gezonde stad voor mens en dier Duurzaam bereikbare stad Het Beatrixplein is een belangrijke schakel in het sociale weefsel van Haarlem Oost. Door de centrale ligging in de wijk is het gebied zeer kansrijk om verder te ontwikkelen als hart van de wijk. Een nieuw vitaal wijkwinkelcentrum, de bijdrage aan het sociaal weefsel in de wijk en het bouwen aan een vitale en zorgzame buurt staat daarom centraal. Dat wil zeggen dat het Beatrixplein zelf een ontmoetingsplek moet worden waar wonen en werken worden aangevuld met een sterk sociaalmaatschappelijk voorzieningenaanbod en waarin de publieke ruimte een belangrijke rol vervult als levensader in de wijk.
Daarnaast biedt de ontwikkeling van het plein, in combinatie met de Prinses Beatrixdreef, de groene omgeving van het Reinaldapark en de nabijheid van Station Haarlem-Spaarnwoude ook kansen met betrekking tot gezondheid, klimaatadaptatie en duurzame mobiliteit. Het gaat bijvoorbeeld om het versterken van het tien-minuten-netwerk, het versterken van de boezemwaterstructuur, het versterken van het ecologische netwerk en het zetten van stappen in de mobiliteitstransitie door fiets- en parkeergelegenheden te concentreren in wijkhubs. Het Beatrixplein is één van de icoonprojecten uit de omgevingsvisie van Haarlem.
26
bestemmingsplan "Beatrixplein" (vastgesteld)
3.3.2 Structuurvise openbare ruimte Op 21 december 2017 is de 'Structuurvisie openbare ruimte 2040' door de gemeenteraad vastgesteld. De Structuurvisie openbare ruimte is een deelherziening van het Structuurplan uit 2005, en gaat alleen over de openbare ruimte en het buitengebied. De drie belangrijkste thema's uit de structuurvisie zijn: mooi, veerkrachtig en sterk. Uit deze thema's volgen de vier belangrijkste doelen van de structuurvisie: 1. Aantrekkelijke stad; 2. Gezonde stad; 3. Metropolitane economie; 4. Bereikbare stad.
Uitsnede visiekaart Structuurvisie openbare ruimte. Het plangebied ligt binnen het stedelijk gebied. Dit betreffen de buitenwijken buiten het centraal stedelijk gebied en tegen het buitengebied aan. De buitenwijken van de stad kennen over het algemeen minder problemen in de 27
bestemmingsplan "Beatrixplein" (vastgesteld)
openbare ruimte. Er is voldoende ruimte voor verblijven op straat, spelen, de voetganger en bomen. De inrichting van de openbare ruimte nodigt uit om voor verplaatsingen in de wijk steeds meer de fiets te pakken. Aantrekkelijke routes door de wijken brengen ook het buitengebied binnen handbereik van fietsers en voetgangers. De ruimere opzet van de openbare ruimte biedt kansen voor uitbreiding van het waternetwerk en voor de berging van hemelwater. 3.3.3 Notitie hoogbouwprincipes In de notitie Hoogbouwprincipes, kansen voor hoogbouw in Haarlem, is vastgelegd wat Haarlem onder hoogbouw verstaat en onder welke voorwaarden dat zorgvuldig ingepast kan worden in de stad. De raad beschikt hiermee over een kader om te kunnen sturen op hoogbouwinitiatieven. In Haarlem wordt hoogbouw gedefinieerd als gebouwen hoger dan 10 bouwlagen, vanaf 30 meter hoogte. Als eerste wordt gesteld dat verstedelijking niet het enige argument voor hoogbouw is en dat hoogbouw alleen wenselijk is als er aantoonbaar kwaliteit wordt toegevoegd aan de stad en er naast verstedelijking ook een ander motief bestaat, zoals: Toevoegen van nieuwe woonmilieus Duurzaamheid en leefbaarheid Kwalitatieve buitenruimte Levendigheid op straat Oriëntatie in de stad Intensief grondgebruik Op specifieke plekken in de stad kan hoogbouw een waardevolle toevoeging vormen.
Voorwaarde hiervoor is dat het initiatief een verrijking is voor de stad, maar ook dat het zorgvuldig is ingepast in zijn omgeving en de negatieve effecten voor de omgeving beperkt blijven. Ten slotte is de uitwerking op niveau van het gebouw van groot belang. De hoogbouwprincipes helpen bij een zorgvuldige afweging van initiatieven naar het optimale resultaat. Hierbij wordt een stappenplan doorlopen. De volgende kansen die worden gedefinieerd, kunnen van toepassing zijn op het plangebied: De samenhang op hoger schaalniveau te versterken De aan de wijken grenzende ruimtelijke hoofdstructuur, de leesbaarheid en ruimtelijke samenhang versterken Een nieuwe identiteit te geven aan gebieden Daarnaast is de wens uitgesproken om “contrasten in de stad aan te brengen door stedelijke knooppunten vorm te geven als ruimtelijk herkenbare eenheden die zich onderscheiden van hun omgeving.” Het gaat hierbij om het versterken van markante plekken (o.a. door hoogbouw) in de stad zoals: 1. In de as van een grote weg 2. Op een belangrijk kruispunt 3. Bij de entree van een wijk of stad 28
bestemmingsplan "Beatrixplein" (vastgesteld)
4. Aan belangrijke openbare ruimtes 5. Rondom OV knooppunten 6. Rondom centra van voorzieningen 7. Herontwikkeling eigenstandige terreinen Binnen de planontwikkeling van het In het plangebied wordt op dit moment geen hoogbouw (hoger dan 30 meter) voorzien. 3.3.4 Ruimtelijke kwaliteit De Nota Ruimtelijke Kwaliteit bestaat uit een integrale stads¬brede Visie op Ruimtelijke Kwaliteit en een beoordelingskader voor de bebouwde en onbebouwde omgeving. De nota merkt het plangebied aan als onderdeel van de 'stad in transformatie'. Dit zijn relatief jonge delen van de stad die klaar zijn voor een nieuw stedelijk milieu; plekken waar nog iets te kiezen valt. Het beoordelingskader van transformatieregie bevat diverse criteria aan bouwkundige en architectonische ingrepen die meegenomen moeten worden in de ontwerpfase. De visie op het gebied is als volgt samengevat: Stad in transformatie De gemeente stuurt hier door middel van gebiedsvisies waarin de bestaande en de nieuwe kwaliteiten van bebouwing en de openbare ruimte in samenhang met de bredere context, worden verbeeld en toetsbaar gemaakt. De lange lijnen vormen in deze stadsdelen een specifieke stedenbouwkundige ontwerpopgave. In gebieden met transformatie regie mogen ontwikkelingen van grotere woonbuurten zich onderscheiden van hun stedenbouwkundige context.
Bij strokenbouw en woonerven wordt bij grootschalige transformatie uitgegaan van behoud van bestaande groen- en waterstructuren die een positieve bijdrage leveren aan de openbare ruimte. Er zijn vrijheden in stratenpatroon, bouwbloktype of architectonische uitwerking. Bij transformatie is duurzaamheid (waterhuishouding, materiaalkeuze etc.) een nieuwe opgave. Prins Bernhardlaan: Lange Lijn De lange lijnen hebben in de Beoordelingskaders Ruimtelijke Kwaliteit een 'bijzondere regie' die uitgaat van een verscherpte aandacht voor de zichtbaarheid aan de lange lijn of op de bijzondere plek, terwijl het bouwwerk tegelijkertijd een relatie houdt met de achterliggende buurt. De overgang van bebouwing naar openbare ruimte is van groot belang, omdat de lange lijnen en bijzondere plekken en pleinen veel bezocht worden. De eenheid in de lengterichting moet zichtbaar worden gemaakt door middel van inrichting. De lange lijnen in de stad zijn ook een verbijzondering ten opzichte van het weefsel.
29
bestemmingsplan "Beatrixplein" (vastgesteld)
30
bestemmingsplan "Beatrixplein" (vastgesteld)
3.3.5 Wonen Woonvisie en uitvoeringsagenda Haarlem 2021-2025 De Woonvisie Haarlem 2021 - 2025 'Samen Doorbouwen aan een Duurzaam (t)huis' geeft richting aan het woonbeleid op de lange termijn tot 2030 en handvatten voor de uitvoering ervan in de periode 2021-2025. Belangrijkste doel is een toegankelijke, diverse en inclusieve stad te zijn die een duurzaam (t)huis biedt aan een breed scala van doelgroepen. De komst van voldoende (betaalbare) woningen is hierbij een randvoorwaarde. De bouwambitie tot 2030 ligt hoog. Gelet op de resterende opgave van de ambitie 2016 tot en met 2025 (7.200 woningen 2020-2025), de actualisatie van de raming van de aanvullende woningbehoefte (8.000 woningen 2019-2030) en de beschikbare plancapaciteit waarvoor visies zijn vastgesteld, wordt de ambitie voor de periode 2020-2030 vastgesteld op 8.000-10.000 woningen. De ambitie is dat er 3.200 tot 4.000 sociale huurwoningen bij komen. Doorstroming moet worden gestimuleerd door naast het bouwen van middeldure woningen ook voorrang te geven aan doorstromers vanuit sociale huurwoningen. Haarlem wil een inclusieve stad zijn, een stad voor iedereen. Voor maatschappelijke opvang en beschermd wonen is extra aandacht. Door de gemeente en partners worden woonvormen ontwikkeld voor Haarlemmers die uit de maatschappelijke opvang of een beschermde woonvorm komen.
Doelgroepenverordening Woningbouw Haarlem 2020 De Wet ruimtelijke ordening (Wro) biedt gemeenten de mogelijkheid om per deelgebied in bestemmingsplannen te eisen dat een bepaald percentage van categorieën woningen wordt gerealiseerd in nieuwbouwplannen. Dit kan voor de categorieën sociale huur, middeldure huur, sociale koop en particulier opdrachtgeverschap. Het doorvoeren van gemeentelijk woonbeleid in bestemmingsplannen, kan door het opstellen van een doelgroepenverordening. De doelgroepenverordening heeft primair betrekking op nieuwbouw. De gemeente kan hierdoor sturen op een goede mix aan aanbod van (huur)woningen. De mogelijkheid om te sturen op de bouw van een bepaald percentage van categorieën woningen, de woningbouwplannen, de volkshuisvestelijke doelen van de gemeente Haarlem en specifiek de Woonvisie 2021-2025 en de Nota Kaders en instrumenten sociale huur en middensegment van 18 december 2018 vormen de uitgangspunten voor deze doelgroepenverordening. Om de doelgroepenverordening toe te passen moet dit in het betreffende bestemmingsplan vastgelegd worden. In de doelgroepenverordening zijn de sociale huurwoning, middeldure huurwoning en sociale koopwoning omschreven aan de hand van de huur en koopprijsgrenzen. De doelgroepenverordening geeft tevens aan voor welke doelgroepen de te bouwen sociale huurwoningen en middeldure huurwoningen bedoeld zijn.
De doelgroepen worden bepaald aan de hand van inkomensgrenzen. Ook regelt de verordening dat de sociale en middeldure huurwoning en sociale 31
bestemmingsplan "Beatrixplein" (vastgesteld)
koopwoning gedurende een bepaalde periode beschikbaar moeten blijven voor de daarvoor aangewezen doelgroepen. Dit zijn de instandhoudingstermijnen. 3.3.6 Economie Economische visie Haarlem 2020 Voor het behouden en versterken van een aantrekkelijke stad, zet de gemeente in op het in stand houden van het hoogwaardige voorzieningenniveau. Detailhandel is een cruciaal onderdeel van de economie met 12% van het aantal banen. Met de toename van het aantal inwoners door de groei van de stad neemt het aantal klanten voor de detailhandel toe, waardoor ook het aantal winkelbanen groeit. Niet alleen in economisch opzicht, ook in maatschappelijk opzicht speelt de detailhandel een belangrijke rol. De aanwezigheid van winkels verhoogt de leefbaarheid in de woonwijken doordat het mogelijkheden voor ontmoeting creëert. De ambitie is om de winkelvoorzieningen voor de dagelijkse boodschappen in de woonwijken af te stemmen op de inwonergroei. Haarlem onderscheidt zich als stad door haar compactheid en diversiteit aan winkelsoorten, en is al jaren één van de beste winkelsteden van Nederland. Haarlem wil deze positie behouden en vergroten. Om in een veranderend winkellandschap, met internet, onderscheidend te blijven, faciliteert de gemeente nieuwe winkel- en horecaconcepten en wil Haarlem de samenhang tussen winkels en horeca versterken.
Hier liggen kansen voor verdere clustering, samenwerking en duurzame innovatie. Waar mogelijk brengt de gemeente wonen en werken dichter bij elkaar. Het gaat hierbij om een evenwichtige groei met behoud van stedelijke kwaliteit en de juiste balans tussen wonen, werken, voorzieningen, groen en mobiliteit. De gemeente omarmt nieuwe vormen van woon-werkmilieus die toekomstbestendig zijn en goed bij de stad passen. Bijvoorbeeld informele werklocaties, werken aan huis en bedrijfsverzamelgebouwen.
32
bestemmingsplan "Beatrixplein" (vastgesteld)
Hoofdstuk 4 MILIEU- EN OMGEVINGSASPECT EN Inleiding Met betrekking tot een (ontwerp-)bestemmingsplan staat in artikel 3.2 van de Algemene wet bestuursrecht vermeld: 'bij de voorbereiding van een besluit vergaart het bestuursorgaan de nodige kennis omtrent de relevante feiten en de af te wegen belangen'. Artikel 3.1.6 van het Besluit ruimtelijke ordening bepaalt dat rekening moet worden gehouden met de uitkomsten van het met toepassing van artikel 3.2 van de Algemene wet bestuursrecht verrichte onderzoek. Daarnaast moet ook worden getoetst aan het Besluit m.e.r. Ten behoeve van het onderhavige plan heeft onderzoek plaatsgevonden naar een aantal uitvoeringsaspecten. Hieronder wordt verslag gedaan van de uitkomsten van het gepleegde onderzoek. De onderzoeksrapporten zijn als bijlagen gevoegd bij dit bestemmingsplan.
4.1
Bedrijven en milieuzonering
4.1.1 Inleiding Milieuzonering is een instrument dat helpt bij het afwegen en verantwoorden van keuzes aangaande nieuwe woningbouw- en bedrijvenlocaties en beperkt zich tot milieuaspecten met een ruimtelijke dimensie. Het gaat hierbij om de milieuaspecten: geluid, geur, stof en gevaar, waarbij de belasting afneemt naarmate de afstand tot de bron toeneemt. Om ervoor te zorgen dat nieuwe woningen op een verantwoorde afstand van bedrijven gesitueerd worden en dat nieuwe bedrijven een passende locatie in de nabijheid van woningen krijgen, is de VNG-handreiking 'Bedrijven en milieuzonering' opgesteld. Door toepassing te geven aan deze handreiking wordt zoveel mogelijk voorkomen dat woningen hinder en gevaar ondervinden van bedrijven en dat die bedrijven in hun milieugebruiksruimte worden beperkt. In de handreiking zijn richtafstanden opgenomen voor een scala aan milieubelastende activiteiten, opslagen en installaties. De richtafstand geldt vanaf de grens van de inrichting tot de bestemmingsgrens van omliggende woningen en betreft nadrukkelijk een leidraad en geen norm. Indien goed gemotiveerd en onderbouwd door middel van relevant milieutechnisch onderzoek, kan ervoor worden gekozen van de richtafstand af te wijken.
33
bestemmingsplan "Beatrixplein" (vastgesteld)
Richtafstanden bedrijven en milieuzonering De bovengenoemde richtafstanden ten opzichte van de omgevingstypen rustige woonwijk en gemengd gebied gaan uit van het principe van functiescheiding. Voor gemengde gebieden waar wonen en werken samengaan, is gekozen voor een andere categorie aanduiding, namelijk 'functiemengingsgebieden'. Binnen gebieden met functiemenging heeft men te maken met milieubelastende en milieugevoelige functies die op korte afstand van elkaar zijn gesitueerd. De richtafstanden uit de VNG-handreiking zijn dan niet toepasbaar. De toelaatbaarheid van milieubelastende functies in gebieden met functiemenging wordt beoordeeld aan de hand van de volgende drie ruimtelijk relevante milieucategorieën: categorie A: toelaatbaar aanpandig aan woningen; categorie B: toelaatbaar indien bouwkundig afgescheiden van woningen; categorie C: toelaatbaar indien gesitueerd langs een hoofdweg.
4.1.2 Onderzoek Het plangebied ligt in een gebied dat kan worden gekenmerkt als gemengd gebied. Langs de doorgaande weg Prins Bernhardlaan en ten zuiden van een gemengde bestemming met meerdere (bedrijfs)functies. Naast woonfuncties komen in de directe omgeving derhalve ook andere functies voor. Richtafstanden kunnen daarmee met één afstandtrap worden verlaagd. Direct ten westen en oosten en noorden van het plangebied komen diverse gemengde bestemmingen voor. Deze gemengde bestemmingen hebben tot doel een functiemenging van wonen en werken mogelijk te maken. Binnen deze bestemming zijn categorie A en B bedrijven uit de lijst functiemenging uit de VNG-brochure toegestaan. Aldus is het plangebied gelegen in een functiemengingsgebied. Bedrijfsactiviteiten tot maximaal milieucategorie B passen binnen een woonomgeving, omdat zij niet conflicteren met de woonsituatie. Omdat er in de beoogde situatie geen sprake is van een aanpandige situatie, wordt er voldaan aan de voorwaarde van de categorie A 34
bestemmingsplan "Beatrixplein" (vastgesteld)
en B bedrijven. In de feitelijke situatie zijn er binnen de omliggende gemengde bestemmingen enkele kantoorgebouwen aanwezig. Een kantoorgebouw is aan te merken als bedrijvigheid uit milieucategorie 1, waarvoor in een gemengd gebied de richtafstand 0 meter bedraagt. Daarmee is eveneens geen sprake van een overschrijding van de richtafstand tussen de nieuwe woningen en de bestaande bedrijvigheid. Als gevolg van het nieuwe bestemmingsplan worden derhalve geen bedrijven in hun bedrijfsvoering beperkt. Omdat in de feitelijke situatie ook kan worden voldaan aan de richtafstand, is een goed woon- en leefklimaat vanwege bedrijvigheid binnen het plangebied gewaarborgd. Daarbij kan ervan worden uitgegaan dat de nieuwe woningen over een hoogwaardige geluidwering beschikken. 4.1.3 Conclusie Binnen het plangebied is met betrekking tot milieuzonering een acceptabel woon- en leefklimaat verzekerd. Onderhavig initiatief belemmert omliggende inrichtingen niet in hun bedrijfsvoering.
4.2
Bodem
4.2.1 Inleiding Op basis van art. 3.1.6, lid 1 onder f Bro geldt dat in een toelichting op een ruimtelijk besluit de inzichten over de uitvoerbaarheid van dat besluit worden neergelegd. Ten aanzien van het aspect bodemkwaliteit staat, op basis van vaste jurisprudentie van de Afdeling Bestuursrechtspraak Raad van State (ABRvS), voorop dat de vaststelling van de aanwezigheid van verontreinigingen in de bodem, de noodzaak van sanering van verontreinigde locaties en de wijze waarop deze saneringen moeten worden uitgevoerd, zijn geregeld in afzonderlijke wetgeving met eigen procedures. Dat doet er niet aan af dat het bevoegd gezag het ruimtelijk besluit pas kan nemen indien, voor zover redelijkerwijs valt in te zien, een eventuele bodemverontreiniging niet aan de uitvoerbaarheid in de weg staat (22 december 2010, ECLI:NL:RVS:2010:BO8297, r.o. 2.18.4; 27 juni 2012, ECLI:NL:RVS:2012:BW9569, r.o. 2.10.3). Daarbij geldt als uitgangspunt dat de bodem in principe geschikt dient te zijn voor de beoogde functie. De bodemkwaliteit mag geen onaanvaardbaar risico vormen voor de gebruikers van de bodem.
35
bestemmingsplan "Beatrixplein" (vastgesteld)
4.2.2 Onderzoek Op basis van reeds uitgevoerde bodemonderzoeken op onverdachte terreinen is de Haarlemse bodemkwaliteitskaart vastgesteld (zie onderstaande afbeeldingen). In de Haarlemse bodemkwaliteitskaart worden acht bodemkwaliteitszones onderscheiden. Per bodemkwaliteitszone is de gemiddelde bodemkwaliteit vastgesteld. Zeven zones zijn op de kaart zichtbaar als geografische eenheden. Zone 8 heeft betrekking op openbare gebieden. Het bestaansrecht van zone 8 bestaat in het feit dat ter plaatse van wegen en openbare ruimte een afwijkende kwaliteit wordt aangetoond dan de kwaliteit van het omliggende gebied. Het oppervlak van de bovengrond en ondergrond van deze zone verschillen van elkaar. Het bestemmingsplangebied is gelegen in de bodemkwaliteitszone 5.
36
bestemmingsplan "Beatrixplein" (vastgesteld)
Zones bovengrond.
37
bestemmingsplan "Beatrixplein" (vastgesteld)
Zones ondergrond. Bodemkwaliteitszone 5 In deze bodemkwaliteitszone is de bovengrond (0,0 – 0,5 m-mv) gemiddeld licht verontreinigd met lood, PCB en PAK. Plaatselijk komen lichte verontreinigingen voor met cadmium, koper, kwik, nikkel, zink en minerale olie. In de ondergrond komen plaatselijk lichte verontreinigingen voor met kobalt, koper, kwik, lood, nikkel, zink, PCB, PAK en minerale olie.
38
bestemmingsplan "Beatrixplein" (vastgesteld)
Grondverzet De gemeente Haarlem heeft voor haar beheergebied gebieds-specifiek beleid vastgesteld (Nota bodembeheer 5-9-2013, BBV nr.: STZ/MIL 2013/232071). Voor het toepassen van grond in bodemkwaliteitszone 5 zijn Lokale Maximale Waarden vastgesteld. In de onderstaande tabel zijn de Lokale Maximale waarden voor bodemkwaliteitszone 5 weergegeven.
39
bestemmingsplan "Beatrixplein" (vastgesteld)
4.2.3 Conclusie Op grond van de Wet bodembescherming is getoetst of de aanwezige bodemkwaliteit een belemmering vormt voor de beoogde functies in het gebied. Voor het gebied is dit beoordeeld op basis van de bodemkwaliteitskaart en op de aan-/afwezigheid van op bodemverontreiniging verdachte locaties afkomstig uit al uitgevoerde bodemonderzoeken in het plangebied. Voor gebiedsontwikkeling Beatrixplein e.o. zijn geen gegevens over ernstige bodemverontreiniging bekend. Dehuidig bekende bodemkwaliteit vormt geen belemmering voor het huidige gebruik en de toekomstige functies. In het kader van de aanvraag van een omgevingsvergunning dient een actueel bodemonderzoek te worden uitgevoerd.
4.3
Geluid
4.3.1 Inleiding Met de Wet geluidhinder wordt, vanuit een goed milieubeheer, een aantal specifieke geluidsgevoelige bestemmingen beschermd zoals woningen, onderwijsgebouwen, ziekenhuizen en verpleeghuizen. De geluidszonering die door deze wet wordt voorgeschreven, ligt rondom bedrijventerreinen, langs wegen voor wegverkeer, langs spoor-, tram- en metrowegen en rondom of langs andere geluidsoverlast veroorzakende objecten. Aan de geluidsbelasting op de (gevels van de) geluidsgevoelige objecten worden grenzen gesteld ter wille van het woon- en leefklimaat.
40
bestemmingsplan "Beatrixplein" (vastgesteld)
4.3.2 Onderzoek Doel van het akoestisch onderzoek verkeerslawaai is het in beeld brengen van de geluidbelasting op de geluid- gevoelige bestemmingen van de nieuwe ontwikkelingen en te beoordelen of deze geluidbelasting voldoet aan de grenswaarden uit de Wet geluidhinder. Bij het nemen van een ruimtelijk besluit dient de gemeente namelijk de ten hoogste toelaatbare geluidbelastingen in acht te nemen als gevolg van omliggende wegen (Bijlage 7). Resultaten Resultaten gezoneerde Prins Bernhardlaan Als gevolg van het verkeer op de Prins Bernhardlaan wordt de voorkeursgrenswaarde bij de gebouwen A, B, C, D en G overschreden. Echter wordt de ten hoogste toelaatbare geluidbelasting van 63 dB niet overschreden. De hoogst berekende geluidbelasting bedraagt 58 dB op de gebouwen A, C, D en G.
Resultaten gezoneerde Van Zeggelenplein Uit de rekenresultaten blijkt dat alleen bij gebouw A de voorkeursgrenswaarde wordt overschreden. Echter wordt de ten hoogste toelaatbare geluidbelasting van 63 dB niet overschreden. De hoogst berekende geluidbelasting bedraagt 50 dB op de gebouw A. Resultaten niet- gezoneerde wegen
41
bestemmingsplan "Beatrixplein" (vastgesteld)
Als gevolg van de omliggende 30 km/uur wegen wordt ter plaatse van 3 gebouwen de voorkeursgrenswaarde van 48 dB wordt overschreden. De geluidbelasting als gevolg van het wegverkeerlawaai afkomstig van de Prinses Beatrixlaan bedraagt op de gevels van gebouw A ten hoogste 54 dB. Op de gevel van gebouw B bedraagt de geluidbelasting ten hoogste 56 dB. De geluidbelasting als gevolg van het wegverkeerlawaai afkomstig van afkomstig van de Vincent van Goghlaan op de te beoordelen gevels bedraagt ten hoogste 53 dB inclusief 5 dB aftrek ingevolge artikel 110g Wet geluidhinder op gebouw B. De geluidbelasting als gevolg van het wegverkeerlawaai afkomstig van de Leonard Springerlaan de te beoordelen gevels bedraagt ten hoogste 52 dB inclusief 5 dB aftrek ingevolge artikel 110g Wet geluidhinder. Deze overschrijding vindt alleen plaatst bij gebouw I. Bij de overige gebouwen vinden geen overschrijdingen plaatst als gevolg van de niet-gezoneerde 30 km/uur wegen. Cumulatie Het plangebied is gelegen binnen de zone van verschillende geluidbronnen (wegverkeer). Aangezien er sprake is van een overschrijding van de voorkeursgrenswaarde, is de cumulatieve geluidbelasting inzichtelijk gemaakt. De cumulatieve geluidbelasting op de geluidgevoelige objecten bedraagt ten hoogste 63 dB exclusief aftrek ex artikel 110g Wgh.