3 Bijlage 1 bij bijlage 1 Uitvoeringsagenda Toegankelijk Haarlem 2025-2027

Bijlage 1. Uitvoeringsagenda Toegankelijk Haarlem 2025-2027 Naar een toegankelijke stad

6 mei 2025 Beheer en Beleid Openbare Ruimte

Uitvoeringsagenda Toegankelijk Haarlem 2025-2027 Voor u ligt de Uitvoeringsagenda Toegankelijk Haarlem 2025-2027. In deze Uitvoeringsagenda beschrijven we per thema welke acties en maatregelen de komende jaren worden genomen om te komen tot een zo toegankelijk mogelijke stad. Toegankelijkheid staat niet op zichzelf en de toegankelijkheid van de stad wordt beïnvloed door keuzes en acties op verschillende domeinen. In de Agenda Toegankelijk Haarlem beschreven we wat we al doen en blijven doen op het gebied van toegankelijkheid. Gezien de opgaven en uitdagingen richten we ons in de jaren 2025 tot en met 2027 vooral op het toepassen van maatregelen in het fysieke domein, het vergroten van bewustwording en het betrekken van ervaringsdeskundigen. De focus binnen het fysieke domein ligt op het verbeteren van de toegankelijkheid van de openbare ruimte. Deze keuze betekent niet dat er op andere domeinen, zoals het sociaal domein, aankomende jaren niet wordt gewerkt aan een toegankelijke stad. Integendeel, met de uitvoering van de Jeugdwet, Wet maatschappelijke ondersteuning en Participatiewet blijven we ook op de andere domeinen structureel werken aan een inclusieve samenleving. Over de uitvoering van deze wetten wordt u via de reguliere P&Ccyclus geïnformeerd.

In deze agenda richten we ons op het gebied van de Wet maatschappelijke ondersteuning op het doelgroepenvervoer en vanuit de Participatiewet op het creëren van meer banen voor mensen met een arbeidsbeperking. De acties en maatregelen zijn geformuleerd op de volgende thema's: 1. Openbare Ruimte 2. Vrije tijd 3. Onderwijs & Ontwikkeling 4. Vervoer 5. Thuis & Inclusieve wijken 6. Werk & inkomen 7. Bewustwording, Digitale toegankelijkheid & Participatie De Uitvoeringsagenda is een levend document, zodat we kunnen inspelen op de actualiteit en maatregelen en acties kunnen toevoegen. Deze Uitvoeringsagenda loopt tot en met 2027. In 2027 evalueren we de Uitvoeringsagenda en formuleren we (nieuwe) acties en maatregelen voor de volgende periode. Het verbeteren van de toegankelijkheid is een continu proces en eindigt niet bij het aflopen van deze Uitvoeringsagenda.

2

1.

Openbare Ruimte De toegankelijkheid van de openbare ruimte is een aandachtspunt in de gemeente Haarlem. Geparkeerde auto's, fietsen, overhangend groen, bouwsteigers, bankjes en uitstallingen beperken de doorgang en zijn een obstakel voor inwoners met een beperking. Daardoor is het voor veel inwoners lastig om veilig en zelfstandig van A naar B te bewegen. Onze inwoners vragen aandacht voor de inrichting van een toegankelijke openbare ruimte, bewustwording en voor het handhaven van toegankelijkheid in de openbare ruimte. Vooral bij de herinrichting van de openbare ruimte ontstaan er kansen om de toegankelijkheid te vergroten. Met onderstaande acties en maatregelen zet de gemeente Haarlem in op het verbeteren van de toegankelijkheid van de openbare ruimte: 1. Toegankelijkheid is onderdeel van het gehele planproces We zorgen ervoor dat toegankelijkheid onderdeel is van het gehele planproces en wordt geborgd in zowel ruimtelijke als civiele projecten. De coördinator toegankelijkheid toetst de procesopdrachten voor de openbare ruimte op toegankelijkheid en adviseert per fase. Tijdens de realisatiefase hebben we extra aandacht voor een veilige en toegankelijke openbare ruimte. Hiervoor maken we een checklist. We betrekken ervaringsdeskundigen bij elke herinrichting. Voorbereiding 2024 - 2025 Realisatie 2025 - 2027 Dekking Formatie 2.

Kleine aanpassingen in de openbare ruimte om de toegankelijkheid te verbeteren Per wijk inventariseren we de meldingen en onderzoeken we of er sprake is van overbodige verkeersborden en paaltjes. Op basis van de integrale afweging verwijderen we deze paaltjes. Daarnaast verbeteren we de toegankelijkheid van de openbare ruimte door het aanbrengen van op- en afritjes, het aanleggen van routegeleiding en het verplaatsen van verkeersborden. We controleren of de aanpassingen goed zijn uitgevoerd. Voorbereiding 2025 Realisatie 2025 - 2027 Dekking Regulier onderhoudsbudget Openbare Ruimte 3. Beperken overlast fietsparkeren, deelscooters, auto's, uitstallingen en groen We realiseren de komende jaren meer fietsenstallingen en een fietsparkeerverbod in de gemeente Haarlem. We verminderen hiermee de overlast van geparkeerde fietsen in een groot deel van de binnenstad. Het fietsparkeerverbod wordt gefaseerd ingevoerd, en hangt samen met de opening van nieuwe fietsenstallingen aan het Houtplein, de Kruisstraat en onder de oude V&D. Handhaving speelt hierbij een essentiële rol. In Q1 2025 starten we in vijf wijken met deelscooterhubs om zo de overlast van foutief geparkeerde deelscooters te verminderen. De nieuwe hubs met specifieke parkeervakken geven duidelijk aan waar de deelscooters moeten worden geparkeerd. Bij het creëren van de hubs wordt rekening gehouden met de toegankelijkheid.

In 2025 worden in totaal 20 deelscooterhubs gerealiseerd. We wegen de belangen van groen en toegankelijkheid integraal af. De opgaven en belangen verschillen per straat en wijk en dit vraagt daarom om maatwerk. Om die reden passen we de APV aan, zetten we in op bewustwording t.a.v. overlast van particulier groen en gaan we met pilots werken om ervaring op te doen hoe straten met beperkte ruimte toch vergroend kunnen worden, terwijl gelijktijdig de toegankelijkheid geborgd blijft. Voorbereiding 2025

3

Realisatie Dekking

2025 - 2027 Budgetaanvraag Uitvoeringsplan Fietsparkeren, Budget Parkeren en Actieplan Groen

4. Toename rustmogelijkheden In 2026 brengen we in samenhang met het onderzoek naar de hoofdlooproutes (zie actie 14) in kaart of er voldoende rustmogelijkheden, zoals bankjes of muurtjes, zijn voor mensen die een beperkt uithoudingsvermogen hebben of slecht ter been zijn. Deze rustmogelijkheden dienen ook als herkenningspunt voor mensen met dementie. De resultaten van het onderzoek worden belegd in de projecten. We nemen de richtlijn Toegankelijkheid van het CROW als uitgangspunt en betrekken inwoners bij het plaatsen van de rust- en zitmogelijkheden. Voorbereiding 2025 Realisatie 2026 - 2027 Dekking Formatie, Regulier onderhoudsbudget Openbare Ruimte 5. Actualisatie Handboek Inrichting Openbare Ruimte (HIOR) Bij de actualisatie van het HIOR in 2025 krijgt toegankelijkheid een heldere uitwerking. We maken gebruik van de richtlijn Toegankelijkheid vanuit het CROW. In 2025 verschijnt een nieuw handboek Toegankelijkheid van het CROW. Na publicatie van het nieuwe handboek onderzoekt de coördinator toegankelijkheid op welke punten het HIOR moet worden aangepast en zorgt bij de actualisatie van 2026 voor de nodige aanpassing. Voorbereiding 2024 - 2025 Realisatie 2025 - 2026 Dekking Formatie 6. Deelname Ruimte voor Lopen In 2025 sluiten we aan bij het landelijke platform 'Ruimte voor Lopen'. Het platform richt zich o.a.

op een toegankelijke openbare ruimte voor de voetganger en is een plek voor uitwisseling en samenwerking tussen overheden, organisaties, kennisinstellingen en bedrijven. Voorbereiding 2025 Realisatie 2025 - 2027 Dekking Formatie 7. Openbare en opengestelde toiletvoorzieningen In 2025 onderzoeken we de aanwezigheid, mogelijkheid, kwaliteit en vindbaarheid (o.a. fysieke bewegwijzering) van toegankelijke openbare en opengestelde toiletten in de stad. Op basis van de aanbevelingen stellen we een plan op voor voldoende openbare en opengestelde toiletvoorzieningen in de gemeente Haarlem. Onderdeel van het plan is de communicatie naar inwoners en bezoekers, waarbij we inzetten op de samenwerking met Haarlem City Markering. In de nieuwe fietsenstalling aan de Kruisstraat voegen we eind 2025/begin 2026 een Changing Places Toilet toe. In de Smedestraat komt een zelfreinigend rolstoeltoegankelijk toilet dat 24/7 uur open is. In de nieuwe fietsenstallingen onder de oude V&D en Houtplein voegen we rolstoeltoegankelijke toiletten toe. We voeren het gesprek met horeca ondernemers, maatschappelijke en culturele instellingen over het belang om het toilet open te stellen. In het gesprek brengen we de HogeNood app onder de aandacht, zodat inwoners met hoge nood in het vervolg weten waar zij terecht kunnen.

Voorbereiding 2025 Realisatie 2025 - 2027 Dekking Formatie, Projectbudget exploitatie, Investeringsbudget Maatschappelijk, Investeringsbudget Fiets

4

5

2.

Vrije Tijd Meedoen betekent ook meedoen in de vrije tijd. Samen onbezorgd winkelen, een drankje doen, samen spelen en kunnen sporten, naar een culturele voorstelling of festival. Het gaat ook om het betreden van openbare publieke gebouwen, kunnen stemmen en een dagje uit in recreatiegebied Spaarnwoude. 8. Samen sporten en bewegen In 2025 en 2026 werken we samen met de sportaanbieders en SportSupport aan het op orde brengen van de basiseisen Sociaal veilige sport. Iedereen moet zich vrij en welkom voelen en in een veilige omgeving kunnen sporten en bewegen. De fysieke toegankelijkheid draagt hieraan bij. SportSupport en SRO signaleren knelpunten op het gebied van bereikbaarheid en toegankelijkheid bij sportaccommodaties en -verenigingen. Door in gesprek te gaan met verenigingen en sporters bespreken we de praktische, sociale en fysieke belemmeringen voor inwoners met een beperking en kijken we samen hoe we deze weg kunnen nemen. In 2026 organiseren we samen met SportSupport, Thinc Ahead en de sportverenigingen in de stad de Special Olympics voor mensen met een verstandelijke beperking. De Special Olympics is het grootste sportevenement voor mensen met een verstandelijke beperking. Voorbereiding 2024 - 2026 Realisatie 2025 - 2027 Dekking Investeringsbudget Sport, Incidenteel budget Sportevenementen 9.

Samen spelen Samen spelen is ontzettend belangrijk voor de ontwikkeling van het kind. We vernieuwen in de periode 2025 t/m 2028 de helft van de openbare speelplekken (~120 plekken). We streven daarbij naar het hanteren van de samenspeelrichtlijn van het SamenSpeelNetwerk. Hierdoor wordt ook de toegankelijkheid van het speelareaal vergroot. In 2030 heeft elke speeltuinvereniging tenminste één inclusief speeltoestel. We stellen in Q1 2025 een actieplan op om binnen vijf jaar bij alle speeltuinverenigingen een inclusief speeltoestel te realiseren. Dit betekent dat negen speeltuinverenigingen de komende jaren een inclusief speeltoestel toevoegen aan de speeltuin. Bij de keuze voor het speeltoestel wordt de doelgroep betrokken. Vanaf 2025 organiseren we een jaarlijks gesprek met de Kinder- en Jongerenraad over het aanbod van het speelareaal en spelen in de openbare ruimte voor kinderen met een beperking. Voorbereiding 2024 Realisatie 2025 - 2028 Dekking Investeringsbudget Speeltoestellen in de openbare ruimte, Budgetaanvraag Inclusieve speeltuinen 10. Cultuur en evenementen In 2025 stellen we het Evenementenbeleid Haarlem vast. Toegankelijkheid is onderdeel van het beleid en de uitvoering. Samen met de organisatoren bekijken we hoe het evenement toegankelijker kan worden gemaakt.

Ervaringsdeskundigen worden betrokken, zodat aandachtspunten op het gebied van toegankelijkheid worden opgepakt. Via de subsidieregeling Programma's Cultuurplan Haarlem 2025-2026 zetten we in op het vergroten van de toegankelijkheid van kunst en cultuur. We brengen de culturele partners bij

6

elkaar om de gezamenlijke opgave op het gebied van toegankelijkheid te bespreken, kennis en ervaringen te delen en krachten te bundelen. In 2025 krijgt het Creative Access Lab een vervolg. Het Creative Access Lab heeft als doel om het theater inclusief te maken. Bij het Creative Access Lab gaan makers, met en zonder beperking, samen aan de slag om hun werk toegankelijk te maken. Voorbereiding 2024 - 2025 Realisatie 2025 - 2027 Dekking Budget evenementenbeleid, Gemeentelijke Subsidieregeling Cultuurplan, Bijdrage Regiodeal MRA 11. Fysieke toegankelijkheid horecagelegenheden en maatschappelijk vastgoed We nemen vanaf eind 2024 deel aan de MKB Toegankelijke Route. Ongehinderd keurt verschillende horecagelegenheden (waaronder de nachthoreca) en de openbare ruimte. Op basis van de keuring stelt Ongehinderd een rapportage voor de horecagelegenheden op, waarin verbeterpunten voor de fysieke toegankelijkheid zijn beschreven. Er vindt jaarlijks een update plaats en in 2028/2029 worden de locaties opnieuw getoetst door Ongehinderd. De aanwezigheid van drempels of trappen bij een winkel of horecagelegenheid en de afwezigheid van een toegankelijk toilet bepalen of inwoners kunnen meedoen. We stellen de subsidieregeling Verbeteren fysieke toegankelijkheid op. Met deze subsidieregeling stimuleren we ondernemers, stichtingen en organisaties om de fysieke toegankelijkheid te verbeteren.

Het gaat om aanpassingen in gebouwen met een publieksfunctie. In 2025 voert Ongehinderd bij 30 maatschappelijk vastgoed objecten een nulmeting uit. Op basis van de rapportages passen we - waar (financieel) mogelijk - de objecten aan om de toegankelijkheid te verbeteren. Hiervoor wordt het Nederlands Keurmerk voor Toegankelijkheid gebruikt. We streven naar het keurmerk Zilver of Goud. Ook laten we in 2025 45 van de 82 aangepaste objecten keuren. Na 3 jaar laten we het maatschappelijk vastgoed opnieuw keuren om het keurmerk actueel te houden. We voegen op de websites van onze openbare gebouwen informatie toe over de fysieke toegankelijkheid, zodat inwoners zich kunnen voorbereiden op hun bezoek. Bij de herinrichting van ons maatschappelijk vastgoed is toegankelijkheid een voorwaarde en in het Programma van Eisen opgenomen. Voorbereiding 2024 - 2025 Realisatie 2025 - 2028 Dekking Programmabudget Nachtcultuur, Budgetaanvraag Subsidieregeling Verbeteren Fysieke Toegankelijkheid, Projectbudget Toegankelijkheid gemeentelijk vastgoed en onttrekking Reserve Vastgoed 12. Gemeenteraadsverkiezingen 2026 In 2026 vinden de gemeenteraadsverkiezingen plaats. We zorgen ervoor dat inwoners met een beperking zoveel mogelijk zelfstandig kunnen stemmen door rekening te houden met sociale en fysieke toegankelijkheid.

De stemlocaties worden toegankelijk ingericht en we hebben oog voor inwoners met een Hidden Disabilities Sunflower-keycords1. Daarnaast bieden we tijdens de verkiezingen ondersteuning aan Prokkel duo's. Voorbereiding 2025 - 2026 Realisatie 2026 Dekking Projectbudget Verkiezingen

1 De Sunflower-keycord is ontworpen om mensen met een verborgen beperking de mogelijkheid te

geven hun beperking discreet zichtbaar te maken. Met het keycord wordt aangegeven dat je misschien wat meer steun, hulp of extra tijd nodig hebt.

7

8

3.

Onderwijs & Ontwikkeling De gemeente Haarlem zet in op het bieden van gelijke onderwijskansen voor kinderen en jongeren. Dit gaat om het bieden van ontwikkelingsondersteuning en ontwikkelmogelijkheden, maar gaat ook om toegankelijke onderwijshuisvesting. Het Onderwijskansenbeleid 2024 beschrijft de acties om gelijke onderwijskansen te creëren. Onderstaande actie is gericht op het vergroten van de fysieke toegankelijkheid van de onderwijsgebouwen: 13. Vergroten onderwijskansen In Q1 2025 is de nieuwe norm NEN9120 Toegankelijkheid van Gebouwen gepubliceerd. Deze norm legt op een eenduidige manier vast wat toegankelijke en bruikbare gebouwen zijn. We brengen de nieuwe norm NEN9120 Toegankelijkheid van Gebouwen onder de aandacht van de schoolbesturen, aangezien zij de eigenaar zijn van de onderwijsgebouwen. Daarnaast nemen we bij nieuwbouw en levensduur verlengende renovatie toegankelijkheid in het Programma van Eisen voor onderhuisvesting op. Voorbereiding 2025 Realisatie 2025 - 2027 Dekking Investeringsbudget Cluster Onderwijs / Strategisch Huisvestingsplan Onderwijs (SHO) 2023 - 2038

9

4.

Vervoer We vinden het belangrijk dat iedereen zoveel mogelijk zelfstandig kan reizen. We maken ruimte voor een grote diversiteit aan verkeersdeelnemers zoals voetgangers, rolstoelgebruikers, scootmobielen en fietsers. De stad moet voor iedereen bereikbaar zijn. We zetten daarom in op toegankelijk vervoer, openbaar vervoer en doelgroepenvervoer. Met onderstaande acties richt de gemeente Haarlem zich de komende jaren op zoveel mogelijk zelfstandig reizen en bewegen door de stad: 14. Voetgangers en rolstoelgebruikers We laten in 2026 de hoofdlooproutes in de gemeente Haarlem (voetgangersnetwerkkaart) aan de hand van data over herkomst en bestemmingen en voetgangersstromen in beeld brengen. Op basis van de hoofdlooproutes leggen we in 2026 en 2027 routegeleiding in de stad aan en maken we het veilig, toegankelijk en aantrekkelijk voor de voetganger. Als de obstakelvrije ruimte op de route niet kan worden geborgd, kijken we hoe we de toegankelijkheid kunnen verbeteren. We maken de hoofdlooproutes in de gemeente Haarlem via open data beschikbaar op www.kaart.haarlem.nl. In 2026 stellen we het nieuwe VRI beleid vast. Toegankelijkheid is een onderdeel van het nieuwe beleid. Op basis van het beleid wordt er gecommuniceerd over de werking van de akoestische signalering in de stad.

We organiseren rolstoeltrainingen aan rolstoelgebruikers, zodat rolstoelgebruikers meer vertrouwen hebben om hun leven actiever en zelfstandig in de richten. De training is voornamelijk gericht op empowerment in de openbare ruimte. Voorbereiding 2025 Realisatie 2025 - 2028 Dekking Regulier onderzoeksbudget, Externe bijdrage Case of Change Haarlem Regiodeal MRA 15. Toegankelijke bushaltes In 2025 geven we uitvoering aan de Uitvoeringsregeling subsidie verbetering toegankelijkheid bushaltes Noord-Holland 2023. Met de subsidie zorgen we voor het verbeteren van 25 bushaltes in de gemeente Haarlem. Verbeteringen zijn onder andere het aanbrengen van geleidelijnen en instapmarkering, het verwijderen van obstakels en het verbeteren van de bereikbaarheid van de bushalte vanaf de omgeving. We streven ernaar dat al onze bushaltes toegankelijk zijn. We brengen in 2025 de toegankelijkheid van onze bushaltes in beeld (nulmeting). We richten ons in eerste instantie op haltes waar veel personen gebruik van maken en die - volgens DOVA - als ontoegankelijk worden beschouwd (bushaltes in projecten en ontwikkelzones buiten beschouwing gelaten). De informatie gebruiken we om in 2026 de subsidie Verbetering toegankelijkheid bushaltes NoordHolland 2026 aan te vragen, zodat we deze bushaltes ook kunnen verbeteren.

Voorbereiding 2024 Realisatie 2025 - 2027 Dekking Externe bijdrage Uitvoeringsregeling Verbetering toegankelijkheid bushaltes, Regulier onderzoeksbudget

10

16. Gehandicaptenparkeerplaatsen In 2025 onderzoeken we het aanbod (locaties, spreiding en afmetingen) aan algemene gehandicaptenparkeerplaatsen in de gemeente Haarlem. Daarbij inventariseren we hoeveel plekken er nodig zijn bij openbare voorzieningen, zoals het gemeentehuis, maatschappelijke -, culturele - en gezondheidsvoorzieningen. Ook onderzoeken we de mogelijkheid om laad- en losplekken te gebruiken als algemene gehandicaptenparkeerplaats (inzet venstertijden). Op basis van de analyse en integrale afweging passen we algemene gehandicaptenparkeerplaatsen in in de stad. Voorbereiding 2025 Realisatie 2025 - 2026 Dekking Formatie, Regulier budget Parkeren 17. Doelgroepenvervoer We hebben met de gecontracteerde vervoerders afspraken gemaakt over de groei van het aantal chauffeurs en wagens om de personeelstekorten op te lossen. Wanneer de gecontracteerde vervoerders niet voldoen kunnen er boetes worden opgelegd. Vanaf 2025 is het contract uitgebreid met een spotmarkt. Dit is een aanvullend contract dat kan worden ingezet om op piekmomenten losse ritten te laten uitvoeren door spotmarkt-gecontracteerde partijen. Deze aanvulling moet bijdragen aan een efficiënter vervoerssysteem. Voorbereiding 2025 Realisatie 2025 - 2027 Dekking Regulier budget Wmo Doelgroepenvervoer / Collectieve vervoersvoorziening

11

12

5.

Thuis & Inclusieve wijken Haarlem wil een toegankelijke, diverse en inclusieve stad zijn. Een fijne stad voor iedereen om in te wonen. We kiezen zoveel mogelijk voor gemengde ontwikkelingen van woningen, voor jong en oud en voor mensen met en zonder beperkingen, zodat levensloopbestendige en zorgzame wijken ontstaan. Met onderstaande acties zet de gemeente Haarlem de komende jaren stappen om inclusieve wijken te realiseren, waarbij de toegankelijkheid van de openbare ruimte een voorwaarde is: 18. Langer zelfstandig thuis Op basis van de gemaakte afspraken met corporaties en zorgorganisaties in de Stadsdeal ouderenhuisvesting Haarlem en de Uitvoeringsagenda Stadsdeal Ouderenhuisvesting 2024-2026 werken we samen aan verschillende voldoende, geschikte woningen en zorg voor ouderen, en aan levensloopbestendige wijken. Voorbereiding 2024 Realisatie 2025 - 2030 Dekking Onderdeel van het actieprogramma Wonen en Zorg 2025-2030 / Externe bijdrage (subsidies vanuit het Rijk en provincie, bijdragen zorgkantoor, regiodeal), Reguliere budgetten voor Wonen en Maatschappelijke ondersteuning 19. Verder bouwen aan zorgzame wijken In 2025 starten we met een zorgzame Wijkaanpak in de Boerhaavewijk in Haarlem. We voeren in 2025 een wijkscan (kwantitatief en kwalitatief onderzoek) uit om een beeld te krijgen in hoeverre de wijk zorgzaam en inclusief is ingericht.

De toegankelijkheid van de openbare ruimte, de aanwezigheid van rustpunten en algemene gehandicaptenparkeerplaatsen zijn onderdeel van de wijkscan. Op basis van de wijkscan ontwikkelen we in 2026 en 2027 interventies om de zorgzaamheid en leefbaarheid van de wijk te vergroten. Voorbereiding 2025 Realisatie 2025 - 2027 Dekking Regiodeal MRA West

13

14

6.

Werk en Inkomen Haarlemmers moeten zoveel mogelijk naar vermogen mee kunnen doen aan de samenleving. Vanuit de Participatiewet is een van de doelen om de (arbeids)participatie van inwoners te versterken. In het bijzonder van mensen die vanwege een arbeidsbeperking een afstand tot de arbeidsmarkt hebben. We hechten grote waarde aan de bestaanszekerheid van inwoners. De gemeenteraad wordt via de reguliere P&C cyclus geïnformeerd over de uitvoering van de Participatiewet en over de beleidsvelden Inkomen en Schulden. Met onderstaande acties en maatregelen zet de gemeente Haarlem in op een inclusieve arbeidsmarkt en meer kansen voor financieel kwetsbaren: 20. Participatiewet Naar verwachting zal het wetsvoorstel Participatiewet in balans in werking treden in januari 2026. Hiermee wil het Rijk concrete stappen zetten om niet de regels, maar de mens met een uitkering centraal te stellen. Met het aangekondigde wetsvoorstel worden er stappen gezet om toe te werken naar een eenvoudiger en toereikend bestaansminimum waarin menselijke maat, vertrouwen en eenvoud het uitgangspunt is. De professional krijgt meer ruimte om te doen wat nodig is om mensen goed te ondersteunen bij de stap naar werk of andere vormen van participatie.

We werken in de regio toe naar één digitaal én fysiek loket waar alle werkzoekenden, werknemers en werkgevers in de regio met hun hulpvraag over werk en scholing terecht kunnen: het Werkcentrum. Hierbij geldt het no-wrong-door principe. Het Werkcentrum is in 2024 al van start gegaan en wordt in 2025 verder doorontwikkeld. Het streven is dat vanaf 1 januari 2026 elke arbeidsmarktregio een Werkcentrum heeft. De gemeente Haarlem is als overheid ook verantwoordelijk voor het zorgen voor banen voor mensen met een arbeidsbeperking. Vanaf 2025 geven we zelf het goede voorbeeld op het gebied van inclusief werkgeverschap. We realiseren intern structureel meer banenafspraakbanen binnen de gemeente Haarlem. Voorbereiding 2024 - 2025 Realisatie 2025 - 2027 Dekking Regulier budget Participatiewet, Regionale middelen 21. Armoede en Schulden Begin 2025 is de geactualiseerde integrale beleidsvisie 'In Haarlem meer kans voor financieel kwetsbaren' voor de periode 2025-2028 vastgesteld. Onderdeel van de beleidsvisie is de input vanuit het A-dossier Aanpak Kinderarmoede. De komende jaren ligt de focus op het bereiken van de inwoner, vereenvoudigen van de aanvraagprocedures, uitvoering aanpak Kinderarmoede, uitvoering aanpak financieel kwetsbare jongeren en het bieden van schuldhulp van hoge kwaliteit.

In het schuldregelingstraject hebben we extra aandacht voor inwoners met een licht verstandelijke beperking en inwoners die laaggeletterd zijn. Voorbereiding 2024 Realisatie 2025 - 2027 Dekking Regulier budget Inkomen en Schulden

15

7.

Bewustwording, Digitale toegankelijkheid & Participatie Een toegankelijk Haarlem bereiken we door meer bewustwording, begrip voor elkaar en zichtbaarheid. Vaak gaat het niet om onwil, maar is het niet voor iedereen duidelijk wat toegankelijkheid en inclusie inhoudt en waarom we iets doen in de stad. Én wat voor impact het gedrag heeft op inwoners en bezoekers met een beperking. Door samen te werken met ervaringsdeskundigen en het gesprek met elkaar te voeren vergroten we de bewustwording. Het gaat om bewustwording binnen de gemeentelijke organisatie, maar ook onder inwoners, ondernemers, maatschappelijke organisaties, werkgevers, projectontwikkelaars, aannemers en contractpartners. Aankomende jaren voeren we onderstaande acties en maatregelen uit: 22. Interne bewustwording We vergroten de bewustwording binnen de gemeentelijke organisatie. Dit doen we onder andere door de volgende acties: - We vergroten de kennis over toegankelijkheid en specifiek over een toegankelijke openbare ruimte. Dit doen we door in het gehele planproces aandacht te hebben voor het onderwerp. We delen de richtlijnen m.b.t. een toegankelijke openbare ruimte ook met onze contractpartners, aannemers en uitvoerders, zodat de richtlijnen voor een toegankelijke openbare ruimte bij iedereen bekend is. - We organiseren inhoudelijke sessies op het gebied van toegankelijkheid voor medewerkers.

Afhankelijk van de behoefte van de afdeling worden experts en/of ervaringsdeskundigen uitgenodigd om het gesprek aan te gaan over het belang van sociale, fysieke en digitale toegankelijkheid. Ervaringswandelingen met ervaringsdeskundigen en ervaringsgerichte trainingen zijn onderdeel van deze actie. - We brengen de stijlwijzer actief bij de medewerkers onder de aandacht. Ook zetten we de komende jaren in op het maken van toegankelijke PDF's, het toegankelijk maken van sjablonen/formats en toegankelijke teksten. - Jaarlijks organiseren we samen met ervaringsdeskundigen in de Week van de Toegankelijkheid een activiteit om bewustwording binnen de organisatie te vergroten. Voorbereiding 2025 - 2027 Realisatie 2025 - 2027 Dekking Formatie, Regulier budget Openbare Ruimte, Regulier budget Diversiteit & Inclusie 23. Digitale toegankelijkheid In de periode 2025 -2027 laten we de websites en apps genoemd op het Dashboard DigiToegankelijk opnieuw toetsen. Voor de gemeentelijke website vindt de toegankelijkheidstoets begin 2025 plaats. We stellen op basis van de resultaten een toegankelijkheidsverklaring op, waarin concrete stappen worden genoemd om de toegankelijkheid te verbeteren. We gaan met deze stappen aan de slag. We zoeken daarnaast uit voor welke websites en apps we als gemeente Haarlem nog meer verantwoordelijk zijn en maken dit via een tool inzichtelijk.

Op basis van de uitkomsten zetten we stappen om de digitale toegankelijkheid van deze websites en apps te verbeteren.

16

Vanaf 2026 controleren we scherper op de normen en eisen vanuit het GIBIT, zodat een website, app, tool of andere digitale uiting toegankelijk vanuit contractpartners wordt opgeleverd. Voorbereiding 2025 Realisatie 2025 - 2027 Dekking Regulier budget communicatie, Overige reguliere budgetten beheer websites en apps 24. Externe bewustwording We vergroten de externe bewustwording door de volgende acties: - We plaatsen in mei/juni 2025 de reizende fototentoonstelling Onbeperkt Vooruit van de Zonnebloem in de openbare ruimte. Met deze fototentoonstelling laten we zien hoe belangrijk het is dat iedereen onbeperkt kan meedoen. - We zetten aan de hand van (fysieke) knelpunten in de stad samen met ervaringsdeskundigen en de Fietsersbond een bewustwordingscampagne op. In deze campagne is o.a. aandacht voor fout geplaatste fietsen, overhangend groen, het bezetten van de geleidelijn, het gebruik van de witte stok en geparkeerde auto's op de stoep. - We organiseren samen met ervaringsdeskundigen tijdens de Week van de Toegankelijkheid activiteiten om de bewustwording in de stad te vergroten. - We sluiten aan bij verschillende overleggen in de stad om het belang van toegankelijkheid te onderstrepen en we bieden ondersteuning waar nodig. Voorbeelden zijn het overleg van Centrum Management Groep Haarlem, culturele partners en evenementenorganisatoren.

- We zoeken de samenwerking met Haarlem City Marketing om de apps van Ongehinderd en HogeNood app onder de aandacht te brengen bij onze inwoners en bezoekers. Daarnaast haken we aan op actualiteiten om de apps onder de aandacht te brengen, zoals het openen van het Changing Places toilet. - We wijzen culturele partners en ondernemers op het belang van duidelijke communicatie over de fysieke toegankelijkheid van hun locaties in onze stad. We brengen de apps Ongehinderd en HogeNood app via de gemeentelijke nieuwsbrief onder de aandacht bij ondernemers en culturele partners. Inwoners kunnen zich beter voorbereiden op hun bezoek als er duidelijke informatie via de website of de verschillende apps beschikbaar is over de fysieke toegankelijkheid van de locaties. - We normaliseren toegankelijkheid in de communicatie vanuit de gemeente Haarlem. Hiervoor maken we nieuwe foto's voor in de beeldbank. We passen deze beelden toe in de gemeentelijke communicatie over bijvoorbeeld nieuwe projecten. Voorbereiding 2025 Realisatie 2025 - 2027 Dekking Regulier budget Diversiteit & Inclusie, Formatie

17

25. Platform Toegankelijk Haarlem De uitvoering van het VN-Verdrag Handicap gebeurt met de inwoners om wie het gaat. We gaan uit van het motto 'Niets over ons, zonder ons'. Vanaf 2025 breiden we het Platform Toegankelijk Haarlem uit, zodat het Platform een brede vertegenwoordiging van de inwoners van Haarlem is. We nodigen projectleiders bij het overleg uit, zodat de plannen met het Platform kunnen worden besproken. De gemeente Haarlem is de trekker van het Platform. We bespreken samen met de leden van het Platform wat er nodig is om de rol van ervaringsdeskundige/adviseur goed uit te kunnen voeren. We vergoeden de onkosten en we vergoeden de kosten voor het vergroten van de expertise/vaardigheden aan de hand van een training of workshop. Daarnaast gaan we op werkbezoek bij andere gemeenten. Een werkbezoek aan de belangenbehartigersgroep Toegankelijk Zwolle heeft de voorkeur. Voorbereiding 2024 Realisatie 2025 - 2027 Dekking Regulier budget Diversiteit & Inclusie

18

8.

Financiën Het verbeteren van de toegankelijkheid is een opgave en verantwoordelijkheid voor alle afdelingen en binnen alle projecten binnen de gemeente Haarlem. Bovengenoemde acties en maatregelen worden daarom grotendeels gefinancierd vanuit de bestaande dekking vanuit de verschillende afdelingen en projecten, de dekking is per actie/maatregel aangegeven. Voor onderstaande acties is geen bestaande dekking aanwezig. In de begroting 2026 worden voor deze acties budgetaanvragen opgenomen (uitvoering hangt af van besluitvorming over deze aanvragen): • Uitvoeringsplan Fietsparkeren (actie 3); • Exploitatiebudget Inclusieve Speeltuinen (actie 9); • Subsidieregeling Verbeteren fysieke toegankelijkheid (actie 11). Voor de actie om de toegankelijkheid van het maatschappelijk vastgoed te verbeteren wordt budget aangewend vanuit de Reserve Vastgoed (actie 11).

9.

Monitoring We zullen de gemeenteraad via de reguliere P&C cyclus informeren over de uitvoering van de Uitvoeringsagenda 2025-2027. In 2027 evalueren we de acties uit de Uitvoeringsagenda en de functie van coördinator Toegankelijkheid. De gemeente werkt samen met ervaringsdeskundigen, experts, inwoners, ondernemers, werkgevers en maatschappelijke organisaties aan een inclusief en toegankelijk Haarlem. De uitvoering van het VN-verdrag Handicap gaat stap voor stap. Door in het Platform Toegankelijkheid Haarlem het gesprek met elkaar te voeren, vangen we signalen uit de doelgroep op over hun ervaringen met de stad en de ontwikkelingen die er spelen. Daarnaast maken we gebruik van de zelfscan VN-verdrag Handicap en de technische (her)keuringen van Ongehinderd. Zo meten we of de maatregelen van invloed zijn op de toegankelijkheid van de stad. Het gaat hierbij om tellen en vertellen. We gebruiken daarnaast informatie vanuit de jaarlijkse Monitor Discriminatie van de politieeenheid Noord-Holland. De monitor laat zien dat een groot deel van de meldingen gaan over de discriminatiegrond Handicap en chronische ziekte. Het gaat dan vooral over toegankelijkheid of het uitsluiten van mensen met een fysieke of verstandelijke beperking2. Ook monitoren we de resultaten van de Inwonerspeiling Haarlem op het gebied van de openbare ruimte.

Op deze manier kunnen we inspelen op trends en ontwikkelingen binnen de gemeente Haarlem.

2

Monitor Discriminatie Regio Noord-Holland 2023.

19