2024 04 18 Gemeente Haarlem Commissie Beheer
Tekst van het document
TRANSCRIPT VAN DE COMMISSIE BEHEER VAN GEMEENTE HAARLEM d.d. 18 april 2024 1.
Opening en mededelingen voorzitter De voorzitter: Welkom allemaal bij deze vergadering van de commissie Beheer van 18 april 2024, in een andere omgeving, omdat onze raadszaal voorzien wordt van nieuwe apparatuur en we voor deze keer moesten uitwijken. De heer Aerssens van de VVD heeft zich afgemeld, maar in zijn plaats is aanwezig de heer Bruch. Van harte welkom. U heeft het vaker gedaan, dus het zal ongetwijfeld goed gaan verlopen. Volgens mij zijn we voor de rest wel redelijk compleet, als ik zo om me heen kijk. Dus ik denk niet dat er andere afmeldingen zijn.
2.
Vaststellen van de agenda De voorzitter: Dan ga ik door naar de agenda. Bent u akkoord met de agenda zoals die is voorgesteld? Zo ziet het er wel naar uit. Dat is fijn.
3.
Mededelingen commissieleden en wethouder(s) De voorzitter: Dan gaan we door met agendapunt 3, de mededelingen van de commissieleden en de wethouders en van mijzelf. Allereerst, het vervolgtraject van ov-knooppunt Nieuw-Zuid zal verder worden behandeld in de commissie Beheer. Daarom mag u aanstaande maandagavond 22 april van 18:00 uur tot 19:00 uur een technische sessie bijwonen die op locatie plaatsvindt met uitzicht op de plek waar straks het nieuwe busstation gaat komen. Daarvoor gaat nu een aanmeldingsformulier rond. Dus meld u alstublieft aan als u daarbij aanwezig wil zijn. Dan kijk ik rond of er commissieleden zijn met een mededeling. Dat lijkt niet het geval te zijn. Dan kijk ik nog even links van mij of het college een mededeling heeft. Dat is zeker het geval. Wethouder Van Leeuwen, gaat uw gang. Wethouder Van Leeuwen: Zeker. Dank, voorzitter. Twee mededelingen. Bij de besluitenlijst van het college is vandaag toegevoegd een collegebesluit dat de stadsadviseur Mobiliteit is aangesteld, dus dat kunt u allemaal teruglezen en waarschijnlijk binnenkort ook in de media. Dat is de heer te Brömmelstroet. Professor te Brömmelstroet hebben we daarvoor aan ons weten te binden. Dus daar wij … Zijn we als college erg trots en verheugd. Maar daar kunt u dus in het collegebesluit meer over lezen.
Een tweede, u heeft in uw laatste raadsvergadering een motie aangenomen, In gesprek met de stad. Daarvan … Daarover wachten wij volgende week een collegebesluit te nemen, dus dan kunt u ook daarna daar kennis van nemen. De voorzitter: Heel mooi. Dank u wel. Ik had ook de indruk dat we nog wat moesten zeggen over de toekomst van de ov-lijnen in Haarlem, dat die wat later op de agenda staat omdat de provincie de planning heeft aangepast, zodat we daar niet vandaag over gaan praten maar dat het komende maand voorkomt, maar dat u zich geen zorgen hoeft te maken omdat dat allemaal nog op tijd is om de provincie te voorzien van onze wensen. Dan waren we daarmee aan het eind gekomen van de mededelingen.
4.
Agenda komende vergadering(en), Jaarplanning en Actielijst De voorzitter: Dan, volgende agendapunt. De agenderingsverzoeken. Er zijn geen agenderingsverzoeken ontvangen.
1
5.
Transcript commissie d.d. 21 maart 2024 (alleen naar aanleiding van) De voorzitter: Dat brengt ons alweer bij het volgende agendapunt, 5, het transcript van de commissie van 21 maart. Zijn er naar aanleiding van dat transcript nog opmerkingen? Dat is niet het geval. Ik vraag me af en toe af of er weleens iemand is die dat leest. Volgens mij kijken de meeste mensen stiekem de uitzending terug. Ik hoor naast me dat het altijd wordt gelezen. Heel goed. Heel goed. Doen we niet voor niks. Overige punten ter bespreking
6.
Motie op de agenda van de VRA ChristenUnie Jouw Haarlem, CDA GLH AP PvdA D66 Trots Hlm HvH OPH SP BvNL (BL) De voorzitter: Dan gaan we door naar het eerste inhoudelijke agendapunt van vanavond. Dat is de motie op de agenda van de VRA, die destijds is ingediend door de ChristenUnie, Jouw Haarlem, CDA, GroenLinks Haarlem, Actiepartij, Partij van de Arbeid, D66, Trots Haarlem, Hart voor Haarlem, OPHaarlem, SP en BvNL. Dat is zo'n beetje de hele raad, als ik snel tel. Op verzoek van de ChristenUnie heeft de commissie het terkennisnamestuk Motie op de agenda van de VRA voor deze commissievergadering geagendeerd. Dat ging over op de afdoeningsverz… Afdoeningsnota erbij. In plaats van het voorstel van het college om de motie af te doen, doet de ChristenUnie een alternatief voorstel aan de commissie, namelijk om een bedankbrief te sturen namens de raad voor de toezeggingen van de VRA en in deze brief aan te geven dat de gemeenteraad echter het verzoek om lid te worden handhaaft en het verzoek doet om het VRA-reglement te wijzigen en dat verzoek te ondersteunen door een vertegenwoordiging van den raad te laten inspreken bij de regioraad van de VRA, om daar steun te verwerven. Aan het college wordt gevraagd om dat pleidooi in alle bestuurlijke overleggen te noemen en te steunen.
Mijnheer Visser, wilt u als eerst het woord hierover? De heer Visser: Dit scheelt heel veel spreektijd, want dit is zo'n beetje alles wat ik wilde zeggen. Allereerst wel complimenten voor de wethouder voor wat er in ieder geval bereikt is. De wethouder mag een paar keer extra vergaderen en aan tafel zitten. Ik denk dat dat echt gaat helpen om beter betrokken te zijn bij de VRA. Maar het ging ons uiteindelijk om ook als raad aan tafel te zitten. Juist dat punt is niet toegezegd. Het viel me vooral het argument op van, dat kan niet volgens de regelement van de VRA. Reglementen die kunnen we aanpassen. Ik kan het gewoon niet naar burgers uitleggen dat een gemeenteraadslid in Amstelveen meer te zeggen heeft over de bus in Haarlem dan een gemeenteraadslid in Haarlem. Het wordt komende tijd spannend. Ze gaan natuurlijk langzamerhand ook voor deze regio naar een nieuwe concessie toe. Dan moeten we gewoon aan tafel zitten. Ook in de regioraad. Daarom heb ik deze drie voorstellen gedaan die de voorzitter goed heeft voorgelezen, dus die hoef ik denk ik niet te herhalen. Ik ben eigenlijk vooral benieuwd of de andere fracties dat steunen, dat we dan op die manier verder gaan met deze motie. De voorzitter: Dank u wel. Dat gaan we horen van de andere fracties. Als eerst de heer Moor, Hart voor Haarlem. De heer Moor: Voorzitter, dank duel.
Ik denk dat het goed is dat niet een raadslid maar de wethouder aan tafel zit, omdat ik u wel eens dingen over het openbaar vervoer heb horen zeggen die niet goed zijn voor de stad. Dan heb ik het over die killerbus die door die krappe ruimtes gaat. Dus steun voor de notitie en ook zeker steun voor deze wethouder als afgevaardigde, als tafel … Gast aan tafel. De voorzitter: U heeft een interruptie van de heer Visser van de ChristenUnie.
2
De heer Visser: Voorzitter, ik ben nu toch zwaar teleurgesteld, want ik wilde juist u als vertegenwoordiger voorstellen. Maar het zijn twee verschillende gremia. Net zoals dat wij hier als raad de wethouder controleren, controleert regioraad het dagelijks bestuur. Dus dat zijn twee verschillende verhoudingen. Daar kunnen inderdaad … Er zitten niet één raadslid maar meerdere raadsleden in. Dus dan kunnen we met elkaar bekijken. Als u zegt van, dat moet ik niet zijn, ik denk dat u best wel kans maakt of mevrouw Barten of ik kan zo andere mensen noemen, daar gaat het niet om. We moeten gewoon als raad daar ook aan tafel zitten. Er worden belangrijke dingen besproken die juist invloed hebben op de bereikbaarheid van Haarlem. De voorzitter: De heer Moor, Hart voor Haarlem, aan u om daar nog even op te reageren. De heer Moor: Voor het verslag, ik ben geen kandidaat. Ik raad aan, mijnheer Visser, u ook niet. Daar zit onze kandidaat en zo moet het zijn wat ons betreft. De voorzitter: Dank u wel. Dus dat noteer ik als geen steun van Hart voor Haarlem voor dit voorstel van de ChristenUnie. Hoe kijken andere partijen daartegen aan? De heer Amand, Trots Haarlem. De heer Amand: Dank u wel, voorzitter. Wij zouden natuurlijk willen dat er nog meer mensen bij zitten, in plaats van … We hebben nu helemaal niks.
Dus wij willen toch wel eens kijken … De wethouder ook eens een kans geven, dat we natuurlijk een heel schoon Haarlem gaan krijgen. Dank u. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Amman. Dan mevrouw Scholten van Jouw Haarlem. Mevrouw Scholten: Dank u wel, voorzitter. Wat ons betreft, is het goed dat we het hier weer over hebben. Deze motie kent ook al best een lange voorgeschiedenis, want hij is in 2018 door Jouw Haarlem ingediend. Die is toen ook aangenomen. We staan er ook deze keer weer achter, vandaar dat we hem hebben mede ingediend. Wat ons betreft, is het echt heel belangrijk dat we zelf ook zoveel mogelijk te zeggen hebben over het openbaar vervoer in onze eigen stad. Wie dat dan precies moet gaan doen, dat vechten we later wel uit. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Scholten. Is er dan verder nog … Mevrouw Barten, GroenLinks. Mevrouw Barten: Wij steunen het voorstel van de ChristenUnie. De voorzitter: Kort en simpel. De heer Bruch, VVD. De heer Bruch: Dank u wel, voorzitter. We staan niet bij de opsomming met de VVD. Was ook een van de mede-indieners van de motie. Die onderschrijven we nog altijd, dus we steunen ook het voorstel van de ChristenUnie en zijn ook benieuwd wat het college vindt van de bestuurlijke reactie die gegeven is op de brief van de raad. De voorzitter: Dank u wel. Dan de heer Dreijer, CDA. De heer Dreijer: Dank u wel, voorzitter.
Ook het CDA zal het verzoek van de ChristenUnie ook omarmen. We willen ook namens CDA de heer Visser eens een keer bedanken voor al zijn werk die die altijd in dit soort thema's steekt. Dus bij deze. De voorzitter: Dan de heer Van den berg van D66. Interruptie of eerste termijn? Eerste termijn, gaat uw gang. De heer Van den Berg: Wij steunen ook het verzoek van ChristenUnie.
3
De voorzitter: Dank u wel. Dan mevrouw Moedt, Partij voor de Dieren. Mevrouw Moedt: Het wordt wel een beetje eentonig. De Partij voor de Dieren steunt ook dit verzoek. Wie daar precies moet gaan zitten, dat vechten we later wel uit. Lijkt mij goed als degene die daar zit of degenen die daar zitten een breed gedragen visie van Haarlem daar uitdragen. Dank u. De voorzitter: Dank u wel. Maar eerst moeten we dat nog zien te bereiken. De heer Haver, Partij van de Arbeid. De heer Haver: Dank u, voorzitter. Ook wij steunen het verzoek van de heer Visser. Hoe meer invloed, hoe beter. Toen ik het stuk las, vroeg ik me eigenlijk ook een beetje af waarom Haarlem niet gewoon überhaupt lid is van de VRA. Dat is … Misschien is dat de andere commissieleden die er wat langer zitten al bekend, maar ik vond het een beetje apart. Dus misschien kan de wethouder daar wat over zeggen. De voorzitter: Dank u wel. Is er dan … Mevrouw Jacobsz, OPHaarlem. Mevrouw Jacobsz: OPHaarlem steunt ook de motie en … De ChristenUnie. De voorzitter: Dank u wel. Kort en krachtig. De heer Pronk, Forum voor Democratie. De heer Pronk: Dank u wel, voorzitter. We hebben deze motie destijds niet gesteund omdat we grote moeite hebben met het ondemocratische gehalte van de organen, zoals de VRA en MRA ook.
Daarentegen begrijpen we natuurlijk goed dat, als het bestuurlijk orgaan nu eenmaal bestaat en dat Haarlem onderdeel is van haar werkgebied, dat een stukje zeggenschap wel zo handig is. Met andere woorden, voorzitter, schoorvoetend zullen we het toch steunen. De voorzitter: Dank u wel. Schoorvoetend, maar toch steun. Is er dan verder nog een partij die wat wil zeggen en dat nog niet heeft gedaan? De heer Kuin, SP. De heer Kuin: Akkoord. De voorzitter: Heel kort en heel krachtig. Dan is denk ik iedereen die dat wilde aan het woord geweest. Dus dat … Heb ik genoteerd dat er brede steun is, niet volledig, maar wel brede steun is voor het voorstel van de ChristenUnie. Dan kijk ik even links van mij of het college daarop wil reageren. Wethouder Van Leeuwen. Wethouder Van Leeuwen: Voorzitter, dank. En commissie, dank voor uw betrokkenheid bij dit onderwerp. Zoals u weet, zijn we het als college met u eens. Wij vinden het heel complex en heel moeilijk, dan ga ik eigenlijk in op de heer Haver zijn vraag van de PvdA, hoe zit deze historie in elkaar? Wij hebben het wonderlijk construct dat er twee vervoersautoriteiten zijn in Noord-Holland. Dat is een wonderlijk construct, want een deel is gewoon eigenlijk geld en taken uitgenomen bij de provincie Noord-Holland en neergelegd bij de Vervoerregio Amsterdam, waar wij dus geen onderdeel van uitmaken.
Maar onder de concessie, dus het ovaanbod dat zij inhuren, rijden er bijzonder veel ov-lijnen naar Haarlem. Dat is langjarig een wens geweest. In de vorige periode hebben we met elkaar geprobeerd lid te worden. Dat is allemaal gepareerd met wetswijzigingen. Daar is echt heel veel voor nodig. Want dat er in Noord-Holland twee vervoerregio’s zijn, dat is dus ook wettelijk belegd. Dat is de historie. Dus zijn wij het als college met u eens? Volmondig ja. Tegelijkertijd, wat nu voorligt, is eigenlijk een vraag van de heer Visser van ChristenUnie en zijn collegaraadsleden, want op basis van de motie zijn wij inderdaad ambtelijk en bestuurlijk op pad gegaan. Er werd mij
4
gevraagd, wat vindt het college van deze reactie? Eigenlijk binnen de wettelijke mogelijkheden die er zijn, want dit is nou eenmaal zo ontstaan, en dat hebben we vorige periode geprobeerd terug te draaien, om te draaien, te veranderen, dat is toen niet gelukt, binnen de wettelijke mogelijkheden vind ik dit een heel mooi aanbod. Want dan zeggen wij, ambtelijk mogen we hier aan tafel zitten, bestuurlijk mag ik als agendalid aan tafel zitten en ook aanschuiven als er iets op staat dat ik denk van, daar wil ik bij zijn. Dus dat is inderdaad, iemand zei net al, een extra overleg in de agenda. Bij de regioraad zeggen ze eigenlijk, die stukken zijn gewoon openbaar. Beste raadsleden van Haarlem, die kunt u al zien. Als u daar dan iets op ziet staan, dan kunt u dat laten weten. Het is ook even de vraag wat de precieze vraag van de heer Visser aan zijn collega’s is, want het is natuurlijk zo dat dit gremium waar wij geen onderdeel van uitmaken, ook al zou je daar dan zijn, dan mag je ook weer niet meestemmen. Dus de vraag is ook wel welke voorstelling de heer Visser daar precies van heeft. Want dan zou je daar dus al zitten, dan zou je ook vragen … Kan ik me voorstellen, want u vraagt aan uw collega-raadsleden, we zouden daar uiteindelijk in kunnen spreken.
Je zou natuurlijk standaard in kunnen spreken namens de Haarlemse raad als daar iets op de agenda's daar waarvan u denkt, daar vinden wij iets van. Want dat is eigenlijk hetzelfde gewicht als daar zitten en ook niet mee kunnen besluiten, want dat is natuurlijk weer die wettelijk kan die we in de vorige periode geprobeerd hebben. Dus mijn vraag aan de heer Visser zou zijn en aan u als raad, maar dat is uw gesprek, niet mijn gesprek, dat is uw gesprek, wat wilt u precies bereiken? Eén kanttekening die ik erbij maak, zoals bij elke club van mensen, en dit is dan ook nog een wettelijk vastgelegde club, zijn er altijd meer mensen die mee willen doen. Wij doen nu een beetje mee en daar zitten wij … Zowel ambtelijk als bestuurlijk zijn we aan de bal. Mijn risico dat ik u … Waar ik u op wil wijzen, als het gesprek weer te groot wordt, dan zouden misschien ook nog wel weer partijen kunnen zeggen van, maar hoe kan het eigenlijk dat Haarlem meedoet, want dat hebben we … Daar is helemaal geen wettelijke verankering voor. Dus de vraag is wel of uw inspreken dan bij de regioraad ook niet meer tot onrust kan leiden op wat we nu toegezegd hebben gekregen.
Dus dat is altijd zo met elk gesprek dat je met elkaar hebt op iets waar je iets van andere partijen vraagt, ik ben best tevreden voor nu wat er ligt, ook al blijft de langjarige wens staan, maar misschien als u het ons raad groter gaat maken, dat er dan misschien wat mensen zeggen van, hoe kan het eigenlijk dat de heer Van Leeuwen namens Haarlem, ook al vinden de heer Moor en de heer Visser dat een mooi plan, hoe kan het eigenlijk dat die aansluit bij ons dagelijks bestuur van de Vervoerregio Amsterdam? Dus de vraag is ook nog of het misschien niet tegen u kan keren. Maar dat is een overweging die u als raad kan maken volgens mij met elkaar, voorzitter. De voorzitter: U heeft een interruptie van de heer Visser van de ChristenUnie. De heer Visser: Voorzitter, wij zoeken gewoon natuurlijk binnen de wettelijke mogelijkheden wat er mogelijk is. In de reactie stond ook van, het deelnemen aan de vergaderingen van de VRA, dat is vooral een reglementskwestie, dus niet een wettelijke kwestie, maar een reglementskwestie. Daar zie ik ruimte. Dat is toch wel wat anders als je gewoon aan tafel zitten en weliswaar niet mee kunt stemmen maar wel mee kunt praten, dan wordt het toch volwaardig gezien dan als je een inspreker bent.
Dan kunnen we ook als raad twee, drie, ik weet niet wat de precieze getalsmatige verhoudingen zijn, raadsleden daarvoor aanwijzen die daar ook een taak voor hebben en die dat ook terug rapporteren net zoals dat in andere gremia gebeurt. Dus daar zie ik toch wel een verschil in. Maar ik proef in ieder geval eigenlijk brede steun. Dan is denk ik, maar dat kunnen we achteraf na deze vergadering wel doen, om dit signaal duidelijk te maken, heb ik gezegd van, doen we via een brief. Maar het lijkt me ook goed om dat wel dan nu vind je een inspraak te doen. Ik denk dat we even met zijn allen moeten kijken van, wie gaat die inspraak doen? Dat hoef ik niet per se te doen. Dat kan ook iemand anders doen. Maar we moeten wel even afspreken wie dat gaat doen binnenkort. Maar dat kan buiten deze vergadering om.
5
De voorzitter: U gaat nu eigenlijk naadloos over van een interruptie naar, neem ik aan, een tweede termijn. Dan kijk ik eventjes of het college was afgerond met de eerste termijn. Dat lijkt het geval te zijn. Is er dan verder nog behoefte aan een tweede termijn, of iemand wil reageren? De heer Haver, Partij van de Arbeid. De heer Haver: Dank u, voorzitter. De heer Visser zei net dat het alleen een reglementskwestie was en geen wettelijke kwestie. Maar hier had ik ook een technische vraag over gesteld, maar volgens mij is die nog niet gedeeld. Maar in die brief van de VRA staat ook, dit is volgens de wet niet mogelijk. Dus de VRA lijkt ook … Wethouder Van Leeuwen: Het lidmaatschap is volgens de wet niet mogelijk, want de wet bepaalt welke gemeenten lid zijn van de VRA. Maar daarom hebben we ook gezegd, agendalidmaatschap, en dat is net ook even het verschil. De voorzitter: U heeft gelijk uw vraag beantwoord. Is er dan … De heer Moor, Hart voor Haarlem? De heer Moor: Dank u wel. Om misverstanden te voorkomen, wij steunen natuurlijk de motie, wij staan er ook op. Alleen ik geloof dat de gevleugelde uitspraak vandaag op punt drie luidt, dat vechten we later wel uit. Als ik dan toch een suggestie mag doen, mijnheer Amand denk ik dat een goede vertegenwoordiger zou zijn, als we dan toch vanuit de raad een vertegenwoordiger zouden moeten kiezen. Dank u wel.
De voorzitter: Het lijkt me niet helemaal het moment om allemaal personen aan te wijzen. Maar de heer Amand, aan u het woord. De heer Amand: Dank u wel, voorzitter, voor uw complimenten. Mijnheer Moor, dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Amand. Dan kijk ik rond. Is er dan verder nog behoefte aan een tweede termijn? Dat lijkt mij niet het geval te zijn. Ik heb de indruk, mijnheer Visser, dat u achter de … Acht… Na deze vergadering wel mensen kan benaderen om te kijken hoe dit nu verder gaat met die brief. Ik heb de indruk dat we dan op dit moment de motie nog niet afdoen, omdat u nog even aan de slag gaat met de … Dat de raad een brief stuurt aan de VR… Wethouder Van Leeuwen. Wethouder Van Leeuwen: Dank u. Een motie is een oproep aan het college. Volgens mij is wel gedeeld dat het college klaar is en anders blijft er altijd weer iets openstaan. Wat mij … Ik denk dat voor het college de actie klaar is en dat u als raad nog een actie gaat doen. Dus dat is even aan u hoe u dat weegt met elkaar. De heer Visser: We zijn … De voorzitter: De heer Visser. De heer Visser: We zijn volgens mij in een goede bui met zijn allen, dus volgens mij kunnen we dat zo doen. De voorzitter: Lijkt me ook. Dus dan doen we hem wel af en dan gaat er nog een brief … Namens de raad een brief naar de VRA. Wie daar gaat inspreken, dat wordt achter de schermen nog uitgevochten.
Maar er zijn al een aantal aardige suggesties gedaan. Dat gaat helemaal goed komen, denk ik. Fijn. Dan hebben we dit punt afgerond. Dank, wethouder Van Leeuwen, voor uw komst. De heer Amand, Trots Haarlem. De heer Amand: Ik wilde even een … Iets nog reageren daarop. Wij willen natuurlijk wel dat het niet in het geheim wordt besloten dit.
6
De voorzitter: Nee, die brief gaat uiteindelijk weer in het openbaar, maar achter de schermen wordt even gekeken naar de juiste formulering van de brief en de mensen die worden voorgedragen. Fijn. Dan is dit agendapunt afgehandeld. 7.
Uitvoeringsprogramma Continuering Afvalscheiding (CAS) Maatregel 14: Maximeren klepopeningen (RB) De voorzitter: Dan ga ik over naar het volgende agendapunt. Maar niet nadat ik u gezegd heb dat wij … U bent niet ingelogd en toch loopt er tijd, maar achter mij zit iemand een live klok bij te houden. Dus daar ook eventjes veel waardering voor. Want het gaat tot op heden echt heel goed. Het lijkt me een rotklus. Maar heel veel dank daarvoor. Dan gaan we nu door naar het volgende agendapunt. Dat is agendapunt 7, Uitvoeringsprogramma Continuering Afvalscheiding en de Maatregel 14 die daarin vermeld stond, namelijk het maximeren van het aantal klepopeningen. De wethouder heeft bij de vaststelling van het Uitvoeringsprogramma Continuering Afvalscheiding toegezegd dat maatregel 14 aan de commissie zal worden voorgelegd door middel van een opinienota waarin verschillende varianten verder worden uitgewerkt. Afgelopen maandag heeft u hierover een heel … Hele uitgebreide technische sessie gehad. Het college is van plan om de uitwerking te verrijken met de voorkeuren, wensen en bedenkingen vanuit deze commissie, zodat er een onderbouwde keuze voor één variant overblijft. Afhankelijk van de gekozen variant, streeft het college ernaar om het plan in 2025 in te voeren. U heeft een interruptie, mevrouw Oosterbroek.
Mevrouw Oosterbroek: Ik dacht dat … De voorzitter: U bent … U wil als eerste het woord. Dan is het vast duidelijk. Ik was even verrast. Maar dan lees ik even voor waar we over gaan praten. Afhankelijk van de gekozen variant, streeft het college ernaar om het plan in 2025 in te voeren. Voor de invoering is het van belang dat de startdatum samenvalt met de eerste dag van een kalenderjaar. Het college vraagt de commissie om een voorkeur uit te spreken voor een van de in de opinie noemde … Genoemde varianten. Conform het aangenomen agenderingsverzoek van de heer Jonker van D66 zijn de stukken over de benchmark Huishoudelijk afval toegevoegd aan het agendapunt, dus die kunt u ook meenemen. Normaal vraag ik wie als eerste het woord wil voeren, maar ik weet dat dat mevrouw Oosterbroek van GroenLinks is. Mevrouw Oosterbroek: Ik had niet door dat Stefan hem had geagendeerd, maar oké. Sorry. Maar ik ga gewoon … Nu ben ik al helemaal niet goed begonnen. Maar ik dacht, ik ga hier gewoon vol voor, dus dan wil ik wel … Dan zou het mooi zijn als ik inderdaad als eerste het woord zou kunnen hebben. In de jaarrekening van 2022 zien we dat we de eerste prijs hebben met betrekking tot ons afval. We hebben maar liefst 280 of 208 kilo restafval per huishouden. Dit getal is een stuk hoger dan dat bij … In Maastricht. Daar hebben we 88 kilo restafval per huishouden dat wordt verbrand.
De voorzitter: U heeft een interruptie van de heer Dreijer van het CDA. De heer Dreijer: Ik wil even een correctie aanleveren. Het is 208 kilo per persoon. De voorzitter: Dank u wel voor deze correctie. De heer Dreijer: Dat is … Maakt nogal een verschil. De voorzitter: Mevrouw Oosterbroek, GroenLinks.
7
Mevrouw Oosterbroek: Erger. Dat … Ik heb het bekeken en ik dacht dat dat … In de dingen die ik in de jaarrekening, in de bijlage zag, dat dat per huishouden was. Maar goed, in ieder geval, ik heb dus met basis van deze verschrikkelijke cijfers gerekend. Dat wil ik dan graag met jullie delen. Want … Ik wilde nog wat zeggen over de jaarrekening 2022, waarin we extra opbrengsten hebben gekregen doordat we hebben ingezet op afvalstoffenheffing, namelijk 700.000 extra opbrengsten doordat we goed gescheiden afval hebben, zodat … De Haarlemmers die dat hebben gedaan, hebben dat voor ons in het laatje gebracht. Dat jaar daarvoor ontvingen we ook 550.000 extra doordat we bronscheiding goed hebben aangepakt. We komen natuurlijk van ver. Ik probeer eigenlijk alleen … De voorzitter: U heeft een interruptie van … De heer Amand staat nog voor uw bordje, maar … Precies. Trots Haarlem. De heer Van den Raadt: U zegt, doordat ze de burgers zich goed gedragen hebben, hebben we 500.000 verdiend. Vindt u het dan redelijk dat die burgers dat bedrag weer terugkrijgen in een lager tarief? De voorzitter: Mevrouw Oosterbroek. Mevrouw Oosterbroek: Ik denk, het systeem dat we nu hebben, is niet heel eerlijk voor de mensen die zich nu inzetten voor goede afvalscheiding.
Maar mijn punt is, en ik vraag toch even aan de voorzitter, mag ik alsjeblieft mijn rekensom afmaken, want anders dan kom ik er niet doorheen. De voorzitter: U mag wat mij betreft even uw rekensom afmaken en daarna de heer Moor u daarop bevragen. Mevrouw Oosterbroek: Goed. Want in Maastricht hebben we dus die 88 kilo waar we dan vanuit kunnen gaan en daarvoor zijn de jaarlijkse kosten voor het afval ongeveer 8 miljoen euro. In Haarlem zijn de jaarlijkse kosten voor het afval ongeveer 20 miljoen euro, terwijl in Maastricht hebben we ook 70.000 huishoudens en in Haarlem hebben we er 80.000. Even naar boven afgerond. Dus in Haarlem betalen we 250 euro per jaar en in Maastricht betalen ze 114 euro per jaar. Als Maastricht dus net zoveel huishoudens zou hebben als Haarlem, zouden ze jaarlijks maar 11.500.000 euro aan afval hoeven te betalen. Wij laten als Haarlem dus jaarlijks 9.500.000 op straat liggen. Met een stijgende rente kan je daar jaarlijks nog eens 4 procent bij optellen en dan zo'n 38.000 euro. Dus ik trek daar een conclusie uit. De voorzitter: Maar voordat u die de conclusie trekt, wil de heer Moor van Hart voor Haarlem iets zeggen. Gaat uw gang. De heer Moor: Voorzitter, ik maak mij grote zorgen, want ik ken GroenLinks als een partij voor groen Haarlem. Dan heb je zo'n onderwerp als vanavond te pakken. U stond echt … U zat te popelen om het woord te nemen.
Ik heb tot nu toe alleen maar over geld horen praten. Waar is de wereld in uw betoog? Ik hoop dat dat nog ergens in uw eerste termijn zit. Het zat in ieder geval niet in eerste drie, vier minuten, want u ging maar door met cijfers, cijfers, cijfers. Het gaat om geld. Wat ons betreft, gaat het om de aarde. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Moor. Mevrouw Oosterbroek, GroenLinks. Mevrouw Oosterbroek: Wat ons betreft, gaat het natuurlijk altijd om groen en duurzaam. Maar u kent ons ook als een betrouwbare bestuurderspartij. De afgelopen acht jaar hebben we alleen maar positieve financiële cijfers laten zien. Daarom kijken wij natuurlijk ook op die kosten en die kosten …
8
De voorzitter: U vraagt … Nu vraagt … Maar nu vraagt u om een interruptie die u ook krijgt van de heer Moor van Hart voor Haarlem. De heer Moor: Voorzitter, niet alleen ik ken de partij niet om zijn bestuurlijke deugdelijkheid, maar ook de Haarlemmer niet. Ik heb een aantal jaar geleden de term De krater van Berkhout geïntroduceerd. Dat was dat grote gat dat ontstaat door al die groene hobby's. Die krater die wordt met de dag groter. Ik hoor u alleen maar over geld praten en nog steeds niet over de wereld. De voorzitter: Mevrouw Oosterbroek. Mevrouw Oosterbroek: Ik denk dat de heer Moor dan mij niet goed heeft begrepen. Want wat ik juist heb aangegeven, is dat we de afgelopen twee jaar door ons groene beleid al 1,3 miljoen hebben bespaard, alleen maar omdat we dus daar eerder hebben … Op in hebben gezet. Nu wil ik eigenlijk de commissie ook echt mee … Bij meegeven van, we hebben een groeicapaciteit van bijna 10 miljoen euro per jaar, wat we zouden kunnen ophalen, wat op straat ligt. Mevrouw Oosterbroek: Waarom pakken we dat niet met beide handen aan? De voorzitter: U heeft weer een interruptie van de heer Moor van Hart voor Haarlem. De heer Moor: Voorzitter, ik ga het toch nog een keer proberen. Mevrouw Oosterbroek, waar is de wereld waar u zich altijd voor inzet, zegt te zetten? U heeft het nog altijd alleen maar over geld. Geld, geld. Ga nou eens over de wereld praten.
Want die moet u redden, althans, dat zegt u. De voorzitter: Mevrouw Oosterbroek gaat zelf over de inhoud van haar verhaal, maar kennelijk vraagt de heer Moor zich af, waarom praat u zoveel over geld? Mevrouw Oosterbroek. Mevrouw Oosterbroek: Ik dacht eindelijk een keer met Hart voor Haarlem op één lijn te kunnen liggen en gezamenlijk voor die groene wereld te zorgen en ook de financiële consequenties van de beslissingen die wij maken goed in acht te krijgen. Ik denk gewoon dat we … Ik hoorde straks met het vragenuur de heer Roduner ook al zeggen van, gemeenteraad, heeft u kansen om onze financiën … Om daar dat ravijn van het Rijk mee op te vangen? Dan denk ik, die groeicapaciteit, die 10 miljoen die we nu jaarlijks laten liggen, daar zouden we in ieder geval voor kunnen kiezen om die te gaan ophalen en te kijken hoeveel geld dat jaarlijks is en daarmee kunnen we dus ook dat ravijn oplossen. Wat GroenLinks betreft, hoeft die investering niet te komen uit de afvalstoffenheffing, maar kan die worden gefinancierd uit de algemene reserves, aangezien de kosten voor het verbranden van afval gaan stijgen en we op die manier weer naar de toekomst kijken en daardoor nu ook de juiste investering kunnen doen. De voorzitter: Dank u wel voor uw bijdrage. Dan mevrouw Moedt, Partij voor de Dieren. Mevrouw Moedt: Leuk, dan ga ik als tweede wat zeggen. Dank u wel, voorzitter.
We willen in Haarlem circulair zijn in 2040. Dat willen we al een hele tijd. Circulair zijn, betekent dat het afval niet meer bestaat en dat het wat oplevert. Eens met GroenLinks. De variant die daar het best bij past, dat is wat de Partij voor de Dieren betreft toch die variant drie, betalen per klepopening. Dat betekent dat hoe minder afval je produceert en hoe beter je het scheidt, dat je dan financieel wordt beloond. De voorzitter: U heeft een interruptie van de heer Van den Raadt van Trots Haarlem.
9
De heer Van den Raadt: Want u zegt, voorzitter, Groen … Partij voor de Dieren zegt dat we naar minder afval moeten uiteindelijk, helemaal niks meer. Zou het ook helpen als we minder bewoners hebben, dat dat dan sneller tot minder afval leidt? De voorzitter: Mevrouw Moedt, Partij voor de Dieren. Mevrouw Moedt: Ik denk dat mensen dat vooral voor zichzelf moeten beslissen, maar als u het mij persoonlijk vraagt, ja, ik ben gestopt met kinderen maken omwille van het klimaat en het milieu op een gegeven moment. De voorzitter: U heeft een interru… Nog een interruptie van de heer Van den Raadt van Hart voor Haarlem. Trots Haarlem, sorry, Trots Haarlem. De heer Van den Raadt: Voorzitter, het is mooi natuurlijk dat de partij op microniveau er al wat aan doet, maar wij kunnen ook als gemeenteraad beslissen dat bijvoorbeeld Haarlem gewoon op dit moment vol is en dat we niet nog meer mensen in … Toelaten staan of dat we bijvoorbeeld statushouders of asielzoekers niet meer opnemen. Die zullen toch ook afval produceren. Bent u dat met me eens? De voorzitter: Mevrouw Moedt. Mevrouw Moedt: Volgens mij hebben we het hier over klepopeningen, voorzitter. Daar wilde ik graag mee verdergaan. Als al die mensen die in Haarlem … Moeten erbij, als die allemaal netjes circulair zijn, dan is dat grondstoffen, geen afval. De … Het stuk zegt het al.
We lezen, bewoners zullen bij variant drie hun aanbiedgedrag drastisch aanpassen. Dat is ook nodig, drastisch aanpassen, om in 2040 circulair te zijn. Financiële prikkels, die werken gewoon het beste, dat is bewezen. Variant nul en één zijn voor ons wat dat betreft dus geen reële opties. Variant twee zou dat kunnen zijn, maar dat systeem op basis van huishoudgrootte, dat zou dan veel minder dominant moeten zijn, want het is niet zo dat een huishouden als het groter is ook daadwerkelijk dan meer produceert. De heer Visser heeft het er ook al een aantal keer over gehad. Als je dus bijvoorbeeld maar één keer in de week of één keer in de twee weken die restcontainer opent, dan zou dat veel lucratiever moeten zijn. Als je dan dat geld achteraf terugkrijgt, dan is dat nog een leukere prikkel. Dus je betaalt een standaardbedrag en als je het heel weinig hebt geopend , die klep, dan krijg je ook wat terug. Dus ik vroeg me af, wethouder, zou daarop … Wat op te bedenken moeten zijn? Verder eens met GroenLinks. Het lijkt een beetje alsof variant drie hier wordt ontmoedigd, alsof er wordt gestuurd naar variant één of twee. Met name omdat het … Kostendekkendheid vastgehouden moest worden. Wat de Partij voor de Dieren betreft, is dat zeker onderhandelbaar om daar ook van af te wijken, om als het ware te lenen uit de algemene reserve, want we verdienen het weer terug.
De voorzitter: Dit levert een interruptie op van mevrouw Scholten van Jouw Haarlem. Mevrouw Scholten: Dank u wel, voorzitter. Wat ik me afvraag, voorzitter, is of u iets kunt zeggen, mevrouw Moedt, over illegale dumping op het moment dat je gaat voor variant drie, dat mensen inderdaad hun afval naast de container zetten. Dat zien we nu al als de klep op slot zit, omdat die vol is of omdat er iets tussen zit. De voorzitter: Mevrouw Moedt, Partij voor de Dieren. Mevrouw Moedt: Ik ben helemaal in de rabbithole gedoken van de VANG-website. Er zijn meerdere onderzoeken waarin blijkt dat dat tijdelijk misschien toeneemt, maar dat dat ook weer terugveert naar het niveau van voor het invoeren van die betalen per klepopening.
10
De voorzitter: Dank u wel. Dan een vervolginterruptie op mevrouw Scholten Jouw Haarlem. Mevrouw Scholten: Maar heeft u in die rabbithole dan ook gevonden wat er met het afval gebeurt dat mensen op dat moment niet kunnen aanbieden? Nemen ze dat dan weer mee naar huis, gooien ze dat ergens anders in de bosjes? Enig idee? De voorzitter: Mevrouw Moedt, Partij voor de Dieren. Mevrouw Moedt: Een klein gedeelte van het afval schijnt dan te verdwijnen, bijvoorbeeld dat mensen het op het werk weggooien of als ze op bezoek gaan bij familieleden het weggooien, maar het aantal dumpingen in de natuur neemt niet toe. Dat is bewezen. De voorzitter: Dan nog een laatste interruptie hierover, mevrouw Scholten, Jouw Haarlem. Mevrouw Scholten: Zeker een laatste. Ik woon al jaren naast een afvalcontainer. Er wordt al jaren heel veel afval naast gezet als hij vol is of als hij op slot zit of als mensen überhaupt geen pasje hebben. Dus ik zie dit niet echt als een oplossing. De voorzitter: Mevrouw Moedt, Partij voor de Dieren. Mevrouw Moedt: Voorzitter, ik hoor u zeggen, het is nu al een probleem. Dat betekent dat er meer actie op moet komen. Juist variant drie, die investering, die grote investering is nodig om dit soort problemen goed te handelen, inclusief handhaving, andere klepvolumeopeningen, allerlei maatregelen, pindingen, grondstoffencontainers voorzien van een klep-opensysteem.
Noem het allemaal maar op. Juist om dat tegen te gaan. Als we naar andere gemeentes kijken, dan zien we ook dat dat werkt. We moeten alleen durven kiezen voor een systeem dat richting die circulaire toekomst werkt. Dat gaat dus wat ons betreft veel minder goed lukken met variant twee en zeker niet lukken met nul en één. De voorzitter: Dank u wel. Dat was ook heel bijdrage. Dan de heer Moor, Hart voor Haarlem. De heer Moor: Voorzitter, dank u wel. Voorzitter, GroenLinks maakt van groen een melkkoe. Dat doet ze door de Haarlemmer opnieuw te beperken, opnieuw te straffen, opnieuw te zeggen, dat mag u niet doen, want dat is slecht voor de wereld. Alleen de wereld bleef bij de bijdrage van mevrouw Oosterbroek geheel buiten beschouwing. Het ging haar om geld. De voorzitter: U heeft een interruptie van de heer Dreijer van het CDA. De heer Dreijer: Dank u wel, voorzitter. Geachte heer Moor, kunt u een definitie geven van melkkoe? De voorzitter: Mijnheer Moor. De heer Moor: Een melkkoe is een object dat wordt gebruikt, geheel in lijn met de eerste termijn van mevrouw Oosterbroek om er geld mee te verdienen voor de gaten van dit college. De voorzitter: De heer Dreijer, CDA, vervolginterruptie.
11
De heer Dreijer: U veronderstelt dat we er geld mee verdienen. Het geld dat eventueel verdiend zou worden, is altijd iets wat in de algemene middelen altijd ten goede van alle Haarlemmers gaat komen. Maar volgens ons en de stukken is het een kostendekkend fenomeen. Hoe bedoelt u dan dat we geld verdienen? De voorzitter: De heer moor, Hart voor Haarlem. De heer Moor: Maar ik heb mevrouw Oosterbroek over geld horen praten. U zegt, dat wat we verdienen, gaat naar de algemene middelen. Dan verdienen wij de facto geld aan groen. Misschien niet meteen, maar uiteindelijk wel. De voorzitter: U heeft nu een interruptie van de heer Visser van de ChristenUnie. De heer Visser: Heeft u antwoord op vraag 26 gezien waaruit blijkt dat variant drie leidt tot 2 miljoen mogelijk lagere kosten? Dat gaat rechtstreeks terug naar lagere afvalstoffenheffing. Oftewel, het gaat niet naar de gemeentelijke middelen, maar variant drie leidt tot lagere belasting voor de bewoners. Dus geen melkkoe, maar juist de bewoners krijgen extra melk. De voorzitter: Extra melk. De heer Moor, Hart voor Haarlem. De heer Moor: Dat … Wij zijn zeer voor extra melk, zolang het biologisch is. Maar wij zijn principieel tegen het inperken van de Haarlemmer. Dat doet dit college op tal van andere terreinen al veel te veel. Wat ons betreft , kiest hart van Haarlem voor variant nul.
Wij zijn de partij voor de wereld, en dan het liefst een wereld zonder beperkingen. Daar hoort variant nul bij. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Moor. De heer Dreijer, CDA. De heer Dreijer: Dank u wel, voorzitter. Wij kiezen niet voor variant nul, want wij zijn voor de wereld. In de technische sessie is uitgelegd dat er ontzettend veel afval in de restbank tegen … Gegooid wordt, wat eigenlijk oneigenlijk is, maar niet voor betaald wordt. Of daar wordt wel voor betaald, maar dat doen we dan met zijn allen. Dus het CDA vindt het belangrijk dat we het oneigenlijk gebruik gaan terug dienen … Dringen. Maximeren zou een instrument kunnen zijn. Die wordt ook voorgesteld hier in diverse vormen. Een kleine, nogmaals, een kleine groep grootgebruikers zorgt voor veel en vooral zwaar afval. De fracties die er vaak in komen, is … Kunnen … Is bouwafval, dus dat is ongeveer twee kilo, tweeënhalve kilo per liter. De rekening daarvoor wordt bij iedere Haarlemmer neergelegd. Het doel van maximeren van het aantal klepopeningen is voor het CDA een goed middel, zolang het maar niet die mensen treft, in de weg zit, die om medische redenen bijvoorbeeld vaker hun restafval kwijt moeten kunnen of de mogelijkheden te scheiden bij hen veel beperkter is, omdat bepaalde inzamelvoorzieningen niet in de buurt zijn.
In variant twee wordt ook de mogelijkheid genoemd om een korting te geven als je bijvoorbeeld minder dan 52 klepopeningen per jaar nodig zou hebben omdat je goed je afval scheidt. Deze is uiteindelijk niet genomen … Meegenomen in de verdere berekening en het voorstel van variant twee, maar we zien zo'n soort voorstel en zo'n variant eigenlijk wel zitten. Kan het college in ieder geval daar toch serieus naar kijken, om minder klepopeningen ook te gaan belonen? Dus we gaan geen geld afpakken van mensen. Als je het goed doet, krijg je zelfs geld terug, in wat voor vorm dan ook. Dat moeten we nog uitwerken. De komende jaren kunnen we natuurlijk jaarlijks kijken om … Welke parameters eventueel bijgesteld worden, het tarief bijstellen of het aantal klepopeningen misschien ook verder differentiëren of mee naar beneden te stellen. Nog even een extra opmerking, de … Het verwerkingstarief voor gft, zag ik, is toch wel behoorlijk fors. Dat is nu rond de 80 euro per ton. Dat is maar een paar tientjes minder dan restafval. Dus dat is ook best dus wel een fractie dat geld kost. Dus laten we de
12
mensen die een tuintje hebben ook dus vooral aanmoedigen om zelf te composteren, hun eigen gft op eigen terrein te verwerken. Dat scheelt ook weer in de totale kosten voor afvalverwerking. De voorzitter: U heeft een interruptie van de heer Van den Raadt van Trots Haarlem. De heer Van den Raadt: Voorzitter, ik hoor eerst zeggen, we gaan allemaal geld teruggeven aan de mensen. Dat klinkt fantastisch. Maar dan hoor ik nu toch het CDA zeggen, dan kunnen we in de toekomst kijken of we die klepopeningen en nog verder naar beneden kunnen halen of tarieven wijzigen, maar dan ben ik toch bang dat het in de toekomst wel weer duurder wordt. Bent u dat met me eens, mijnheer Draijer? De voorzitter: De heer Dreijer. Gaat u de volgende keer trakteren vanwege het verkeerd uitspreken van de naam van de heer Dreijer van het CDA. Gaat uw gang. De heer Dreijer: De heer Dreijer zal even reageren. Nee, het verder verlagen van de … We moeten twee dingen doen. Het eerste is die illegale, of nee, oneigenlijke stortingen die in onze containers plaatsvinden, die moeten we afremmen en echt en proberen te stoppen. Vervolgens, het tweede traject dus dat je wil doen, is ook zorgen dat mensen meer gestimuleerd worden om afval te gaan scheiden. Daar ga je wat meer finetunen in het aantal klepopeningen, waarmee je de beloning ook weer daarin gaat zetten. Dat lijkt volgens CDA de beste oplossing.
Maar hou rekening dus nogmaals met de mensen die het niet kunnen, die ouder zijn, met klein… Veel met kleine zakjes moeten lopen of incontinentieproblemen hebben. Dat moet je faciliteren, vinden we. Maar dat is maatwerk. Dat kan. De voorzitter: U heeft nu een interruptie van mevrouw Moedt van de Partij voor de Dieren. Mevrouw Moedt: Dank u wel, voorzitter. Ik hoor u zeggen, mijnheer Dreijer, dat u het wel zou zien zitten als die klepopeningen in variant twee omlaag kunnen. Zou prima zijn. Maar de investeringen om die illegale dumpingen tegen te gaan, die zitten in variant drie veel meer. Dus met variant twee ben ik bang dat er dan juist wel meer problemen ontstaan die de hele klepopenmaximering weer impopulair maken. Dus hoe ziet u dat? Als je die klepopeningen omlaag doet en niet die maatregelen neemt, zou dat dan toch niet beter zijn om toch richting variant drie te gaan denken? De voorzitter: De heer Dreijer, CDA. De heer Dreijer: Door te investeren in variant één of twee gaan we in ieder geval al de containers voorbereiden op. Dat moet je ook doen voor variant drie. Dus ik denk dat dit een goede set is om in ieder geval de komende, we moeten niet tien jaar doen, maar in ieder van de komende paar jaar zeker dit te gaan proberen en kijken wat … Hoe het zich gaat gedragen, wat de trend gaat worden. Want het kan best zo zijn dat mensen wel gelukkig zijn met dit systeem.
De voorzitter: Dank u wel. Dat … Een nieuwe interruptie of was u … Was u klaar met uw termijn, de heer Dreijer, of … De heer Dreijer: Nee. De voorzitter: Nog niet. Een interruptie van mevrouw Moedt, Partij voor de Dieren. Mevrouw Moedt: Er zit wel een enorm gat in investeringen op preventieve maatregelen tussen variant twee en drie.
13
De voorzitter: De heer Dreijer. Mevrouw Moedt: Dus kunt u het niet beter in één keer goed doen? Dat is eigenlijk mijn vraag. De voorzitter: De heer Dreijer, CDA. De heer Dreijer: Het is geen desinvestering. Er zit inderdaad een groot gat. Ik zou liever beginnen met die kleine investering waarvoor we al geld opzij gezet hebben en dan later kijken eventueel voor, u wil naar diftar, variant drie toe. Lijkt me voor een later moment. De voorzitter: Dan nog een introductie van de heer Bruch van de VVD. De heer Bruch: Dank u wel, voorzitter. De heer Dreijer begon met te zeggen dat het een kleine groep mensen is die oneigenlijk gebruikmaakt van de containers. Nou schetst hij daarnet al dat mensen bijvoorbeeld met medische problemen, die moeten voor ontheffingen aan de slag et cetera. Vindt u het terecht dat die mensen een hoop extra werk krijgen vanwege een kleine groep mensen die oneigenlijk gebruikmaakt? De voorzitter: De heer Dreijer, CDA. De heer Dreijer: Wie krijgt een hoop meer werk zegt u, bedoelt u? De voorzitter: De heer Bruch, VVD. De heer Bruch: Ik bedoelde de mensen waar u het net over had, mensen die bijvoorbeeld vanwege medische incontinentieluiers et cetera meer klepopeningen nodig zouden moeten hebben. Die moeten daar dan weer een speciale vergunning voor aanvragen.
Vindt u dat terecht als het maar een kleine groep mensen is die oneigenlijk gebruik maakt? De voorzitter: De heer Dreijer, CDA. De heer Dreijer: Die kleine groep maakt fors oneigenlijk gebruik van containers, wat een significant onderdeel is van onze kosten. Ik denk dat het meerwerk voor de mensen die eventueel een iets hoger aantal klepopening moet krijgen, dat kun je zo makkelijk en zo moeilijk maken als je wil. Dat is uitwerking. De voorzitter: U heeft nu een interruptie van de heer Hulster van de Actiepartij. De heer Hulster: Mijnheer Dreijer, zou het niet denkbaar zijn dat de mensen die vanwege Wmo extra hulpmiddelen nodig hebben, zoals incontinentiemiddelen, dat die gewoon automatische extra klepopeningen krijgen, zodat ze dat zelf niet hoeven aan te vragen? De voorzitter: De heer Dreijer, CDA. De heer Dreijer: Dat is uitwerking. Het lijkt me een hele goede om daar ook direct naar te kijken. Ik had het al over die gft, dus ook promoten en het zelf composteren in de tuin. De voorzitter: U heeft een interruptie van de heer Moor van Hart voor Haarlem. De heer Moor: Voorzitter, wil het CDA alleen de incontinenten uitsluiten?
14
De voorzitter: Mijnheer Dreijer, CDA. De heer Dreijer: Ik ga verder. Nog even een opmerking erover bijplaatsen, als de container vol zit, dat horen we ook regelmatig. De voorzitter: Dat levert ook een nieuwe interruptie op van de heer Moor van Hart voor Haarlem. De heer Dreijer: Zorgt dat in ieder geval welwillende mensen hun zak ook in een andere container doen. Ik weet dat het nog steeds op slot zit, maar voorheen kon je altijd alleen in één container een zak doen en het moet natuurlijk gewoon overal kwijtkunnen. Maar ik bedoel, met pasjes wordt het toch wel geregistreerd. De voorzitter: Dank u wel. Dan nu een interruptie van de heer Moor van Hart voor Haarlem. De heer Moor: Voorzitter, het CDA zegt dat de mensen die lijden aan incontinentie uitgezond… Meer klepopeningen moesten krijgen. Kunt u zich voorstellen dat zich vervolgens een hele groo… Een hele rij anderen die ook recht menen te hebben op meer klepopeningen zich bij de gemeente melden? Wat doen we dan met hen? De voorzitter: Mijnheer Dreijer, CDA. De heer Dreijer: Uitsluiten. Nee, daar moet je goed kijken. We hebben met allerlei … Alle maatregelen te doen. Dat hebben we met parkeren ook gehad. Er zijn allerlei uitzondergingen, met zero emissie, dan gaan we altijd even goed kijken van, welke mensen kunnen we daar niet mee gaan belasten? Dat is ook uitwerking.
De voorzitter: Dat levert nog een interruptie op van de heer Moor van Hart voor Haarlem. De heer Moor: Voorzitter, volgens mij, het directe gevolg van het beleid dat het CDA nu voorstaat, is een enorme klepongelijkheid. Dat kan de Haarlemse samenleving toch niet aan? De voorzitter: U heeft nog één minuut … Nog iets meer dan één minuut de tijd, mijnheer Dreijer, om iets te eggen over de klepongelijkheid. Gaat uw gang. De heer Dreijer: IK zal nog één ding zeggen en dan hou ik mijn klep. We kunnen natuurlijk ook gewoon heel hoog inzetten, want het voorstel variant twee of … En één, het is 156 klepopeningen per jaar. Dan heb je het over twee keer per week een zak wegbrengen. Misschien kan je ook zeggen, laten we beginnen met 200. Dat is mij om het even. Maar laten we in ieder geval zorgen dat dat oneigenlijk gebruik, dat ontzettend veel geld kost, laten we dat eerst zo snel proberen in te perken. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Dreijer. Dan de heer Visser, ChristenUnie. De heer Visser: Dank u wel, voorzitter. De ChristenUnie kiest voor variant drie. Uit de technische vragen blijkt dat we echt heel veel geld, belastinggeld zeg ik dan nadrukkelijk, laten liggen en dat je met variant drie echt heel veel … Uiteindelijk die afvalstoffenheffing echt omlaag kunt brengen. Hoeveel, dat is natuurlijk even afwachten, maar potentieel echt heel veel.
Die afvalstoffenheffing moet en kan omlaag en … Maar ook inderdaad is het voor de duurzaamheid gewoon erg van belang. Er worden eigenlijk drie bezwaren steeds in het stuk gezet. De dumpingen. Uit technische vragen blijkt het in de praktijk enorm mee te vallen. De vervuiling van de grondstoffeninzameling. Ook dat blijkt bij de gemeente Velsen bijvoorbeeld enorm mee te vallen en zij … Ook financieel gezien enorm mee te vallen. Ten derde, inderdaad, die sociale regeling. Voor
15
mensen met incontinentieluiers, daar moet je gewoon iets goed voor regelen. Prima om dat te doen. Ik hoor daar ook een aantal goede voorstellen voor. Dus wij kiezen echt voor variant drie. Mocht er nog geen meerderheid voor zijn, dan kiezen wij voor variant twee, maar wel met wat aanpassingen. Laten we namelijk dan in ieder geval die klepopeningen alvast kleiner maken, want dan heb je … Kan je veel meer differentiëren en heb je een belangrijke investering die ook nodig is voor variant drie al gedaan. Het tweede is, ik kan het niet uitleggen dat mensen met hetzelfde aantal klepopeningen dan toch nog meer moeten betalen omdat ze meer personen in het huishouden hebben. Dus variant twee is voor ons alleen acceptabel als de gezinsgrootte eraf gaat. Het derde is, het lijkt ons goed om dan niet van twee tarieven maar inderdaad van drie tarieven, zoals CDA zei, maar ik geloof andere … Een aantal andere partijen ook, te doen. Dat je inderdaad nog wat meer die beloning hebt. Dus ik hoop dat we daar een meerderheid voor kunnen vinden. Ik heb als laatste suggestie, voorzitter, want ik weet dat dit allemaal heel gevoelig ligt, we hebben het steeds over draagvlak.
Is dit niet zoiets waar we simpel een draagvlakpeiling in de stad kunnen doen? Kunnen wij niet het panel van Haarlem inzetten en de mensen zeggen van, dit is het huidige inzamelsysteem, wij stellen u variant twee voor waarbij de gezinsgrootte eraf halen en we drie tarieven doen, of we stellen u variant drie voor waarin u per zak gaat betalen. De heer …: Of nul. De heer Visser: Dan hebben we in een recordtempo 10.000 reacties of zo in het panel, kunnen we volgende maand zal hebben, en dan weten we wat voor draagvlak het is. Ik denk dat er heel veel draagvlak is, want de boodschap is ook, u gaat minder belasting betalen als u minder zakken hebt. Ik denk dat heel veel mensen dat willen, dus dat er juist veel draagvlak is. Dan hebben we ook die politieke discussie niet meer. We zien uit naar wat het draagvlak is. De voorzitter: Ik zie … Volgens mij, u heeft inmiddels een aantal interrupties. Ik dacht dat ik de heer Van den Raadt van Trots Haarlem zag met een interruptie en daarna mevrouw Oosterbroek van GroenLinks en dan … Niet meer. Dan de heer Moor van Hart voor Haarlem. Mijnheer Van den Raadt, Trots Haarlem. De heer Van den Raadt: Voorzitter, bij de hondenbelasting heb je dat af en toe een ambtenaar langskomt om te kijken of je nog een hond hebt.
Als we dat nu, en dat vraag ik aan de heer Visser, als we het nu afhankelijk maken van het aantal mensen in een huishouden, denkt u dan ook dat er dan een regelmatige controle moet komen hoeveel mensen er nog in dat huis wonen? De voorzitter: Mijnheer Visser. De heer Visser: De gemeentelijke … We hebben de gemeentelijke basisadministratie. Voor … Ik stel juist voor die huishoudensgrootte eraf te halen, want ik kan niet uitleggen dat die in variant twee blijft bestaan. Dan wordt het systeem dus veel simpeler, want heb je dus maar, in variant twee, maar drie tarieven in plaats van een stuk of negen. Dus ik wil het juist veel simpeler en veel eerlijker maken. Dus als het variant twee wordt, gezinsgrootte eraf, maar ik pleit ervoor om naar variant drie te gaan en dat te pijlen bij de Haarlemmers via het panel. Ik denk dat er heel veel draagvlak is, want het betekent lagere belastingen. De voorzitter: Dank u wel. Dan de interruptie van de heer Moor van Hart voor Haarlem. De heer Moor: Steun voor het voorstel van De ChristenUnie om die volksraadpleging, weliswaar niet zo groot, maar op een beperkte schaal toe te passen. Dan ook graag variant nul erbij betrekken. Ik zeg toe, en mijn
16
fractievoorzitter wordt daar ontzettend boos over, dat wij de uitkomst van die enquête blind zullen volgen en steunen. De voorzitter: Ik zie … Als blikken konden doden, dan had u inmiddels niet meer geleefd, geloof ik. De heer Jonker, D66. De heer Jonker: Dank u wel. Onze fractie is blij met de uitgebreidere nota. Dank voor het harde werk hieraan. D66 vindt het belangrijk dat we bewuster met materialen en met afval omgaan. Beter voor het milieu , maar het betekent eigenlijk, het is al heel mooi berekend door GroenLinks, het betekent ook een lastenverlichting voor alle Haarlemmers. Als we die 68 procent of zelfs 75 procent scheiding gaan halen, betekent dat elk jaar een minder hoge afvalstoffenheffing. Hier zou toch eigenlijk iedereen voor moeten zijn. Inhoudelijk zijn wij dat dan ook, maar er zijn voor ons wel een heel aantal heel belangrijke voorwaarden. Eén, dat is positief … De voorzitter: U heeft een interruptie van de heer Van den Raadt van Trots Haarlem. De heer Van den Raadt: Want ik hoop dat, voorzitter, dat D66 in het positieve rijtje dan ook gaat melden dat als we … Die afvalstoffenheffing lager wordt, dat dat dan niet naar de algemene middelen gaat, maar dat die mensen die dat betalen gewoon minder gaan betalen. Bent u dat met me eens? De voorzitter: De heer Jonker, D66.
De heer Jonker: Helemaal eens, mijnheer Van den Raadt, dat … De afvalstoffenheffing is kostendekkend, dus als we minder kosten hebben, dan gaan we allemaal mee in de betalen. Dus laten we het inderdaad positief maken. De nota spreekt heel veel over beperken en over maximeren en dat is niet de manier waarop we Haarlem mee gaan krijgen. Laten we duidelijk maken wat je ervoor terugkrijgt. Scheiden is positief, ook voor je portemonnee. Laten we dus omdraaien. Niet de vervuiler betaalt, maar de scheider wordt beloond. We nemen niet iets af, maar we geven ieder juist de regie terug in hoe je je afval wilt verwerken. Je hebt er juist zelf invloed op. Er stond al een goed voorbeeld van Woerden in de technische sessie. Wij kunnen ook vast mooie kortingen en leuke beloningen verzinnen. Tweede punt is communicatie. Laten we de invoering van welke variant dan ook niet onderschatten. Veel en duidelijk communicatie is cruciaal. Derde voorwaarde is faciliteren. Het moet voor iedereen mogelijk zijn om te scheiden. We hebben mooi pilots met gft al veel gedaan. Maar is de wethouder er al zeker van dat nu echt elke Haarlemmer, vooral in de binnenstad, in appartementen, in hoogbouw, echt makkelijk kan gescheiden? Het niet-scheiden moet een grotere opgave zijn.
Ik heb zelf gisteren nog een restafvalzak, eens in de drie twee drie weken doe ik dat nog, naar de container gebracht en dat is toch een loopje en dat voelt al als meer moeite dan scheiden. Maar toch zie ik ook nog heel veel mensen om mij heen die nog niet scheiden en zeker geen gft. Daarom ook de vierde voorwaarde, draagvlak. D66 vindt het belangrijk dat de gemeente werkt aan draagvlak. Laten we de Haarlemmer meenemen in de voordelen en vooral vragen, hoe kunnen we ervoor zorgen dat iedereen afval gaat scheiden en we de ambities gaan halen? D66 pleit daarom voor een burgerberaad hierover of een andere vorm van participatie. Mijnheer Visser had ook al een goede suggestie. Wat het beste werkt. Maar we moeten Haarlemmers hierin meenemen. Als we dan naar de varianten kijken die voorliggen, missen we duidelijk de variant op gewicht. Dat is het meest eerlijk. Maar die is helaas ook het duurst, begrijpen we. In de varianten is niet goed … Ook niet goed rekening gehouden met de grootte van huishoudens. Dat moet direct mee geworden … Meegenomen worden in de variabele tarieven, of liever dus de beloningen, eigenlijk zoals mijnheer Visser ook al mooi zei. Maar van oneigenlijk gebruik of eigenlijk misbruik door sl… Bouw- en sloopen bedrijfsafval moeten we zo snel mogelijk af.
Dus laten we een variant één of een variant half invoeren waarbij we een maximumaantal klepopeningen invoeren om dat misbruik en overvolle containers te
17
voorkomen. Verder willen we starten om Haarlemmers inzicht te geven in hun aantal klepopeningen. Belangrijk eerst is het vooral om dat inzicht te geven en niet om meteen fors te gaan beperken. Als we beperken, dan moeten we dus gaan belonen. Een burgerberaad of andere vorm kan hier oplossingen voor geven en aangeven hoe we de Haarlemmer de regie terug gaan geven over haar afval. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Jonker. Dan de heer Rademaker BvNL. De heer Rademaker: Dank u wel, voorzitter. Wat BvNL betreft, laten we het lekker zoals het is en gaan we niet over tot dwingende maatregelen. Het maximeren van het aantal klepopeningen leidt tot onpraktisch situaties voor bijvoorbeeld ouderen die dagelijks een klein zakje afval weggooien … De voorzitter: U heeft gelijk twee interrupties. De heer Rademaker: Kijk eens aan. De voorzitter: Allereerst de heer Jonker van D66 en daarna mevrouw Oosterbroek van GroenLinks. De heer Jonker. De heer Jonker: Dank u wel. Alles laten zoals het is, dan bent u dus verantwoordelijk voor een lastenverhoging voor de Haarlemmers? De voorzitter: De heer Rademaker. De heer Rademaker: Ik denk dat we die lasten behoorlijk naar beneden kunnen halen als we stoppen met al die groene hobby's van jullie. Eens even kijken. De voorzitter: Dan een interruptie van mevrouw Oosterbroek van GroenLinks.
Mevrouw Oosterbroek: Met welk geld wilt u dat betalen, dat laten voor wat het is? De voorzitter: De heer Rademaker. De heer Rademaker: Nogmaals, al het geld dat jullie weggooien aan de groene hobby's. Ouderen die bijvoorbeeld dagelijks … De voorzitter: U heeft een interruptie van de heer Jonker van D66. De heer Jonker: Het is al een beetje genoemd, maar ook al zijn er misschien goede hobby's, dat weet ik niet, maar die worden niet betaald door afvalstoffenheffing. De afvalstoffenheffing is volledig kostendekkend. Dus als u niets doet, dan verhoogt u de kosten. Hoe ziet u dat? De voorzitter: Mijnheer Rademaker. De heer Rademaker: Dat hoeft helemaal niet. Dat is exact wat ik zeg, als we stoppen met al die miljoenen uitgeven aan al die onnodige klimaatdingen en hobby's en projecten en cultuurhalletjes, dan houden we zoveel geld over, dan kunnen we alles omlaag doen. Even kijken. Het maximeren van het aantal klepopeningen leidt tot onpraktisch situaties voor bijvoorbeeld ouderen die dagelijks een klein zakje afval weggooien, iets wat in een van de drie nieuwe situaties niet meer gaat. Daarnaast kunnen strengere limieten leiden tot
18
afvaldumpingen in openbare prullenbakken en of andere plekken. Ik hoor veel partijen praten over dat financiële prikkels zo goed werken en dat we afval moeten scheiden, maar als we afvalscheiding allemaal zo belangrijk vinden, moeten we misschien eerst zorgen dat de aanbiedplekken voor gft en plastic beter beschikbaar zijn. Op afvalwijzer.spaarnelanden.nl kun je zien waar je afval kan dumpen. Als ik mijn adres invoer, zie ik dat het dichtstbijzijnde afvalpunt voor gft en plastic op 150 meter afstand zit aan de andere kant van een onwijs drukke weg. Nou is het voor een actieve klimaatactivist misschien geen probleem om tien minuten onderweg te zijn met je zakje plastic, maar ik, en ik gok heel veel Haarlemmers met mij, gooien het dan gewoon in de container. Dus als we echt wat willen doen om afvalscheiding te bevorderen, moeten we zorgen dat er meer locaties zijn. dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Rademaker. Dan de heer Abbasi, Partij van de Arbeid. De heer Abbasi: Dank u wel, voorzitter. Wat ik tot nu toe mis is, eig… Zijn eigenlijk de cijfers die we afgelopen jaren hebben laten zien. Die cijfers zijn best positief. Want vergeet niet, in 2016 was het afvalscheidingspercentage maar 38 procent en eind 2022 heeft dat door de maatregelen die zijn genomen, is dat toegenomen naar 51 procent. Hetzelfde geldt ook voor die restafval per inwoner per jaar.