20231220 MRA Actualiteitenoverzicht Q4 2023

Actualiteiten overzicht december 2023 (Q4 2023)

20 december 2023 MRA Directie

Inhoudsopgave / Overzicht uitvoeringslijnen (1)

+ 0.1 – Samenbindende visie op de regio en de samenwerking + 0.2 – Samenwerking Rijk en EU + 0.3 – De MRA als netwerkorganisatie + 0.4 – Kennishuis MRA + 0.5 – Verantwoording + 1.1 – Regionale economische strategie + 1.2 – Werkmilieus (Plabeka) + 1.3 – Human Capital + 1.4 – Aanjagen marktinitiatieven voor de transitieopgaven + 1.5 – Energie-infrastructuur en data-infrastructuur

2

Inhoudsopgave / Overzicht uitvoeringslijnen (2)

+ 2.1 – Verstedelijkingsstrategie (NOVEX) + 2.2 – Bouwen en Wonen + 2.3 – Landschap + 2.4 – Transitieopgaven Leefomgeving + 2.5 – Kunst, Cultuur en Erfgoed + 2.6 – Recreatie en Toerisme + 3.1 – Schaalsprong mobiliteitsysteem + 3.2 – Fiets + 3.3 – Duurzame en innovatieve mobiliteit

3

0.1 – Samenbindende visie op de regio en de samenwerking Over deze uitvoeringslijn wordt voornamelijk afgestemd in de Algemene Vergadering en het MRA Bestuur

+ De implementatie van de samenwerkingsafspraken nadert zijn eind: in Q1 volgend jaar loopt dit af. Dat betekent dat op dit moment de evaluatie van de implementatiefase wordt uitgevoerd. Hiertoe worden bestuurlijke en ambtelijke gesprekken gevoerd, en wordt een enquête uitgezet onder alle raads- en Statenleden.

+ Op dit moment wordt ook hard gewerkt aan de 80% versie van de nieuwe MRA Agenda. Deze zal begin volgend jaar naar alle deelnemers worden verzonden voor wensen en opvattingen. De kern van de agenda wordt gevormd door ambities. Het document bevat daardoor meer een visie element dan haar voorgangers.

4

0.2 – Samenwerking Rijk en EU Over deze uitvoeringslijn wordt voornamelijk afgestemd in het MRA Bestuur en in de Platforms

+ Lobby en public affairs richting het Rijk: • Inzet op herstel en doorzetting financiering van ‘het mandje’ (doortrekken NZ-lijn, Zuidasdok en sluiten van de kleine ring). Hiervoor hebben we contacten gelegd met de departementen, met bewindspersonen en met kamerleden • In een coalitie met het IPO hebben we ingezet op het bevorderen van de modaliteit fiets • Voor onze belangen op het gebied van ruimte / woningbouw hebben we in een stedelijke alliantie met o.a. de G4, een deel van de G40 en de metropolen ingezet op bereikbaarheidsmaatregelen, groen/blauw en op de financiering van woningbouw in stedelijk gebied. • Algemene inzet op de verbinding (in plaats van polarisatie) van stedelijk en landelijk gebied, onder meer door een brief aan de Kamerleden bij het commissiedebat over ‘Elke regio Telt’

+ Lobby en public affairs richting de EU:

• Continue inzet op 3 inhoudelijke sporen: • Duurzame mobiliteit (bestuurlijk werkbezoek aan Brussel) • Energietransitie (waterstof: hydrogen week, inzet op calls voor financiering, prijs gewonnen als European •

Hydrogen Valley of the Year • Circulaire Economie (participatie in CCRI-event Inzet voor de betere positionering van onze metropool, ook in relatie met andere metropolen 5

0.3 – De MRA als netwerkorganisatie Over deze uitvoeringslijn wordt voornamelijk afgestemd in het MRA Bestuur en het Platform Economie

+ Om te komen tot een meer effectieve ondersteuning van het regionaal bedrijfsleven en bevordering van meer innovaties is een verkenning uitgevoerd naar de mogelijkheden van een betere samenwerking tussen de regionale ontwikkelingsmaatschappij ROM InWest en de Amsterdam Economic Board

+ Deze verkenning heeft geresulteerd in het advies om de helix samenwerking (bedrijfsleven, kennis- en onderwijsinstellingen, overheden en maatschappelijke organisaties) meer te gaan focussen op een beperkt aantal thema’s. Rond deze nader te bepalen thema’s moeten coalities gevormd worden van partijen uit de helix, om gezamenlijk tot concrete acties te komen

+ ROM InWest en Board komen in de eerste helft van 2024 met voorstellen hoe de samenwerking er uit gaan zien en de nieuwe aanpak vormgegeven gaat worden. 6

0.4 – Kennishuis MRA Over deze uitvoeringslijn wordt voornamelijk afgestemd in het MRA Bestuur

+ Open Research Platform • De MRA is deelnemer aan het Open Research Platform Amsterdam. Dit is een digitaal platform (een website) waar onderzoek, kennis en innovatie over Amsterdam en de MRA wordt gedeeld door onderzoekers, onder wie ambtenaren en wetenschappers. Het platform verbindt onderzoek en onderzoekers en biedt volop mogelijkheden voor kennisdeling. De pagina van de MRA op dit platform is in 2023 opnieuw ingericht.

+ MRA-monitor • Jaarlijks wordt de brede MRA-monitor geactualiseerd en / of uitgebreid met indicatoren. Zie ook https://onderzoek.amsterdam.nl/interactief/dashboard-metropoolregio

+ Huis van de Regio • Samen met de VRA zijn we druk bezig om invulling te geven aan ‘het Huis van de Regio’, het pand waarin de Vervoerregio Amsterdam en de Metropoolregio Amsterdam samenwonen. Daarbij worden verschillende mogelijkheden en activiteiten uitgedacht, bijvoorbeeld het organiseren van lezingen, kennissessies, etc. Maar ook het actief uitnodigen van stakeholders, zoals colleges, om van het pand gebruik te maken voor vergaderingen en netwerkbijeenkomsten.

7

0.5 – Verantwoording Over deze uitvoeringslijn wordt voornamelijk afgestemd in het MRA Bestuur en de Algemene Vergadering

+ Op het gebied van communicatie gaat veel aandacht dit kwartaal uit naar productie van podcasts voor de nieuwe MRA Agenda. Er zijn er inmiddels al 5 online verschenen, en dit kwartaal worden er nog 3 opgenomen, die binnenkort online komen

+ Komend half jaar gaan we daarmee door, in aanloop naar het verschijnen van de nieuwe MRA agenda en het MRA congres ter lancering van die agenda

+ De huidige MRA Agenda loopt komend jaar af, wat betekent dat we inmiddels zijn begonnen met het opstellen van de vierjaarlijkse inhoudelijke en financiële verantwoording. Deze zal in Q3 van volgend jaar ter vaststelling worden geagendeerd in de Algemene Vergadering

8

1.1 – Regionale Economische Strategie Over deze uitvoeringslijn wordt voornamelijk afgestemd in het Platform Economie

+ Conform het plan van aanpak is een ambtelijke werkgroep bezig de invulling van deze strategie vorm te geven. Deze strategie zal zich nadrukkelijk richten op nieuwe kansen van economische dynamiek in de verschillende deelregio’s

+ Medio 2024 zal een concept versie van deze strategie aan het Platform Economie voorgelegd worden.

9

1.2 – Werkmilieus (Plabeka) / Bedrijventerreinenstrategie Over deze uitvoeringslijn wordt voornamelijk afgestemd in het Platform Economie

+ De Bedrijventerreinenstrategie MRA bestaat uit een programma van zes elkaar versterkende lijnen en bijbehorende afspraken;

+ Een inzet op alle lijnen van de strategie is nodig ; naast bescherming bestaande voorraad, toekomstbestendig maken van de voorraad, intensivering van het ruimtegebruik, betere benutting van het stedelijk gebied en selectieve uitgifte zijn ook nieuwe plannen nodig voor de oplossing;

+ De strategie dient als bouwsteen voor de (bestuurlijke) trajecten: Omgevingsverordening Noord-Holland, Nieuw Economisch Beleid Flevoland, ruimtelijk voorstellen van de provincies, NOVEX MRA (inclusief BOL en BO MIRT) en MRA Agenda 2024-2028;

+ Het BO platform Economie van vrijdag 8 december wordt gevraagd om: • met het eindconcept in te stemmen; • het aanbieden aan de colleges van B&W en GS met het verzoek om deze a) te bespreken in de colleges (bijvoorbeeld via een road show of themaberaad) en; b) te onderschrijven als ontwikkelingsrichting ten behoeve van bovenstaande (bestuurlijke) trajecten. 10

1.3 – Human Capital Over deze uitvoeringslijn wordt voornamelijk afgestemd in het Platform Economie

+ Op verzoek van het MRA bestuur is een onderzoek uitgevoerd naar de ontwikkelingen op de arbeidsmarkt, welke partners en initiatieven in de MRA op dit vraagstuk actief zijn en óf – en zo ja: welke? – meerwaarde er is voor een aanpak op MRA schaal

+ De resultaten van deze verkenning worden/zijn op 7 december gepresenteerd aan de portefeuillehouders Economie en Sociaal van de MRA partners

+ De uitkomsten van onderzoek en bestuurlijke bespreking worden uitgewerkt een uitvoeringsprogramma. Hierbij lijkt het voor de hand te liggen dat hierbij de nauwe samenwerking gezocht gaat worden met het bedrijfsleven, onderwijsinstellingen en maatschappelijke organisaties.

11

1.4 – Aanjagen Marktinitiatieven voor de transitieopgaven Over deze uitvoeringslijn wordt voornamelijk afgestemd in het Platform Economie

+ De MRA heeft de ambitie om in 2030 100% circulair in te kopen. Dit najaar werd het Platform Economie geïnformeerd over het feit dat dit jaar de tussendoelstelling van 10% circulair is gerealiseerd. Om de koploperspositie van de MRA te versterken wordt nu ingezet op het zo concreet mogelijk meten van de impact hiervan

+ Op 18 september was er een captain’s dinner bij Wieland Textiles in Wormerveer over circulair textiel. Tijdens dat diner bespraken bestuurders uit de MRA met vertegenwoordigers van marktpartijen de mogelijkheden om de positie van de MRA als voorloper op dit terrein te versterken. Daarnaast is op 19 oktober een ketendag textiel georganiseerd. Daaraan namen meer dan twintig bestuurders en ambtenaren deel, die ondernemingen in de regio bezochten die een belangrijke rol in de positie van de MRA als circulaire textielhub spelen

+ Onlangs is de voortgangsrapportage over de uitvoering van de in 2022 vastgestelde lobbystrategie circulaire economie afgerond.

+ Op drie bedrijventerreinen in de MRA is een traject gestart rondom het circulair benutten van reststromen. De resultaten van deze pilots moeten richting geven aan een breder vervolg.

12

1.5 – Energie-infrastructuur en data-infrastructuur Over deze uitvoeringslijn wordt voornamelijk afgestemd in het Platform Economie en het Platform Ruimte

+ N.a.v. signalen van verschillende kanten beraadt de MRA zich op manieren waarop zij kan helpen om de problemen rond en voortvloeiend uit de netcongestie te beperken. In dat kader heeft de MRA o.a. opdracht gegeven voor een ontwerpend onderzoek om te verkennen hoe de Verstedelijkingsstrategie met beperkte (of zelfs geen) netcapaciteit gerealiseerd kan worden.

+ N.a.v. de voor de MRA opgestelde rapportage datacenters en de kennissessie die daarover op 12 juli jl. werd gehouden stond het onderwerp datacenters dit najaar opnieuw op de agenda van de platforms Ruimte en Economie. Daarbij kwam ook de reservering voor een 4e hyperconnectiviteitscluster in de MRA aan de orde, zoals die is opgenomen in de Verstedelijkingsstrategie. In de platforms is besloten dit onderwerp verder te bespreken in het tweede kwartaal van 2024, nader is verkend wat de digitaliseringsambities van de MRA betekenen voor de benodigde digitale infrastructuur.

13

2.1 – Verstedelijkingsstrategie (NOVEX) Over deze uitvoeringslijn wordt voornamelijk afgestemd in het Platform Ruimte en de Stuurgroep Verstedelijkingsstrategie

+ Voor de Novex Mra hebben we voor het Bo mirt afspraken gemaakt om gezamenlijk met Rijk en regio tot concrete afspraken te komen voor de groene maatregelen in relatie tot de verstedelijking

+ Ook starten we drie pilots om de financieringsmogelijkheden in kaart te krijgen voor klimaatbestendig bouwen

+ Vanuit de Mra starten we ook een opdracht om de ruimtelijke keuzes helder te krijgen. Hiervoor willen we een gerenommeerd bureau inhuren om deze keuze goed helder en bespreekbaar te krijgen, om zowel input te leveren voor de nota ruimte als de Uitvoeringsagenda Novex.

14

2.2 – Bouwen en Wonen Over deze uitvoeringslijn wordt voornamelijk afgestemd in het PHO Bouwen en Wonen en het Platform Ruimte

+ 18 december gaat het eerste Rijk-Regionale BO Woondeal plaatsvinden. Tijdens dit BO gaan we het gesprek aan over de randvoorwaarden die we Rijk-Regionaal in moeten vullen om de woningbouw te versnellen.

+ Afgelopen maand is ongeveer 50 miljoen euro toegekend aan de MRA voor woningbouw vanuit de startbouwimpuls. Op dit moment ondersteunen we gemeenten met aanvragen voor de laatste woningbouwimpuls tranche

+ In de MRA zijn we koploperregio voor de huisvesting van aandachtsgroepen. Het wetsvoorstel versterking regie volkshuisvesting is een belangrijk onderdeel van het landelijk programma huisvesting aandachtsgroepen. Minister de Jonge heeft 27 november advies gekregen op dit wetsvoorstel vanuit de raad van state.

+ De woningcorporaties in de MRA hebben zich sinds dit jaar ook verenigd op MRA-niveau. We zijn in gesprek met de corporaties om te onderzoeken hoe we ook op regionaal beter kunnen samenwerken.

+ Het convenant Toekomstbestendig bouwen begon oorspronkelijk in de MRA en Provincie Utrecht, maar is nu echt landelijk. De samenwerkende provincies worden nu door de Minister betrokken bij een landelijke standaardisatie van ambities op het gebied van toekomstbestendig bouwen. Dit moet op termijn zorgen voor aanscherping van het bouwbesluit.

15

2.3 – Landschap Over deze uitvoeringslijn wordt voornamelijk afgestemd in het Platform Ruimte

+ (Verder) werken aan een overzicht van ‘groene maatregelen’ t.b.v. de Uitvoeringsagenda NOVEX MRA • Selecteren van de belangrijkste 3-5 groene maatregelen om mogelijk in te brengen bij het BOL in juni 2024 • Aanvullen van kennis- en geografische hiaten • Integreren groene en blauwe maatregelen waar mogelijk t.b.v. het onderdeel groenblauw netwerk van de Uitvoeringsagenda NOVEX MRA

+ Verkennen en formuleren opgave ‘klimaatadaptief landschap’ aan de hand van een concrete casus (waarschijnlijk in NZKG), samen met relevante betrokken partijen

+ Meewerken aan het voorstel voor het vervolg van het project ‘Toekomstbestendige Heuvelrug Gooi en Vechtstreek’

16

2.4 – Transitieopgaven Leefomgeving (klimaatadaptatie) Over deze uitvoeringslijn wordt voornamelijk afgestemd in het Platform Ruimte

+ We werken aan doelvoorschriften voor Klimaatbestendige Vitale en Kwetsbare functies ihkv roadmap Vitale en Kwetsbaar.

+ We zijn bezig met het uitwerken van blauwe (gebieds)opgaven en versterken integratie ervan in onderdeel groenblauw netwerk t.b.v. de Uitvoeringsagenda NOVEX MRA

+ We zijn bezig om samen met het programma Bouwen en Wonen pilots op te zetten voor de financiering van klimaatbestendige woningbouw

+ We zijn bezig om de scope van de vijf keuzevraagstukken Water, klimaatadaptatie en ruimte uit te werken t.b.v. aanscherping Ontwikkelperspectief MRA: wisselwerking RO en ruimtelijke reserveringen waterberging, zoetwaterbeschikbaarheid, betaalbaar wonen, verzilting en drinkwater.

+ We hebben het netwerk netwerk rondom bestaande gebouwde omgeving (openbare ruimte) versterkt en uitgebreid d.m.v. werksessies en netwerkbijeenkomsten

17

2.4 – Transitieopgaven Leefomgeving (energietransitie) Over deze uitvoeringslijn wordt voornamelijk afgestemd in het Platform Ruimte

+ Op 24 november organiseerde MRA een bestuurlijke bijeenkomst Duurzaamheid in de MRA voor bestuurders duurzaamheid en economie. Tijdens die bijeenkomst bespraken de bestuurders de overdracht van het eigenaarschap voor duurzaamheid aan de platforms, de plek van duurzaamheid in de nieuwe MRA Agenda en de stand van zaken rond de eerder gemaakte afspraken over duurzaamheid.

+ Het MRA bestuur stemde in met een extra bijdrage van 50.000 euro om de voortzettting van het Actienetwerk GasTerug als onafhankelijke stichting die zich richt op het stimuleren van energiebesparing in onze regio mogelijk te maken.

18

2.5 – Kunst, Cultuur en Erfgoed Over deze uitvoeringslijn wordt voornamelijk afgestemd in het PHO Cultuur (wordt opnieuw opgestart)

+ Er wordt op dit moment een verkenning gedaan naar een referentiekader voor de culturele infrastructuur bij nieuwbouw of herinrichting van wijken voor de MRA

+ De groene menukaart, een digitale tool tav verduurzaming van cultuurgebouwen, wordt uitgebreid naar erfgoedhofjes (zie De Groene Menukaart)

+ Er wordt gesproken met het ministerie van OCW over programmatische samenwerking tussen OCW en cultuurregio’s, waaronder de MRA

+ Er wordt gewerkt aan een nieuw werkprogramma Kunst, Cultuur en Erfgoed voor de periode 2024-2028 binnen de MRA

19

2.6 – Recreatie en Toerisme Over deze uitvoeringslijn wordt voornamelijk afgestemd in het Platform Economie

+ Er is een nieuwe Strategische agenda toerisme opgesteld. Deze is voor vaststelling geagendeerd voor het BO Economie van 8 december

+ In 2023 is de samenwerking met 6 europese steden gestart in het kader van het tourism in balance programma van Interreg Europe

+ Verdere uitrol digitaal nachtregister met aansluiting van de deelregio Zaanstreek-Waterland eind 2023

+ Amsterdam 750 – in 2023 samenwerking opgestart om het evenement te koppelen aan de metropoolregio Amsterdam

20

3.1 – Schaalsprong Mobiliteitssysteem Over deze uitvoeringslijn wordt voornamelijk afgestemd in het Platform Mobiliteit

+ Schaalsprong: In BO MIRT is de 3e fase ZuidasDok overeengekomen, belangrijk voor internationaal treinverkeer

+ Door bezuiniging op doortrekken Noord-Zuidlijn is de lobby erop gericht dit met het volgende kabinet goed te maken.

21

3.2 – Fiets Over deze uitvoeringslijn wordt voornamelijk afgestemd in het Platform Mobiliteit

+ 15 december bespreekt het Platform Mobiliteit het voorstel om met alle landsdelen ‘no regret’ in te zetten op alle doorfietsroutes in NL.

22

3.2 – Duurzame en innovatieve mobiliteit Over deze uitvoeringslijn wordt voornamelijk afgestemd in het Platform Mobiliteit

+ MRA Elektrisch loopt als een trein ondanks congestie knelpunten op het stroomnet + Diverse steden zijn gestart met met ZeroEmission zones. + Vanuit het programma Samen Bouwen aan Bereikbaarheid wordt via werkgevers ingezet op Spreiden en Mijden. Doel is om hier zoveel mogelijk MRA partners in mee te krijgen

23