20231020087 1 Concept beleidskader wijkplatforms

Collegebesluit

Onderwerp Concept beleidskader wijkplatforms Nummer Portefeuillehouder Programma/beleidsveld Afdeling Auteur Telefoonnummer Email Kernboodschap

2023/1020087 Roduner, F.J. 6.2 Gemeentelijk bestuur PG Kay, G. 023-5114703 gkay@haarlem.nl Afgelopen half jaar is met wijkraden, actieve bewoners en maatschappelijke organisaties gesproken over de transitie naar wijkplatforms. Mede op basis van de opgehaalde input zijn het concept beleidskader wijkplatforms en de uitgangspunten voor de subsidieregeling tot stand gekomen. Het college heeft besloten het concept beleidskader (bijlage 1) en de bijbehorende uitgangspunten voor de subsidieregeling (bijlage 2) vrij te geven voor inspraak. Het beleidskader dient ter vervanging van de verordening op de wijkraden. De gemeente wil met wijkplatforms stimuleren dat actieve bewoners en andere partijen die zich inzetten voor de leefbaarheid van de wijk meer met elkaar in verbinding komen en ondersteund worden. Met elkaar wordt gewerkt aan betere buurten en wijken door het vergroten van de betrokkenheid van bewoners bij hun straat, buurt of wijk. Iedereen is welkom die wil bijdragen én wil samenwerken. Aangezien wijken bestaan uit bewoners die verschillend denken en doen, kan een wijkplatform niet 'namens de wijk' spreken.

Behandelvoorstel voor commissie

Wijkraden die dat willen kunnen zich doorontwikkelen tot wijkplatform, zodat hun opgebouwde kennis en kunde, netwerken en communicatiekanalen behouden blijven voor het netwerk. Uitgangspunt van de transitie is een open manier van samenwerken. Bij een wijkplatform is de blik is op de wijk gericht en wordt met elkaar gewerkt aan het versterken van het netwerk in de wijk. Het gaat om waarderend samenwerken en het bundelen van krachten, kennis en inzet van verschillende organisaties en bewoners. Wijkplatforms zijn van de bewoners, niet van de gemeente. De gemeente is een samenwerkingspartner die verbindingen legt, maar niet oplegt. En kaders stelt, maar met zo min mogelijk procedures en regels. Het college stuurt dit besluit ter bespreking naar de commissie Bestuur van 21 september 2023. Het college vraagt de commissie om haar opinie over het

Kenmerk: 2023/1020087

1/5

concept beleidskader als vervanging van de verordening op de wijkraden. De zienswijzen vanuit de commissie worden meegenomen in de inspraakreacties. Na de inspraakperiode zal het definitieve beleidskader ter vaststelling aan de gemeenteraad worden aangeboden samen met het besluit de verordening op de wijkraden te beëindigen en akkoord te gaan met een overgangsregeling van een half jaar. Relevante eerdere besluiten

Besluit College d.d. 29 augustus 2023

-

Startnotitie van wijkraden naar wijkplatforms (2022/1595759) in commissie Bestuur 1 december 2022 - Startnotitie van wijkraden naar wijkplatforms (2022/1595759) in raadsvergadering 15 december 2022 - Informatienota wijkplatforms (2023/733583) ter informatie in commissie Bestuur van 6 juli 2023 Het college van burgemeester en wethouders Besluit: 1. Het concept beleidskader wijkplatforms en de bijbehorende uitgangspunten voor de subsidieregeling vrij te geven voor inspraak. de secretaris,

de burgemeester,

1. Inleiding Op 15 december 2022 heeft de gemeenteraad de startnotitie van wijkraden naar wijkplatforms vastgesteld. De beoogde start voor de invoering van het beleid is 1 januari 2024. De startnotitie was het startsein om met elkaar het veranderproces te doorlopen en voort te bouwen op de netwerken die al in buurten en wijken aanwezig zijn. Door veel partijen is constructief meegedacht, waarna de verkennende fase is afgerond. Het college heeft op 6 juli 2023 een informatienota gedeeld met de commissie Bestuur om de commissie te informeren over de stand van zaken rondom de transitie van wijkraden naar wijkplatforms. Mede op basis van de opgehaalde input is nu het concept beleidskader wijkplatforms tot stand gekomen. 2. Besluitpunten college Het college wordt gevraagd het volgende besluit te nemen: 1. Het concept beleidskader wijkplatforms en de bijbehorende uitgangspunten voor de subsidieregeling vrij te geven voor inspraak.

Kenmerk: 2023/1020087

2/5

3. Beoogd resultaat Het beleidskader dient ter vervanging van de verordening op de wijkraden. Dit beleid wordt door het college voor inspraak vrijgegeven en vastgesteld door de gemeenteraad. Het uiteindelijk beoogde resultaat is een geslaagde transitie naar wijkplatforms, waarbij: - bewoners, maatschappelijke organisaties en ondernemers op eenzelfde wijze gefaciliteerd worden bij initiatieven die tot doel hebben de leefbaarheid in hun wijk te vergroten; - er een sterk netwerk in de wijk is ontstaan waarin krachten, kennis en inzet van verschillende organisaties en bewoners worden verbonden en versterkt. 4. Argumenten 1. De gemeente wil met wijkplatforms stimuleren dat actieve bewoners en andere partijen die zich inzetten voor de leefbaarheid van de wijk meer met elkaar in verbinding komen en ondersteund worden. Haarlemmers willen steeds meer invloed op hun directe leefomgeving of hebben eigen ideeën om die mooier en of beter te maken. Bewoners organiseren zich flexibel en in wisselende combinaties rondom verschillende thema’s.

Denk aan bewoners die zich inzetten voor vergroening en verduurzaming, vrijwilligers die het Posthuis in het Zaanenpark willen herbouwen, de Immanuelkerk die ruimte biedt voor activiteiten voor Oekraïners, een groep ouders die op het Teylerplein diverse activiteiten organiseert voor kinderen, bewoners die voor kwetsbare medemensen koken, koffie of bingo organiseren en vrijwilligers die zich in Schalkwijk en in Delftwijk als buurtouders op straat inzetten voor de leefbaarheid. Een netwerkorganisatie past goed bij de huidige maatschappij: laagdrempelig en voor iedereen, verbindt doeners en denkers, jong en oud, (sociaal) ondernemer en wijkbewoner, mensen die zich structureel willen verbinden en mensen die ad hoc iets bijdragen, partners in de wijk en de gemeente. Vertegenwoordiging van bewoners naar gemeente toe loopt al lang niet meer strikt via de wijkraden. Heden ten dage heeft iedereen toegang tot informatie en kunnen mensen zich snel verenigen in gelegenheidscoalities. Zij weten de weg te vinden en zich te vertegenwoordigen. Dit kan voor een korte periode zijn of op een thema waarop men intrinsiek gemotiveerd is iets voor de samenleving te betekenen.

Met het coalitieakkoord is een bestuurlijke keuze gemaakt om te vernieuwen, een stap naar voren te doen om wijkbewoners en groepen die op een andere manier actief zijn een plek en meer ruimte te geven en ondersteuning te bieden. Om zo de samenwerking binnen de wijk te vergroten en te zorgen dat er nieuwe verbindingen ontstaan tussen bewoners, maatschappelijke organisaties en ondernemers in de wijk. En tussen de wijk en de gemeente. De betrokkenheid van bewoners staat voorop, daarom bestaat een wijkplatform in de kern uit samenwerkende actieve bewoners die zich inzetten voor hun wijk met daaromheen een netwerk aan partijen die actief zijn in de wijk.

Kenmerk: 2023/1020087

3/5

3. De opgebouwde ervaring en expertise door de wijkraden is waardevol en wenselijk om te behouden. Wijkraden die dat willen kunnen zich doorontwikkelen tot wijkplatform. Dit vraagt om een open en samenwerkende houding waarbij de blik op de wijk en het versterken van het netwerk in de wijk is gericht en er ruimte is voor iedereen om inbreng te leveren. Wijkraadsleden investeren veel tijd en energie in het wijkraadswerk, doen dit vrijwillig en er is veel kennis opgebouwd. Het college waardeert dit en wil de opgedane kennis graag borgen. Er zijn wijkraden die aandacht hebben voor de sociale samenhang in de wijk of in themagroepen werken aan de opgaven in de wijk door bewoners te ondersteunen met het vergroenen van de wijk, zich richten op de sociale veiligheid in de wijk of sociale ontmoetingen in de wijk organiseren. Deze positieve ontwikkelingen wil het college met de transitie naar wijkplatforms verder stimuleren. 4. Een wijkplatform kan de belangen in de wijk helpen inzichtelijk maken, maar spreekt niet namens de wijk. Wijken bestaan uit bewoners die verschillend denken en doen. Een wijkplatform is daarom zelf geen partij bij participatietrajecten van de gemeente. Wel hebben zij een beeld van wat er leeft in de wijk en kunnen helpen de belangen in de wijk inzichtelijk te maken.

Daarmee kunnen ze bijdragen aan het tot stand komen van een passende participatieaanpak voor nieuw beleid of nieuwe projecten die in de wijk aan de orde zijn. Zie ook punt 2 onder Risico’s en kanttekeningen. 5. De voor de wijkraden gereserveerde budgetten blijven beschikbaar voor de wijk (verordening op de wijkraden 2021 en regeling Leefbaarheid- en Initiatiefbudget). In bijlage 2 staan de uitgangspunten opgenomen van de beoogde subsidieregeling wijkplatforms en de overgangsregeling voor wijkraden die de komende maanden verder worden uitgewerkt. De verdeelsleutel voor de wijkplatforms is vereenvoudigd ten opzichte van de huidige werkwijze. 5. Risico’s en kanttekeningen 1. De transitie naar wijkplatforms vraagt om een cultuuromslag binnen de gemeente. Het vraagt om werken in vertrouwen en om flexibiliteit. Wijkplatforms zijn van de bewoners, niet van de gemeente. Doel is het bieden van perspectief en zo min mogelijk procedures. Daarom is voor de wijkplatforms gekozen voor een lossere, vrijere vorm via een beleidskader met een subsidieregeling in plaats van het opleggen van een vaste structuur en werkwijze via een verordening. Het college realiseert zich dat een open structuur ook onzekerheden met zich mee kan brengen voor zowel de gemeente als de wijkplatforms. Lerenderwijs kan het beleidskader of de subsidieregeling aangescherpt of aangevuld worden als daartoe aanleiding is.

De ontwikkeling naar wijkplatforms past binnen het organisatiekompas van de gemeente en de organisatieontwikkeling die de gemeente sinds 2021 heeft ingezet.

Kenmerk: 2023/1020087

4/5

2. Duidelijkheid over zeggenschap van bewoners gaat hand in hand met de actualisatie van het participatiebeleid. De transitie naar wijkplatforms staat niet op zichzelf. De gemeente werkt met de actualisatie van het participatiebeleid aan een zorgvuldig en transparant proces voor burgerparticipatie rondom gemeentelijk beleid, projecten en opgaves. Duidelijk moet zijn wie welke rol heeft en waarover inwoners precies kunnen meepraten. Ook is bij participatietrajecten meer inspanning vanuit de gemeente nodig om bij participatietrajecten zoveel mogelijk belangen en wensen op te halen. Het is niet afdoende om alleen met het wijkplatform in gesprek te gaan. Het participatiebeleid wordt naar verwachting begin 2024 aan de gemeenteraad voorgelegd. In de participatieverordening komt ook een paragraaf over de erkenning van wijkplatforms. Daarnaast werkt de gemeente ook aan het overdragen van meer zeggenschap naar bewoners over de inrichting van de wijk en het versterken van eigenaarschap bij ontwikkelingen in hun eigen leefomgeving. Zie hiervoor het uitvoeringsbeleid voor wijkbudgetten en het uitdaagrecht dat omschreven is in het participatiebeleid. De geleerde lessen van de experimenten uit het programma Nieuwe Democratie neemt de gemeente hierin mee. 6. Uitvoering Vanaf 30 augustus ligt het concept beleidskader wijkplatforms voor 6 weken ter inspraak.

Het concept beleidskader wordt in september ter bespreking aan de commissie Bestuur aangeboden. De zienswijzen vanuit de commissie worden meegenomen in de inspraakreacties. Na de inspraakperiode zal het definitieve beleidskader ter vaststelling aan de gemeenteraad worden aangeboden samen met het besluit de verordening op de wijkraden te beëindigen en akkoord te gaan met een overgangsregeling van een half jaar voor de bestaande wijkraden. De beoogde ingangsdatum voor het beleidskader wijkplatforms is 1 januari 2024, met een overgangsperiode tot 1 juli 2024. De wijkraden ontvangen na de vaststelling van het collegebesluit een vooraankondiging per brief van de beëindiging van de subsidierelatie per 1 juli 2024. Naar verwachting zullen de meeste wijkraden kort na 1 januari 2024 de overgang naar een wijkplatform maken en is het aantal wijkraden dat een beroep doet op de overgangsregeling voor afbouw van activiteiten beperkt. Rondom de beoogde startdatum van 1 januari 2024 zal de gemeente breed naar alle Haarlemmers communiceren dat er wijkplatforms komen. En een oproep doen om daar actief een rol in te spelen. Mogelijke geïnteresseerden brengt de gemeente met elkaar in contact. Verder werkt de gemeente aan een startpakket met informatie en trainingen om wijkplatforms op weg te helpen.

Ook treedt de gemeente in overleg met de bestaande wijkraden om te kijken wat er verder nog in de betreffende wijken nodig is om tot een wijkplatform te komen. 7. Bijlagen Bijlage 1 Concept beleidskader wijkplatforms Bijlage 2 Uitgangspunten subsidieregeling en overgangsregeling

Kenmerk: 2023/1020087

5/5