20230925135 2 Bijlage 1 Conditioneel investeringsbesluit

Warmtenet Schalkwijk

CONDITIONEEL INVESTERINGSBESLUIT Datum

: 29 juni 2023

Door

: Bestuurlijk Overleg

Betreft : Conditioneel investeringsbesluit ontwerp, realisatie en exploitatie Warmtenet Schalwijk (cluster 1) Inleiding en aanleiding De partijen van het Warmtenet Schalkwijk, te weten de woningcorporaties Elan Wonen en Ymere, Firan, Equans en de gemeente Haarlem, werken op basis van de afspraken vastgelegd in de Bestuurlijke Afspraken d.d. 8 maart 2021 samen aan de ontwikkeling van het warmtenet in de wijk Schalkwijk in Haarlem. Met het Voortgangsbesluit van 6 juli 2022 hebben de samenwerkende partijen besloten de zogenaamde decentrale route uit te werken tot op het niveau van een VO+: de clustergewijze ontwikkeling en aanleg van warmtenetten op basis van WKO. De resultaten van deze VO+ fase zijn nu bekend en vormen de basis voor onderhavig besluit van het Bestuurlijk Overleg, als bedoeld in artikel 2 lid 5 van de bestuurlijke afspraken: partijen zijn in het Bestuurlijk Overleg vertegenwoordigd door een beslissingsbevoegde afvaardiging. Het Bestuurlijk Overleg wil deze resultaten met het onderhavige conditioneel investeringsbesluit voor cluster 1 (omvang cluster beschreven in dit besluit), vaststellen en deze vervolgens voor besluitvorming aan de partijen van de Bestuurlijke Afspraken voorleggen: elk der partijen volgt daartoe de interne besluitvormingsprocedure.

Ten aanzien van het door partijen te nemen conditionele investeringsbesluit geldt onder meer het volgende: − Het betreft een kaderstellend besluit: partijen besluiten om het project (warmtenet in cluster 1 van Schalkwijk) te gaan realiseren onder de voorwaarden (condities), dat het project bij de uitwerking binnen de financiële, organisatorische, technische en juridische kaders blijft, zoals vastgelegd in het besluit. − Wanneer bij de verdere uitwerking de resultaten binnen deze kaders blijven (lees: ‘aan de condities voldoen’) dan wordt het Warmtenet Schalkwijk in cluster 1 gerealiseerd. − Wanneer de resultaten buiten deze kaders vallen (lees: ‘niet aan de condities voldoen’) dan vervalt het besluit en treden partijen in overleg over een oplossing. Besluit 1. Het Bestuurlijk Overleg stelt de resultaten van de VO+ fase van cluster 1 van het project Warmtenet Schalkwijk, zoals opgenomen in de bijlagen B tot en met F, van dit besluit, vast. Het Bestuurlijk Overleg constateert dat het project voldoet aan de cruciale uitgangspunten te weten betaalbaarheid voor de huurder en de corporatie, betrouwbaarheid (leveringszekerheid), duurzaamheid en behoud wooncomfort en dat de gezamenlijk opgestelde business case voor cluster 1 van het warmtenet incl. productie sluitend is op basis van de gehanteerde aannames, ook wat betreft de te verkrijgen subsidies (WIS, SDE++, EFRO). 2.

Het Bestuurlijk Overleg besluit het project, dat wil zeggen cluster 1 (zie bijlage C), uit te voeren onder de voorwaarde dat wordt voldaan aan de condities en randvoorwaarden, opgenomen in bijlage A en onder de voorwaarde dat de eigen, interne besluitvormende gremia van de Partijen, vertegenwoordigd in het Bestuurlijk Overleg, dit conditioneel investeringsbesluit nemen. 3. Het Bestuurlijk Overleg herbevestigt de intentie van partijen, om alle ca. 3.000 gestapelde woningen van Ymere en Elan Wonen in Schalkwijk aan te sluiten op clustergewijs te ontwikkelen warmtenetten, zoals eerder vastgelegd in de Bestuurlijke Afspraken van 8 maart 2022 en het Voortgangsbesluit van 6 juli 2022.

230629 – conditioneel investeringsbesluit warmtenet Schalkwijk

1/26

Warmtenet Schalkwijk 4. Het bestuurlijk Overleg legt het besluit onder 2. voor aan haar eigen, interne besluitvormende gremia, met het verzoek dit besluit uiterlijk 31 juli 2023 te nemen. Mocht er een negatief besluit van één van de partijen volgen, zoals vertegenwoordigd in het Bestuurlijk Overleg, dan gaan partijen in overleg over een vervolg van het project met als doel een oplossing te vinden, welke leidt tot een positief besluit. Vanaf dat moment staat het project ‘on hold’ en vinden er geen ontwerp- en voorbereidende werkzaamheden plaats, tenzij partijen anders besluiten. Met het overleg wordt het Bestuurlijk Overleg belast. Een oplossing wordt opnieuw ter besluitvorming aan partijen voorgelegd. Komt de oplossing er niet binnen een termijn van 3 maanden, dan stopt het project en is de risicoverdeling van de ontwikkelkosten, zoals opgenomen in bijlage H van toepassing. 5. Het nemen van het conditioneel investeringsbesluit houdt in dat partijen gezamenlijk besluiten tot de aanleg én het gebruik van het warmtenet (een duurzaam warmtesysteem) in cluster 1 van de wijk Schalkwijk in Haarlem (met de mogelijkheid extra transport- en productiecapaciteit toe te voegen: toekomstgericht), voor de levering en afname van warmte onder de aangegeven, in te vullen condities en voorwaarden in bijlage A en conform de uitgangspunten en specificaties in bijlage B.

Daarnaast is de rol van partijen nader aangeduid in de onderhavige besluiten onder 6 t/m 9: Firan (HWN), Equans en de woningcorporaties committeren zich aan de realisatie van haar deel van het gezamenlijke project Warmtenet Schalkwijk, mits het project ook na de uitwerking voldoet aan de uitgangspunten en condities genoemd in onderhavig besluit (zie ook besluit 12). Partijen bewaken steeds kritisch of tijdens het ontwikkelproces aan condities (bijlage A) kan worden voldaan in relatie tot de te maken ontwikkelkosten: indien blijkt dat niet aan een conditie wordt of kan worden voldaan dan zijn de afspraken zoals opgenomen in het onderhavige besluit 4 van toepassing: partijen zetten het project (tijdelijk) ‘on hold’ en treden in overleg om te komen tot een oplossing. 6.

De woningcorporaties Elan Wonen en Ymere spannen zich in om maximaal 2 jaar na start eerste warmtelevering van het nieuw aan te leggen warmtenet in cluster 1 de daarvoor geselecteerde woningen gelegen in het projectgebied op het warmtenet aan te sluiten, waarbij het volgende van toepassing is: − De woningcorporaties spannen zich in hun woongebouwen met in totaal minimaal 1.173 woningen in cluster 1 (1.090 meergezinswoningen van Ymere en Elan Wonen samen en 83 eengezinswoningen van Elan Wonen), zoals opgenomen in de Aansluitlijst (zie bijlage C), aan te sluiten op het warmtenet voor een periode van minimaal 30 jaar en sluiten een exploitatieovereenkomst voor warmtelevering af voor minimaal 15 jaar; − De corporaties spannen zich samen met Equans in om leveringsovereenkomsten te sluiten tussen bewoners (huurders van de corporatiewoning met een individuele aansluiting) en Equans. − De woningcorporaties betalen aan HWN (en Equans) in totaal per woning een o Bijdrage Aansluit Kosten (BAK) van € 5.100,- incl. BTW voor een collectieve aansluiting o Bijdrage Aansluit Kosten (BAK) van € 2.214,- incl. BTW voor een individuele aansluiting o Kostendekkingsbijdrage van € 8.786,- incl. BTW voor een individuele aansluiting (alle drie de bedragen met prijspeil januari 2023) waarbij de totale bijdrage voor een individuele aansluiting maximaal € 11.000,- incl.

BTW (prijspeil januari 2023) bedraagt. − HWN en Equans factureren hun deel van de BAK en/of Kostendekkingsbijdrage conform nader over een te komen termijnen, rechtstreeks aan de corporaties (zie bijlage E); − Het warmtenet heeft een stooklijn van 70oC (afnemerszijde) bij -10oC buitentemperatuur en wordt door HWN en Equans gedimensioneerd op basis van een gebouwzijdige uitkoeling van de aangeleverde warmte van 30oC gedurende het gehele jaar (‘delta-T is 30oC’); − De woningbouwcorporaties dragen er zorg voor dat hun woningen geschikt zijn voor een gebouwzijdige uitkoeling van de aangeleverde warmte van 30oC en tonen dit voorafgaand aan het moment van aansluiten aan middels een aan HWN en Equans te overleggen rapportage; − De woningcorporaties zijn verantwoordelijk voor het comfort in hun woningen op basis van 70/40oC.

230629 – conditioneel investeringsbesluit warmtenet Schalkwijk

2/26

Warmtenet Schalkwijk 7. Gemeente en Firan richten het Haarlem Warmte Netwerkbedrijf (HWN) op. HWN legt het warmtenet in cluster 1 aan tot aan het demarcatiegrens (opgenomen in de termsheets, bijlage E), heeft het net in eigendom en exploiteert het net minimaal 30 jaar na start eerste levering (looptijd is vastgelegd in de termsheets, bijlage E). 8. Equans produceert en levert CO2-arme (en zo duurzaam mogelijke) warmte aan alle in de aansluitlijst opgenomen woningen dan wel woongebouwen (bijlage C) voor een periode van minimaal 15 jaar na start levering. De contractduur is vastgelegd in de termsheets, bijlage E). Het uitgangspunt daarbij is dat alle woongebouwen dan wel woningen van de aansluitlijst (bijlage C) binnen 2 jaar na start eerste warmtelevering van het net worden aangesloten, zie besluit 6. Equans ontwerpt, realiseert(, financiert) en exploiteert de installaties conform de demarcatie-afsprakenlijst, opgenomen in bijlage E en draagt zorg voor voldoende piek en backup-vermogen voor de warmtelevering. Equans standaardiseert de uitvoering van de warmteproductie installaties voor maximaal 1.250 meergezinswoningen om ontwikkel-, engineering-, realisatie- en exploitatiekosten te verlagen. De warmtelevering vindt plaats conform afspraken vastgelegd in de termsheets (bijlage E), wettelijke eisen en een gezamenlijk met HWN op te stellen uitvoeringsprotocol. 9.

Partijen leveren een gezamenlijke inspanning om een eventueel resterende onrendabele top van het warmtenet van cluster 1, dat wil zeggen na het inrekenen van diverse subsidies en zoals deze berekend is als onderdeel van het VO+, zie bijlage D, te minimaliseren en zo nodig dit resterende bedrag af te dekken middels aanvullende subsidies (bv. NWN!) of andere financiële bijdragen. 10. Partijen komen overeen dat de risicoverdeling van de ontwikkelkosten, onderdeel van het voortgangsbesluit (zie bijlage H) wordt verlengd tot aan het fasebesluit of zoveel later als partijen te zijner tijd overeenkomen, waarbij de overeengekomen maximum bedragen blijven gelden. 11. Partijen zijn tot het moment van het definitieve investeringsbesluit en ondertekening van alle bilaterale overeenkomsten jegens elkaar enkel aansprakelijk voor directe schade tot een bedrag van maximaal EUR 250.000,=. Aansprakelijkheid voor indirecte schade is uitgesloten. Onder indirecte schade wordt in elk geval verstaan: gevolgschade, gemiste kansen, goodwill, omzet of winstderving, of bijkomende schade. Deze beperkingen gelden niet als de schade is veroorzaakt door opzet of bewuste roekeloosheid. 12.

Partijen streven uiterlijk 28 februari 2024 (zie de planning in bijlage G) te concluderen of aan alle (rand)voorwaarden en overige condities van het conditioneel besluit (bijlage A) is voldaan en het project binnen de kaders gerealiseerd kan worden. Partijen constateren op voorhand dat op die datum aan twee van de condities niet kan worden voldaan, te weten: − Zekerheid over het verkrijgen van de SDE++ wordt als gevolg van de lange doorlooptijden van aanvraag en beoordeling verkregen in de loop van 2024; − Corporaties starten met het ophalen van instemming ná het verkrijgen van de SDE++: vanaf dat moment is duidelijk welk aanbod/voorstel de corporaties kunnen doen aan haar huurders; Ter voorbereiding op de analyse van de condities berekenen HWN en Equans aan de hand van de nadere uitwerkingen en hun aanbestedingsresultaten van de diverse projectonderdelen de onrendabele top opnieuw en toetsen samen met de corporaties, open en transparant, of deze met de ontvangen subsidies afgedekt kan worden.

Vervolgens start het volgende proces om te komen tot een fasebesluit: − Elk der partijen beoordeelt zelf of aan al de condities en voorwaarden van het conditioneel investeringsbesluit is voldaan; − Partijen zullen hun conclusies aangaande het voldoen aan alle condities en (rand)voorwaarden en overige condities van het conditioneel besluit delen met partijen, bijeen in het Bestuurlijk Overleg; − Indien de conclusie van elk der partijen positief is (“fase besluit”) wordt het Warmtenet Schalkwijk voor cluster 1, eerst na ondertekening van een Samenwerkingsovereenkomst realisatie en exploitatie, dan wel -overeenkomsten, (tussen HWN, EQUANS en de corporatie(s)) voor aanleg, warmtelevering en 230629 – conditioneel investeringsbesluit warmtenet Schalkwijk

3/26

Warmtenet Schalkwijk

−

-afname met daarin opgenomen de definitieve warmtetarieven, BAK en kostendekkingsbijdrage, gerealiseerd, onder voorwaarde dat ook de laatste condities zijn ingevuld, te weten de beschikking van de SDE++ en instemming van huurders. De, op basis van de termsheets, (bijlage E) uitgewerkte o Model-Exploitatie-overeenkomst, o Model Warmteleverings-overeenkomst (is onderdeel van de Exploitatie-overeenkomst) o Model-Aansluitovereenkomst, af te sluiten per gebouw, o En de Transportovereenkomst vormen bijlagen van deze Samenwerkingsovereenkomst realisatie en exploitatie. Daarnaast bevat deze Samenwerkingsovereenkomst realisatie en exploitatie afspraken over de samenwerking tussen partijen gedurende de realisatie- en exploitatiefase van het warmtenet van Schalkwijk. Indien tijdens of na afronding van de komende fase de conclusie van het Bestuurlijk Overleg dan wel (daarna) van één der partijen negatief is, dan is het bepaalde onder punt 4 van dit besluit van toepassing: partijen treden in overleg over een oplossing over de ontstane situatie.

Aldus in vijfvoud opgemaakt en ondertekend te Haarlem d.d. .. ……… 2023

Elan Wonen M. Heilbron

Ymere G. Blok

Firan A. Meijer

Equans B. Evers

Gemeente Haarlem R. Berkhout

BIJLAGEN bij conditioneel investeringsbesluit Schalkwijk d.d. 23 juni 2023 A. condities besluit B. uitgangspunten en specificaties warmtenet uitgangspuntenmemo d.d. 21 oktober 2022 (zie aparte bijlage) memo tarieven d.d. 31 maart 2023 duurzaamheidsberekening dd. 12 mei 2023 C. aansluitlijstcluster 1, 1e fase D. business case (samenvatting en berekening versie v16.1) E. concept overeenkomsten / termsheets (zie aparte bijlagen) incl. demarcatie HWN en Equans F. risico inventarisatie (op hoofdlijnen) G. planning H. risicodeling ontwikkelkosten Equans en Firan 230629 – conditioneel investeringsbesluit warmtenet Schalkwijk

4/26

Warmtenet Schalkwijk Bijlage A: Condities behorende bij het conditionele investeringsbesluit Bij het besluit d.d. 29 juni 2023 zijn de volgende condities van toepassing. Onder condities worden verstaan voorwaarden waaraan het project moet voldoen uit oogpunt van één of meerdere Partijen wil één en ander leiden tot een definitief investeringsbesluit. Condities van belang voor met name de corporaties 1. Het aanbod van HWN en Equans blijft binnen de afgesproken kaders voor wat betreft BAK, kostendekkingsbijdrage, kostendemarcatie, vastrecht en warmtetarieven (NMDH), zoals opgenomen in de uitgangspunten (bijlage B) en de business case (bijlage D) en voor zover de wet- en regelgeving dit toelaat. Indien de tarieven moeten wijzigen door gewijzigde wet- en regelgeving treden partijen in overleg. 2. De corporaties hebben instemming opgehaald van huurders en/of goedkeuring van huurdersorganisaties ontvangen op de (gewijzigde) warmtekostenafrekeningen. NB. Deze instemming halen corporaties op nadat de SDE++ subsidie is verkregen. 3. De aansluitplanning (moment van aansluiten, aansluitvolgorde van woongebouwen) en de werkzaamheden die dat met zich meebrengt zijn haalbaar en geaccepteerd door de corporaties ( 4. De invoerpunten van de warmteleidingen in de gebouwen, opgenomen in de Aansluitlijst zijn door de corporaties gevalideerd.

Condities van belang voor met name HWN en EQUANS om te kunnen spreken van een haalbaar project: 5. De concessie van Equans, inclusief de aangepaste inschrijftarieven en de gelichte opties uit de concessie overeenkomst conform demarcatie schema in bijlage E, houdt juridisch stand op basis van de publicatie van een ex-ante-notificatie door de gemeente Haarlem. De aangepaste tarieven en gelichte opties worden door de gemeente Haarlem aan Equans schriftelijk bevestigd. 6. HWN en Equans ontvangen voldoende aanvullende middelen ter afdekking van de onrendabele top van het warmtenet incl. productiefaciliteiten (met name WIS, EFRO en SDE++). 7. HWN en/of Equans ontvangt voldoende middelen voor de financiering van de overdimensionering van een toekomstgericht warmtenet indien overdimensionering van toepassing is. 8. De aanbesteding van het net en de nadere financiële uitwerking van de realisatie van de warmtehub incl. bronnen en regeneratievoorzieningen vallen binnen de financiële kaders, zoals vastgelegd in dit besluit, waarbij HWN en Equans het door hen benodigde financiële rendement behalen, respectievelijk een WACC van 6 en 8,5% (prijspeil januari 2023) over een looptijd van respectievelijk 30 en 15 jaar, voor de onderdelen waarin zij investeren. 9. Corporaties tekenen de Exploitatie (incl. Warmteleverings-) en Aansluitovereenkomsten met resp.

Equans en HWN voor minimaal de 1.173 woningen zoals opgenomen in de aansluitlijst van bijlage C. 10. HWN en Equans sluiten een Transportovereenkomst. 11. Equans/HWN verkrijgen de benodigde vergunningen voor de aanleg van WKO-bronnen, de bouw van de warmteopwekinstallaties (in de warmtehub) en de regeneratie van de bronnen met gebruikmaking van oppervlaktewater (TEO). 12. Elektriciteits- en gasaansluitingen voor de warmtehub met het benodigde vermogen zijn tijdig beschikbaar. 13. HWN ontvangt de benodigde vergunningen voor de aanleg van het warmtenet en de bouw van de warmtehub (gebouw). Condities van belang voor met name de gemeenten om te kunnen spreken van een haalbaar project: 14. Naast de gestapelde corporatiewoningen kunnen op termijn ook een aanzienlijk deel (nader te bepalen) van de overige woningen binnen cluster 1 worden aangesloten op het warmtenet, waarmee aan de doelstelling van de gemeente voor wat betreft opschaalbaarheid wordt voldaan, onder de voorwaarde dat dit opnieuw een rendabel (deel-)project oplevert, incl. eventuele nieuwe subsidies. 230629 – conditioneel investeringsbesluit warmtenet Schalkwijk

5/26

Warmtenet Schalkwijk Tot slot Indien aan alle bovenstaande condities is voldaan, dan wordt het project gerealiseerd overeenkomstig het besluit van 29 juni 2023 onder voorbehoud van besluitvorming en ondertekening van de voor de realisatie en exploitatie benodigde overeenkomsten: partijen nemen, gezamenlijk in het Bestuurlijk Overleg en ieder voor zich, in 2024 formeel een definitief investeringsbesluit met betrekking tot de aanleg van, aansluiting op en exploitatie van het warmtenet Schalkwijk voor cluster 1, met, indien nodig in het kader van de governance van die partij, bijbehorende goedkeuring door de interne besluitvormende gremia. Het definitief investeringsbesluit wordt eind februari 2024 voorafgegaan door een fasebesluit: op dat moment kan namelijk aan (minimaal) twee condities nog niet worden voldaan, te weten de ontvangst van de SDE++, op z’n vroegst verwacht in september 2024, tenzij er sprake is van een garantiestelling voor het aangevraagde subsidiebedrag, en het ophalen van instemming van huurders, welk traject start na het verkrijgen van de SDE++.

lo aal proces (decentrale) warmtenet chal wij metvervolgplanning (juni 2023) erij ings onder zoe

pstellen oorlopig ntwerp 1 e cluster(s)

anvullend onderzoe naar voorwaarden

nterne esluit vorming

pstellen e ni ef ntwerp 1 e cluster(s)

inale ondi es: en instemming

ondi oneel inves terings es l ui t

es tuurl i j e a fs pra en

mrt 2022

,

anvullende

(i ncl .

a fs pra en

jul i2022

juni2023

230629 – conditioneel investeringsbesluit warmtenet Schalkwijk

fe r. 202

)

ete ende (i ncl . )

dec. 202 ( )

6/26

Warmtenet Schalkwijk Bijlage B: uitgangspunten en specificatie warmtenet B1: uitgangspuntennotie d.d. 21 oktober 2022 (zie aparte bijlage)

230629 – conditioneel investeringsbesluit warmtenet Schalkwijk

7/26

Warmtenet Schalkwijk Bijlage B.2 – memo tarieven

MEMO – DEF. CONCEPT Datum

: 31 maart 2023

Aan Van

: PG duurzaam warmtenet Schalkwijk : Wybe Theijse (procesmanagement) i.s.m. Ronald van der Horst (Equans)

Betreft : Tarieven Inleiding Afgelopen periode hebben de partners binnen het samenwerkingsverband warmtenet Schalkwijk verschillende keren gesproken over de tarieven: definities, opbouw, hoogte, visies, indexering. Deze notitie vat het resultaat van deze gesprekken samen. Het gedragen resultaat vormt het uitgangspunt (en de input) voor de business case. Definitie Betaalbaarheid van de tarieven voor de huurder is een belangrijk uitgangspunt voor de woningcorporaties en de gemeente. Sterker dan dat: het is een harde voorwaarde. Om dat te bereiken hebben partijen afgesproken uit te gaan van het principe Niet Meer Dan Huidig (NMDH): “De kosten voor warmte (voor ruimteverwarming en warmtapwaterbereiding) voor de huurders van woningen van de woningcorporaties stijgen op het moment van aansluiten niet ten opzichte van de situatie voor aansluiten op het warmtenet (tijdsaspecten zoals inflatie na het moment van aansluiten daargelaten): als principe geldt Niet Meer Dan Huidig”. Ook de gemeenteraad heeft het principe vastgesteld. In het bepalen van de hoogte van het tarief dienen partijen dan ook steeds te refereren aan dit principe: de betaalbaarheid van de warmtetarieven. Opbouw tarieven In Schalkwijk worden twee soorten aansluitingen op het warmtenet gerealiseerd: collectieve aansluitingen (blokverwarming) en individuele aansluitingen.

Voor de collectieve aansluiting heeft in de huidige situatie de woningcorporatie een gascontract gesloten met de ‘energiemaatschappij’. ij een individuele aansluiting sluit de huurder zelf een gascontract af. Deze verschillende situaties vragen om verschillende benaderingen voor de twee hoofdonderdelen van het tarief: vast en variabel deel. De situatie is daarmee als volgt − −

Collectieve aansluiting: woningcorporatie koop warmte (nu gas) in o Tarief voor het variabele deel o Tarief voor het vaste deel (vastrecht) Individuele aansluiting: huurder koopt warmte (nu gas) in o Tarief voor het variabele deel o Tarief voor het vaste deel (vastrecht)

Hoogte tarieven bij aansluiting / ACM Voordat we kijken naar de uitsplitsing van de tarieven eerst kort over de maximale hoogte van de tarieven. De Autoriteit Consument en Markt (ACM) beschermt consumenten, dus ook huurders, voor niet marktconforme, hoge warmtetarieven. ACM publiceert jaarlijks in december de maximale warmtetarieven die een warmteleverancier in het daaropvolgende kalenderjaar mag vragen. 230629 – conditioneel investeringsbesluit warmtenet Schalkwijk

8/26

Warmtenet Schalkwijk Het idee is dat de warmtegebruiker niet meer betaalt dan de gemiddelde consument die gas afneemt: het maximale warmtetarief is daarom aan de gasprijs gekoppeld (zie Warmtewet). Daarmee vormen de ACM tarieven een goed vertrekpunt bij het bepalen van de hoogte van de toekomstige tarieven in Schalkwijk. Maar ACM is niet gelijk aan NMDH. De gepubliceerde tarieven zijn maximumtarieven. NMDH zou hier qua hoogte onder moeten liggen er vanuit gaande dat zowel corporaties (veel volume, langjarige contracten) als burgers (kortingen bedingen bij het wisselen van energieleverancier (jaarlijks?)) goedkoper inkopen. Het ACM maximumtarief bestaat uit varia ele (€/ J) en vaste osten zoals vastrecht, huur afleverset, etc. (€/jr.) en wordt ere end op asis van de osten die een consument maximaal wijt zou zijn als ware de woning van deze consument voorzien van een gasaansluiting met gasgestookte cv-installatie. Voor de bepaling van de variabele warmteprijs (€/ J) wordt o.a. rekening gehouden met het ketelrendement (niet al het gas wordt omgezet naar bruikbare warmte) en de gasprijs (incl. verschuldigde overheidstoeslagen zoals Energiebelasting).

Collectieve aansluitingen Een benadering om de hoogte van het tarief voor de collectieve aansluitingen op basis van NMDH te bepalen had als volgt kunnen zijn: corporaties en Equans/Firan bepalen op basis van het dan geldende gascontract wat op het moment van aansluiten de warmtekosten (per gebouw) zijn. Vanuit het principe NMDH mag dat bedrag bij de overgang naar het warmtenet niet overschreden worden. Zie onderstaand staatje: de grens van 100% mag in de doorvertaling van de kosten aan de huurder niet overschreden worden. In dat maximum mogen de kapitaals- en onderhoudslasten van de collectieve CV-ketel niet meegerekend worden. Die lasten worden geacht in de huur te zitten.

Rekening nu naar corporatie

Kosten HWN en Equans

230629 – conditioneel investeringsbesluit warmtenet Schalkwijk

Rekening straks naar corporatie?

Tarief straks naar huurders (=net als nu)

9/26

Warmtenet Schalkwijk Variabel tarief Echter, in de huidige instabiele gasmarkt is het niet duidelijk tegen welk bedrag de corporatie haar gas zal kunnen inkopen voor het jaar van aansluiten. Het is ook niet duidelijk of corporaties weer langjarige gascontracten kunnen (of willen) aansluiten. Het jaar van aansluiten van de woongebouwen in cluster 1 is vooralsnog 2025. Voor die tijd zijn de huidige gasinkoopcontracten van de corporaties afgelopen en dienen nieuwe contracten te worden gesloten. Partijen in Schalkwijk dienen dus een inschatting te maken van de gasprijs in 2025. Als we kijken naar CBS cijfers (gemiddelde aardgas leveringsprijzen eindgebruikers en huishouders) en hoe corporaties inkopen dan zien we dat in de periode 2016 – 2020 (stabiele gasmarkt) het tarief van ingekochte gas lager ligt dan het ACM maximumtarief (zie bijlage). Om NMDH te benaderen voor het variabel deel van de warmtetarieven voor een collectieve (en individuele, zie onder) aansluitingen hanteren partijen een afslag van 11% op het (dan geldende) ACM tarief t/m 2025. Vanaf 1 januari 2026 wordt het variabele warmtetarief uit 2025 vervolgens jaarlijks geïndexeerd op basis van de kosten van het werkelijk verbruik voor elektriciteit en gas: - Naar verwachting bedraagt de verhouding van deze kosten in 2025 70% elektriciteit (transportpompen wko, warmtepompen, regelingen, etc.) en 30% gas (cv-ketels).

Het percentage wordt jaarlijks voorafgaand aan het leveringsjaar door Equans bepaald (transparant en herleidbaar). - Indexatie op basis van objectieve, openbare indices (elektriciteit, gas); - Om de index te bepalen wordt rekening gehouden met: o De datum dan wel de wijze van de inkoop van elektriciteit en gas. Deze wordt nader bepaald tijdens de uitwerking van de Exploitatie- en Leveringsovereenkomsten. o De opslagen voor de variabele elektriciteits- en gasprijzen zoals: de Leverancierstoeslag (marge van de energieleverancier), Overheidsheffingen (o.a. Energiebelasting), de landelijke transportkosten gas en de variabele transporttarieven elektriciteit. Bovenstaande tariefmethodiek (t/m 2025 ACM-10% korting en vanaf 1/1/26 met de indexmethode) wordt herzien zodra de prijsmethodiek conform de Wet collectieve warmtevoorziening op basis van de wettelijk bepaalde kostprijs-plus-methode hier aanleiding toegeeft. De prognose van de ontwikkeling van het variabele warmtetarief is in onderstaande grafiek weergegeven. Vastrecht In 2021 is door een eerdere werkgroep onderzoek gedaan naar de hoogte van het vastrecht en met name hoe corporaties dat doorbelasten aan huurders (via de servicekosten). Dat gebeurt op verschillende wijze. Het is lastig, zo bleek, en vraagt veel tijd om dat precies uit te zoeken om vervolgens voor alle woongebouwen een eensluidende vertaling af te spreken.

Daartegenover staat dat het vastrecht voor een collectieve aansluiting slechts een klein deel van de totale kosten voor warmte betreft. Het overgrote deel wordt nu bepaald door het variabele deel, de inkoop van gas. Tot slot: sinds 2020 stelt de ACM ook de maximale tarieven voor warmtelevering aan collectieve aansluitingen vast. De corporaties hebben in 2021 de door de ACM ontwi elde methodie en vastgestelde tarieven ‘vastrecht’ getoetst op mar tconformiteit en a oord bevonden Daarom gaan partijen voor het vastrecht uit van het ACM maximum tarief voor collectieve aansluitingen. Zie verder ook het memo van Enpact d.d. 21 okt. 2021. Het aan de huurder door te belasten totaal aan vastrecht bestaat dan dus uit de kosten voor de kosten voor de meetdienst en het vastrecht, de huur van de afleverset komt ten laste van de woningcorporatie.

230629 – conditioneel investeringsbesluit warmtenet Schalkwijk

10/26

Warmtenet Schalkwijk

Individuele aansluitingen Variabele kosten Huurders kopen zelf hun gas is. De één zal dat doen met een variabel contract, de ander met een vast contract voor 1 jaar of langer. Tarieven van individuele huurders en daarmee hun ‘stoo osten’ zullen (ster ) verschillen. Bij aansluiting op het warmtenet gaan ze allen over op één leverancier (met één tarief): voor alle consumenten op één warmtesysteem moeten identieke tarieven worden berekend. NMDH voor individuele situaties is onmogelijk in te regelen. Partijen gaan ervanuit dat huurders slim inkopen. Daarnaast willen en moeten zij de betaalbaarheid voor de huurder bewaken. Daarom spreken partijen af voor huurders met een individuele aansluiting een tarief voor de variabel kosten te hanteren van het (dan geldende) ACM maximum tarief minus een afslag van 11%, t/m 2025. Vervolgens wordt dit op dezelfde wijze geïndexeerd als het tarief voor de collectieve aansluitingen, zie tekst aldaar. Ook hier geldt de opmerking met betrekking tot de Wet collectieve warmtevoorziening, waarvan de verwachting is dat deze de komende jaren van kracht wordt. Vastrecht e wer groep ‘tarieven’ heeft in 2021 uitgezocht wat individuele huurders nu etalen aan vastrecht osten. Dit ligt in de praktijk onder de ACM maxima. Partijen volgen de analyse uit 2021 (zie memo d.d.

okt 2021): voor het vastrecht wordt het principe NMDH vrijwel letterlijk gevolgd, zie volgend staatje (bedragen incl. BTW).

Opm Equans, nog te bespreken: Verhogen van de vaste osten voor verhuurder (€ 201,72 - € 156,83 /jaar, prijspeil 2021) voor een individuele warmte-aansluiting conform de berekening uit de notitie van de warmtetarieven (14 oktober 2022, zie bijlage). 230629 – conditioneel investeringsbesluit warmtenet Schalkwijk

11/26

Warmtenet Schalkwijk De aanvullende bijdrage is voor rekening van de Verhuurder en is aanvullend op het maximale huurtarief van de afleverset vermeerderd met elektronische regeling tot het overeengekomen (geïndexeerde maximum)Zo ja, hoe: verhogen huur afleverset? Harmoniseren De nadrukkelijk wens is de tarieven te harmoniseren voor zowel de collectieve aansluitingen als de individuele aansluitingen. Dat geeft duidelijkheid en eenvoud in de administratie van leverancier Equans en de afnemer. Geharmoniseerde tarieven voorkomen daarnaast een discussie over een mogelijk verschil in tarieven tussen huurders, alhoewel die vanuit het principe NMDH uitlegbaar zou zijn: tarieven verschillen nu ook. Om vergelijkbare discussies in de volgende clusters te voorkomen is het idee voor de volgende clusters uit te gaan van de tarieven in cluster 1 en deze op basis van de prijsontwikkelingen (indexatie) mee te laten bewegen: cluster 1 legt de basis voor de toekomstige tarieven. Overgang van gas naar warmte (NMDH in de praktijk) Als gevolg van de verschillende situaties enerzijds (collectief, individueel) én de behoefte om de tarieven te harmoniseren zal het niet mogelij zijn om alle huurders zonder rimpeling of sprongetje in hun ‘stoo osten’ aan te sluiten op het warmtenet.

Partijen pogen dit steeds wel en kunnen ook uitleggen (aan huurdersorganisaties e.d.) hoe de tarieven tot stand zijn gekomen. Voor individuele huurders kan dit natuurlijk wel aanleiding zijn om bezwaar aan te tekenen in welke vorm dan ook: huurders die slim en goedkoop gas in hebben gekocht kunnen nu ineens meer moeten gaan betalen voor hun (duurzame) warmte. In een volgende fase zou een aantal voorbeeldsommen gemaakt moeten worden om te bepalen of en hoe groot mogelijk sprongetjes in het warmtetarieven voor huurders zou kunnen zijn. Samenvattend In het project warmtenet Schalkwijk hanteren partijen de volgende tarieven (input business case): Tarieven Collectief

Individueel

Referentie Vast

ACM

Tarief NMDH ACM

Variabel

ACM

ACM-10%

Vast

huidige kosten huurder

Indexatie ACM volgend t/m 2025 ACM volgend. Vanaf 1 januari 2026 ACM als basis geïndexeerd op basis van ca. 60% variabele elektriciteitskosten en 40% variabele gaskostenpercentage.

huidige kosten 60% CAO-lonen: (memo o t’21) CBS Cao-lonen, contractuele loonkosten en arbeidsduur

indexcijfers (2010=100); 24-30, 33 Metalektro; Cao-lonen per maand incl. bijz. beloningen; Cao-sector particuliere bedrijven; oktober; eerst gepubliceerde cijfers 40% PPI: "Producentenprijsindex (PPI)" binnenlandse afzet; bedrijfstak 25 Metaalproductenindustrie SBI 2008; oktober (2015 = 100) met dien verstande dat het niet meer mag bedragen dan het maximale door de ACM vastgestelde tarief.

Variabel

ACM

ACM-10%

230629 – conditioneel investeringsbesluit warmtenet Schalkwijk

ACM volgend, vanaf 1 januari 2026 ACM als basis geïndexeerd op basis van ca. 60% variabele elektriciteitskosten en 40% variabele gaskosten.

12/26

warmteopwekking gasketels opwekkingsrendement gas primaire energie primaire energiefactor elektriciteit elektriciteit primair CO2 emissie coëfficiënt elektriciteit CO2 emissie elektriciteit primaire energiefactor gas gas primair CO2 emissie coëfficiënt aardgas CO2 emissie aardgas TOTAAL totaal primair totaal CO2 emissie

elektriciteit

aansluiting warmtevraag ruimteverwarming warmtapwater opwekkingsrendement ruimteverwarming warmtapwater energiedrager ruimteverwarming warmtapwater totaal distributierendement collectieve warmteopwekking Aantal woningen warmteproductie β factor preferente opwekker energiefractie preferente opwekker warmteopwekking warmtepomp opwekkingsrendement

Referentie situatie Meergezinswoning individueel 25 GJ 5 GJ 1,00 0,84 warmte (70/40) 25 GJ 6 GJ 31 GJ 4 GJ 35 GJ 360 12.670 GJ

Grondgebonden woning individueel

30 GJ 6 GJ

1,00 0,86 warmte (70/40) 30 GJ 7 GJ 37 GJ 8 GJ 45 GJ 83 3.769 GJ

1,00 0,84 warmte (70/40) 25 GJ 6 GJ 31 GJ 4 GJ 35 GJ 730 25.692 GJ

25 GJ 5 GJ

Meergezinswoning collectief

42.130 GJ 0,3 0,85 35.811 GJ 3,20 11.191 GJe 3.109 MWhe 6.320 GJ 0,85 7.435 GJgas 0,45 4.980 GJ 0,07 kg/kWh 218 ton 1,00 7.435 GJ 50,8 kg/GJ 378 ton 12.415 GJ 595 ton

1,45 16.227 GJ 0,34 kg/kWh 1.057 ton 1,00 7.435 GJ 50,8 kg/GJ 378 ton 23.661 GJ 1.435 ton

2030 (KEV22)

1173 42.130 GJ 0,3 0,85 35.811 GJ 3,20 11.191 GJe 3.109 MWhe 6.320 GJ 0,85 7.435 GJgas

NTA 8800 TOTAAL

NTA 8800; gaat in de toekomst nog wel verbeteren

opgave Paul Stroomer

conform NTA 8800 bijlage P tabel P.0

conform NTA 8800 13.4.2.2; stand-by verliezen

opmerking

Warmtenet Schalkwijk

Bijlage B.3 – Duurzaamheidsberekening

230629 – conditioneel investeringsbesluit warmtenet Schalkwijk

13/26

Warmtenet Schalkwijk Bijlage C - Aansluitlijst

230629 – conditioneel investeringsbesluit warmtenet Schalkwijk

14/26

Warmtenet Schalkwijk Bijlage D – business case cluster 1 warmtenet Schalkwijk

oor twerk n

an een twee e

o

e o

oor ee

won aan te

ten

no

er waren e ektr c e aan t n naar n et eken of t at er o en aar e c k aar er waren a aan t n n et eken of e capac te t aar e c k aar e e n en te e n oop en e oka e npa n an et tee oor e twee e o e no oeten wor en t e oc t e c oor teen an e twee e o e r taan of a en e oe et e an e eer te o e o on e k of e tr t e en et net n ra c tee a n of twee e c e en te en

en n cat e an e ko ten kan er a e no n et wor en er trekt e en we ke won n en n n ee oor e e o e en t a een woco won n en of ook part c ere won n en n n e ter n ere e en co fort arant e e er n

230629 – conditioneel investeringsbesluit warmtenet Schalkwijk

n

15/26

Warmtenet Schalkwijk

230629 – conditioneel investeringsbesluit warmtenet Schalkwijk

16/26

Warmtenet Schalkwijk

230629 – conditioneel investeringsbesluit warmtenet Schalkwijk

17/26

Warmtenet Schalkwijk

/ ostende ings ijdrage npandige osten uur a everset (ge apitaliseerd) ervroegde afschrijving etel(i ndi en va n toepa s s i ng) ermeden etel osten (op

en op inpandige osten)

230629 – conditioneel investeringsbesluit warmtenet Schalkwijk

€ 5.100, € 3.000, pm pm pm

€ 11.000, € 11.000, pm pm € .800,

€ 2.700,

€ 2. 00,

18/26

Warmtenet Schalkwijk Business case: berekening v16.1

230629 – conditioneel investeringsbesluit warmtenet Schalkwijk

19/26

Warmtenet Schalkwijk

Bijlage E: concept overeenkomsten / termsheets incl. demarcatie HWN en Equans Demarcatie HWN en Equans:

Bron Productie units warmtepompen/wko/ regeneratie (bv teo) Productie gebouw Netwerk Inpandig Afleversets en afleverstations incl warmtemeters Binnen installatie Piek en Back up

Ontwerp

Realisatie

Eigendom en financiering

EQ iom HWN EQ iom HWN

EQ iom HWN EQ iom HWN

HWN HWN

Beheer, onderhoud en exploitatie EQ EQ

HWN iom EQ HWN iom EQ HWN iom EQ EQ iom HWN

HWN HWN HWN iom EQ EQ iom HWN

HWN HWN HWN HWN

HWN HWN HWN EQ

Woco EQ

woco EQ

woco EQ

woco EQ

Overeenkomsten -

Bijlage E1: ExploitatieovereenkomstV3 met bijlagen (zie gezamenlijke projectfolder) Bijlage E2: Leveringsovereenkomst collectieve aansluitingen (zie gezamenlijke projectfolder) Bijlage E3: Leveringsovereenkomst individuele aansluitingen (zie gezamenlijke projectfolder) Bijlage E4: Aansluitovereenkomst (zie gezamenlijke projectfolder) Bijlage E5: Transportovereenkomst d.d. 20210806 (zie gezamenlijke projectfolder)

230629 – conditioneel investeringsbesluit warmtenet Schalkwijk

20/26

Warmtenet Schalkwijk Bijlage F - Risico-inventarisatie en maatregelen (op hoofdlijnen)

230629 – conditioneel investeringsbesluit warmtenet Schalkwijk

21/26

Warmtenet Schalkwijk

230629 – conditioneel investeringsbesluit warmtenet Schalkwijk

22/26

Warmtenet Schalkwijk

230629 – conditioneel investeringsbesluit warmtenet Schalkwijk

23/26

Warmtenet Schalkwijk Bijlage G – planning

lo aal proces (decentrale) warmtenet chal wij metvervolgplanning (juni 2023) erij ings onder zoe

pstellen oorlopig ntwerp 1 e cluster(s)

anvullend onderzoe naar voorwaarden

nterne esluit vorming

pstellen e ni ef ntwerp 1 e cluster(s)

inale ondi es: en instemming

ondi oneel inves terings es l ui t

es tuurl i j e a fs pra en

mrt 2022

,

anvullende

(i ncl .

a fs pra en

jul i2022

juni2023

fe r. 202

)

ete ende (i ncl . )

dec. 202 ( )

Mijlpalen uit de WIS aanvraag:

230629 – conditioneel investeringsbesluit warmtenet Schalkwijk

24/26

Warmtenet Schalkwijk

BIJLAGE H Datum

: 19 juni 2023

Aan

: Bestuurlijk Overleg Warmteoplossing Schalkwijk

Betreft : Afspraken risicodeling ontwikkelkosten (conditioneel investeringsbesluit 23 juni 2023) Kosten vervolgfasen en delen in het ontwikkelrisico In het vervolg van het proces zullen kosten gemaakt moeten worden. Als partijen er voor kiezen het proces te laten begeleiden door een procesmanager dan vraagt dat bijvoorbeeld om afspraken over het delen van de kosten voor de inzet van die procesmanager. Daarnaast gaan Firan en EQUANS ontwerp- en ontwikkelkosten maken voor het opstellen van een Definitief Ontwerp van de warmte-infrastructuur in Schalkwijk. Deze ontwikkelkosten (waaronder de kosten voor het Voorlopig en het Definitief Ontwerp) komen, wanneer het project zoals beoogd wordt gerealiseerd, ten laste van de exploitatie. Alleen in het geval het project alsnog niet doorgaat, dienen partijen een oplossing te vinden voor deze kosten. De corporaties hebben steeds aangegeven niet mee te willen dragen in het ontwikkelrisico. Firan, EQUANS en wellicht ook de gemeente (als deelnemer in HWN) dienen zich uit te spreken over deze insteek van de corporaties: zijn zij bereid het ontwikkelrisico geheel zelf te dragen en zo niet, wat betekent dit dan voor het project.

Een aantal noties daarbij: - De corporaties maken nu ook al veel kosten voor onderzoek e.d.; - De corporaties zijn niet verantwoordelijk voor het aardgasvrij maken van hun woningen, wel voor de ‘la elverlaging’: aardgasvrij ma en is een maatschappelij e opgave; et zou niet zo moeten zijn dat één of meer corporaties ‘zomaar’ uit het proces unnen stappen, waardoor het project implodeert en Firan en EQUANS met kosten blijven zitten die ze moeten afschrijven; elen in het risico voor de ontwi el osten geeft ‘su stantie’ aan het commitment van de corporaties, niet alleen in woorden; - Het ontwikkelen en realiseren van warmte-infrastructuur betreft een complex en innovatief traject, waarmee nog relatief weinig ervaring is. Het is geen doorsnee project waarbij het ontwikkelrisico bij de ontwikkelende partij gelegd kan worden (bv. een bouwproject). Daarnaast hebben alle betrokken partijen een belang bij het slagen van het project. Het is niet onlogisch dan ook samen enig risico te dragen en dit risico te verdelen; - Mogelijk kan de gemeente, want daar ligt de maatschappelijke opgave, een wat groter deel van het ontwikkelrisico op zich nemen. - De komende periode worden onder meer de volgende kosten gemaakt: o lgemene osten, procesmanagement: 1 dag per wee , ca. € 30.000 per half jaar; o Algemene kosten, overige: PM; o rojectoverstijgende ontwi el osten N ( iran): € 0, mln. excl.

BTW o rojectoverstijgende ontwi el osten QU N : € 0, mln. excl. n totaal unnen deze ontwi el osten oplopen tot ca. € 0,9 à € 1,0 mln. excl. NB. De voorbereidingskosten tot juli 2022, de historische kosten, lagen in de orde van ijna € 1 mln. excl. BTW (ca. € 0,6 mln. in 5 jaar tlv iran en ca. € 0,3 mln. in 2 jaar tlv QU N ).

230629 – conditioneel investeringsbesluit warmtenet Schalkwijk

25/26

Warmtenet Schalkwijk In het Bestuurlijk Overleg d.d. 6 juli 2022 zijn partijen het volgende overeengekomen, wat vervolgens, onder andere na het uitreden van Pré Wonen, is aangescherpt als onderdeel van het te nemen Conditioneel investeringsbesluit (CIB) d.d. 23 juni 2023: 1.

ver de reeds gemaa te osten, de zogenaamde ‘historische osten’, ma en de zes samenwer ende partijen (dus incl. Pré Wonen) geen aanvullende afspraken: ieder draagt deze kosten zelf tenzij individuele partijen daar onderling aanvullende afspraken over maken;

2. Indien een partij in de periode van het voortgangsbesluit tot het definitieve investeringsbesluit besluit de samenwerking eenzijdig te staken en uit het project stapt dan betaalt deze partij een compensatievergoeding aan het project ter grootte van € 250.000,-. Dit bedrag wordt verdeeld onder Firan en EQUANS, met oog op de door hen geleden schade en op basis van de verhouding in de door hen gemaakte kosten; 3. Indien in de periode van het voortgangsbesluit tot het definitieve investeringsbesluit het project onverhoopt gestaakt moet worden, bv. omdat blijkt dat het (financieel) niet haalbaar is, delen de partijen de door Firan en EQUANS gemaakte kosten tot aan dat investeringsbesluit gelijkelijk, waarbij de totale osten niet meer zullen edragen dan € 0.000,- excl. BTW. -

et edrag van € 0.000,- excl. BTW is het bedrag dat Firan en EQUANS aan ontwikkelkosten ramen; Ontwikkelkosten na het te nemen definitieve investeringsbesluit vallen buiten de afspraak en zijn daarmee voor risico van Firan en EQUANS; Mocht het project voor de realisatie gestaakt worden dan draagt ieder 1/5e deel van de gemaakte kosten (maximaal 1/5e van € 0.000,-); Re envoor eeld: tel dat op het moment dat het project gestaa t moet worden € 600.000,- excl. BTW is uitgegeven door Firan en EQUANS. Dan delen alle partijen de kosten tot het overeengekomen maximum van € 0.000,-: eenieder betaalt 1/5e deel van de gemaakte kosten en vergoeden deze aan Firan en QU N . iran en QU N ontvangen dan samen € 26 .000,-.

4. Firan en EQUANS leveren voorafgaand aan de start van de ontwerpwerkzaamheden, doch uiterlijk voor september 2023, een offerte met begroting aan als onderbouwing van de te maken ontwikkelkosten tot aan het definitieve investeringsbesluit. 5. In het kader van de bewaking en beheersing rapporteren Firan als EQUANS maandelijks over de besteding van de ontwikkelkosten. 6. Algemene, partij-overstijgende kosten: indien het onderzoek dan wel het advies van belang is voor alle partijen binnen de samenwerking, dan worden die kosten gezamenlijk gedragen. Dat wil zeggen dat, op basis van een daartoe, door alle partijen gezamenlijke genomen, strekkend besluit, elke partij 1/5 deel van de volgende kosten draagt: - Procesmanagement; - Advies over samenwerking en te sluiten overeenkomsten; - Externe ondersteuning omgevingsmanagement en communicatie; - Extern inhoudelijk, technisch advies; - Etc. #

230629 – conditioneel investeringsbesluit warmtenet Schalkwijk

26/26