20230710251 5 Bijlage 4: SP stedebouwkundig Plan

PRINCIPEPROFIEL NATUURLIJKE OEVER

40

STEDENBOUWKUNDIG PLAN

CENTRUM SCHALKWIJK, fase 2

Westflank - Stadsstraat Europaweg De Europaweg wordt in de toekomst omgevormd tot een Stadsstraat die strekt vanaf The HUB bij de Spaarne tot aan Centrum Schalkwijk. De exacte profilering hiervan wordt nog onderzocht, maar het staat vast dat er een fietspad en trottoir langs de gevels van de bouwblokken komt te liggen. Kenmerkend voor de Stadsstraat is het gevelvlak dat in lijn ligt met de as van de weg en adressen bevat voor de woningen. De bouwblokken staan op de vloer van Centrum Schalkwijk, waardoor het trottoir aan de Stadsstraat nog onderdeel is van het centrum. Het groen en de overige onderdelen van het profiel volgen de structuur en kenmerken van de Stadsstraat. In de openingen van de gevelwand laat de inrichting van de aanloopstraten de kenmerkende groene inrichting van Centrum Schalkwijk zien als een uitnodigend gebaar. Toren H vormt een uitzondering aan de Stadsstraat doordat die zich als markant eindpunt losmaakt uit de rooilijn en het entreeplein aankondigt.

< indicatief profiel en groenstructuur van Europaweg < trottoir vloer van > > Schalkwijk Centrum

PRINCIPEPROFIEL AANSLUITING STADSSTRAAT EUROPAWEG

41

42

STEDENBOUWKUNDIG PLAN

In de visie wordt er ook uitgegaan van de bestaande kwaliteiten van het gebied. De ligging aan de groene en blauwe structuren van Schalkwijk wordt benut als kwaliteit in het plan. Het herstellen en versterken van deze structuur wordt gedaan door het groen het gebied in te trekken, waardoor de ecologische verbinding hersteld wordt. Het groen wordt daarnaast ook bruikbaar ingericht waardoor het water beter beleefbaar wordt. Door de hoge mate van vergroening en een biodiverse en inheemse soortenkeuze ontstaat een openbare ruimte die interessant is voor zowel mensen als vogels, bijen en vlinders. Het centrum wordt door de ontwikkelingen kwantitatief en kwalitatief groener en maakt de stad ecologisch interessant. De vergroening zorgt er tevens voor dat het centrum beter bestand is tegen wateroverlast en hittestress. De groene zones aan de randen van

Naast de groene structuren aan de oost- en zuidzijde van het gebied vormen bestaande bomen een aandachtspunt in het stedenbouwkundig plan. Waar mogelijk worden deze behouden en ingepast in het plan waar ze de basis vormen voor de te vormen ruimtes en plekken. Daarnaast worden enkele bomen verplant. Het bijkomende voordeel hiervan is dat er meteen na aanleg al enkele volwassen bomen in het plan te vinden zijn. Naast het zoveel mogelijk behouden van bomen worden er ook veel nieuwe bomen geplant die gaan zorgen voor de sterke identiteit van het gebied. Door van het centrum een voetgangersgebied te maken wordt de focus van de auto verlegd naar de voetganger en fietser en nodigt de openbare ruimte uit tot gebruik, verblijf en ontmoeting. De fietser is te gast in het voetgangersgebied en de routes door het gebied zijn geen hoofdroutes. Daardoor kan de diversiteit aan ruimtes sterk worden vergroend en wordt er ingezet op een centrum met een hoge verblijfskwaliteit waar leefbaarheid, sociale samenhang en toegankelijkheid van belang zijn.

BIOSCOOP

CALIFORNIËBLOK

O.2 G

FOODHAL

H

CALIFORNIËBRUG

F E

D

COSTA DEL SOL

COSTA BRAVABRUG

Het uitgangspunt voor Fase 2 vormt de visie voor de openbare ruimte van het hele centrum, zoals eerder toegelicht in dit boekwerk. De eerste fase van deze visie is nu aangelegd rondom het Floridablok, bestaande uit de nieuwe winkelstraat, het Californiëplein en de groene wandelkade aan de oostzijde. De materialisering en beplantingssfeer volgens het beeldmerk ‘Groen op Rood’ wordt in Fase II opgepakt en verder uitgerold naar het zuiden en westen. De nieuwe openbare ruimte wordt voortgezet vanaf het marktplein, waarbij de west- en zuidwand van het plein worden afgemaakt. Met een nieuwe straat wordt het plein verbonden naar de westzijde van het gebied. Daarnaast wordt aangeloten op het bestaande winkelcentrum bij de Rivièradreef. De bebouwing die nu gerealiseerd wordt, vormt in latere fasen de rooilijn voor de hoofdwinkelstraat van het centrum. Daarnaast betrekt de nieuw ingerichte openbare ruimte van de Costa del Sol de bestaande woontoren bij het centrum en worden verbindingen gelegd naar de omliggende wijken.

Centrum Schalkwijk worden niet alleen beter zichtbaar gemaakt, maar ook bruikbaar door er verblijfsplekken in te richten. Zo krijgt de kade aan de oostkant van het gebied een sterke verblijfsfunctie aan het water, en worden ecologische waarde en gebruik hier verenigd.

EUROPAWEG

Fase 2 van het masterplan is de gehele zuidrand van Centrum Schalkwijk en wordt gevormd door meerdere losse ontwikkelingen. In de openbare ruimte wordt de samenhang gezocht tussen de bebouwing van deze fase maar ook met bestaande bebouwing en die van toekomstige ontwikkelingen. Een herkenbare, samenhangende en hoogwaardig ingerichte openbare ruimte vormt een belangrijke identiteitsdrager voor het nieuwe centrum. Fase II raakt aan drie zijden de randen van het centrum en vormt hiermee een belangrijke schakel in het maken van de identiteit van Centrum Schalkwijk. Het centrum krijgt door het realiseren van Fase II een gezicht aan de zuidkant naar het groen en manifesteert zich voor het eerst aan de toekomstige Stadsstraat Europaweg.

OVERDEKT WINKELCENTRUM

43

BRIANDLAAN

3.2 OMGEVINGSKAART CENTRUM SCHALKWIJK, FASE 2

CASA BLANCASTRAAT

CENTRUM SCHALKWIJK, fase 2

C

B

A

KAART OPENBARE RUIMTE FASE 2 AANGEHAAKT AAN OMGEVING

44

STEDENBOUWKUNDIG PLAN

OVERDEKT WINKELCENTRUM

BIOSCOOP

3.3.1 MAAIVELDINRICHTING

Verder naar het westen vormt het entreeplein (3) aan de Europaweg de aanlanding voor de omringende wijken naar het gebied. In tegenstelling tot het marktplein waar verharding de basis vormt om ruimte te geven voor evementen, wordt hier ingezet op een groen verblijfskarakter. Met een betonnen zitrand wordt het groene plein als een element op het tapijt van Centrum Schalkwijk gelegd. Rondom het herkenbare paviljoen met kerkspits, komen grote groenvakken met bloeiende vaste planten en heesters. Tussen deze groene lobben zijn de logische routes vrijgehouden vanuit de omringende wijken naar het winkelcentrum, waardoor er op een ontspannen manier enkele zit en speelplekken ontstaan. In de groene vlakken zijn de bestaande bomen van het plein ingepast samen met veel nieuwe bomen. Het bestaande carré van lindes rondom het paviljoen wordt uitgebreid met Gleditsia’s, waardoor een mooi bomenpleintje ontstaat, waar oud en nieuw met elkaar verweven wordt. Door naast het plein verschillende routes vrij te houden, wordt het nieuwe stedenbouwkundig weefsel aan de omgeving verbonden. De randen rondom de groenvakken zijn verhoogd tot zitrand wat het plein tot een heerlijke plek maakt om af te spreken tussen de bloeiende beplanting. Aan de noordzijde van het plein is ruimte voor terrassen aan de gevel van de nieuwe toren. De plinten van de aanliggende gebouwen sluiten aan

Naast Toren H ligt een verbindingsplein (4) dat een belangrijke schakel vormt in de openbare ruimte en verschillende routes met elkaar verknoopt. Van noord naar zuid richting het bestaande winkelcentrum en tussen het entree- en marktplein van oost naar west. De inrichting is verwant aan het entreeplein en begeleidt met verhoogde groenvakken de routing. Aan de zuidzijde van het plan vormt de Costa del Sol (5) de ontsluitingsstraat van het gebied. Dit is een van de belangrijkste functionele routes van en naar het centrum. De Costa del Sol (CdS) ontsluit o.a. twee parkeergarages, is een route voor nood- en hulpdiensten, personenvervoer, afvalinzameling en bezorgdiensten. Daarnaast ligt er een flinke opgave om de benodigde voorzieningen zoals fiets parkeren voor bezoekers en afvalinzameling in te passen. Aangezien hier een centrumgebied wordt gemaakt en een hoge bebouwingsdichtheid wordt gerealiseerd, is de druk op het openbaar gebied van al deze functionele aspecten hoog. Ondanks dit feit is het streven een kwalitatieve inrichting te realiseren, waarbij er 'voldoende' verharding wordt gerealiseerd maar geen overmaat. Ondanks dat aan deze weg de aansluitingen van de parkeergarages zitten, voelt het zo aan dat de auto te gast naast de fietser.

Ten opzichte van de huidige situatie wordt het profiel flink versmald en met bomenrijen en hagen aan weerszijden van de weg wordt het een groene ontsluiting van de wijk. Van west naar oost verkleurt de CdS langzaam naar een groene woonstraat. Vanaf het moment dat men vanaf de rotonde het gebied betreedt, voel je dat je in Centrum Schalkwijk bent. De CdS vormt de overgangsruimte waarin meerdere in het centrum aanwezige sferen bij elkaar komen. De ruimte heeft een sterk samenhangend doorgaand karakter over de gehele lengte tussen de kade en rotonde en vormt hiermee een belangrijke langzaamverkeerroute om vanuit Europawijk en Molenwijk het centrum in te komen, naar de wandelkade, naar het marktplein en de voorzieningen en woningen. Vanaf het zuiden kruist de langzaamverkeersroute de CdS, die door de nieuwe aanloopstraat tussen blok E en F richting het marktplein en de winkels loopt. Tussen de vijf woongebouwen aan de Costa del Sol wordt er aan weerszijden van het profiel gewoond. In het centrum wordt

hiermee een nieuwe sfeer van wonen voor het eerst aan het maaiveld geïntroduceerd. Als woonstraat krijgt dit gebied een hogere mate van vergroening dan de publieke winkelstraten. De mix van hagen en bloeiende bomen wordt uitgebreid met vaste planten en heesters om de wisseling van sfeer nog meer te duiden. Aan de gebouwen wordt een bufferzone met vaste planten en heesters gemaakt die de overgang van privé naar openbaar markeert en zorgt voor afstand tussen de publieke wandelroute en de woningen. Hierin worden ook privé buitenruimtes opgenomen ter plekke van de maisonnettes in blok D en E. Aan de zuidzijde wordt tussen de torens de groene zoom (7) het gebied ingetrokken. Hiermee staan de torens A,B en C in de groene zone, maar met hun entrees tevens aan de vloer van Centrum Schalkwijk. De verschillende entrees naar de torens zijn goed en representatief, toegankelijk, overzichtelijk en sociaal veilig ingericht. De groene ruimtes tussen de torens presenteren zich aan de Costa del Sol, zijn publiek en hebben een uitnodigend karakter. Deze openbare plekken en zijn toegankelijk, overzichtelijk en sociaal veilig ingericht en hebben voldoende verblijfskwaliteit. De beplanting van de oevers is landschappelijk en inheems en sluit aan bij de bestaande ecologische structuur.

Soorten zoals elzen, wilgen en berken staan in de volle grond in het kruidenrijke gras, waar routes en gebruiksplekken uit zijn gemaaid en waar bijvoorbeeld ruimte is om te spelen. Staptenen en speelbomen vormen een uitdagende speelplek voor kinderen in het groen. Via een route van betonstroken is het water te bereiken, waar bewoners op een vlonder op het zuiden van de zon kunnen genieten. Deze groene kamers zijn openbaar toegankelijk en vormen een prettige informele verblijfsplek waar het nabije water en groen beleefbaar wordt gemaakt. Via een brede trap sluit het middengebied aan op de kade (8) aan de oostzijde van het gebied. Deze publieke kade is onderdeel van het verblijfsgebied van Schalkstad en krijgt ook de vloer van gebakken klinkers met over de volledige lengte een zitrand aan het water. Vanaf de groene verbindingsas van de Costa del Sol kan een rondje centurm worden gelopen via deze publieke verblijfsplek aan het water. Deze route sluit aan op het marktplein en wordt vervolgd naar het noorden. Bloeiende vaste planten met heesters in de beplantingssfeer van de Europavaart verkleuren naar de aanliggende functie. Een nadere detaillering en uitwerking gaat in samenspraak tussen de ontwikkeling en de Gemeente.

O.2

CALIFORNIËBLOK

G

FOODHAL

4

H

2

1

F 6

E

D 9

3

8

5

COSTA BRAVABRUG

Via de oost-west straat (2) wordt het marktplein verbonden naar het westen, waar de bibliotheek over twee verdiepingen de zuidzijde van het straatbeeld vormt. Aan de noordzijde zorgt een overstek van 2m samen met de bomen voor schaal en maat in de straat, De bomenrij wordt asymmetrisch in het profiel geplaatst in een rij haagblokken. Tussen de hagen is ruimte vrijgelaten voor het parkeren van de fiets. Deze aanloopstraat wordt ingericht met de haagblokken en bomen volgens het BKP.

in functie op deze kwaliteit. Met name horeca zal door de gunstige ligging van dit plein bijdragen aan de verlevendiging van dit gebied.

EUROPAWEG

Het marktplein (1) wordt door de bebouwing van Fase I slechts aan een zijde begrensd en met de ontwikkeling van dit stedenbouwkundig plan worden de andere wanden van het plein gevormd. Met dubbel hoge arcades presenteren de gebouwen zich aan het plein rondom de te bouwen markthal. Onder de bomen wordt de weekmarkt gehouden en het plein biedt de ruimte voor het organiseren van evenementen en activiteiten. Het ontspannen ingerichte plein nodigt uit tot ontmoeten, verblijven en is de huiskamer van Schalkstad. Aan de oostzijde geeft het plein een gezicht aan het centrum. Aan de zuidkant worden enkele haagblokken toegevoegd aan het bestaande ontwerp, waar het meubilair ten behoeve van Fase 2 tussen wordt geplaatst. Met het realiseren van Fase 2 wordt een belangrijke openbare verblijfsplek voltooid.

45

BRIANDLAAN

3.3 ONTWERP / FUNCTIONEREN OPENBARE RUIMTE

CASA BLANCASTRAAT

CENTRUM SCHALKWIJK, fase 2

C

7

B

A

MAAIVELDINRICHTING FASE 2

46

STEDENBOUWKUNDIG PLAN

CENTRUM SCHALKWIJK, fase 2

47

3.3.2 GROENPARAGRAAF Groenkwaliteit en ecologie Door de realisatie van het SP van Fase 2 wordt het groenbeeld van Centrum Schalkwijk sterk verbeterd. Ondanks dat het gebied wordt omgevormd tot een hoogstedelijk centrum is er ruimte voor een sterkere vergroening van het gebied. Zowel kwantitatief als kwalitatief wordt het groen in de wijk verbeterd binnen het beeldmerk ‘Groen op Rood’. Stedelijk of cultuurlijk groen wordt op de herkenbare rode vloer van gebakken klinkers gelegd. Het groen kenmerkt zich door een mix van bloeiende bomen in losse hagen. Bloei en biodiversiteit vormen de leidraad in de beplantingskeuze, dat afhankelijk van het type openbare ruimte een invulling krijgt passend bij de functie. In de bestaande situatie is ca. 2090m2 aan groenoppervlak te vinden binnen de grenzen van Fase 2. Dit is met name te vinden aan de randen ter plaatse van de oevers aan de oost en zuidzijde van het gebied. Daarnaast zijn slechts enkele boomspiegels onverhard. In de nieuwe situatie zal ca. 4655m2 groenoppervlak worden aangelegd, een toename van ca. 2565m2. Dit is exclusief de groene daken van de bebouwing en ca. 500m2 halfverharding op het entreeplein. In het ontwerp van de openbare ruimte is steeds gezocht naar een hoge mate van vergroening.

In deze zoektocht is een balans gekozen tussen benodigde verharding ten behoeve van het goed functioneren van een hoogstedelijk gebied en vergroenen van de openbare ruimte. Het groen komt in de nieuwe stedenbouwkundige structuur sterk naar voren en is zichtbaar en beleefbaar in het gebied. Doordat het groen in de nieuwe situatie niet slechts aan de randen van het gebied ligt, maar door het hele centrum, draagt het groen bij aan het waterbergend vermogen van de openbare ruimte. Daarnaast wordt door de sloop van de bowlingbaan en de aanleg van de kade als de oevers aan de zuidkant de ecologische zone versterkt. De groene zoom loopt nu weer door en is goed verbonden met de Amerikavaart. Beeldmerk Groen-op-Rood Naast de kwantitatieve verhoging wordt ook voor een kwalitatief beter groen gezorgd. Het huidige groen is ecologisch niet heel interessant, dit bestaat voornamelijk uit gemaaid gras met daarop bomen. Binnen het beeldmerk 'Groen op Rood', dat in Fase 1 is ingezet, wordt er gezorgd voor een verhoging van de ecologische waarde van het groen. Naast de mix aan bloeiende bomen wordt in de onderbeplanting voor diversiteit gezorgd. Zo worden in de aanloopstraten los gesnoeide haagblokken van verschillende soorten geplant.

Er zijn vier soorten die in het plan terugkomen, waarvan drie wintergroen, waardoor het beeld van het centrum in alle seizoenen vriendelijk oogt: bolklimop, struikkamperfoelie,

hulst en wilde kardinaalsmuts. In deze gekozen diversiteit zit zowel bloei als vruchten op verschillende momenten in het jaar en zo dragen ook de hagen bij aan de biodiversiteit. Naast de publieke winkelstraten van het centrum, wordt het oostelijke deel van de Costa del Sol als woonstraat gekenmerkt. Daar wordt het palet aan beplanting uitgebreid met bloeiende vaste planten en heesters. Hiermee wordt in de woonsfeer een hogere mate van vergroening bereikt door ook tussen de hagen vakken met vaste planten te leggen. Dit resulteert ook in groene margestroken aan de gevel, waar tevens privé-buitenruimtes kunnen worden gerealiseerd. Ook op het enteeplein wordt met vaste planten en heesters het beeld sterk vergroend. De vakken worden aangeplant met een mix van soorten, met een verschillende bloeiperiode, bloeiwijze en -kleur. De beplanting is aantrekkelijk voor verschillende soorten vlinders en hommels en draagt bij aan de biodiversiteit. Ook de randen van het gebied vormen een verbijzondering op het palet en krijgen een meer natuurlijke inrichting passend bij de aanliggende groenstructuur. Hier wordt met inheemse soorten aangesloten op de ecologische structuur. Dit is zowel aan de oostals de zuidzijde van Fase II het geval. Aan de zuidzijde wordt tussen de torens A,B en C de groene zoom het gebied ingetrokken.

Hiermee staan deze gebouwen in de groene zone, maar met hun entrees op de vloer van Centrum Schalkwijk. De beplanting is landschappelijk en sluit aan bij de soorten in de groene zoom. Hiermee wordt de ecologische verbinding van de groen-blauwe structuur van Schalkwijk hersteld. In de basis wordt de natuurlijke oever kruidenrijk grasland, waar de routes en gebruiksplekken worden uitgemaaid. Alle soorten zijn zoveel mogelijk inheems gekozen om aan te sluiten bij de ecologische structuur. Er wordt een informele route naar het water gelegd samen met zitmeubilair. Tussen toren A en B wordt een vlonder aan het water gelegd, waar bewoners kunnen gaan zitten. Ook is er ruimte voor natuurlijk spelen in deze zone. Met stapstenen en speelbomen is dit een uitdagende plek in het groen. Hiermee worden de groene ruimtes tussen de torens ook geactiveerd en is het niet slechts zichtgroen. Aan de oostzijde van het gebied wordt de kade doorgezet die in Fase I van Schalkstad naast het Californieblok en het Marktplein is aangelegd. Deze route krijgt een vervolg die stolt tegen toren A, waar een brede uitnodigende luie trap de route naar de

Costa del Sol afbuigt. De beplantingsmix aan de kade sluit aan bij de Amerikavaart, zoals beschreven in de visie. Van noord tot zuid krijgt dit lint wel verschillende accenten afhankelijk van de aanliggende functie.Met plukken bloeiende vaste planten in een bodembedekker en grote bomen ontstaat een prettig klimaat om te verblijven aan het water. Bij de brug tussen het Roosje Vosplantsoen en de Costa del Sol wordt een faunapassage opgenomen. Bomen In het plangebied staan 51 bestaande bomen, waarvan er 19 als gemeentelijk waardevol worden aangemerkt, dat wil zegggen dat deze bomen ouder dan 50 jaar zijn. Van deze waardevolle bomen worden er 8 gehandhaafd op het Rivieraplein: de lindes die rondom het paviljoen staan. De andere 43 bomen in het plan zijn niet duurzaam op hun de huidige locatie te handhaven door de geplande bebouwing of infrastructuur zoals volgt uit het SPvE. Voor al deze bomen is de afweging gemaakt of behoud of verplant een optie is. 8 van deze bomen zijn mogelijk te verplanten en in te passen in het nieuwe groenplan. Dit betreffen relatief jonge bomen die recent zijn aangeplant en daardoor nog goed verplantbaar zijn. In de huidige situatie zijn twee soorten overwegend aanwezig: de iep en es. Het huidige assortiment is dus weinig divers en daarmee ook gevoeliger voor ziekten. Zo is in de meeste essen aan de Amerikavaart essentaksterfte aangetroffen.

BESTAAND GROEN: CA. 2090 M2

BESTAANDE BOMEN BEHOUD, VERPLANTEN EN KAP

INDICATIEVE LOCATIE NIEUW GROEN OPPERVLAK: CA. 4650 M2 VASTE PLANTEN, HAGEN EN HEESTERS

BEHOUDEN: 8 STUKS, VERPLANT: 8 STUKS, NIEUW: 120 STUKS

In het nieuwe beeld van bloeiende bomen is gekozen voor een divers palet met een soortenrijkheid dat op verschillende momenten in het jaar bloeit. Hierin zijn de Zoete Kers en Valse Christusdoorn de twee hoofdsoorten die de basis vormen. Het bomenassortiment wordt daarnaast uitgebreid met soorten die varieren in bloei, vruchten en herfstkleur. In het sortiment zitten verschillende maten en groeivormen zodat de maat boom afgestemd kan worden op de beschikbare ruimte. Hiermee ontstaat een palet dat kenmerkend wordt voor Centrum Schalkwijk. Er worden dus 8 bomen behouden, 35 bomen gekapt, 8 verplant en ca. 120 nieuwe bomen aangeplant. Van de 35 te kappen bomen zjin er 11 als waardevol aangemerkt. Door de nieuwe soortenkeuze binnen het beeldmerk wordt de groenkwaliteit verhoogd. Enerzijds voor het beeld, anderzijds voor de ecologische waarde en vergroting van de biodiversiteit.

48

STEDENBOUWKUNDIG PLAN

CENTRUM SCHALKWIJK, fase 2

49

3.3.3 RUIMTES EN PLEKKEN Openbare en collectieve buitenruimtes In de openbare ruimte komen verschillende typen verblijfsplekken van publiek en voor de wijk, semi-publiek, en semi-privé. Deze gradatie in openbaarheid zorgt ervoor dat zowel bezoekers van het centrum uit de omliggende wijken als de nieuwe bewoners van de wijk een plek hebben. Op het marktplein van Fase 1 is ruimte gereserveerd voor terrassen bij de aanliggende horeca, maar zijn ook wijktafels geplaatst. Het plein vormt een publieke plek waar rondom de markthal veel levendigheid ontstaat op de terrassen. Daarnaast is er plaats voor evementen. De kade aan de Amerikavaart sluit hierop aan en is onderdeel van een rondje Centrum Schalkwijk. Een lange zitrand over de volle lengte van de kade en een buurttafel ter plaatse van het plein maken dit tot een prettige verbllijfsplek. In Fase 2 wordt deze kade doorgezet naar het zuiden tot aan toren A. Met een luie trap legt het de verbinding naar de groene recreatieve route van de Costa del Sol.

H

Op het entreeplein is rondom het paviljoen een groene verblijfsruimte ontstaan. Met enkele informele zitjes en speelelementen is ook dit een publieke plek in wijk. Hier is door de vergroening een ander type plek dat zich presenteerd als entree van de wijk. Hier spreekt men bijvoorbeeld af met iemand om het centrum in te gaan. Daarnaast zijn er tussen de torens A,B en C twee openbare plekken te vinden in het groen. Deze zijn openbaar en publiek toegankelijk, maar zullen vooral worden gebruikt door de bewoners van de aanliggende torens. Door de vele woningen die op deze ruimte uitkijken is er sociale controle en zal dit als een collectieve plek voelen voor bewoners. In het gehele plan wordt rekening gehouden met de sociale veiligheid door beplanting zo te positioneren dat er zichtlijnen open blijven. Aan de zuidkant van blok D en E zitten in de groene margestrook enkele privé buitenruimtes.

G

O.2

F E

D

Grens uitgeefbaar gebied Privé buitenruimte Collectieve buitenruimte (publiek toegankelijk) Publieke verblijfsplek

C

B

A

Groene publlieke verblijfsplek Afsluitbare semi-publieke daktuin

RUIMTES EN PLEKKEN - OPENBARE EN COLLECTIEVE BUITENRUIMTES

50

STEDENBOUWKUNDIG PLAN

CENTRUM SCHALKWIJK, fase 2

51

3.3.4 RUIMTES EN PLEKKEN Overgangen privé - openbaar Aan het marktplein krijgen Blok D, E, F en G een arcade. Aan de zuidzijde van blok G en O.2 vormt een overkraging de overgang. De delen onder de arcade zijn privé-eigendom maar zullen openbaar toegankelijk zijn. De passage tussen blok D en E zal overdag publiek toegankelijk zijn, maar in de avonduren worden afgesloten. Verder zijn in het plan op verschillende plekken de entrees terugspringend als overgang.

G

O.2 H

F E

D

Grens uitgeefbaar gebied Arcade Overkraging Afsluitbare onderdoorgang/entree

C

B

A

Entrees

RUIMTES EN PLEKKEN - OVERGANGEN PRIVÉ OPENBAAR

52

STEDENBOUWKUNDIG PLAN

CENTRUM SCHALKWIJK, fase 2

53

3.3.5 SOCIALE VEILIGHEID Sociale veiligheid In het gebied is er aandacht voor de sociale veiligheid zowel overdag als in de avonduren. Om overlast te voorkomen worden zichtlijnen open gehouden waardoor sociale controle vanuit openbaar gebied en de aanliggende woningen mogelijk is. In de programmering van de woningen is er vanuit alle zijden van de bebouwing zicht op de openbare ruimte. De daktuin van Blok F en de onderdoorgang tussen blok D en E zijn afsluitbaar in de avonduren vanwege de sociale veiligeheid om inbraak en overlast door hangplekken te voorkomen. Het beheer hiervan ligt bij de gebouweigenaar.

G

O.2

De openbare ruimte wordt goed verlicht waardoor ook in de avonduren een sociale veiligheid wordt bereikt.

H

F E

D

Lichtmast paaltop 4m Lichtmast met spots pleinen 9m Lichtmast met spots Fase 1 Afsluitbaar gebied

C

B

A

Zicht vanuit woningen op openbare ruimte Zichtlijnen in openbare ruimte

SOCIALE VEILIGHEID - PRINCIPE VERLICHTINGSPLAN

54

STEDENBOUWKUNDIG PLAN

CENTRUM SCHALKWIJK, fase 2

55

3.4 MOBILITEIT OP GEBIEDSNIVEAU Transformatie naar voetgangersgebied Centrum Schalkwijk wordt getransformeerd van een overdekt winkelcentrum gericht op de auto naar een centrum ingericht voor de voetganger als hoofdgebruiker. Deze transformatie past binnen het mobiliteitsbeleid van de gemeente Haarlem, waarbij het gebruik van de auto wordt teruggedrongen en de voetganger en fietser ruim baan krijgen. In fase 1 is het eerste stuk van de openbare ruimte al ingericht als voetgangersgebied, waarbij de fietser te gast is in het gebied. De mix aan functies in het centrum van winkels met bijbehorende logistiek tot woningen met hun eigen ritme aan vervoersbewegingen, levert een complexe puzzel op om dit vorm te geven als voetgangersgebied. In dit hoofdstuk wordt de mobiliteit op gebiedsniveau behandeld: hoe de routing verloopt en waar meubilair en opstelplekken zich bevinden in de openbare ruimte. Daarnaast volgt in het hoofdstuk Gebouwen een toelichting op de mobiliteit op gebouwniveau en in de bijlage het mobiliteitsplan voor Fase 2. De verkeersregimes zoals in dit SP opgenomen zijn tijdens verschillende overleggen met de gemeente en verkeerspolitie besproken en zijn gegeven kaders vanuit de gemeente.

G

O.2 H

Route voetgangers Voetgangersgebied

F E

Entree

D

Fietspad Fietsroute in voetgangers gebied Openbare fietsenstalling bezoekers Entree collectieve fietsenberging en/of scootmob. berging Route autoverkeer Route expeditieverkeer

C

B

A

Zoekgebied pickup-point Deze paragraaf geeft een doorkijk op hoofdlijnen van het Mobiliteitsplan, voor specifieke informatie wordt verwezen naar het Mobiliteitsplan, opgenomen als bijlage (8.3) in dit SP

Opstelplek laden en lossen Route calamiteiten

TOTAALKAART STROMEN MOBILITEIT

56

STEDENBOUWKUNDIG PLAN

CENTRUM SCHALKWIJK, fase 2

57

3.4.1 OV 5.2 Bus voor en HOV Aandacht duurzame vormen van mobiliteit

via HOV eenvoudig bereikbaar zijn. Het is dus een aantrekkelijke opstapplaats om naar omliggende steden en gebieden te reizen. De gemeente Haarlem heeft in 2018 onderzoek gedaan naar het autobezit rondom HOV-haltes. Geconcludeerd wordt dat in het centrum van Haarlem en Schalkwijk het autobezit lager ligt bij bewoners die binnen 500 meter van een HOV halte wonen. Centrum Schalkwijk Fase 2 wordt gerealiseerd binnen 500 meter van een HOV halte.

In Voor figuur 5.1 is een kaart van het huidige weergegeven. De figuur laat zien de ontwikkeling van gebied Centrum Schalkwijk fase 2 wordt

datingezet OV-haltesop op loopafstand zijnvormen gelegen. Deze zijn onderdeel een sterk duurzame vanhaltes mobiliteit. Het van gebied wordt

netwerk met deop omgeving. Verspreid rondom winkelcentrum zijn vierisbushaltes ingericht de voetganger en dehetfietser. Daarnaast het gebied gelegen. Deze bushaltes buslijnen zijnopenbaar weergegevenvervoerhaltes. in tabel 5.1. gelegen tussen en meerdere

Bus en HOV

c. Haarlem Andalusiëlaan

richting Beverwijk NS en lijn 4 richting Vogelzang via De Glip

lijn 4 Haarlem Schalkwijk – Haarlem

Trein Het station van Haarlem is ook goed bereikbaar vanuit Centrum Schalkwijk. Met de fiets is de afstand 15 minuten. Ook met de bus ben je in 15 minuten op treinstation Haarlem. Vanuit treinstation Haarlem vertrekken sprinters richting Zandvoort aan Zee, Amsterdam Centraal, Hoorn en Leiden Centraal alsook de intercity naar Amsterdam Centraal en Den Haag Centraal.

4

1

De kaart “bushaltes” laat zien dat OV-haltes op loopafstand zijn centraal treinstation gelegen. Deze haltes zijn onderdeel van een sterk netwerk met lijn 73 richting Uitgeest station en de omgeving. Verspreid rondom het winkelcentrum zijn vier d. Haarlem Briandlaan Schalkwijk centrum en lijn 567 richting 4 bushaltes gelegen. Deze bushaltes en buslijnen zijn weergegeven Haarlem Delftplein en Cruquius paswerk Lijn 300 is onderdeel van hoogwaardig openbaar vervoerverbinding (HOVin de onderstaand tabel.

Vanuit Centrum Schalkwijk wordt knooppunt Haarlem Nieuw-Zuid met de fiets

Tabel Bushaltes rondom Centrum Schalkwijk Lijn5.1: 300 is onderdeel van hoogwaardig openbaar vervoerverbinding Amsterdam is in ontwikkeling. Daarbij wordt ingezet op BRT (bus rapit transit). De

en Amsterdam Centrum via HOV eenvoudig bereikbaar zijn. Het is dus een

verbinding) Zuidtangent Haarlem – Schiphol. De gehele corridor Haarlem –

bushalte

(HOV)

b. Haarlem Schalkwijk Centrum

c. Haarlem Andalusiëlaan

d. Haarlem Briandlaan

lijn 300 en nachtbus 30 richting

Amsterdam Bijlmer Arena Airport en IJmuiden Dennekoplaan

frequentie per

10

lijn 3 richting IJmuiden via station, lijn 73 richting Beverwijk NS en lijn 4 richting Vogelzang via De Glip

lijn 4 Haarlem Schalkwijk – Haarlem centraal treinstation

lijn 73 richting Uitgeest station en

Schalkwijk centrum en lijn 567 richting

BUSHALTES RONDOM CENTRUM SCHALKWIJK Haarlem Delftplein en Cruquius paswerk

Tabel 5.1: Bushaltes rondom Centrum Schalkwijk

haltelijn 4 binnen 10 minuten bereikt, waardoor ook Amsterdam Zuidas, Amsterdam Lelylaan aantrekkelijke opstapplaats om naar omliggende steden en gebieden te reizen.

In figuur 5.2 is het toekomstbeeld voor de corridor Haarlem-Amsterdam anno 2040 jaarlijks rijden.

HOV-haltes.3 Geconcludeerd wordt dat in het centrum van Haarlem en Schalkwijk het autobezit lager ligt bij bewoners die binnen 500 meter van een HOV halte

wonen. Centrum Schalkwijk Fase 2 wordt gerealiseerd binnen 500 meter van een

14HOV halte. Daarom wordt verwacht dat bewoners een lager autobezit zullen

haltelijn 4 | 567

Trein

Het station van Haarlem is ook goed bereikbaar vanuit Centrum Schalkwijk. Met de

fiets is de afstand 15 minuten. Ook met de bus ben je in 15 minuten op treinstation Haarlem. Vanuit treinstation Haarlem vertrekken sprinters richting Zandvoort aan

1

Costa del Sol

De gemeente Haarlem heeft in 2018 onderzoek gedaan naar het autobezit rondom

5.3

4

FASE 2

weergegeven. De figuur laat zien waar verbindingen liggen en hoeveel bussen daar

hebben.

richting per uur

haltelijn 3 | 4 | 73

R-net richting Schiphol (26min) B ijlmer Arena

haltelijn 73/567

Gronin genlaan

a. Haarlem Schalkwijk centrum

lijnen

Mobiliteitsplan Centrum Schalkwijk Fase 2 - 22 augustus 2022

haltelijn 300 | N30

Amerikaweg

Briandlaan

(HOVverbinding) Zuidtangent Haarlem – Schiphol. De gehele bus biedt meer vrijheid dan spoorverbindingen. Daarom wordt voor deze corridor corridor Haarlem –Amsterdam is in ontwikkeling. Daarbij wordt ingezet op de bus als modaliteit. Het verbindt Amsterdam, Haarlem en Schiphol ingezet op BRT (bus rapit transit). De bus biedt meer vrijheid dan metFiguur 5.1:InKaart met elkaar. figuur 5.2bushaltes is de toekomstige situatie van 2040 van het HOV-netwerk BUSHALTES 5.2 Bus en HOV Daarom wordt voor deze corridor ingezet rondom Haarlem te zien. spoorverbindingen. op de bus als modaliteit. Het verbindt Amsterdam, Haarlem en In figuur 5.1 is een kaart van het huidige gebied weergegeven. De figuur laat zien Schiphol met elkaar. dat OV-haltes op loopafstand zijn gelegen. Deze knooppunt haltes zijn onderdeel van een sterk Vanuit Centrum Schalkwijk wordt Haarlem Nieuwnetwerk met dede omgeving. het winkelcentrum vier bushaltes ook Zuid met fiets Verspreid binnen rondom 10 minuten bereikt,zijnwaardoor gelegen. Deze bushaltes buslijnen zijn weergegeven 5.1. Amsterdam Zuidas,enAmsterdam Lelylaan in entabel Amsterdam Centrum

haltelijn 300 | N30

awe g

Centrum

N205

Eu r o p

Dat maakt het gebied ook voor bezoekers en medewerker die verder weg frequentie per wonen toegankelijk. bushalte lijnen richting per uur Door de goede hoogwaardige openbaar vervoerverbindingen via de Zuidtangent richting Schiphol, de ontwikkeling van de corridor lijn 300 en nachtbus 30 richting a.Haarlem Haarlem Schalkwijk centrum – Amsterdam en de treinverbinding met de rest van Amsterdam Bijlmer Arena Airport en 10 (HOV) Nederland is het openbaar vervoer voor de bewoners, werkenden IJmuiden Dennekoplaan en bezoekers van de ontwikkeling van Centrum Schalkwijk lijn 3 richting via station,verplaatsingen. lijn 73 2 een goed alternatief voorIJmuiden de langere b.fase Haarlem Schalkwijk

Centrum Haarlem 12 min met OV 30min wandelen

Zee, Amsterdam Centraal, Hoorn en Leiden Centraal alsook de intercity naar Amsterdam Centraal en Den Haag Centraal.

4

TOEKOMSTBEELD CORRIDOR HAARLEM – AMSTERDAM 2040

Figuur 5.2: Toekomstbeeld corridor Haarlem – Amsterdam 2040 (bron: Ontwikkeling HOV Haarlem – Schiphol/Amsterdam rapport v1.2 Royal Haskoning DHV)

OVERZICHT OV

58

STEDENBOUWKUNDIG PLAN

CENTRUM SCHALKWIJK, fase 2

59

3.4.2 VOETGANGERS EN HOOFDENTREES Inzetten op ontmoeten Een doel van de transformatie van Centrum Schalkwijk fase 2 is inzetten op ontmoeten. Anders dan voorheen dient het centrum goed toegankelijk voor voetgangers en mindervaliden te zijn. De voetganger moet gemakkelijk, veilig en comfortabel kunnen verblijven in het gebied. Dit moet mogelijk worden gemaakt door de bouwkundige inrichting en door duidelijke routes die de voetganger door het gebied begeleiden. Daarnaast sluiten deze routes aan met de omliggende wijken zodat verbinding met het aangrenzende gebied wordt gecreëerd. Uitwerking in ontwerpen In het ontwerp wordt daarom ingezet op veel groen en overzichtelijke pleinen waar verblijven prettig is. De banken, stoelen en tafels nodigen uit om langdurig te verblijven. Ook is rekening gehouden met mindervaliden, zodat zij alle pleinen en straten kunnen bereiken. Een mooie en groene omgeving is prettig om te verblijven. Wel dient veiligheid en comfort voorop te gaan in het ontwerp van de openbare ruimte. In Centrum Schalkwijk fase 2 worden daarom bestraatte wandelpaden aangelegd en worden hoogteverschillen overbrugd met zowel extra treden als hellingen voor mindervaliden. Daarnaast is in het gebied onderscheid gemaakt in type wandelroutes. De gebruiker die komt winkelen en zo snel mogelijk bij de winkels wil zijn, neemt de korte route.

De gebruiker die juist rustig door het gebied wil wandelen, zonder struinend winkelend publiek tegen te komen, kan via een andere route wandelen. Aansluitend op de hoofdontsluitingsstructuren van het centrum, wordt met het zuidelijk plandeel enerzijds aansluiting gezocht met de doorgaande noord-zuid winkel/voetgangers-assen. Deze komen samen in een brug over de zuidelijke wateras, en vervolgt in de aanliggende wijk. Deze routes gaan geleidelijk over in de verbindingen van oost naar west, die worden geformeerd door de stedenbouwkundige hoofdstructuur van open bebouwing in een orthogonaal stelsel. Aan dit stelsel liggen dan ook de ontsluitingen van de voornaamste programmatische functies, zoals wonen, horeca en maatschappelijk. Hierdoor is de bereikbaarheid helder en overzichtelijk en vormen de ruimtes, die liggen aan dit stelsel van wandelassen waardevol. De voetgangersroutes begeleiden de logische route naar de hoofdentrees van wonen en overige functies. De entrees zijn hierdoor makkelijk bereikbaar, overzichtelijk en geven een integraal beeld van de stedelijk ontwikkeling

G

O.2 H

F E

Route voetgangers Uitbreiding voetgangersgebied

C

D

B

A

Hoofdentree Entree KAART VOETGANGERS EN ENTREES

60

STEDENBOUWKUNDIG PLAN

CENTRUM SCHALKWIJK, fase 2

61

3.4.3 FIETSPADEN EN OPENBARE FIETSENSTALLINGEN Voor zowel de bewoners als bezoekers van Centrum Schalkwijk wordt de fiets de hoofdmodaliteit. Door veilige, prettige en voldoende stallingen te plaatsen wordt de fietser gestimuleerd op de juiste plaats te parkeren. Daarnaast dienen duidelijke fietspaden, naast de voetgangersroutes, door het gebied te gaan. Op die manier kunnen deze twee langzame vormen van mobiliteit veilig naast elkaar bestaan. De bereikbaarheid van fietsers is met name geënt op de situering van de fietsenstallingen, die aansluit op het stelsel van verbindingsassen die ook voor de fietser bedoeld zijn. Hierin staat de veiligheid van zowel wandelaar als fietser voorop. Er zal daarom veel zorg worden besteed om fietser en voetganger als gescheiden stromingen edoch naast elkaar te kunnen laten bewegen. Gezien de spreiding van het woonprogramma over de verschillende gebouwen, worden de fietsenstallingen zoveel mogelijk nabij een entree geplaatst. Daar waar de fietsenstalling in conflict komt met een actieve plint, kan deze ook in de kelder geplaats worden. Bij een fietsenstalling aan de gevel wordt veel aandacht besteed aan uitstraling en verlichting. Fietsparkeren bewoners: Voor bewoners en werknemers wordt het parkeren opgelost in afgesloten gemeenschappelijke fietsenstallingen.

Deze stallingen worden dusdanig ingericht dat niet alleen ruimte beschikbaar is voor standaard fietsen, maar ook voldoende ruimte voor buitenmodelfietsen en fietsen die niet in een rek passen, zoals bakfietsen en scooters. Dit wordt nader toegelicht in het hoofdstuk Gebouwen. Fietsparkeren bezoekers Het fietsparkeren van de bezoekers van de woningen en van de overige functies wordt openbaar opgelost. Zoals in fase 1 ingezet, worden de openbare plekken gemaakt door fietsbeugels te plaatsen in vakken, waardoor fietsen georganiseerd worden gestald. Deze plekken worden gemaakt en ingericht volgens het Handboek Fietsparkeren van de Gemeente Haarlem, waardoor duidelijk is waar men de fiets kan stallen. Buiten deze vakken is fietsparkeren niet toegestaan, waardoor handhaving mogelijk is. Door voldoende fietsplekken te realiseren en deze duidelijk aan te geven volgens de herkenbare stijl uit het Handboek, wordt voorkomen dat arcades en overstekken worden gebruikt voor 'wildparkeren'. In Centrum Schalkwijk Fase 2 zijn verschillende zones waar fietsparkeren wordt gerealiseerd. Door dit in verschillende zones aan te bieden, kunnen bezoekers dichtbij de bestemming parkeren. Dat maakt dat het gebied aantrekkelijker wordt om met de fiets naartoe te gaan in plaats van met de auto.

In de afbeelding staan de fietsparkeerplaatsen voor Centrum Schalkwijk fase 2 weergegeven. Zoals aangevgeven in het mobiliteitsplan worden er 0,33 fietsplekken per woning gemaakt in de openbare ruimte nabij de entrees van de woningen. In het gebied worden ca. 376 nieuwe fietsparkeerplaatsen gerealiseerd (weergegeven in geel). Uit fase 1 van Centrum Schalkwijk is een overschot aan fietsparkeerplaatsen. Het betreft 94 parkeerplaatsen (weergegeven in blauw) die kunnen worden opgeteld bij de beschikbare parkeerplaatsen in het gebied. In totaal zijn in Centrum Schalkwijk fase 2 dus 470 fietsparkeerplaatsen ten behoeve van de bezoekers van de woningen en overige functies beschikbaar. Deze plekken zijn evenredig verspreid door het gebied en zoveel mogelijk nabij entree's geplaatst.

H

In de Costa del Sol bij de blokken A t/m E worden er in het ontwerp van de OR ook 0,33 fietsparkeerplek per woning aangelegd in de nabijheid van de entrees die in balans staan tot het groen. Belangrijke randvoorwaardes voor de inpassing zijn dat de groene zones tussen de torens als de entrees naar de verschillende torens en maisonettes representatief, openbaar, overzichtelijk, toegankelijk en sociaal veilig worden vormgegeven. De landschappelijke inpassing wordt in samenspraak tussen de Ontwikkeling en de Gemeente onderzocht en uitgewerkt. Zoals aangegeven in de mobiliteitsplan, bestaat op het maatgevende moment, de werkdagavond, een vraag van 709 parkeerplaatsen. Voor het tekort van 217 fietsparkeerplaatsen wordt een oplossing gezocht in het expeditiehof in het noorden van het gebied (weergegeven in oranje). Om bezoekers te stimuleren om in het hof te parkeren dient de stalling een voordeel te hebben ten opzichte van stallen op straat. Hierbij wordt gedacht aan een bewaakte overdekte stalling, waar men fietsen dus droog en veilig kan stallen. Dit heeft een afsluitbaarheid van het hof tot gevolg en dient in relatie tot het gehele functioneren van het expeditiehof te worden bekeken. De uitwerking hiervan wordt in vervolgfasen nader bekeken in samenspraak met de gemeente.

Een nadere toelichting op het fietsparkeren met aantallen valt te lezen in de mobiliteitsvisie.

G

O.2

F E

D

Fietspad Fietsroute in voetgangersgebied Openbare fietsenstalling bezoekers

*

*

*

*

*

*

Zoekgebied openbare fietsenstalling bezoekers Openbare fietsenstalling overmaat Fase 1

C

B

A

Zoekgebied bewaakte overdekte stalling Entree collectieve fietsenberging en/of scootmob. berging KAART FIETSROUTE EN FIETSPARKEREN IN OPENBARE RUIMTE

62

STEDENBOUWKUNDIG PLAN

CENTRUM SCHALKWIJK, fase 2

63

3.4.4 VERKEER, AUTOPARKEREN BEWONERS WERKNEMERS EN BEZOEKERS De ambitie is om het autoverkeer binnen het plangebied zoveel mogelijk te beperken. Dit betekent, dat het grootste deel van het autoverkeer dichtbij de Europaweg afgevangen dient te worden en het aantal entrees van parkeergarages te beperken.Aan diezelfde Costa del Sol is ook een tweede entree naar de parkeergarage van de blokken A t/E gesitueerd. In de zuidgevel van blok F, waar de overgrote deel van parkeerplaatsen van blok F, G,H en O.2 is gesitueerd. De parkeergarages worden zodanig gesitueerd en uitgewerkt dat er voldoende mogelijkheid is om groenvegetatie op te kunnen nemen in het (semi) openbare gebied.

G

O.2

Hiermee komt de auto in principe alleen aan de randen van het gebied. Doorrijden naar het marktplein en het oostelijke deel van de Costa del Sol is verboden en onmogelijk gemaakt door afbakening van zinkpalen. Deze vallen in het voetgangersgebied van het centrum, waar alleen binnen venstertijden bestemmingsverkeer is toegestaan. Er mag niet worden geparkeerd in het hele gebied, alleen laden/lossen en kiss &ride is toegestaan op de aangegeven locaties. Voor bestemmingsverkeer is het mogelijk bij de entrees te komen binnen het voetgangersgebied, bijvoorbeeld voor het halen en brengen van mindervaliden of verhuisbewegingen.

H

F E

D

Route autoverkeer Route autoverkeer binnen venstertijden Tijdelijke route bestemmingsverkeer naar Belle van Zuylenstraat Zinkpaal

C

B

A

KAART AUTOVERKEER

64

STEDENBOUWKUNDIG PLAN

CENTRUM SCHALKWIJK, fase 2

65

3.4.5 EXPEDITIE EN PAKKETDIENSTEN Net als het autoverkeer komt expeditieverkeer alleen aan de randen van het gebied. Expeditieverkeer binnen het voetgangersgebied vindt plaats binnen venstertijden. Deze volgen de route die al in Fase 1 in gebruik is. Deze rijden vanaf de Floridabrug door de Casa blancastraat en via de Californiëbrug weer het gebied uit. Ook na de bouw van Toren H blijft het bestaande expeditiehof bereikbaar. Daarnaast blijft de bestaande laad en losplek aan de Europaweg gehandhaafd.

G

O.2

Op de zuidwesthoek van gebouw F, in blok E en C wordt gezocht naar een plek voor pickuppoints voor post en pakketdiensten. In de nabijheid van dit punt wordt een opstelplek gereserveerd voor bestelauto's om zo te voorkomen dat deze doorrijden tot in het voetgangersgebied.

H

F E

D

Route expeditieverkeer Zoekgebied pickup-point Opstelplek laden lossen Zinkpaal

C

B

A

Route vanaf opstelplek naar postbussen

KAART EXPEDITIE VERKEER

66

STEDENBOUWKUNDIG PLAN

CENTRUM SCHALKWIJK, fase 2

67

3.4.6 AFVALINZAMELING De afvalinzameling voor bewoners gebeurt in principe volgens de standaard van de Gemeente Haarlem en Spaarnelanden. Aan de Costa del Sol, de aanloopstraat tussen blok E en F, en het marktplein en ten noorden van toren H worden ondergrondse afvalcontainers geplaatst voor restafval, PBD en papier. Daarnaast worden rolcontainers in standaarden geplaatst voor GFT. De aantallen containers zijn afgestemd met Spaarnelanden op het aantal woningen en op logische plekken gelegd nabij de entree's van de woningen. Met deze verdeling ontstaat een goede spreiding van aantallen woningen over de verschillende containers. De route voor de afvalwagen loopt via de Californiëbrug door de tussenstraat naar de Costa del Sol. Daarnaast loopt een route via de bestaande parkeerplaats ten noorden van toren H.

42m 42 m

G

O.2 30m 30 m

De containers ten noorden van toren H staan op een tijdelijke locatie aangezien deze binnen de bebouwingscontour van vervolgfasen liggen. De gemeente onderzoekt in samenspraak met Spaarnelanden waar deze in een toekomstige situatie worden geplaatst aan de Europaweg. Bedrijfsaval wordt op eigen terrein en niet zichtbaar vanaf de openbare ruimte gestald. Voor de commerciële en maatschappelijke voorzieningen in de plinten van de blokken wordt hiervoor inpandig opslagruimte gereserveerd. Alleen de toegangen tot deze ruimten kan zichtbaar zijn vanaf de openbare ruimte. De exacte posities van deze ruimten worden later ingevuld tijdens de uitwerking na de OV, wanneer de eindgebruiker van de ruimte in beeld is.

60m 60 m

H 70m 70 m

15m 15 m

20m 20 m

F E

Route afvalwagen Looproute bewoners

D

20m 20 m 50m 50 m

10m 10 m

50m 50 m

Ondergrondse container restafval Ondergrondse container oud papier Ondergrondse container PBD Rolcontainer GFT Ondergrondse container glas

55m 55 m 100m 100 m

C

B

80m 80 m

A

Ondergrondse container textiel Ondergrondse container Foodhall KAART AFVALINZAMELING

68

STEDENBOUWKUNDIG PLAN

CENTRUM SCHALKWIJK, fase 2

69

3.4.7 CALAMITEITEN EN OVERIGE ROUTES Hulpdiensten kunnen te allen tijde het plangebied vanaf de Briandlaan en de Europaweg bereiken. Hierbij wordt rekening gehouden met de belastbaarheid van vloeren boven parkeergarages, draaicirkels van voldoende maat en de bereikbaarheid tot aan de voordeur. De methodiek zal met de veiligheidsregio besproken en getoetst worden. In het plan zijn voorlopige opstelplekken voor de brandweer en globale bochtstralen getoetst. In de uitwerking van de openbare ruimte zal dit nader worden uitgewerkt en afgestemd met de nood en hulpdiensten.

G

O.2 H

F E

Route calamiteitendiensten

C

D

B

A

Opstelplek brandweer 5,2x10m Rijcurve brandweerauto TOEGANKELIJKHEID CALAMITEITENDIENSTEN

70

STEDENBOUWKUNDIG PLAN

CENTRUM SCHALKWIJK, fase 2

71

3.4.8 ONDERGRONDS Met de inrichting van de openbare ruimte is rekening gehouden met ondergrondse reserveringen voor kabels en leidingen. Deze tracés houden rekening met het standaard nuts-profiel van de gemeente Haarlem van 2,1m breed. Daarnaast zijn reserveringen gemaakt voor de tracés van vuil- en hemelwater riool.

G

O.2 H

F E

Zone Riool

C

D

B

A

Zone NUTS Locatie AVP en inkoopruimtes KAART RESERVERING NUTS- EN RIOOL VOORZIENINGEN

72

STEDENBOUWKUNDIGE PLAN

CENTRUM SCHALKWIJK, fase 2

4. GEBOUWEN

73

74

STEDENBOUWKUNDIGE PLAN

CENTRUM SCHALKWIJK, fase 2

75

4.1 PLANKAART (KADERS GEBOUWEN) De plankaart vormt het startpunt voor de uitleg met facetkaarten van de in het SPVE genoemde onderdelen. We maken in het SP een onderscheid tussen facetkaarten voor de openbare ruimte en die van de gebouwen. Echter is de basiskaart hierin gelijk. De verschillende facetkaarten kunnen laag over laag gelezen worden. Wij kiezen ervoor om de volgende onderdelen separaat te plaatsen in de plankaart: Rooilijnen Gebouwhoogtes Setbacks Balkons en loggia’s Levendige en transparante plinten Commerciële en maatschappelijke voorzieningen Wonen in de plint

G

O.2 H

F

D

E

C

B

A

PLANKAART GEBOUWEN

76

STEDENBOUWKUNDIGE PLAN

CENTRUM SCHALKWIJK, fase 2

77

4.2 PLANOPBOUW 4.2.1 ROOILIJNEN Zoals aangegeven in de spelregelkaart Openbare ruimte & ondergrond, sluit de positie van de gebouwen aan op de vastgestelde kaders en harde rooilijnen (doorgetrokken rode lijnen) zoals aangegeven in de SPVE, zodat de grote structuurlijnen van Centrum Schalkwijk gewaarborgd blijven. De randvoorwaarden die liggen ten grondslag aan de positie van de rode lijnen zijn gehandhaafd en zijn hieronder puntsgewijs uitgelegd : Blok A - Staat uitgelijnd langs de waterlijn de Europavaart en “vangt” hierdoor de zichtlijn vanuit het noorden. Aan de zuidrand steekt deze met een maat van ca. 4 meter door de denkbeeldige gebouwlijn van gebouwen A, B en C, zodat deze zich in haar positie manifesteert als een markant herkenningspunt en geprononceerd hoekpunt van Schalkwijk Centrum. Blok A is gelegen aan de doorgetrokken as van de Costa del Sol, uitgelijnd op blok B. Tussen de blokken A, B en C zijn groenclusters gesitueerd vanaf de weg tot aan het water. Blok A en C zijn omwille van de vereiste woningdifferentiatie en 20-60-20 norm iets groter dan blok B. Blok B: - Ligt ingeklemd tussen twee groenclusters in de reeks van drie gebouwen aan de zuidrand van het plangebied, uitgelijnd aan de Costa del Sol met gebouw A. De afstanden in deze reeks zijn nagenoeg gelijk, te weten 24,5 meter.

Samen met blok A liggen de hoofdentrees aan de Costa del Sol op een afstand van ca. 20 meter van blok D en E. Blok C: - De toren staat aan de westzijde uitgelijnd met de oostzijde van de blokken F en G. Dit om de zichtlijn te vangen, die vanuit het centrum van noord naar zuid loopt tot over de Costa Bravabrug. Blok C heeft dezelfde footprint als blok A, maar staat wel aan de waterlijn. Dit betekent dat de Costa del Sol geknepen wordt ten opzichte van A en B. Langs de oostzijde van het blok is een fiets- en voetgangersverbinding die het centrum verbindt met de achterliggende wijk. Blok D en E: - Kunnen organisatorisch als één gebouw gelezen worden met een subtiele incisie tussen gebouwdeel E en B waar de doorgaande entree is gesitueerd. De blokken liggen met hun arcade aan het Californiëplein, uitgelijnd met de brug over de Europavaart. De korte zijden van het blok liggen enerzijds op ca.14 meter van blok

F en anderzijds in lijn van fase 1 aan de waterzijde. Aan de Costa del Sol ligt de zuidgevel in dezelfde lijn met blok F, als één doorgaand profiel vanaf de Europaweg. De afstand tussen gebouwdeel E en D is ca. 7 meter. Blok F: - Is het middelpunt van de zuidelijke ontwikkeling. Aan de westzijde wordt het gebouw geïntroduceerd door het entreeplein. De westgevel is uitgelijnd op de lijn van de winkelas aansluitend op O.2. De zuidzijde is uitgelijnd met gebouw D en E langs de Costa del Sol en de oostzijde staat in lijn met de arcadelijn van G naar het Marktplein. Het hart van de Rivieradreef ligt in het hart van H en verbindt het Martktplein met het Entreeplein. De breedte hiervan is 13 meter. In de hieraan gelegen noordgevel van blok F is de bibliotheek over twee zichtbare lagen gesitueerd. Blok G: - Blok G kenmerkt zich door de naar voren geschoven toren aan het Marktplein. Deze staat voor de arcadelijn, die zelf weer in lijn staat met de arcade van F. Aan de noordzijde ligt G aan het expeditiehof, aan de zuidzijde aan de Rivieradreef in het verlengde van O.2 en op 13 meter van F. De terugliggende gevel (ca. 2 meter) in de plint voorziet in horeca. Blok O.2: -Vormt de hoek van de Rivieradreef en de westelijke winkelstraat en is hierop uitgelijnd.

Blok H: - De toren staat op het ontmoetingsplein exact in het hart van de Rivieradreef en vormt hiermee een grootstedelijke visuele verbinding met het Marktplein. De prominente positie langs de Europaweg is bepaald door de maatvoering van de bestaande boom aan de westzijde. Op de noordkant, aan de overzijde van H zal in de volgende fase (3) de ingang van de supermarkt worden gesitueerd. Daarom is de afstand ook bepaald op ca.10 meter. De verbreding aan de oostzijde in het profiel draagt bij aan de introductie van de westelijke winkelstraat. Ook hiervoor is de breedte bepaald op ca. 10 meter.

Gedetailleerde informatie en verdere uitwerkingen worden verder uitgelegd in hoofdstuk 5.Gebouwen Ontwerp.

9.90 m 16.80 m

H

G

O.2 13.00 m

F

14.20 m

D

E

20.40 m

24.50 m

C

24.50m

B

A

ROOILIJNEN KAART

78

STEDENBOUWKUNDIGE PLAN

CENTRUM SCHALKWIJK, fase 2

79

24 lagen 4.2.2 GEBOUWHOOGTES, SETBACKS EN BALKONS &LOGGIA’S De bouwvolumes zijn gebaseerd op het ruimtelijke concept. Om de identiteit van Centrum Schalkwijk te versterken, om aansluiting te zoeken met de omliggende wijken en om de herkenbaarheid van het centrum zelf te versterken, worden de drie principehoogtes uit de visie aangehouden: Verbinding met de stad en omgeving. Verbinding met de wijk. Aansluiting met de openbare ruimte. De hoofdopzet van de volumes bestaat dan ook uit torens en hoogte-accenten die de verbinding zoeken met de stad en omgeving. In basis zijn dit stadsblokken van 6 à 7 lagen hoog, die een relatie leggen met het Centrum Schalkwijk als geheel en met de één- en twee-laagse plint of arcade met de directe omgeving, als schakel tussen openbare ruimte, de menselijke maat en de gebouwen. Deze volumes vormen de stedelijke ruimte en creëren de aansluiting tussen bestaand en nieuw. De bouwvlakken komen voort uit de bestaande gridstructuur van het winkelcentrum en zijn verweven met de bouwstructuur van de omliggende wijken. Het marktplein, geprojecteerd op het voormalige Californiëplein, is het hart van het centrum en verbindt fase 1 met 2. De perceptie van de ruimte is eenduidig en continueert in diverse assen. De volumes zijn zo gepositioneerd dat het winkelend publiek altijd uitkijkt op een longitudinale ruimte en eindigt met een hoogte-accent.

De hoogte-accenten zijn ook onderdeel van een zichtbare hoogbouwstructuur, die de herkenbare “bajonet” verbinden. De gebouwen wisselen elkaar af in hoogtes. In deze opbouw ontstaat een ruimtelijk en hiërarchisch spel, zowel hoogstedelijk als op niveau van het centrum in de verbinding met het maaiveld. De verfijningen van de volumes door middel van plinten, arcades en setbacks, dragen bij aan de beleving van de ruimtes tussen de gebouwen en de daarbij behorende invloedssferen. Gebouwhoogten De bouwhoogtes zoals aangegeven op de spelregelkaart Gebouwhoogten, setbacks, buitenruimtes & daken (zie paragraaf 4.2.3 SPVE) volgen de principes van heel Centrum Schalkwijk. Royale plinten (1 of 2 lagen) die aansluiten op de openbare ruimte, met daarboven woonlagen. De hoogte-accenten nemen daarnaast een bijzondere positie in het plan en fungeren als oriëntatiepunten tussen centrum Schalkwijk en de omliggende wijken. - Toren A staat met 23 bouwlagen markant in het verlengde van de zichtas van de gehele boardwalk langs Centrum Schalkwijk. - Toren C met 18 lagen staat in het verlengde van de winkelstraat tussen de bioscoop en het Floridablok. - Blok B is net als veel torens in Centrum Schalkwijk ruim 40

meter hoog met 13 bouwlagen. - Blok D is 10 lagen hoog, en spiegelt daarmee de kop van het Floridablok. - Blok E aan het marktplein is in basis 7 lagen hoog, net als de overige blokken om het plein. - Blok F is samengesteld uit een 7-laags blok aan de oostwestzijde en is opgebouwd uit een 2-laagse plint, 4 woonlagen en een terugliggende daklaag. Het U-vormige blok wordt beëindigd door twee torentjes; aan de oostkant van 10 lagen en aan de westkant (aan het entreeplein) van 13 lagen - Toren G heeft een bijzondere positie op het marktplein.

De hoofdmassa is opgebouwd uit 2 volumes. De onderbouw bestaat uit een volume van 6 bouwlagen met een hoogte van 20 meter. De toren bevat 23 bouwlagen en heeft een maximale hoogte van 73 meter. - Blok H heeft 24 lagen opgedeeld in plint (2+5 lagen) en een toren met setback, van 17 lagen Het gebouw is in totaal ca. 75 m hoog en is daarmee de hoogste markering van het deelgebied. Bij blok O.2 is gekozen om op de 5de verdieping aan te sluiten op blok G, daardoor de voorgeschreven setback komt te vervallen. Gedetailleerde informatie en verdere uitwerkingen worden verder uitgelegd in hoofdstuk 5.Gebouwen Ontwerp.

H 23 lagen

13 lagen

18 lagen

23 lagen

C

13 lagen

10 lagen

F

H

A

20.00 m

G

G

B

70.00 m

19.50 m

7 lagen 10 lagen

75.00 m

E

D

22.7 m

F E

7.50 m

23.5 m

32.5 m 9.50 m

9.50 m 40.50 m

7 lagen

O.2

O.2 38.50 m

12 lagen

D

31.50 m

C 55 m

B 40 m

A 70 m

hoogtes=b.k. laaste constructieve vloer KAART GEBOUWHOOGTEN

VOLUMES EN GEBOUWHOOGTEN

80

STEDENBOUWKUNDIGE PLAN

CENTRUM SCHALKWIJK, fase 2

Setbacks De torens A, B en C zijn opgebouwd uit drie segmenten. De bovenste segmenten hebben aan één zijde een setback en een afgeschuinde hoek aan de andere zijde, op de zuidhoek. Hierdoor ontstaat een slanker volume en oogt de toren ranker. De bouwblokken aan het plein (blok D en E) vormen samen met de blokken F en G van Groosman en INBO aan de oostzijde, en de bioscoop en het Floridablok aan de noordzijde, de wanden van het marktplein. Op verschillende plekken worden aan dit plein de blokken uitgevoerd met een setback met hoogte accenten die door deze setback heen schieten. Blok D wordt op de noordoosthoek het accent gespiegeld van het Floridablok. Blok E heeft conform SPVE zowel aan het plein als aan de west- en zuidzijde een setback van 2 meter t.b.v. extra zonlicht in de straten. Aan de passage zitten de stijgpunten. In blok F ligt de setback op de 7e laag loop tot aan de toren. Blok G is opgebouwd in 2 volumes. De onderbouw van 6 bouwlagen en een toren die een setback heeft aan de Rivieradreeft, die aan het marktplein over de rooilijn heen springt. Toren H is opgebouwd uit drie segmenten waarbij er sprake is van een setback van het volume vanaf de 7e verdieping. Blok O.2 sluit met de laagbouw aan op blok G en heeft daardoor geen setback.

81

H

C F

O.2

G

O.2

G

A

B

H E

F

D

E

C

Gedetailleerde informatie en verdere uitwerkingen worden verder uitgelegd in hoofdstuk 5.Gebouwen Ontwerp.

D

B

A

KAART SETBACKS

SETBACKS

82

STEDENBOUWKUNDIGE PLAN

CENTRUM SCHALKWIJK, fase 2

Balkons & Loggia’s De torens A, B en C hebben aan de waterkant grote uitkragende balkons op de onderste twee segmenten. Op de begane grond krijgen de woningen zelfs een laaghangend vlonder balkon. Tussen de torens hebben de woningen een loggia. In de kroon van de torens zijn tevens in de hoeken loggia’s om de verticaliteit van de toren te benadrukken en in relatie tot de windhinder. Aan de noordzijde van de toren worden op de onderste lagen wel uitkragende balkons gepositioneerd t.b.v. de levendigheid in de woonstraat en de bezonning op deze balkons, conform de spelregelkaart in het SPvE. De balkons zijn deel van de architectuur en hangen niet als losse elementen aan de gevel. De bouwblokken D en E aan het plein krijgen beide half-in-half-uit balkons. Passend bij het binnenstedelijke gebied kan men vanaf het balkon sociaal contact hebben, maar ook beschut en uit het zicht zitten in de hoge dichtheid en de hectiek van de stad. Blok F markeert en definieert de twee pleinen en de Rivièradreef, Daarom is gekozen voor loggia’s in de laagbouw, zodat de gevel als “straat-/pleinwand” te lezen is. Bij de torens is gekozen voor de half inpandige balkons aan de “buitengevel”, om juist de relatie met de openbare ruimte te versterken. De appartementen in de onderbouw van gebouw G zijn voorzien van loggia’s i.v.m. privacy aan een publieke straat.

In de toren wordt er onderscheid gemaakt tussen de oostzijde (Marktplein) met half inpandige balkons, om beide privacy en aanzicht vanaf het Martkplein te waarborgen, en de overige zijden waar juist gekozen is voor balkons voor het maximaal uitzicht. Blok H heeft in de plint (2 lagen) geen uitkragende balkons, daarna kragen de balkons in alle gevels uit, wel als onderdeel van de architectuur. Het hogere gedeelte heeft loggia’s op de hoeken om de verticaliteit van de toren te benadrukken De laagbouw van O.2 (5 lagen) is voorzien van loggia’s. In de torens steken de balkons uit.

H

C F

G

O.2

G O.2

A

B

H E D

F

E

C

Gedetailleerde informatie en verdere uitwerkingen worden verder uitgelegd in hoofdstuk 5.Gebouwen Ontwerp.

83

D

B

A

KAART BALKONS & LOGGIA’S

LOGGIAS EN BALKONS

84

STEDENBOUWKUNDIGE PLAN

CENTRUM SCHALKWIJK, fase 2

85

4.2.3 LEVENDIGE PLINTEN Centrum Schalkwijk heeft een kernwinkelgebied dat naar de randen uitloopt met commercie, horeca, sociaal-maatschappelijk en wonen. In de uitwerking van de ontwerpen is uitgegaan van het maximaliseren van de levendigheid in de plint. Elke categorie van het programma wordt hierin specifiek benaderd, zowel in situ als in de architectonische duiding. De programmering van de plinten hangt sterk af van de gebruiksdoelen in de situatie. De plinten aan het marktplein worden ingezet om deze plek te activeren als verblijfsplek. Horeca en in zekere mate commerciële functies dragen hiertoe bij en zijn dan ook als zodanig gesitueerd. Gezien het belang van het Marktplein in Centrum Schalkwijk is ook de hoofdentree van de bibliotheek aan het plein gesitueerd, onderdeel van de om het plein rondlopende arcade. De menging van bezoekers specifiek voor bibliotheek, winkelen of een mix zullen gaan bijdragen aan het marktplein als hotspot. Een belangrijke verbindingsas is de Rivieradreef, die het midden laat tussen een uitloop van het winkelgebied en de verbinding tussen Entreeplein en Marktplein. Deze as wordt begeleid door een tweelaagse plint van de bibliotheek, die de dynamiek van deze functie etaleert, mede door een bijzonder conceptueel interieur die de interne dynamiek versterkt.