20230692870 2 Bijlage 1 Actieplan Haarlem Regenboogstad 2023-2026

Actieplan Haarlem Regenboogstad

Trots zijn op wie je bent en vieren van wie je houdt

Inhoud

Voorwoord Eva de Raadt

3

1

Visie en Beleid

4

1.1

Haarlem Inclusieve Stad

4

1.2

Omvang doelgroep lhbti+ers in Haarlem

4

1.3

Haarlem Regenboogstad

5

1.4

Rijksprogramma Regenboogsteden

5

2

Acties in Haarlem in 2023-2026

6

2.1

Voorbeeldrol gemeente Haarlem

6

2.2 Ouderen

8

2.3 Jongeren

9

2.4 Onderwijs

10

2.5 Sport

11

2.6 Veiligheid

12

2.7

13

Voorlichting aan Migrantenorganisaties

2.8 Activiteiten georganiseerd door de Regenboogcoalitie

14

3

Uitvoering van het beleid

15

3.1

Regierol gemeente

15

3.2 Uitbreiding samenwerking met partners Regenboogcoalitie

15

3.3 Kerngroep Regenboogcoalitie Haarlem

15

3.4 Wensen voor de toekomst vanuit de Regenboogcoalitie

15

4

Monitoring

17

4.1

Meetinstrumenten

17

5

Financiën

18

5.1

Budget

18

6

Bronnenlijst

19

7

Bijlagen

20

7.1

Bijlage 1: Betrokken organisaties Haarlem Regenboogcoalitie

20

7.2

Bijlage 2: Uitleg veel gebruikte begrippen

20

Actieplan Haarlem Regenboogstad | Trots zijn op wie je bent en vieren van wie je houdt

2

Voorwoord Voor u ligt het Actieplan Regenboogstad. Als wethouder Diversiteit & Inclusie vind ik het belangrijk dat iedere Haarlemmer zichzelf kan zijn en zich veilig en geaccepteerd voelt, ongeacht achtergrond, identiteit of levensovertuiging. Of dat nou op school, de werkvloer of binnen een (sport) vereniging is. In een tolerante stad is ruimte voor diversiteit en kan iedereen meedoen. Als Haarlem Regenboogstad zetten wij ons al 10 jaar in voor gelijke rechten en sociale acceptatie van lhbti+ inwoners. In 2012 vond Roze Zaterdag plaats. Ik ben trots dat ik in de organisatie zat van dit evenement. Het bleek een aanjager van vele initiatieven die nog steeds bestaan: GayOkay, de Roze Salon en de jaarlijkse Regenboogviering in de Grote of St. Bavokerk.

In 10 jaar hebben we veel bereikt, maar helaas wijzen de cijfers ook uit dat lhbti+ mensen zich nog steeds niet altijd veilig of geaccepteerd voelen in hun eigen wijk of stad. Dit benadrukt de noodzaak van extra inzet op het regenboogbeleid. Dit actieplan is het resultaat van meerdere gesprekken met de gemeenschap, de Haarlemse gemeenteraad en maatschappelijke organisaties. Alle concrete maatregelen en doelstellingen komen voort uit hun zorgen, wensen en behoeften. Uiteraard zijn we er met dit actieplan nog niet. Diversiteit en inclusie is constant in beweging. Wij ondersteunen nieuwe initiatieven daarom actief en blijven samen werken aan een steeds inclusievere stad. In Haarlem mag je zijn wie je bent en vieren van wie je houdt!

Eva de Raadt, wethouder Diversiteit & Inclusie,

Actieplan Haarlem Regenboogstad | Trots zijn op wie je bent en vieren van wie je houdt

3

1

Visie en Beleid

1.1 Haarlem Inclusieve Stad Haarlem is een fijne stad om in te wonen, te werken en samen te leven. Haarlemmers van verschillende leeftijden, sekse, etnische, culturele of religieuze achtergrond, genderidentiteit, seksuele oriëntatie, met zichtbare of onzichtbare beperkingen en met allerlei levensstijlen vormen samen onze stad. In Haarlem doet iedereen ertoe en mag iedereen meedoen. Een diverse en inclusieve stad, dat is de kern van het Haarlemse Inclusiebeleid en het Regenboogbeleid is daar een onderdeel van. Diversiteit en Inclusie heeft sinds het coalitieakkoord ‘Actie! Aan de slag voor een sociale, groene en leefbare stad’ een eigen portefeuille. Werken aan diversiteit en inclusie is al op meerdere terreinen onderdeel van gemeentelijk beleid of uitvoering. Een aantal onderwerpen vraagt echter om specifieke aandacht. In de informatienota Diversiteit en Inclusie zijn drie speerpunten benoemd: • acceptatie en inclusie van lhbti+ Haarlemmers; • preventie en tegengaan van discriminatie; • toegankelijkheid. Dit actieplan is de uitwerking van het eerste speerpunt uit de informatienota Diversiteit en Inclusie. U leest wat de visie en focus is van het Regenboogbeleid en welke acties het college uitvoert in de periode 2023-2026. Eerst leest u over de uitgangspunten van het beleid.

Daarop volgt een beschrijving van de activiteiten die vanuit het Regenboogbeleid worden ondersteund in de komende coalitieperiode.

1.2 Omvang doelgroep lhbti+ers in Haarlem Op basis van onderzoeken blijkt dat een substantieel aantal inwoners lhbti+ persoon is. Hoe groot de doelgroep Haarlemmers exact is, is lastig te bepalen. Het gaat namelijk over drie aspecten: gevoel, gedrag en identiteit. Het gaat om mensen die zichzelf l, h, b, t of i noemen. Om mensen die uiting geven aan lhbti+ gevoelens in het dagelijks leven. Maar ook om de groep die wel zulke gevoelens heeft maar er niet per se iets mee doen. Die laatste groep is veel groter dan de mensen die zichzelf lhbti+ noemen en daar uiting aan geven. In de LHBT-monitor van het SCP zijn cijfers uit drie landelijke onderzoeken gecombineerd: • de SCP Leefsituatie Index; • de Leefstijlmonitor; • de Veiligheidsmonitor. Uit die combinatie van cijfers blijkt dat 4 tot 7 % van de volwassen Nederlanders tot de lhbti+ doelgroep behoort (Movisie, 2021). In de Gezondheidsmonitor Jongvolwassenen 2022 van de GGD Kennemerland geeft 18% van de ondervraagden aan zichzelf te zien als lhbti+.

Term lhbti+ De Regenbooggemeenschap bestaat uit lesbische, homoseksuele, biseksuele, transgender en intersekse personen. De manier waarop de regenbooggemeenschap wordt aangeduid, is permanent in beweging. In deze nota gebruiken we de term lhbti+. Hiermee volgen we het beleid van Movisie, het landelijk kennisinstituut voor een samenhangende aanpak van sociale vraagstukken. In opdracht van het ministerie van VWS ondersteunen zij gemeenten bij het opstellen en uitvoeren van Regenboogbeleid.

Actieplan Haarlem Regenboogstad | Trots zijn op wie je bent en vieren van wie je houdt

4

1.3 Haarlem Regenboogstad Sinds 2012 is Haarlem een Regenboogstad en is beleid ontwikkeld gericht op gelijke rechten en sociale acceptatie van lesbische, homoseksuele, biseksuelen, transgender- en intersekse personen (lhbti+). De doelstelling van dit beleid is sinds de invoering: • De sociale acceptatie van lhbti+ personen te bevorderen onder de gehele bevolking en met name onder jongeren, ouderen en in kringen waar dat nog taboe is. • Discriminatie, intimidatie en geweld tegen lhbti+ personen tegen te gaan. • Lhbti+ inwoners te steunen en weerbaarder te maken in het sociale domein: op school, op straat, op het werk, in de zorg, in de sport en in hun eigen sociale kring.

Uit het coalitieakkoord 2022-2026: ‘Actie! Aan de slag voor een sociale, groene en leefbare stad’: “Haarlem is een regenbooggemeente en dat blijven we van harte ondersteunen! We zorgen voor een structurele roze agenda voor het onderwijs, het verenigingsleven en verpleeghuizen in de gemeente. Lhbti+ personen en belangenorganisaties worden betrokken bij de beleidsvorming en de tussentijdse evaluatie van regenboog beleid. De gemeente geeft het goede voorbeeld door burgers gender inclusief aan te spreken, op formulieren alleen naar ‘geslacht’ te vragen als dat wettelijk vereist is en te zorgen voor gender inclusieve toiletten in gemeentelijke voorzieningen. De gemeente bevordert zichtbaarheid onder meer door evenementen te ondersteunen, door inclusief om te gaan met informatiemateriaal en door op belangrijke data zoals Coming Out-dag en Paarse Vrijdag de regenboogvlag te hijsen.”

De gemeente vierde in oktober 2022 dat Haarlem 10 jaar Regenboogstad is. Hoewel seksuele diversiteit en genderdiversiteit steeds meer geaccepteerd lijken, is er nog vaak sprake van schijntolerantie. Het is lang niet voor iedereen makkelijk en vanzelfsprekend om anders te zijn, hier open over te zijn en te participeren. Zoals blijkt uit de cijfers van het Pink Panel onderzoek 2022 zijn er helaas, ondanks tien jaar Regenboogbeleid, nog steeds ­bar­rières die sociale acceptatie van deze groepen in de weg staan. Ook uit de Monitor Discriminatie Noord-­ Holland 2022, een monitor die een overzicht geeft van meldingen bij antidiscriminatie­bureaus in

Noord-Holland en van door de politie geregistreerde discriminatie-incidenten, komt het beeld naar voren dat er een stijging is in discriminatie op basis van seksuele gerichtheid. Bij de politie werd relatief veel melding of aangifte gedaan van vijandigheid of geweld tegen homoseksuele mannen. Jonge lhbti+ers werden op straat lastiggevallen en uitgescholden door andere jongeren. Dit onderstreept dat Regenboogbeleid nog steeds hard nodig is, ook in Haarlem. Haarlem blijft zich dan ook de komende jaren onverminderd inzetten voor seksuele diversiteit en zich nadrukkelijk profileren als Regenboogstad.

Rijksprogramma Regenboogsteden Sinds 2012 is de gemeente Haarlem aangesloten bij het Rijksprogramma Regenboogsteden, een samenwerkingsverband van 56 Regenbooggemeenten, die zich inzetten om de sociale acceptatie, veiligheid en emancipatie van lhbti+ personen te versterken. Het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW) faciliteert dit met extra geld en ondersteuning door kennisinstituut Movisie. Het programma krijgt de komende 4 jaar een vervolg. Op 29 september 2023 wordt een nieuwe intentieverklaring ondertekend. Voortzetting van het programma betekent dat ook de komende vier jaar de gemeenten vanuit het Rijk een jaarlijkse bijdrage van 20.000 euro ontvangen voor de uitvoering van het Regenboogbeleid en dat de ondersteuning door kennisinstituut Movisie wordt voortgezet.

Eva de Raadt, wethouder Diversiteit & Inclusie, nam deel aan het debat op het congres Regenboogsteden 2022. Nadat bekend werd dat het programma een vervolg krijgt, nam zij plaats naast minister Dijkgraaf om verder te spreken over de invulling van het programma en verwachtingen die zij hebben. YouTube: Congres Regenboogsteden 2022 - In gesprek met minister Dijkgraaf

In 2022 vond een evaluatie plaats van het programma die de meerwaarde van deze samenwerking met gemeenten liet zien. De samenwerking draagt bij aan meer lokaal draagvlak en de belangstelling om te werken aan de acceptatie en (sociale) veiligheid van lhbti+ personen. Tegelijk tonen de evaluaties ook aan dat er nog genoeg werk ligt om in te blijven zetten op deze thema’s en er zo voor te zorgen dat iedereen in alle veiligheid de ruimte heeft om te zijn wie die wil zijn.

Actieplan Haarlem Regenboogstad | Trots zijn op wie je bent en vieren van wie je houdt

5

2 Acties in Haarlem in 2023-2026 2.1 Voorbeeldrol gemeente Haarlem Het bevorderen van diversiteit en inclusie en het Regenboogbeleid als onderdeel daarvan, begint in de eigen organisatie. De gemeente heeft als werkgever een verantwoordelijkheid als voorbeeldfunctie naar andere werkgevers op het gebied van diversiteit en goed werkgeverschap. En om zichtbaar uit te dragen naar de Haarlemse inwoners dat Haarlem een Regenboogstad is. 2.1.1 Inclusieve organisatie De gemeente Haarlem wil een organisatie zijn waarin iedereen zich welkom voelt en waar je kunt zijn wie je bent. Met een divers personeelsbestand door alle lagen van de organisatie en waar de dienstverlening toegankelijk en inclusief is voor iedereen.

Acties 2023-2026 › Actualisatie van het plan van aanpak Divers en Inclusief Personeelsbeleid op de planning. (2023) › De dienstverlening wordt inclusiever door in formulieren en administratieve systemen rekening te houden met seksuele gender- en seksediversiteit.

2.1.2 Zichtbaarheid Zichtbaarheid vergroot de sociale acceptatie van de lhbti+ inwoners. In Haarlem bevordert de gemeente de zichtbaarheid onder meer met het ondersteunen van lhbti+ evenementen, door inclusief om te gaan met informatiemateriaal en door op belangrijke data zoals Coming Out-dag en Paarse Vrijdag de regenboogvlag te hijsen. Ook werd in oktober 2022 ter markering van Haarlem 10 jaar Regenboogstad de nieuwe postercampagne “Trots op wie je bent en vieren van wie je houdt” gelanceerd. In de komende vier jaar blijft de gemeente haar bijdrage leveren om de zichtbaarheid van de lhbti+ gemeenschap te bevorderen en zo te laten zien dat de gemeente er voor alle inwoners is. In overleg met de Regenboogpartners hijst de gemeente Haarlem op belangrijke dagen de Progressvlag. Deze vlag is een uitbreiding van de regenboogvlag, en legt de nadruk op inclusiviteit en progressie. De roze, witte, en blauwe strepen van de 5-kleurige chevron symboliseren namelijk de transseksuele en non-binaire leden van de gemeenschap. Daarnaast symboliseren de bruine en zwarte strepen de leden van kleur.

› Algemene brieven en folders worden zoveel mogelijk genderneutraal opgesteld. › Bij communicatieuitingen en informatiemateriaal wordt gelet op diversiteit. › In de gemeentelijke voorzieningen onderzoeken we welke aanpassingen er nodig zijn om te beschikken over gender inclusieve toiletten. › Binnen de eigen gemeentelijke organisaties wordt gezorgd voor training van (loket)medewerkers in de bejegening van lhbti+ inwoners. Met aandacht voor bewustwording van aanspreekvormen en houding.

Actieplan Haarlem Regenboogstad | Trots zijn op wie je bent en vieren van wie je houdt

6

Acties 2023-2026 › In overleg met de Regenboogpartners wordt er op de volgende dagen gevlagd: Roze Zaterdag, de derde dag in juni; tijdens de Pride Amsterdam, het eerste weekend van augustus; op Coming Out-dag op 11 oktober en op Paarse Vrijdag, de tweede vrijdag in december. › Op dagen dat gevlagd wordt, besteedt de gemeente aandacht aan de betekenis van deze dag. Op IDAHOT day1, 17 mei, wordt niet gevlagd vanwege de verjaardag van Koningin Maxima maar er wordt wel aandacht aan besteed. Op dit moment wordt onderzocht of het mogelijk is om een tweede vlaggenmast te plaatsen zodat beide vlaggen gehesen kunnen worden. › Aanwezigheid van de wethouder Diversiteit en Inclusie bij belangrijke lhbti+ gerelateerde bijeenkomsten en evenementen: de Regenboogviering in De Grote of St. Bavokerk tijdens de Vredesweek en het hijsen van de vlag op een middelbare school op Paarse Vrijdag.

› Minstens driemaal per jaar zijn de posters “Trots op wie je bent en vieren van wie je houdt” zichtbaar in de abri’s en op de digitale borden van de gemeente. Ook hangen deze posters in de hal van de Raakspoort en Zijlpoort. › Op de website van de gemeente zijn de posters “Trots op wie je bent en vieren van wie je houdt” en de bijbehorende verhalen te lezen. › Zichtbaarheid tijdens Bevrijdingspop en andere evenementen. › Ondersteunen van partners in de stad bij het organiseren van een Diversiteitsweek met daarin activiteiten gericht op acceptatie en inclusie. › Deelname aan het Roze Ontbijt op Coming Out-dag, georganiseerd door het COC en het hijsen van de Progressvlag. › Onderhoud van het Regenboogzebrapad en onderzoek naar mogelijke andere regenboogsymbolen zoals Regenboogmeubilair in de openbare ruimte.

1 IDAHOT De Internationale Dag Tegen Holebifobie en Transfobie (IDAHOT) is in 2003 in het leven geroepen door de Canadese organisatie Fondation Emergence en sinds 2005 wordt IDAHOT ook in andere landen gevierd. In het Engels staat het voor International Day Against Homophobia, Transphobia and Biphobia.

Actieplan Haarlem Regenboogstad | Trots zijn op wie je bent en vieren van wie je houdt

7

2.2 Ouderen

Acties in 2023-2026:

Lhbti+ ouderen zijn grofweg te onderscheiden in twee generaties: mensen van 75+ en mensen tussen de 55 en 75 jaar. Bij de eerste groep speelt het taboe op seksuele gender- en seksediversiteit een grotere rol. Deze groep heeft vaker in de kast geleefd en veel discriminatie en uitsluiting meegemaakt. Dat betekent dat zij vaker een dubbelleven hebben geleid met de angst om ontdekt te worden. Dat kan hun leven op hoge leeftijd nog eenzamer maken. Het kan ook betekenen dat ze op latere leeftijd uitkomen voor hun gevoelens, omdat er dan pas ruimte voor is. De wat jongere groep ouderen heeft bewust de emancipatiebeweging meegemaakt en is daardoor vaak wat vrijer en opener. Zij konden op jonge(re) leeftijd uit de kast komen en hebben meer geprofiteerd van het veranderde klimaat sinds de jaren zeventig. Nu zij ouder worden en meer afhankelijk worden van zorg, kan het zijn dat ze als het ware ‘terug in de kast’ moeten, omdat zij denken dat de acceptatie onder zorgmedewerkers en leeftijdgenoten laag is.

› In 2022 heeft de gemeente Haarlem in samenwerking met Roze 50+ een inspiratiesessie over de Roze Loper certificering georganiseerd voor welzijns-, zorg- en verpleegorganisaties. De gemeente Haarlem vindt het belangrijk dat zoveel mogelijk organisaties aansluiten bij de Roze Loper. Als vervolg op de bijeenkomst stimuleren we aanwezige organisaties om aan te sluiten en waar mogelijk ondersteunen we hen in het proces naar de Roze Loper certificering.

Uit een handreiking van Movisie (2021) blijkt dat 36% van de lhbti+ mensen van 65 jaar en ouder ooit te maken heeft gehad met discriminatie en/of voordelen door zorgverleners (Pijpers, 2020). Daarnaast laat onderzoek van het SCP (2015) zien dat ouderen met een lhbti+ identiteit minder positief zijn over zorg en mantelzorg ten opzichte van twintig jaar geleden (Kuyper & Van Lisdonk, 2015). Meer dan de helft van de lesbische en homoseksuele ouderen vindt het dan ook belangrijk dat zorgverleners kennis opdoen over seksuele en genderdiversiteit. Daarnaast geeft 20% van de lhbti+ senioren aan bang te zijn uitgesloten te worden door medebewoners in ouderenzorg of in een zorgcomplex (Kuyper, 2015).

› Het is belangrijk dat zorg- en hulpverleners ervoor open staan om verschillen in relaties en leefstijlen bespreekbaar te maken. Daarom komen er in samenwerking met Buurts voorlichtingsbijeenkomsten en training door o.a. het COC en Roze 50+ over lhbti+ vriendelijke hulpverlening voor de medewerkers van de sociale wijkteams en het welzijnswerk.

De Roze Loper is een officieel keurmerk, dat wordt uitgereikt na een traject dat leidt naar sociale acceptatie van seksuele diversiteit in de zorggevolgd door een onafhankelijke certificerende instelling, resulterend in de uitreiking van het Roze Loper Keurmerk aan de organisatie. Cliënten voelen zich in een Roze Loper organisatie meer gezien en voelen zich veilig in hun seksuele en genderidentiteit. Daarnaast wordt de organisatie zelf meer inclusief naar minderheidsgroepen in het algemeen. De Roze Loper wordt uitgereikt in woonzorg- en thuiszorginstellingen, in organisaties voor mensen met een beperking, welzijnsorganisaties, GGZ en ziekenhuizen.

› De Ambassadeurs Roze 50+ zijn actief binnen de zorginstellingen en zijn gericht op de zichtbaarheid en ondersteuning van lhbti+ inwoners. De komende periode wordt ingezet op een aantal activiteiten die de ambassadeurs organiseren. › De wens is om het aantal ambassadeurs Roze 50+ uit breiden. De gemeente ondersteunt Roze50+ hierbij door haar netwerk beschikbaar te stellen bij het werven van ambassadeurs.

› De Roze Salon is voortgekomen als een van de initiatieven uit Haarlem Roze Stad, georganiseerd in 2012. Al sinds 2013 organiseert een grote groep enthousiaste vrijwilligers de Roze Salon. Het is een plek waar roze ouderen elkaar kunnen ontmoeten, ervaringen kunnen delen en sociale contact leggen en onderhouden. Ook de komende vier jaar ontvangt de Roze Salon financiële ondersteuning vanuit het Regenboogbudget.

“Kennemerhart heeft HART voor diversiteit, voor iedereen binnen de organisatie!” Ron Zurhaar, zorgorganisatie Kennemerhart

Actieplan Haarlem Regenboogstad | Trots zijn op wie je bent en vieren van wie je houdt

8

2.3 Jongeren

Acties in 2023-2026

Met een groot deel van de lhbti+ jongeren gaat het goed. Mede door de inzet op specifiek regenboogbeleid in de afgelopen jaren. Er zijn rolmodellen, ontmoetingsgroepen, online meetings, films en er is veel informatie te vinden op internet. Toch kunnen jongeren die ontdekken dat ze l, h, b, t, i of + zijn, in een kwetsbare positie komen. Contact met andere jongeren met vergelijkbare gevoelens helpt dan. Lhbti+ jongeren die andere jongeren zoals zij ontmoeten, denken minder vaak aan zelfdoding en hebben minder last van depressie. Jongeren maken veel gebruik van de mogelijkheden voor online ontmoetingen. Naast de digitale ontmoetingsplekken kunnen jongeren in Haarlem elkaar ook in het echt ontmoeten. Jong&Out Haarlem organiseert tweemaal per maand een meeting in Flinty’s. Jongeren mogen zelf invullen wat ze gaan doen en er is begeleiding aanwezig. Ook Haarlem Town Queers (HTQ) host maandelijks een gratis en toegankelijk event in Flinty’s voor (en door) de queer community. Naast mogelijkheden voor ontmoeting is het van groot belang dat wanneer jongeren in aanraking komen met het jongerenwerk of jeugdhulp er voldoende expertise is op het gebied van seksuele, gender- en seksediversiteit. Zodat zij zich gehoord en gezien voelen en ze passende hulp en ondersteuning krijgen. Een extra kwetsbare groep hierin vormen bi-culturele jongeren en dak- en thuisloze lhbti+ jongeren.

› Inventariseren welke expertise samenwerkingspartners zoals het CJG, Buurts, onderwijs en sport al hebben op het gebied van seksuele, genderen seksediversiteit. En aanbieden van meer informatie over de positie en ondersteunen van de lhbti+ jongeren. Met extra aandacht voor daken thuisloze jongeren en bi-culturele jongeren. Hierbij kan ook de inzet van Movisie aangeboden worden. In de vorm van bijvoorbeeld kennisateliers of workshops. › Uitvoeren van kwalitatief onderzoek onder lhbti+ jongeren in Haarlem om in beeld te brengen wat er leeft op het gebied van sociale veiligheid, sociaal netwerk en behoeften voor ontmoeting en activiteiten. › Stimuleren en ondersteunen van het organiseren en aanbieden van laagdrempelige activiteiten voor lhbti+ jongeren door de partners van de Regenboogcoalitie, door de jongeren zelf en door andere organisaties in de stad. › Overleg met de GGD over de mogelijkheid of er naast de landelijke vragen over seksuele, gender- en seksediversiteit er aanvullende vragen meegenomen kunnen worden in de Jeugdmonitor. Om zo de veiligheid, gezondheid en het welzijn van lhbti+ jongeren nog beter te monitoren.

Op iedereenisanders.nl kunnen jongeren, maar ook ouders en professionals, informatie vinden over seksuele oriëntatie en genderidentiteit. Deze kennis helpt de jongeren inzien dat wat ze voelen en ervaren heel normaal is en dat ze niet de enigen zijn. Volgens onderzoek zijn dat werkzame elementen voor het verminderen van depressie en suïcidale gedachten. Op deze website zijn ook filmpjes en ervaringsverhalen te vinden, evenals doorverwijzingen naar digitale en fysieke ontmoetingsplekken voor jongeren.

Actieplan Haarlem Regenboogstad | Trots zijn op wie je bent en vieren van wie je houdt

9

2.4 Onderwijs Het onderwijs is een goede plek om acceptatie te bevorderen. Kinderen en jongeren van 8 tot 18 jaar ontwikkelen zich snel, ook op seksueel gebied. Bovendien is de groepsdruk onder opgroeiende jeugd op scholen groot. De acceptatie van lhbti+ personen op scholen is vaak laag. Hetero­seksualiteit is de norm en ‘homo’ is een veelgebruikt scheldwoord. Daarom moet er steeds aandacht zijn voor een veilig schoolklimaat. Aandacht voor seksuele en relationele diversiteit staat sinds 2012 in de kerndoelen van het onderwijs. Scholen zijn daarmee verplicht aandacht te besteden aan seksualiteit, diversiteit en met name seksuele diversiteit. Dit geldt voor het primair onderwijs, het voortgezet onderwijs én het speciaal onderwijs. Scholen hebben daarnaast de taak om te zorgen voor een sociaal veilig klimaat in en om de school en moeten aandacht besteden aan burgerschap.

Een Gender & Sexuality Alliance is groep leerlingen en docenten die zich sterk maakt voor een voor iedereen veilige omgeving op school. De GSA’s in Haarlem worden ondersteund door het COC en bureau Discriminatiezaken. Het uitgangspunt is dat iedereen de vrijheid moeten hebben om te zijn wie ze zijn. Ze organiseren activiteiten op coming-out dag, Valentijnsdag en op Paarse Vrijdag. In Haarlem zijn GSA’s actief op bijna alle middelbare scholen.

Acties in 2023-2026 › Geven van voorlichting aan basisscholen door het COC. Ook het Bureau Discriminatiezaken Kennemerland geeft voorlichting aan de hand van de vooroordelenkoffer › Doorgaan met het ondersteunen en versterken van de GSA’s op de middelbare scholen. Door het organiseren van netwerkbijeenkomsten en meet-ups voor GSA’s. Uitgevoerd door Bureau Discriminatiezaken Kennemerland in samenwerking met het COC. › Organiseren van een informatiebijeenkomst voor docenten op het voortgezet onderwijs over dilemma’s bij binair, trans en intersekse jongeren (daar waar binaire indeling speelt). › Aandacht voor Paarse Vrijdag door het verstrekken van infomateriaal en het hijsen van de vlag bij een middelbare school door de wethouder. › Theatervoorstelling met nagesprek voor een middelbare school met als thema seksuele diversiteit.

“De maatschappij kan behoorlijk vijandig en veroordelend zijn naar lhbti+ers. Daarom is het hebben en creëren van eigen, veilige plekken en activiteiten heel belangrijk. Tegelijkertijd moeten we ons sterk maken voor een verdraagzame samenleving. Voorlichting op scholen is een must. Financiële onder­steuning vanuit het Regenboogplan helpt daarbij.” Marjolein van Haaften, onderzoeker Bureau Discriminatiezaken

Actieplan Haarlem Regenboogstad | Trots zijn op wie je bent en vieren van wie je houdt

10

Acties 2023-2026 › Sportverenigingen stimuleren en faciliteren om mee te werken aan een inclusief klimaat. Bij bezoeken aan sportverenigingen biedt de wethouder namens de gemeente een progressvlag aan en geeft uitleg waarom de gemeente het belangrijk vindt dat er aandacht is voor diversiteit en inclusie binnen de verenigingen en welke ondersteuning de gemeente kan bieden. Daarnaast kan elke sportvereniging gratis een progressvlag aanvragen bij de gemeente. › In samenwerking met Sportsupport Kennemerland aanbod creëren en aanbieden aan sportverenigingen om te kunnen werken aan een inclusief sportklimaat. Zoals bijvoorbeeld trainingen van het John Blankenstein Foundation voor buurtsportcoaches, clubkader­coaches en sportverenigingen. In de gesprekken met verenigingen, coaches en andere betrokkenen wordt ook gebruik gemaakt van de commitment, kennis en ervaringen rondom de Verklaring Gelijke Behandeling die nagenoeg elke vereniging heeft ondertekend.

2.5 Sport Ruim de helft van de Nederlanders tussen 12 en 80 jaar doet aan sport. Sport houdt mensen gezond, brengt ze samen en biedt plezier. Maar is er in sport ook sprake van discriminatie. Vooral in mannelijke teamsporten kunnen lhbti+ personen te maken krijgen met vervelende opmerkingen en zelfs met fysieke agressie van teamgenoten of tegenstanders. Meer dan een kwart van de homoseksuele en lesbische personen is op de sportvereniging niet open over hun seksuele oriëntatie. In de Agenda voor de Sport 2020+ is een van de aandachtspunten werken aan een inclusieve sportomgeving. Bij een inclusieve sportvereniging is iedereen welkom, wordt iedereen geaccepteerd en gerespecteerd en is men vrij om eigen keuzes te kunnen maken. In de afgelopen jaren zijn er door Sport Support Kennemerland in samenwerking met de regenboogpartners al verschillende acties en activiteiten ondernomen. Zoals het beschikbaar stellen van regenboogvlaggen en regenbooghoekvlaggen aan sportverenigingen, het organiseren van activiteiten op Coming Out-dag en het organiseren van workshops van de John Blankenstein Foundation voor buurtcoaches en bij een aantal voetbalverenigingen. Ook de komende jaren blijven we inzetten op deze samenwerking.

› Vanuit de gemeente aandacht schenken aan verenigingen die het goede voorbeeld geven in het tegengaan van (lhbti+) discriminatie.

Bij voetbalvereniging Alliance’ 22 draagt iederéén het OneLove-symbool. Vanwege het 100-jarig bestaan kreeg het shirt een nieuw ontwerp met het OneLove-logo op de mouw. Daarmee is het de eerste amateurvereniging die tijdens wedstrijden dit logo draagt. Hiermee maakt de club een statement voor de verbindende kracht van voetbal en tegen alle vormen van discriminatie en uitsluiting.

“Iedereen moet zich welkom, thuis en veilig voelen bij Alliance. We geloven in de verbindende kracht van voetbal en staan vierkant achter de OneLove boodschap.” Robert Graat, voorzitter van de vereniging. Het jeugdjournaal maakte in maart een item over One Love bij Alliance ‘22: https://jeugdjournaal. nl/artikel/2467975-veel-voetbalclubs-in-­actietegen-racisme-en-discriminatie

Actieplan Haarlem Regenboogstad | Trots zijn op wie je bent en vieren van wie je houdt

11

“Roze in Blauw Noord-Holland is proud to be your friend!”

2.6 Veiligheid Lesbische, homoseksuele, biseksuele- en transgender personen - zowel volwassenen als jongeren kunnen te maken krijgen met scheldpartijen, pesterijen, seksueel geweld, bedreigingen en fysiek geweld omdat ze lhbti+ zijn. Dit kan thuis gebeuren maar ook op school, op het werk, tijdens het uitgaan, in de buurt of in de openbare ruimte. Vaak doen slachtoffers geen aangifte. Uit schaamte, maar ook omdat ze denken dat het geen zin heeft omdat het niets verandert. Geweld en pesterijen hebben een grote invloed op het gevoel van veiligheid, en daarmee op de (psychische) gezondheid van de mensen die er slachtoffer van zijn. Vanuit het gemeentelijk domein Veiligheid is er op verschillende fronten aandacht voor het voorkomen en aanpakken van discriminatie en lhbti+ gerelateerd geweld. Meerdere keren per jaar stemt Politie Haarlem met het Bureau Discriminatiezaken Kennemerland af om alle meldingen gerelateerd aan discriminatie te bespreken. Binnen de Politie Haarlem is Roze in Blauw actief, zij beschikken over veel expertise op het thema veiligheid en kunnen agenten trainen en adviseren.

Lyan Hazelhof, Roze in Blauw Haarlem is 24 uur per dag Regenboogstad. Daar hoort een veilige, inclusieve en lhbti+ vriendelijke Haarlemse nachtcultuur bij. In het nieuwe actieprogramma ‘Uitgaan in Haarlem 2023 - 2027’ is een van de vijf thema’s waarop ingezet wordt een Inclusief en sociaal veilig uitgaansgebied. In nauwe samenwerking tussen horeca, politie en gemeente worden er afspraken gemaakt over een helder en transparant deurbeleid en over het optreden tegen en voorkomen van grensoverschrijdend gedrag. Hierbij werkt de gemeente ook samen met de Nachtwacht Haarlem, een belangenbehartiger en ambassadeur voor de verbetering van de Haarlemse nachtcultuur. In hun visieplan op de nacht is ruim aandacht voor acties gericht op een inclusieve en een veilige nachtcultuur.

Roze in Blauw netwerk Politie Eenheid Noord-Holland.

Actieplan Haarlem Regenboogstad | Trots zijn op wie je bent en vieren van wie je houdt

12

Acties 2023-2026 › De gemeente verkent met de politie, Roze in Blauw en Bureau Discriminatiezaken Kennemerland hoe aangiftebereidheid en meldingsbereidheid door lhbti+ers bij incidenten kan worden vergroot. › De gemeente gaat de samenwerking met Roze in Blauw verstevigen door actief signalen over en weer te delen. › Ondersteuning vanuit de gemeente van activiteiten om de bekendheid van Bureau Discriminatiezaken Kennemerland te vergroten. › Blijvende aandacht voor het bespreken van de veiligheid van lhbti+ personen in overleggen van de driehoek (gemeente, OM en het antidiscriminatiebureau) › In de nota Uitgaan in Haarlem 2023-2027 zijn meerder acties opgenomen voor het bevorderen van een inclusief en veilig uitgaans­klimaat met aandacht voor lhbti+ personen. › Verkennen met de Nachtwacht Haarlem welke activiteiten er in samen­werking met de Regenboogcoalitie en de gemeente opgepakt kunnen worden om te komen tot een inclusiever uitgaansleven en nachtcultuur. Zoals bijvoorbeeld trainingen voor horecamedewerkers en beveiligers of het creëren van een laagdrempelig meldpunt.

De Nachtwacht Haarlem wil de Haarlemse nachtcultuur verbeteren door te verbinden, analyseren, informeren, adviseren en op te treden als ambassadeur van de nacht. Hun missie is om samen met de verschillende belanghebbenden in de stad een bruisende en diverse nachtcultuur te creëren, waar elke Haarlemmer zich toe aangetrokken voelt, waarin creatieve kruisbestuiving ontstaat en genoeg ondernemersvrijheid en voldoende ruimte voor culturele ontwikkeling is.

2.7 Voorlichting aan Migrantenorganisaties Sinds 2018 zijn verschillende bijeenkomsten geweest vanwege het project ‘Artikel 1 in de Haarlemse praktijk’. Het project zet zich in voor het bespreekbaar maken van taboeonderwerpen, zoals seksuele diversiteit bij migrantengroepen. Huidige projectpartners zijn: • Onderzoeks- en adviesbureau Zasja; • Stichting Samen Haarlem; • Stichting Somaliërs Haarlem en omgeving; • Bureau Discriminatiezaken Kennemerland. Voor verandering is structurele inzet nodig. In de coronaperiode konden meerdere bijeenkomsten niet doorgaan. In 2022 is deze succesvolle aanpak weer voortgezet. Alle zelforganisaties krijgen een uitnodiging. Uitgangspunt is artikel 1 van de Grondwet. De uitbreiding van artikel 1 met het verbod op discriminatie wegens handicap en seksuele geaardheid krijgt extra aandacht. Praten over discriminatie op diverse gronden en op diverse terreinen is zinvol en bewerkstelligt bewustzijn over en compassie voor mensen die anders zijn om wat voor reden dan ook. Tot de activiteiten behoren een theatervoorstelling met nagesprek van Live your story, een film met een nagesprek in bijzijn van de filmmaker (‘De Beslissing’) of het delen van verhalen uit de lhbti+ gemeenschap. Denk aan Veilige Haven, een stichting voor bi-culturele lhbti+ers. Ook wordt de samenwerking met organisaties als stichting Maruf gezocht.

Stichting Maruf is een organisatie die zich inzet voor een betere positie van moslim lhbti+ers in Nederland en in de hele wereld. Het doel is om het bewustzijn rondom islam, gender en seksuele diversiteit te vergroten. Maruf heeft als visie een samenleving die vrij is van elke vorm van discriminatie op grond van seksuele oriëntatie of genderidentiteit. Daarbij ondersteunt Maruf moslims in het acceptatieproces van hun seksuele oriëntatie en genderidentiteit. Meer informatie: www.stichtingmaruf.com

Actieplan Haarlem Regenboogstad | Trots zijn op wie je bent en vieren van wie je houdt

13

2.8 Activiteiten georganiseerd door de Regenboogcoalitie De partners van de Regenboogcoalitie organiseren activiteiten die zich richten op veilig ontmoeten, zelfacceptatie en emancipatie binnen de eigen groep. Jaarlijks stellen zij zelf een activiteitenplan op dat zij in onderlinge samenwerking uit voeren. Alle partners worden uitgenodigd een plan in te dienen. De gemeente stelt hiervoor per jaar een budget van € 20.000 beschikbaar. Hieronder een overzicht van een aantal van deze activiteiten die in 2023 worden georganiseerd 2.8.1 Regenboogviering De Regenboogviering is bedoeld voor verschillende doelgroepen en vindt plaats in de Vredesweek. De viering wordt voorbereid door kerken, het Bureau Discriminatiezaken en andere organisaties in de stad. Er is voor gekozen om de Regenboogviering steeds in de Grote of St. Bavokerk te houden, omdat deze centrale stadskerk ook wordt gezien als een symbool van Haarlem. 2.8.2 Roze Salon 55+ Haarlem. Al sinds 2013 voorziet de Roze Salon 55+ Haarlem in de behoefte aan ontmoeting voor roze ouderen. In een ongedwongen en veilige omgeving kunnen zij hun (levens)ervaringen delen en sociale contacten leggen en onderhouden. De Roze Salon vindt tien keer per jaar plaats in wijkcentrum Binnensteeds. Het inhoudelijke programma wordt gepresenteerd in de vorm van presentaties, lezingen, voorstellingen, optredens, etc.

De Roze Salon 55+ Haarlem is een initiatief van Haarlem Effect, de Regenboogpartners en Zorggroep Reinalda. De organisatie wordt verzorgd door de werkgroep Roze Salon, een groep enthousiaste vrijwilligers.

2.8.4 AutiRoze ontmoetingsavond In Badhuis Leidsebuurt organiseert de AutiRoze werkgroep van het COC zes keer per jaar een ontmoetingsavond specifiek voor lhbti+ personen met autisme. Het doel van deze ontmoetingsavonden is om een veilige en ondersteunende omgeving te bieden voor de doelgroep. Op deze avond kan men elkaar ontmoeten, verbinden en ondersteunen in een warme en inclusieve sfeer. 2.8.5 Queer kunstlijn In 2022 heeft Haarlem Town Queers queer-kunstactiviteiten georganiseerd binnen de Haarlemse Kunstlijn. Deze stichting richt zich op het ontwikkelen van een platform voor de multiculturele queer-gemeenschap in Haarlem. De queer kunstactiviteiten vonden plaats in jongerencentrum Flinty’s . Ook komende jaren wordt een dergelijk evenement georganiseerd. 2.8.6 Theatervoorstellingen seksuele diversiteit op middelbare scholen. De theaterorganisatie Live Your Story biedt voorstellingen aan, gericht op scholen, voor alle leerlingen, met als thema seksuele diversiteit. Het Bureau Discriminatiezaken Kennemerland nodigt een middelbare school in Haarlem uit om deze voorstellingen in te kopen op kosten van het Regenboogbudget van de Regenboogpartners. Het COC en BDK zijn beiden aanwezig bij de voorstellingen en de nagesprekken.

“Haarlem Town Queers zal de komende jaren uiteenlopende, toegankelijke activiteiten organiseren voor jonge queers. Die doelgroep heeft in Haarlem moeite met het vinden van plekken waar zij zichzelf kunnen zijn.” Brecht van der Meulen, Haarlem Town Queers

2.8.3 Queer Café Elke derde zondagmiddag van de maand is het Queer café geopend in het Badhuis in de Leidsebuurt. Dit café is ontstaan uit de samenwerking tussen het Badhuis en het COC. De gelegenheid voor jong en oud om elkaar te ontmoeten en ervaringen en kennis uit te wisselen of gewoon gezellig wat te drinken. De middagen worden ingevuld met livemuziek, film, dansen, samen zingen, workshops, een roze stadswandeling met lezing etc. Het queer café wordt ongeveer acht keer georganiseerd. Ook zal er af en toe gebruikt gemaakt worden van het Patronaat.

Actieplan Haarlem Regenboogstad | Trots zijn op wie je bent en vieren van wie je houdt

14

3 Uitvoering van het beleid 3.1 Regierol gemeente De gemeente Haarlem is actief betrokken bij de vormgeving én uitvoering van het Regenboogbeleid. Uitgangspunt bij het opstellen van het Regenboogbeleid is dat dit tot stand komt in samenwerking met de betrokken inwoners en organisaties in Haarlem. De Regenbooggemeenschap zelf is divers en bestaat uit meerdere groepen met eigen belangen en aandachtspunten. Belangrijk is dan ook dat de gesprekpartners van de gemeente zoveel als mogelijk al deze groepen vertegenwoordigen. De gemeente neemt hierin een regierol door partijen bij elkaar te brengen en het overleg te faciliteren.

3.2 Uitbreiding samenwerking met partners Regenboogcoalitie In de afgelopen periode is er geïnvesteerd in uitbreiding en intensivering van de samenwerking met en tussen de twee huidige regenboogpartners COC Kennemerland en Bureau Discriminatiezaken Kennemerland (BDK) en andere en nieuwe initiatieven uit de lhbti+ gemeenschap van Haarlem. In oktober 2022,en in februari en juni 2023 vonden de eerste netwerkbijeenkomsten plaats. Verschillende partijen, organisaties en inwoners die actief zijn voor de diverse lhbti+ groepen maakten kennis met elkaar en met elkaars activiteiten. Er zijn wensen en behoeftes opgehaald als input voor het Regenboogbeleid en er zijn verbindingen en samenwerkingsvormen gelegd tussen organisaties onderling en met andere maatschappelijke organisaties in de stad. Op moment van schrijven van dit actieplan nemen de volgende organisaties deel: de Haarlem Town Queers, de Roze Salon, het Regenboogloket, Kennemerhart, het Patronaat, de Schuur, de Schouwburg, Phil., Gay Okay van stichting de Baan, Queer café van het Badhuis, Sportsupport, Stichting Artikel 1, Gay Moviee, stichting Ma Jong/Black Queers, NoLabels, CJG, LHBTI aan Zee, Roze 50+ , Roze in Blauw, Roze Kunstlijn en enkele betrokken inwoners. (Zie bijlage 1 voor de volledige lijst). Het streven is om het aantal deelnemers uit te breiden.

Daarom kunnen andere organisaties of inwoners zich op elk moment aanmelden voor deelname.

“Het COC is erg verheugd om nauw betrokken te zijn bij het actieplan Haarlem Regenboogstad. Wij zetten ons in om zoveel mogelijke samenwerkingen aan te gaan om zo de belangen van onze leden te versterken. We kijken er naar uit om samen met de andere betrokken organisaties van de Regenboogcoalitie te werken aan een inclusief Haarlem!” Stefan Flierman, COC Kennemerland

3.3 Kerngroep Regenboogcoalitie Haarlem Bureau Discriminatiezaken, COC, Haarlem Town Queers, Black Queers en de gemeente Haarlem vormen samen de kerngroep binnen de Regenboogcoalitie. Zij organiseren minsten driemaal per jaar een netwerkbijeenkomst voor alle partners uit de Regenboogcoalitie. Hier wordt de voortgang van het Actieplan Haarlem Regenboogstad besproken, ervaringen en signalen uitgewisseld en nieuwe activiteiten bedacht. De portefeuillehouder is minstens eenmaal per jaar bij een netwerkbijeenkomst aanwezig. Ook verzamelt deze kerngroep de ingediende plannen voor het jaarlijkse activiteitenplan van de Regenboogcoalitie en stelt deze inclusief de begroting op. Een oproep voor het indienen van plannen wordt tijdig gedeeld met alle samenwerkende partners. Bureau Discriminatiezaken is penvoerder van het budget van € 20.000.

3.4 Wensen voor de toekomst vanuit de Regenboogcoalitie Tijdens de bijeenkomsten met de Regenboogpartners is veel input geleverd voor het Regenboogbeleid voor de komende vier jaar. Veel van deze input is verwerkt in dit actieplan Regenboogstad 2023-2026. Tijdens een creatieve sessie is ook aan de organisaties gevraagd om vooruit te kijken en gezamenlijke wensen te formuleren voor de toekomst. Drie wensen sprongen hierbij uit: een plek, een Pride en plezier.

Actieplan Haarlem Regenboogstad | Trots zijn op wie je bent en vieren van wie je houdt

15

3.4.1 Regenbooglocatie Vanuit meerdere organisaties partijen komt de wens voor een gezamenlijke ruimte. Een herkenbare en veilige plek waar lhbti+ers elkaar kunnen ontmoeten, informatie kunnen vinden en zichzelf kunnen zijn. Een locatie vanuit waar alle Regenboogpartners kunnen samenwerken en hun diensten aanbieden. De gemeente ondersteunt de partners bij het zoeken van een locatie door haar netwerk beschikbaar te stellen en te wijzen op vraag en aanbod via projecten als bijvoorbeeld Buurtbakens. Daarnaast brengt de gemeente de Regenboogpartners in contact met Buurts om te onderzoeken welke mogelijkheden er zijn voor het opnemen van deze wens in het huisvestingsplan Gewoon in de Wijk. 3.4.2 Pride in Haarlem In de meeste Regenboogsteden wordt jaarlijks een vorm van een Pride-evenement georganiseerd. Een Pride heeft als doel om blijvend aandacht te vragen voor mensenrechten in het algemeen en acceptatie en gelijkheid op het gebied van seksuele- en genderdiversiteit in het bijzonder. Een Pride-evenement vergroot de zichtbaarheid van de lhbti+ gemeenschap en zorgt daarnaast voor verbinding met de bredere samenleving in Haarlem. Meerdere organisaties hebben als wens geuit dat ook in Haarlem een dergelijk evenement georganiseerd wordt. Ook de gemeente is voorstander

van een Haarlemse Pride en steunt dit actief door het ­inschakelen van haar netwerk, het voeren van gesprekken met Pride Amsterdam en Pride at the Beach Zandvoort over een mogelijke samenwerking en door de Regenboogpartners te ondersteunen bij de verdere invulling van het proces. 3.4.3 Nieuwe initiatieven Veel van de nieuwe partners hebben de wens geuit dat er in Regenboogstad Haarlem het hele jaar door meer bruisende evenementen en (ontmoetings) activiteiten zouden moeten plaatsvinden. Activiteiten voor en door de Regenboogpartners, gericht op plezier maken, ontmoeten en vrije tijd. Zoals bijvoorbeeld sportevenementen, festiviteiten in het uitgaansleven of activiteiten specifiek voor jongeren. Regenboogpartners die dergelijke evenementen willen organiseren kunnen hiervoor een financiële bijdrage aanvragen bij de gemeente. Het college stelt hiervoor een eenvoudige subsidieregeling op. In 2023 en in de daarop volgende jaren is hiervoor € 5.000 vanuit het Regenboogbudget beschikbaar.

“Wij ondersteunen dit actieplan van harte, want als Participatieraad is ons doel: een samenleving waarin iedereen gelijkwaardig is, kansen krijgt en mee kan doen!” Alex de Groot, voorzitter Participatieraad foto: Noord-Hollands Archief

Actieplan Haarlem Regenboogstad | Trots zijn op wie je bent en vieren van wie je houdt

16

4 Monitoring De ambities binnen het Regenboogbeleid richten zich op het bevorderen van de sociale acceptatie van lhbti+ers, het tegengaan van discriminatie, intimidatie en geweld en op het ondersteunen en weerbaarder maken van de groep. Door op regelmatige basis in contact te zijn met de partners van de Regenboogcoalitie vangen we signalen uit de doelgroep op over hun gevoel van sociale acceptatie, veiligheid en andere ontwikkelingen die er spelen. Daarnaast maken we gebruik van de onderstaande meetinstrumenten. Dit helpt om een beeld te kunnen krijgen of het resultaat van gezamenlijke inspanningen bijdraagt aan het behalen van de gestelde ambities.

4.1 Meetinstrumenten • Bureau Discriminatiezaken Kennemerland onderzoekt iedere twee jaar het veiligheidsgevoel en sociale acceptatie onder lhbti+ers door middel van het Pink Panel onderzoek. Deelnemers woonachtig

in Zuid-Kennemerland en de IJmond vullen een digitale vragenlijst in. • De GGD Kennemerland voert jaarlijks in opdracht van de gemeente de Gezondheidsmonitor jong­volwassenen (16-26 jaar). Hierin zijn ook vragen opgenomen over seksuele, gender- en seksediversiteit. • In de jaarlijkse Monitor Discriminatie van de politie-eenheid Noord-Holland zijn alle discriminatieklachten en registraties van drie antidiscriminatievoorzieningen (ADV’s), de politie en het College voor de Rechten van de Mens samengebracht. Discriminatie en meldingen op basis van seksuele gerichtheid zijn hier onderdeel van. • In 2023 wordt een kwalitatief onderzoek uitgevoerd onder lhbti+ jongeren in Haarlem om in beeld te brengen wat er leeft op het gebied van sociale veiligheid, sociaal netwerk en behoeften t.a.v. ontmoeting/activiteiten (in Haarlem/buiten Haarlem).

Actieplan Haarlem Regenboogstad | Trots zijn op wie je bent en vieren van wie je houdt

17

5 Financiën 5.1 Budget Voor de uitvoering van het Regenboogbeleid ontvangt de gemeente voor de periode 2023- 2026 vanuit het Rijk een jaarlijkse bijdrage van € 20.000. Vanuit het budget Diversiteit en Inclusie wordt hier per jaar een bedrag van € 40.000 aan toegevoegd zodat het totale beschikbare Regenboogbudget € 60.000 bedraagt. Van dit budget stelt de gemeente jaarlijks middels een subsidie een bedrag van € 20.000 beschikbaar aan de partners van de Regenboogcoalitie. Voor het organiseren van activiteiten die zich richten zich op veilig ontmoeten, zelfacceptatie en emancipatie binnen de eigen groep. Het Bureau Discriminatiezaken Kennemerland is penvoerder. De rest van het budget wordt besteed aan de overige acties die genoemd worden in dit actieplan. Zoals communicatie- en bewustwordingsactiviteiten, training en voorlichting en het uitvoeren van onderzoek. Dit gebeurt voornamelijk middels subsidies aan de uitvoerende organisaties of partijen.

Actieplan Haarlem Regenboogstad | Trots zijn op wie je bent en vieren van wie je houdt

18

6 Bronnenlijst Movisie, Regenbooggids voor gemeenten Movisie uitgave september 2022 LHBT Monitor 2022 | Publicatie | Sociaal en Cultureel Planbureau (scp.nl) Pink Panelonderzoek 2022, Bureau discriminatiezaken De Monitor Discriminatie 2022 eenheid Noord-Holland Corona Gezondheidsmonitor jeugd 2021 Regenboogsteden 2019-2022 Evaluatie van activiteiten en opbrengsten in het kader van de Regenboogaanpak Nachtwacht Haarlem Visie PLan 2022/2023 Passende zorg is inclusieve zorg Onderzoeksrapport Movisie in opdracht van ministerie van VWS 2023 Discriminatie in de zorg en sport - wat weten we (niet)

Actieplan Haarlem Regenboogstad | Trots zijn op wie je bent en vieren van wie je houdt

19

7 Bijlagen 7.1 Bijlage 1: Betrokken organisaties Haarlem Regenboogcoalitie

7.2 Bijlage 2: Uitleg veel gebruikte begrippen

Overzicht Regenboogpartners die uitgenodigd zijn en actief betrokken zijn dan wel op eigen verzoek op de hoogte gehouden worden.

Androgyn Een persoon die zowel ‘mannelijke’ als ‘vrouwelijke’ uiterlijke kenmerken vertoont.

Organisaties Badhuis Bureau Discriminatiezaken Kennemerland (BDK) Buurts Centrum Jeugd en Gezin COC Kennemerland Roze Salon Schuur Haarlem Town Queers Patronaat Regenboogloket Kennemerhart Nachtwacht Klein Haarlem NoLabels LHBTI aan zee Roze 50+ Roze Kunstlijn Roze in Blauw SportSupport Stichting Artikel 1 Gay Movie Gay Okay Stichting de Baan Stichting Ma Jong /Black Queers Young & Out

Anti-lhbti+ geweld Verbaal geweld, zoals uitschelden en discriminerend taalgebruik en fysiek geweld zoals bedreiging, beroving en ander fysiek geweld, waarbij de (vermeende) seksuele oriëntatie, genderidentiteit en/of geslachtskarakteristieken van het slachtoffer een rol speelt Aseksueel Mensen die geen seksuele verlangens hebben. Biseksuele personen Mensen die zich romantisch en/of seksueel aangetrokken voelen tot zowel mannen als vrouwen, ongeacht hun feitelijke gedrag. Cis gender Dit is een term waarmee mensen worden aangeduid van wie de genderidentiteit overeenkomt met het biologische geslacht waarmee zij geboren zijn. Coming out Engelse term voor het moment (of de momenten) dat een persoon zijn of haar seksuele oriëntatie en/ of genderidentiteit kenbaar maakt. Ook ‘uit de kast komen’ genoemd. Diversiteit Verscheidenheid in kenmerken van mensen in leeftijd, sekse, levensbeschouwing, religie, etniciteit, leefstijl, enzovoort. Gay Engelse term, ingeburgerd in het Nederlands, voor mensen die zich seksueel aangetrokken voelen tot iemand van hetzelfde geslacht.

Actieplan Haarlem Regenboogstad | Trots zijn op wie je bent en vieren van wie je houdt

20

Gender Verzameling eigenschappen, gedragingen en rollenpatronen die een maatschappij voor elk geslacht heeft bepaald. Genderidentiteit Iemands persoonlijke beleving van zijn/haar/hun gender. Genderneutraal Bewust niet kiezen tussen ‘vrouwelijke’ en ‘mannelijke’ genderidentiteiten.

Queer Iemand die zichzelf niet een vaststaande gender en/of seksuele identiteit toekent of dit afwijst. In het Engels is queer een parapluterm voor alles wat niet-heteroseksueel en/of niet-cis gender is. Roze ouderen Homoseksuele, lesbische, bi+, transgender en intersekse personen vanaf ongeveer 55 jaar. Seksuele diversiteit Verschillende soorten seksuele oriëntatie.

Genderneutrale voornaamwoorden Als personen zich niet als man of vrouw identificeren kunnen ze ervoor kiezen om in plaats van als hij/ hem/zijn of zij/haar/haar, als hen/hun/die geïdentificeerd te worden

Seksuele oriëntatie Ook wel seksuele voorkeur, seksuele gerichtheid of geaardheid. Dit is een term om aan te geven tot welke gender(s) of geslacht(en) iemand zich romantisch en/of seksueel aangetrokken voelt.

Homoseksuelen Mensen die zich romantisch en/of seksueel uitsluitend aangetrokken voelen tot iemand van hetzelfde geslacht.

Transfobie Letterlijk: angst voor transgender identiteiten. Dit kan zich uiten in uitsluiting, belediging en discriminatie van transgender personen.

Intersekse personen Personen geboren met een lichaam dat niet overeenkomt met het beeld dat we doorgaans van een mannen- of vrouwenlichaam hebben. Denk aan geslachtskenmerken, hormoonbalans of de chromosomen.

Transgender personen Parapluterm voor mensen bij wie de sekse (het geslacht) niet overeenkomt met de genderidentiteit.

Lesbische vrouwen Vrouwen die zich romantisch en/of seksueel uitsluitend aangetrokken voelen tot vrouwen Lhbti+ Afkorting voor lesbische, homoseksuele, biseksuele, transgender en intersekse personen. Non-binair De genderidentiteit die niet past binnen een van twee hokjes ‘vrouwelijk’ of ‘mannelijk’ en zich beter voelt bij een andere niet-binaire genderidentiteit . Deze personen geven de voorkeur aan genderneutrale voornaamwoorden zoals hen/hun of die/diens.

Transman Een transman is een transgender man die bij geboorte als meisje werd aangeduid. Transvrouw Een transvrouw is een transgender vrouw die bij geboorte als jongen werd aangeduid Travestieten ook wel crossdressers genoemd, hebben meestal niet de wens tot geslachtsaanpassing in welke vorm dan ook. Zij geven uiting aan hun identiteit door zich deels of volledig, soms of regelmatig, te kleden als iemand van het andere geslacht. In hoeverre men zich ook als dit andere geslacht identificeert, verschilt per persoon

Panseksueel Iemand die zich romantisch en/of seksueel aangetrokken voelt tot mensen, ongeacht het geslacht of de gender van de ander.

Actieplan Haarlem Regenboogstad | Trots zijn op wie je bent en vieren van wie je houdt

21

Dit is een uitgave van gemeente Haarlem, juli 2023 haarlem.nl

Actieplan Haarlem Regenboogstad | Trots zijn op wie je bent en vieren van wie je houdt

22