20230435676 2 Bijlage 1: Pilot Voorrangsregeling Zorg- en Onderwijspersoneel 2023

Pilot Voorrangsregeling Zorg- en Onderwijspersoneel Gemeente Haarlem 2023

April 2023 Team Wonen (ECDW) Emma Adriaansz en Kamiel Nuijens

1/3

Inleiding Nederland kampt met krapte op de arbeidsmarkt. Met name een tekort aan leraren en zorgpersoneel is een probleem dat al langer speelt. Om de tekorten in de zorgsector terug te dringen, introduceerde het Rijk in 2019 het landelijke Actieprogramma Werken in de Zorg1. Ook voor het onderwijs is de Landelijke Aanpak Lerarentekort2 in het leven geroepen. Cijfers van het UWV impliceren dat de behoeftigheid op de regionale arbeidsmarkt Zuid-Kennemerland/IJmond groter is dan in Nederland als geheel (bijlage 3). In aanvulling op de acties van het Rijk, heeft Gemeente Haarlem gereageerd met eigen maatregelen om de personeelstekorten in zorg en onderwijs te beperken. Om Haarlem en de regio een aantrekkelijkere werkplek te maken voor onderwijzers is er de ‘Regionale aanpak personeelstekort onderwijs ZuidKennemerland’. In 2018 is de ‘Werkgroep Lerarentekort’ opgericht binnen afdeling Jeugd Onderwijs en Sport om werken in het Haarlemse onderwijs aantrekkelijker te maken. Zo worden mogelijkheden verkend om maatwerk te kunnen leveren in het parkeerbeleid rondom scholen om het parkeren voor leraren te vergemakkelijken. Een andere maatregel die ook op zorgpersoneel gericht is, is de omscholing van bijstandsgerechtigden naar de zorg- en onderwijssector. Ondanks deze maatregelen blijkt een aanvullende inspanning nodig.

Werkgevers in vitale sectoren verliezen personeel mede als gevolg van het ontbreken van geschikte huisvesting. Haarlemse zorg- en onderwijswerkgevers zien personeel vertrekken wegens een gebrek aan geschikte woningen in de buurt van de werkplek. Daarnaast is het lastig voor jonge werknemers in zorg- en onderwijs om hun wooncarrière in Haarlem te starten wegens een tekort aan betaalbare woningen voor deze doelgroep. Om werknemers in zorg en onderwijs in Haarlem te behouden, is in de Huisvestingsverordening 2022 een zgn. ‘kan’-bepaling opgenomen die regelt dat werknemers in deze sectoren met voorrang een jongerenwoning of een middeldure huurwoning toegewezen kunnen krijgen.

1

Werkgelegenheid in zorg en welzijn | Werken in de zorg | Rijksoverheid.nl

2

Aanpak lerarentekort | Werken in het onderwijs | Rijksoverheid.nl

2/10

De pilot Door middel van een pilot (ingangsdatum 1 juli 2023, looptijd van 2 jaar), wordt uitwerking gegeven aan deze voorrangsregeling waarmee mogelijk wordt bijgedragen aan het verhelpen van het huisvestingsprobleem voor de doelgroep. Om de juiste doelgroep af te vangen is het belangrijk om jongerenwoningen en middeldure huurwoningen bij de pilot te betrekken. Voor werknemers in zorg en onderwijs waar de grootste tekorten zijn, geldt namelijk dat zij vaak te veel verdienen voor een sociale huurwoning en te weinig voor een koopwoning in de regio. Hierdoor ze zijn aangewezen op woningen in het middeldure huursegment. Gezien de krapte op de woningmarkt in Haarlem, zoekt deze doelgroep hierdoor werk en een woning in andere gemeentes waar de slagingskans op het vinden van een woning groter is. Beginnend zorg- en onderwijspersoneel is meestal aangewezen op studenten- of jongerenwoningen. Het Haarlemse aanbod studenten- en jongerenwoningen is momenteel niet groot genoeg om alle Haarlemse jongeren die hier zouden willen wonen te huisvesten3. Beginnend zorg- en onderwijspersoneel moet om die reden veelal thuis blijven wonen of naar elders vertrekken om ‘uit huis’ te kunnen gaan.

Door deze twee segmenten te betrekken bij de pilot kunnen startende werknemers met een lager inkomen in de regio blijven wonen, en wordt zorg- en onderwijspersoneel dat reeds werkzaam is in Haarlem mogelijk geholpen bij het vinden van een woning dichtbij de werkplek. In samenwerking met collega’s van afdeling Jeugd Onderwijs en Sport, Zorg, de Haarlemse onderwijs- en zorgkoepels, Spaarne Gasthuis, de drie grote corporaties (Ymere, Elan Wonen en Pré Wonen) en de ontwikkelaar van project 1828 is gewerkt aan het opstellen van een pilot. De pilot zal toetsen of gebruikers van de regeling zijn beïnvloed in hun keuze om in Haarlem te blijven werken of te komen solliciteren. De woningen - De pilot is van beperkte omvang, namelijk het met voorrang beschikbaar stellen van 20 middeldure huurwoningen (maximale kale huurprijs tussen de € 808,06 en € 1.432,064), en 20 jongerenwoningen (kale huurprijs tot €808,06) gedurende de looptijd van de pilot. Voor middeldure huurwoningen is dat ca. 10% van het jaarlijks vrijkomende aanbod binnen het corporatiebezit (totaal bezit maal de mutatiegraad5 6) en voor jongerenwoningen is dat ca. 15% van het aantal binnen het project 1828 aan de Spaarndamseweg. - De druk op het sociale segment is het hoogst. Daarom is het wenselijk om de sociale huurvoorraad zo veel mogelijk te ontzien van een extra voorrangsregeling.

De ontwikkelaar van project 1828 aan de Spaarndamseweg heeft aangegeven mee te willen werken aan het huisvesten van woningzoekenden die werkzaam zijn in zorg en onderwijs. Er is afgesproken dat 20 woningen binnen dit project kunnen worden ingezet voor de pilot. Deze woningen doen pas later mee aan de pilot, zodra deze zijn opgeleverd in 2025. Dit betekent dat de jongerenwoningen alleen in het laatste half jaar deelnemen aan de pilot. Doordat de woningen

3 4 5

Leegstaand gebouw maakt plaats voor jongerenwoningen | Gemeente Haarlem Prijsklassen woningbouwsegmenten Haarlem 2022 Online rapportage IBW - 7. Niet-DAEB - Aa en Hunze (datawonen.nl) (totaal aantal vrije sector woningen Haarlem)

6 https://www.eerstekamer.nl/overig/20211103/verkenning_beleidsopties_voor/document (mutatiegraad 15%)

3/10

-

allemaal gelijktijdig op Woonservice worden geadverteerd en we niet afhankelijk zijn van vrijkomend aanbod zoals bij de middeldure corporatiewoningen, wordt verwacht de jongerenwoningen snel toegewezen zullen worden. Mocht dit anders uitpakken, dan kan ervoor worden gekozen om de pilot voor de jongerenwoningen langer te laten lopen. Voor de woningen in het middeldure huursegment worden 20 corporatiewoningen ingezet. Het aantal woningen dat iedere corporatie inzet wordt onderling onder de corporaties verdeeld. De pilot zal dus starten met enkel de middeldure huurwoningen.

De doelgroep - Werknemers die in Haarlem werken maar buiten de arbeidsmarktregio wonen zijn onderdeel van de doelgroep waarvoor de voorrangsregeling bedoeld is. Hiermee wordt hen een kans geboden een passende woning te vinden in de buurt van de werkplek. Om in aanmerking te komen voor de regeling is een afstand van 20 kilometer tussen woon- en werkplek een vereiste. Uitzondering op deze eis zijn inwonende jongeren die nog niet eerder zelfstandig hebben gewoond, dit zijn dus starters op de woningmarkt. Hiermee wordt aan deze groep de mogelijkheid geboden om met voorrang een jongerenwoning danwel middeldure huurwoning te betrekken. Zo wordt gepoogd de startende werknemers in Haarlem te behouden. - Er is een functielijst (bijlage 2) opgesteld met beroepen die door zorg- en onderwijskoepels zijn opgegeven als diegenen waar de grootste tekorten zijn (en waarvan de inkomens passen bij de woningen van de pilot). Hierin is te lezen dat onder onderwijs ook de kinderopvang wordt geschaard. - Aanvullende eisen zijn het hebben van een dienstverband van minimaal 24 uur, het hebben van (of de intentie op) een vast contract en de werknemer moet al minimaal 1 jaar in dienst zijn. Tijdelijke contracten (bijvoorbeeld in combinatie met een opleiding) zijn uitgesloten van de regeling. De criteria voor het verkrijgen van een positieve beschikking staan opgesomd in bijlage 1.

Proces - Woningzoekenden dienen ingeschreven te staan op Woonservice, dit is gratis voor vrije sector woningen. Er wordt een (digitaal) proces ingericht waarin duidelijk wordt hoe men zich kan inschrijven voor de regeling. Hierover wordt gecommuniceerd via de websites van Haarlem en Woonservice (zie ook hier onder). - Woningzoekenden kunnen de benodigde informatie uploaden op een pagina op de website van Woonservice. Woonservice doet de eerste ‘check’ of de woningzoekende voldoet aan de criteria voor de regeling. Indien de opgeleverde informatie hieraan tegemoet komt, krijgt de woningzoekende een positieve beschikking per mail en wordt een ‘voorrangsvinkje’ aan de inschrijving van de woningzoekende ‘gehecht’. • Woonservice checkt op: - Inschrijving bij Woonservice woningzoekende - Het huidige woonadres (buiten de regio en 20 km vanaf werkplek of inwonend bij ouders/verzorger)

4/10

-

-

-

- De werkgeversverklaring met hierin de functie, de aard van het contract (vast of tijdelijk), het aantal jaren in dienst en het dienstverband - Het inkomen van de woningzoekende (conform de wet- en regelgeving van het ‘passend toewijzen’ voor sociale huurwoningen en het reguliere vrije sectorbeleid van de corporaties). Wanneer een woningzoekende via de voorrangsregeling reageert op een woning binnen de pilot, doet de betreffende corporatie de tweede check of de opgevraagde informatie in Woonservice nog steeds kloppend is. • Tweede check corporatie bestaat uit: - Controle huidige woonadres - Controle huidige werkgeversverklaring - Controle inkomen woningzoekende De beschikking vervalt na 1 keer weigeren van een woning. Met het weigeren van een woning wordt bedoeld dat een woningzoekende eerste op de lijst is, maar besluit het aanbod niet te accepteren. Wanneer er meerdere kandidaten met een positieve beschikking reageren op eenzelfde woning, wordt een rangschikking op basis van inschrijftijd aangehouden.

Communicatie: - Er komt een vermelding van de pilot op de website van gemeente Haarlem, met een link naar de juiste pagina op Mijnwoonservice.nl. Woonservice vermeldt de pilot op de website onder ‘ontwikkelingen uit de regio’ (homepage) en er komt een uitleg van de regeling onder het tegeltje ‘urgentie’, te vinden op de pagina ‘service en contact’. - Er is een eigen inbox voor de vitale beroepsgroepenregeling, vitaleberoepen@mijnwoonservice.nl (vermeld op website gemeente en Woonservice). - De communicatieadviseur van gemeente Haarlem zal contact opnemen met de betreffende communicatie adviseurs bij de corporaties, zodat gelijktijdig een afgestemd bericht kan worden gepubliceerd op de datum dat de regeling gelanceerd wordt. - Afdelingen JOS en Zorg van Gemeente Haarlem regelen communicatie via eigen kanalen. Zorgen onderwijskoepels attenderen werkgevers op de regeling. Financiering: - Voor de controle van kandidaten op de voorwaarden van de regeling door Woonservice wordt 30 minuten gefactureerd. De kosten hiervan zijn voor Gemeente Haarlem. - De kosten voor tweede check op de aangeleverde informatie nadat een woningzoekende op een woning heeft gereageerd via de regeling, zijn voor de corporatie. Evaluatie - Er zijn twee evaluatiemomenten; halverwege en aan het eind van de pilot.

De evaluatie zal bestaan uit een cijfermatig deel (onder andere aantal inschrijvingen, toewijzingen, aangeboden woningen, aantal weigeringen). De voortgang (het aantal toewijzingen) van de pilot wordt bijgehouden door Woonservice. Deze cijfers worden (onder voorbehoud van animo om mee werken) aangevuld met vraaggesprekken met gebruikers van de regeling. Zij worden bevraagd

5/10

-

-

over de invloed van het toegewezen krijgen van een woning op hun carrièrekeuze en de gebruiksvriendelijkheid van de regeling. Woningcorporaties worden bevraagd over de hoeveelheid geschikte vrijkomende woningen, het toewijzen en het doen van de tweede check. Woonservice zal worden bevraagd over de werkzaamheid van de spelregelset, de vragen die worden ontvangen via de mailbox en het opstellen van de dossiers en beschikking in combinatie met de nieuwe middeldure huurmodule 7 . De resultaten zullen worden gedeeld met de werkgevers. De pilot is geslaagd wanneer alle daartoe bestemde woningen zijn toegewezen aan de doelgroep en gebruikers aangeven dat de woning heeft bijgedragen aan het voortzetten van hun carrière in de zorg- of het onderwijs. Indien er aanleiding is voor het toevoegen van een extra beroepsgroep kan dit worden overwogen, dit vraagt echter wel een wijziging van de huisvestingsverordening. Wanneer het aantal toewijzingen niet wordt behaald, wordt het gesprek gevoerd met corporaties en zijn er verder geen consequenties.

7

In de zomer van 2023 wordt naar alle waarschijnlijkheid een nieuwe ‘middeldure huurmodule’ gelanceerd waarbij vrije sectorwoningen (vanaf €808,06) zullen worden aangeboden via Woonservice.

6/10

Bijlage 1: Criteria voor een positieve beschikking 1. Woningzoekende staat ingeschreven op Woonservice. 2. De woningzoekende woont buiten de regio Zuid-Kennemerland/IJmond (bestaande uit de gemeenten Bloemendaal, Haarlem, Heemstede en Zandvoort, Beverwijk, Heemskerk en Velsen) en minstens 20 km hemelsbreed van diens werkplek. Indien de woningzoekende nog geen wooncarrière heeft (starters), dan zijn de voorwaarden van wonen buiten regio ZuidKennemerland/IJmond en 20 km geen vereisten. 3. Woningzoekende geeft via een werkgevers verklaring aan dat: • De woningzoekende werkzaam is in een van de functies in de zorg of het onderwijs zoals vermeld op de functielijst. • De woningzoekende minimaal 1 jaar in dienst is bij diens werkgever met een intentieverklaring voor een vast contract (indien woningzoekende nog niet over een vast contract beschikt). • Woningzoekende een dienstverband van minimaal 24 uur heeft.

7/10

Bijlage 2: Functielijst Pilot Vitale Beroepsgroepen Opgesteld in samenwerking met Spaarne Gasthuis, Sigra (Koepelorganisatie Zorg), Huisartsen ZuidKennemerland, Hero kindercentra, Spaarnesant (koepelorganisatie onderwijs), Twijs (koepelorganisatie schoolbesturen).

Deze tabel bevat de salarisschalen voor een fulltime dienstverband, dit is exclusief vakantiegeld en/of 13e maand. Deze salarisschalen bieden een richtlijn. Het daadwerkelijke inkomen wordt gecontroleerd door Woonservice en de corporatie/verhuurder op basis van een jaaropgave van de belastingdienst in combinatie met aanvullende gegevens die de desbetreffende corporatie/verhuurder opvraagt.

Zorgfuncties Salaris bij een fulltime dienstverband

Type woning op basis van salaris

€ 3.331- 4.714

Sociale huur/middelduur

Doktersassistente VVT (verpleeg-, verzorgingshuizen en thuiszorg) Verzorgende individuele gezondheidszorg

€ 2.179 – 3.321

Sociale huur

€ 2.061 – 2.871

Sociale huur

Helpende

€ 1.670 – 2.415

Sociale huur

Verpleegkundige Gehandicaptenzorg Begeleider gehandicaptenzorg

€ 2.061 – 2.871

Sociale huur

€ 1.898 – 2.807

Sociale huur

€ 3.065 – 4.929

Sociale huur/middelduur

Ziekenhuis/UMC Anesthesiemedewerker

€ 2.882 – 4.227

Sociale huur/middelduur

Operatie assistent

€ 2.882 – 4.277

Sociale huur/middelduur

Radiodiagnostisch laborant

€ 2.759 – 3.922

Sociale huur/middelduur

Huisartsen Praktijkondersteuner

Jeugdzorg Begeleider gezinsmanager jeugdzorg

8/10

Klinische neurofysiologie laborant

€ 3.115 – 4.391

Sociale huur/middelduur

Hartfunctie laborant

€ 3.115 – 4.391

Sociale huur/middelduur

Verpleegkundige (algemeen en gespecialiseerd)

€ 2.554 - 4.391

Sociale huur/middelduur

Salaris bij een fulltime dienstverband

Type woning op basis van salaris

Kinderopvang Pedagogisch medewerker

€ 2.139 – 3.221

Sociale huur

Primair onderwijs Leerkracht

€ 3.001 – 6.059

Sociale huur/middelduur

Voortgezet onderwijs Vakleerkracht

€ 3.001 – 6.059

Sociale huur/middelduur

Hoger onderwijs Intern begeleider

€ 2.882 – 5.087

Sociale huur/middelduur

Onderwijsfuncties

Inkomensgrenzen sociale huur/middeldure huur: - Sociale huur inkomensgrens 2023: €44.035,- bruto per jaar voor eenpersoonshuishoudens, €48.625,voor meerpersoonshuishoudens. - Middeldure huurwoningen inkomensgrens 2023: €66.573,- bruto per jaar per gezamenlijk huishouden (maximaal 1,5 keer de DAEB norm modaal, doelgroepenverordening).

9/10

Bijlage 3: UWV, top 10 krapste beroepsgroepen, spanning en vacatures Zuid Kennemerland en IJmond Beroepsklasse

Spanning ZKL/IJmond

Nederland

Leerkrachten Basisonderwijs

16,00

11,79

Docenten algemene vakken secundair onderwijs

15,04

9,20

Gespecialiseerd verpleegkundigen Verpleegkundigen (mbo) Psychologen en sociologen

11,85

16,00

10,95 10,18

14,43 5,44

Medisch Vakspecialisten Artsen Leidsters kinderopvang en onderwijsassistenten Fysiotherapeuten Medisch Praktijkassistenten

9,12 8,69 8,48

5,92 5,58 6,27

8,96 6,14

8,71 7,04

In de bovenstaande tabel zijn alleen de beroepen met krapte die als ‘vitaal’ worden bestempeld weergegeven voor regio Zuid-Kennemerland/IJmond. De reden dat politie en brandweer niet zijn weergegeven in de tabel terwijl ze wel onder vitale beroepen worden geschaard, is omdat politie en brandweer geen krapte kennen op de regionale arbeidsmarkt. Er is dus (nog) geen aanleiding om hulp bij huisvesting voor deze beroepsgroepen aan te bieden. Methodiek Spanningsmonitor (Bron: UWV Dashboard) De Spanningsindicator Arbeidsmarkt is geminimaliseerd op 0,06 (1/16e ) en gemaximaliseerd op 16. Hoe hoger het getal, hoe hoger de spanning op de arbeidsmarkt voor werkgevers. Bij een indicator lager dan 0,25 is de arbeidsmarkt zeer ruim, want er zijn weinig openstaande vacatures en veel kortdurend werklozen. Bij veel openstaande vacatures ten opzichte van het aantal kortdurend werklozen is de arbeidsmarkt zeer krap. De grenzen zijn bepaald door een tijdreeksanalyse uit te voeren. Er wordt uitgegaan van een indeling in vijf categorieën: zeer ruim, ruim, gemiddeld, krap en zeer krap. De indeling en typeringen zijn als volgt: • 0,06 tot 0,25: zeer ruim • 0,25 tot 0,67: ruim • 0,67 tot 1,5: gemiddeld • 1,5 tot 4,0: krap • 4,0 t/m 16,0: zeer krap

10/10