20230090110 Transcript commissie Ontwikkeling 25 mei 2023

TRANSCRIPT VAN DE COMMISSIE ONTWIKKELING VAN GEMEENTE HAARLEM d.d. 25 mei 2023 1.

Opening en mededelingen door voorzitter Joris Blokpoel De voorzitter: Dames en heren goedenavond, welkom bij de commissie Ontwikkeling van 25 mei 2023. Goed om er weer te zijn hier in de raadszaal, goed dat u er weer bent, goed dat er mensen op de publieke tribune zitten, welkom aan de mensen thuis die meekijken, van harte welkom bij deze vergadering. Zijn er berichten van verhindering? Ja, van mevrouw Timmerman GroenLinks weet ik, ik weet dat de heer Hulster van de Actiepartij later aansluit. Verder, oh, niet meer? Hij meldt zich net af. Nou, dan niet, graag of niet zeggen we dan. De leukste commissie mist hij. En mijnheer Roosch in plaats van mijnheer Kuin van de SP. Kijk, hartstikke goed. Welkom, mijnheer Roosch. Dan gaan we snel door naar een aantal sessies. De commissiegriffier heeft u van afgelopen week al een lijstje gestuurd met wat er allemaal op de rol staat de komende weken nog tot aan het reces. U kunt daar uw hart ophalen, voor de kijkers thuis hebben we in ieder geval op donderdag 15 juni gaat deze commissie spreken over een depot Haarlem, oftewel een kunstdepot waar al langere tijd naar gesmacht wordt. En daar gaat een werksessie over plaatsvinden en op maandag 3 juli gaat deze commissie spreken over de Oostpoort, over alle ontwikkelingen aldaar worden we over bijgepraat en hoe dat vormgegeven gaat worden.

Dat is een kleine selectie uit wat er staat te gebeuren de komende weken. Mocht u verder geïnteresseerd zijn, kijk vooral op de website gemeentebestuur.haarlem.nl.

2.

Vaststellen van de agenda De voorzitter: Dan gaan we door naar het vaststellen van de agenda. Heeft er iemand daar opmerkingen over? Niemand, hartstikke goed.

3.

Mededelingen commissieleden en wethouder(s) De voorzitter: Zijn er commissieleden die nog apart een mededeling hebben? Niemand. Zijn er wethouders met een mededeling? Kijk, mijnheer Roduner, gaat uw gang. Wethouder Roduner: Ja, dank u wel voorzitter. Drie mededelingen eigenlijk over hetzelfde gebied, namelijk de ontwikkeling bij het Beatrixplein. Nou, de eerste is dat, volgens mij was daar in deze commissie en de raad aandacht voor dat Pré Wonen met de bewoners overeenstemming heeft bereikt over de sociale plannen. Dus die stellen wij als college dan vast en dan kunnen zij eventueel kennis van nemen, dat was een vraag vanuit de commissie. Sinds het vaststellen van stedenbouwkundig programma van eisen zijn er nog wel op verzoek van de gemeente ook aanpassingen gedaan in het plan, met name omdat er ook behoefte was om juist een iets grotere internationale taalklas daar te kunnen huisvesten. Dus dat heeft eigenlijk twee consequenties, namelijk dat we in aanloop naar het bestemmingsplan toch nog weer iets zijn gaan schuiven met volumes, noem ik het maar even, dus op sommige plekken was gewoon iets meer ruimte nodig voor de ITK. En dat gaan we terugzien in het stedenbouwkundig plan, dat zal ik hier dan ook even een keer ter bespreking langsturen voordat u, dat u niet helemaal verrast wordt bij het bestemmingsplan.

En het heeft ook financiële consequenties en de financiële consequenties van een groter ITK die zult u, de kredietaanvraag zult u terugzien bij de begroting maar dan weet u in ieder geval dat u ook nog naar de ruimtelijke onderbouwing, dat die ook nog hier langskomt. Dat is punt twee. Punt drie gaat over het winkelcentrum en met name ook het feit dat dat gesloopt gaat worden, dat er een tijdje geen, als we niks doen, geen winkelcentrum in die wijk is. Nou, ik denk dat dat erg onwenselijk is dat er geen winkels zijn dus we onderzoeken op dit moment ook meerdere locaties in de omgeving en ik denk dat het goed is om u nu alvast te informeren dat we inderdaad ook kijken

1

naar de openbare ruimte, ook plekken in het groen. Nou, wat de uiteindelijke uitkomst daarvan zijn, daar zullen we u ook mee over informeren bij het stedenbouwkundig plan. Dus dan kunt u daar ook kennis van nemen. Maar we gaan in ieder geval daar ook nu het gesprek aan met de bewoners. De voorzitter: Mijnheer Roosch, u heeft daar een vraag over? Beatrixplein, zoals de mededeling waar het ook over gaat, dus dat is evident. Ja. 4.

Agenda komende vergadering(en) De voorzitter: Dan gaan we snel door naar de agenda voor de komende commissievergaderingen. Op 8 en 22 juni zien we elkaar weer in deze zaal. Er ligt al een, nou, een goedgevulde lijst, maak uw borst maar nat voor deze laatste weken, net zoals met de bijeenkomsten, te veel om ze nu allemaal op te noemen. Als u wil ga ik de hele lijst af maar de agenda wordt as we speak aan gewerkt en die komt hopelijk morgen anders maandagmorgen komt hij online en dan kunt u zien wat er op de rol staat. In ieder geval voor 8 juni alvast en dan gaan we daarmee voort. Onder andere de twee stukken die u vorige keer heeft opgewaardeerd, dus actieprogramma circulaire economie en de mobiliteitshub zullen daar besproken worden. Dan zijn er voor nu geen agenderingsverzoeken ontvangen. Een, wel, kijk ik even eroverheen. Excuus, van de PvdA en de Actiepartij om de allonge anterieure overeenkomst van de Schonenvaert aan de Toekanweg te bespreken. U heeft dat kunnen zien onder de agenda met de toelichting. Ja, is daar steun voor vanuit de commissie om dat te bespreken? Ja, ja ja brede steun, dan gaan we dat bespreken. Wanneer, dat wordt juli waarschijnlijk en misschien wel september gezien de druk op de agenda's. Komt bij u terug.

5.

Transcript commissie d.d. (alleen naar aanleiding van) De voorzitter: Dan gaan we naar agendapunt 5, het transcript over de vergadering van de vorige keer, wat was het, 11 mei. Zijn daar opmerkingen over? Nee? Dan gaan we verder weer.

Overige punten ter bespreking 6.

Addendum op Prestatieafspraken 2022-2025 met Elan Wonen, Pré Wonen en Ymere en huurdersorganisaties (FR) De voorzitter: Want dan gaan we naar het eerste agendapunt ter bespreking, het addendum op de prestatieafspraken van de woningcorporaties en u, afspraken die daar ook over gemaakt zijn met de huurdersorganisaties. Want met dit besluit wordt verkoop van sociale huurwoningen beperkt, wordt de ambitie over de groei van de voorraad verankerd en wordt het terugbrengen van woningen met een EFGenergielabel wel te verstaan versneld met een fors hogere kwaliteit en dat is ook vastgesteld in nationale prestatieafspraken. Het college heeft dit naar u gestuurd ter bespreking en daarbij worden dus de meerjarige afspraken prestatieafspraken genoemd die eerder ook in deze commissie zijn besproken. Wie kan ik hier als eerste het woord over geven? Nou, het was echt, we gaan voor de heer Heinis, Partij van de Arbeid. De heer Heinis: Ja, dank je wel voorzitter. Nou, het addendum, lang op gewacht en het is er en we willen het, mijn bijdrage wil ik even opbouwen aan de hand van drie ambities uit het coalitieakkoord. En de eerste is: we wilden 24.000 sociale huurwoningen in 2030 van de drie grote corporaties.

En eigenlijk komen we nog ruim achthonderd tekort en is dat nou negatief of positief? We zien wel dat we flink aan het inlopen zijn en we willen ook niet definitief opgeven dat we die ambitie niet halen, we hopen eigenlijk dat we in de komende jaren nog veel meer kunnen doen. We vragen ons af of, nu dit het getal is kunnen we bijvoorbeeld DUO,

2

Woonzorg Nederland, Rosehaghe, de andere corporaties die actief zijn in Haarlem positioneren om ook wel sociale huurwoningen uit te nemen bij projecten. En aan de andere kant denken we ook: ja, we zijn er nog niet, we kunnen, het is een heel onzekere tijd, hoge bouwkosten, hoge rentes. Hoe gaat het zich nou ontwikkelen en in het samenwerkingsvoorstel uit Amsterdam hebben de Amsterdamse corporaties gezegd: ja, we doen het, we klikken het niet vast. Willen eigenlijk elk jaar opnieuw kijken van hoe gaat dit nou? En ons voorstel zou zijn om dat in de rapportage woningbouw te doen. Dan het minimaliseren van de verkoop, ook een ambitie uit het coalitieakkoord. Misschien dat het weer achteruit gaat, dat het eigenlijk verbetert. Het wordt bijna gehalveerd en we zien dat het, ja, dat het nu op een niveau is dat er echt de terughoudendheid is die we graag zien. Als laatste dan het punt van de EFG-labels. In 2026 wilden we die hebben uit gefaseerd en dat lukt gewoon, lukt niet. En we hebben een heel dik rapport gekregen met allerlei scenario's, we zijn heel erg blij met het rapport eigenlijk omdat het wel laat zien dat er alles is afgewogen om wel zo dichtbij mogelijk te komen.

Ja en we hebben nog, er worden ook een paar goede aanbevelingen gedaan in het rapport die voor een deel worden overgenomen en we doen eigenlijk nog, we hebben nog een paar suggesties, nog een paar aanbevelingen en dat is eigenlijk: geef het nou nog niet helemaal op. Ook al is het lastig om capaciteit te vinden, blijf wel werven en kijken of je kan versnellen. En als we het niet in 2026 halen, misschien lukt het wel in 2027 of, elke maand die we extra meepakken is gewoon meegenomen. En daar zou je ook dat aanvullende budget van de gemeente voor kunnen gebruiken wat in het addendum wordt genoemd. Dan zouden we ook kunnen denken, wordt gezegd een gezamenlijke inkoop voor de label D aanpak. Waarom niet ook een gezamenlijk programmateam van de gemeente waar je het proces helemaal strak inricht? Er stond, staat een parallel proces in het stuk. Nou, dat kan je ook serieel plannen. Dan nog een laatste punt, TNO altijd hele goede cijfers zien over energiearmoede en over hoe dat zich stijgt helaas in de laatste jaren door de hoge energieprijzen. En wat ze eigenlijk laten zien is dat die energiearmoede heel erg geconcentreerd is in de aller slechtste labels. Dus de helft van de energiearme huishoudens die woont in woningen met de aller slechtste kwaliteit.

En dan gaat het vooral om F en G labels, dus niet alleen, niet EFG maar zij zeggen F en G en we zouden ook wel graag dan zien dat nu we tekortkomen, dat we ook gaan prioriteren op juist die aller slechtste labels en dat we de complexen met veel van die labels voorrang geven. Dank je wel. De voorzitter: Dank u wel mijnheer Heinis. Dan gaan we naar de heer Bruch, VVD. De heer Bruch: Ja, dank u wel voorzitter. Ja, mooi dat de corporaties extra stappen zetten in de verduurzaming en ook in woningbouw, zelfs midden huur. Hopelijk kunnen ze dat blijven doen ondanks de stijgende kosten, we gaan er wel vanuit. Wat ons betreft goed bezig en ga zo door. De voorzitter: Dank u wel mijnheer Bruch. Mevrouw Van den Broek, Partij voor de Dieren. Mevrouw Van den Broek: Ja, dank u wel voorzitter. Goed dat er aanvullende werkafspraken liggen in een tijd van woningbouw die zich kenmerkt door enerzijds dynamiek en ambities en anderzijds door grillige fluctuaties, prijsstijgingen, eerst woningnood, maar nu ook weer onverkoopbare woningen door hoge rente. Het is belangrijk dat we die betaalbare woningen binnen het verschiet houden en fijn dat deze afspraken daar weer extra steun aan geven. We kunnen ons ook vinden in de aanvullende afspraken.

We missen nog wel wat zaken, in ieder geval iets om alert op te zijn dat we zagen inderdaad dat zodra woningen verduurzaamd zijn dat dan eigenlijk het energiezuinige gedrag juist weer een beetje teniet wordt gedaan en dat vond ik best wel, ja, eigenlijk zorgwekkend om dat te horen, dus ik hoop dat we dat wel een beetje gaan monitoren. En waar we eigenlijk het meeste moeite mee hebben of, nou, niet zozeer met de afspraak, dat is 6D, de gemeente en de corporaties trekken samen met de provincie op in flora en fauna onderzoek, met als doel de doorlooptijd van verduurzamingsprojecten te verkorten. Dat gaat over soorten. Die afspraak is natuurlijk op zich oké maar de

3

context ontbreekt wat ons betreft en het is eigenlijk meer een soort wettelijke verplichting van de wet natuurbescherming. Dus wij missen echt het gezamenlijk aanpakken van verduurzamen en het versterken van de biodiversiteit. De corporaties beschikken over maar liefst 10.000 grondgebonden woningen. Het zijn dus 10.000 tuinen, talloze binnentuinen en ze geven zelf aan dat hittestress een groot probleem is. Toch ligt er nog geen enkel plan en mist de capaciteit en kennis hiervoor bij de corporaties. Dat is wat ons betreft echt een gemiste kans in deze afspraken en het kan in deze tijd ook niet meer. Als Zuid-Europa ons voorportaal is qua klimaatverandering en extreem weer dan moeten we echt als de wiedeweerga aan de slag en dan kunnen we niet 10.000 tuinen even links laten liggen. In de originele prestatieafspraken staat dat er door middel van werkafspraken gewerkt wordt aan een klimaatbestendige omgeving maar navraag leert dat die er nog niet echt zijn. En dat is vreemd want als je kijkt naar andere gemeenten zoals Breda, Delft, Eindhoven, dan zit vergroening en klimaatadaptatie duidelijk verwerkt in de prestatieafspraken.

Voorzitter, is de wethouder bereid om voor het einde van het jaar en gezamenlijk met de corporaties, een stadsecoloog, Platform Groen, Stichting Steenbreek en NME een plan van aanpak op te stellen dat inzet op het versterken van de biodiversiteit op het grondgebied van de corporaties en het klimaat adaptief maken van hun tuinen en omgeving. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel mevrouw Van den Broek. De heer, ja ja ja ja ja. Van Leeuwen, Actiepartij, ja. De heer Van Leeuwen: Dank u wel voorzitter. Nou, in hoofdlijnen kunnen wij ons wel vinden in die afspraken. We vonden het natuurlijk ook jammer dat niet al die woningen voor 2026 van die labels af konden komen, maar het is eigenlijk heel goed uitgelegd. Er zitten gewoon woningen bij die als monument te boek staan, zijn moeilijke woningen die op termijn misschien ook nog wel uit de portefeuille van de corporaties gaan. Dus 2028 vinden we eigenlijk een mooie datum waarop we toch een groter gedeelte met een lager label krijgen dan dat we van tevoren hadden bedacht, want dat zit er als ik goed heb gelezen ook in. Wat betreft de voorraadontwikkeling, ja, ik vind het natuurlijk heel goed dat er minder wordt uitgepond en verkocht, daar zijn we natuurlijk nooit echt een voorstander van geweest.

Is ook fijn dat die lijn wat de heer Heinis zegt omlaaggaat en ik denk dat wij als commissie, als raad heel erg moeten sturen op het ontwikkelen van die sociale woningbouw. We hebben zelf wat locaties waar plannen voor worden gemaakt en waar we ook kunnen sturen op sociaal. We moeten zorgen dat we dat goed doen en dat we ook ons rekenschap geven van de marktveranderingen die er plaatsen vinden, de bouwkosten die sky high zijn gegaan. Betekent gewoon uiteindelijk ook iets misschien op de lange termijn opbrengsten voor de gemeente, daar moeten we op voorsorteren. Maar we moeten zorgen dat we er alles aan doen dat we die bouwproductie, nou ja, gaande houden. Tot zover. De voorzitter: Dank u wel mijnheer Van Leeuwen. Gaan we naar mevrouw Oppenhuis, CDA. Mevrouw Oppenhuis: Dank u wel voorzitter. Ja, wat betreft de energielabels, daar is eigenlijk alles al over gezegd door de vorige sprekers, daar sluit ik mij bij aan. Blij dat er in ieder geval de ambitie is om in 2018 meer voor elkaar te krijgen als dat het was. Ook vindt het CDA heel fijn om terug te lezen dat er bij nieuwbouwprojecten gestuurd wordt op veertig procent sociale huur en veertig procent middel duur. Maar waar het CDA zich wel een beetje zorg om maakt, is dat de middel duur wel aan de bovenkant zal zitten en minder aan de onderkant ofwel dichter bij de sociale huur.

Want in het addendum wordt wel gesproken over projecten waarbij inzet op middelduur van belang is ten behoeve van de realisatie van de sociale huur. Dus het CDA hoopt dat, nou ja, dat het niet gebeurt en dat er meer differentiatie zal zijn van de prijzen binnen de middelduur. Ook willen we alvast een klein uitstapje maken naar het volgende agendapunt want in dit addendum ziet het CDA ook kansen voor het initiatiefvoorstel Samen Beter Wonen want er wordt gesproken

4

over een aantal zeer ruime gebonden woningen die extra uit de verkooplijst zijn gehaald. In het addendum wordt daarna gesproken dat deze woningen behouden kunnen blijven voor de verhuur maar dan in de vrije sector, waarbij gezocht wordt naar een maatschappelijke invulling voor deze woningen. Nou, maatschappelijk, ik denk: zou daar misschien ook iets in kunnen voor het Samen Beter Wonen? Dank u wel voorzitter. De voorzitter: Dank u wel mevrouw Oppenhuis. Dank u wel. Mevrouw Klazes, GroenLinks. Mevrouw Klazes: Ja, dank u wel voorzitter. Ja, wij zijn ook blij met het verhogen van die energielabels, de manier waarop het wordt vormgegeven, daar kunnen we ons in vinden. Elke stap die sneller kan graag, maar op zich is dit acceptabel wat er nu voorligt. Er is ook een aantal initiatieven in de markt die ook streven naar versnelde verhoging van de energielabels en ik vraag me af of de wooncorporaties daarmee samenwerken. Dat zijn partijen die weliswaar in de markt staan maar ook echt hetzelfde doel hebben, een versnelling van die, het verbeteren van die energielabels en daartoe ook een gezamenlijke inkoop hebben. Nou, dat heeft de corporaties hebben dat ook. Kortom, er zijn partijen die hier enorm in gespecialiseerd zijn, goede ideeën hebben, dus ik zou graag een samenwerking willen zien van de corporate met deze partijen.

Even heel kort wat betreft de bijdrage van de Partij voor de Dieren, we kunnen ons daar volledig in vinden. Erg veel verstening met name bij sociale woningbouw en het zou ons een lief ding zijn als we dat met zachte vriendelijke vragen wat verder kunnen vergroenen. En we zijn ook heel erg benieuwd naar het antwoord van de wethouder op de vraag van de Partij voor de Dieren die de Partij voor de Dieren heeft gesteld hierover. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel mevrouw Klazes. Een vervolg, iemand. Niemand? Oh, toch wel. Dan gaan we naar mijnheer Amand, Trots Haarlem. De heer Amand: Trots Haarlem, we hebben natuurlijk altijd een vraag. Het is natuurlijk wel zo: we hebben van de week die sessie gehad en het is allemaal prachtig ook allemaal maar nou zien we toch dat sommige woningbouwverenigingen toch panden terug gaan kopen. En dat vind ik wel een goed teken, die ze eerst verkocht hebben en nu terugkopen. En dat zie ik vooral in Oost en dat is natuurlijk wel een geruststelling eigenlijk voor de Haarlemmers. Niet voor de mensen met een eigen woning, want die komen er slecht af, maar de huurders komen in dit geval dan er goed af. Dus dat wil ik toch wel eens even als een positief ding.

En de rest, ja, alle kosten gaan omhoog dus ik denk natuurlijk dat we nog wel extra potje aan moeten halen uit Den Haag om alles financieel rond te breien want de kosten gaan natuurlijk gigantisch worden ook. En wie heb je nog als werknemer, die haal je zomaar even uit je mouw, want dat valt ook niet mee om dat te realiseren. Dus ik hoop dat de wethouder ook even antwoord kan geven over de financiële situatie. De voorzitter: Dank u wel mijnheer Amand. Mevrouw Van Zetten, Hart voor Haarlem. Mevrouw Van Zetten: Ja, ik las ook nogal wat winstwaarschuwingen bij de corporaties want er gaat toch best een zware tijd aankomen dus ik ben benieuwd hoeveel er de komende jaren gebouwd gaat worden. Een ding dat ik vind ontbreken is eigenlijk maar dat is eigenlijk al jaren zo dat die doorstroming eigenlijk geen onderwerp is, volgens mij tenminste, ik heb het niet terug kunnen vinden.

Heel veel mensen wonen toch in grote woningen en, ja, houden ruimte bezet die anderen misschien ook zouden graag zouden willen hebben dus ik mis toch eigenlijk een plan om mensen, ik wil niet mensen verplichten om uit een woning te gaan, want dat zouden ze bij mij ook niet moeten proberen, maar als er iets aantrekkelijks kan worden gebouwd wat mensen kan verleiden om een grote eengezinswoning te verlaten? Het lijkt mij dat we daar toch meer op moeten inzetten in deze stad, te meer dat ik heel veel mensen ken die gewoon eigenlijk onterecht in de sociale woning wonen. Verder, ja, over dat groen, ik vind dat die woning de mensen wonen daar, die kunnen

5

zelf natuurlijk ook wat doen. Eindeloos buitenstaanders, de ecoloog weet ik veel bij de hand nemen, vind ik eigenlijk, het moet wel uit de mensen zelf komen, dus ik vind het vanuit de politiek om dan daar weer toe op te roepen, denk ik: mensen, ga eens lekker zelf die brandnetels koesteren, want je mag ze er niet meer uittrekken. De voorzitter: Dat roept een interruptie op bij mevrouw Van den Broek, Partij voor de Dieren. Mevrouw Van den Broek: Nou, helemaal mee eens dat het in ieder geval samen met de bewoners moeten gaan. Je moet het niet gaan opleggen maar het feit is wel gewoon dat er heel veel hittestress is en dat er heel veel betegelde corporatietuinen zijn. Dus daar moet wel iets mee gebeuren dus, maar wel met bewoners, ben ik met u eens. Mevrouw Van Zetten: Binnen de corporaties doen geen fluit dus ik begrijp het wel. Maar het moet toch ook wel, de mensen wonen daar zelf, daar wil ik toch even zeggen, die hele … De voorzitter: U had nog een interruptie mevrouw Van Zetten, van mevrouw Oudshoorn D66. Gaat uw gang. Mevrouw Oudshoorn: Ja, ik had een vraag aan mevrouw Van Zetten maar misschien eigenlijk wel aan iedereen. Als we het nou iets breder trekken en gewoon zeggen: mensen met een tuin zijn mensen met een tuin en we maken geen onderscheid tussen mensen in een corporatiewoning en andere woningen.

Zouden we het dan niet gewoon wat breder kunnen aanpakken, zou u dat wel zien zitten mevrouw Van Zetten of gaat het gewoon over bemoeienis met mensen hun tuin? De voorzitter: Dan kunt u uw vraag richten aan de voorzitter want die is namens u allen natuurlijk en dan is het niet direct aan mevrouw Van Zetten. Maar mevrouw Van Zetten, u heeft daar vast een antwoord op. Mevrouw Van Zetten: Ja. Ik vind het weer van D66 weer zo teleurstellend, weinig liberaal. Ik vind dat het moet echt wel uit de mensen zelf komen, het gaat om het welbegrepen eigenbelang. Als jij doorhebt dat als je je tuin groen maakt, dat je er zomers misschien wat koeler bij zit, ja, dat zal dan toch in die kop door moet dringen. Dan kunnen wij toch niet allemaal gaan bedenken? Ja, ik doe het zelf wel maar andere mensen gooien die hele tuin vol met tegels. Moeten ze dan maar zelf weten. De voorzitter: Dat was uw betoog ook, mevrouw Van Zetten? Mevrouw Van Zetten: Ik vind die fixatie alleen op huur vind ik ook niet goed, want ik vind dat mensen ook een woning moeten kunnen kopen. Maar dat is totaal doorgeschoten beleid hier in de gemeente Haarlem. De voorzitter: Dank u wel mevrouw Van Zetten. Anderen in de commissie nog. Ik zag de heer Moore, Forum voor Democratie geloof ik. Nee, niet meer? Helder, dan gaan we naar de heer Roduner. Wethouder Roduner: Ja, dank u wel.

Nou, misschien even voordat ik de tuinen induik eerst maar even het hoofdlijnen. Nou, dit dus de afschaffing van de verhuurdersheffing heeft in ieder geval de corporaties extra financiële ruimte geboden om iets extra's te doen. Wat ons betreft overigens kwam de afschaffing jaren te laat hoor, dus want je ziet inderdaad dat die is afgeschaft op het moment dat er eigenlijk ook weer een aantal tegenvallers zaten aan te komen zoals de stijging van de bouwkosten, maar ook nog een aantal fiscale regels waar de corporaties mee van doen hebben. Maar hij is er en hij biedt in ieder geval de kans de gemeente om boven op de al lopende prestatieafspraken dus aantal punten die u volgens mij genoemd heeft, zit al in de

6

lopende prestatieafspraken, maar het biedt een kans om op een aantal vlakken iets extra's doen. En we hebben ons daarom gefocust op een aantal afspraken die wij nog misten ten opzichte van de landelijke afspraken. Het ging over het stoppen van verkoop, de voorraadgroei en uiteindelijk het versneld verduurzamen. Ik denk dat, nou, dat zegt u volgens mij samen ook, volgens mij ligt hier een mooi addendum waarin we deze punten herkennen, waarin we zien dat er goede stappen worden gezet, waar we met z’n allen weten: we zijn er ook nog niet, maar dit is wel echt een broodnodige stap die we met elkaar moeten zetten. En ik ben er, nou, ook wel trots op hoe gemeente in samenspraak met de corporaties hier ook het maximale hebben uitgehaald. Ik heb echt het gevoel dat hier een goed plan ligt waar het goede gesprek is gevoerd, waar iets realistisch ligt maar ook echt iets ambitieus en dat is, nou, dat is fijn. Partij van de Arbeid zegt: nou, doe nog, blijf duwen. Nou, dat herken ik van u, dat zullen we doen. Ook, u geeft ook aan de voorbeelden die volgens mij hier niet zoveel mee van doen hebben, gaat meer ook over hoe we het proces organiseren, maar dat blijft inderdaad wel een aandachtspunt.

En juist met de corporaties zien we ook wel mogelijkheden om een aantal van onze ruimtelijk processen slimmer en efficiënter te doen en ook hun wat meer vertrouwen te geven, want het zijn toch partners die we wat dichterbij hebben en ook wat meer vertrouwen kunnen geven. De Partij voor de Dieren zegt: ja, die energiezuinigheid, dus we isoleren dan maar dan gaat het gebruik omhoog, dus mensen gaan warmer stoken. Ja, dat is een heel herkenbaar punt en ik denk dat we daar ook met elkaar hebben besproken: wacht, dit is iets wat nadrukkelijk op tafel is gekomen van hartstikke goed dat we gaan isoleren en dat we die labels omhoog gaan doen maar we moeten ook echt wat gaan doen met elkaar aan het gedrag. Nou en ik denk dat dat daar een uitdaging ligt voor de gemeente maar ook de huurdersorganisaties, natuurlijk ook hun achterban kunnen bedienen in samenspraak met de corporaties dat we daar ook echt een stap kunnen zetten. Dus echt een belangrijk nieuw punt wat op tafel is gekomen en waarom we met hier, met elkaar ook zeggen: dat willen we oppakken. U vraagt context voor het flora en fauna onderzoek.

Ja, je hebt flora en fauna onderzoek nodig om tot een grote verbouwing te kunnen komen en daarvan hebben de corporaties eigenlijk aandacht gevraagd aan de gemeente: hoe kunnen we dat proces met elkaar gewoon goed stroomlijnen? Want je hebt gewoon, ja, je moet een jaar lang bij wijze van spreken meten voordat je weet wat voor flora en fauna daar nou in dat gebied actief is en welke maatregelen je moet nemen om te zorgen dat je zo'n verbouwing goed kan doen. Dus dat is even de context, ik zie u knikken dus volgens mij. Nou dan, en dan kijk ik wel of er in tweede termijn een vraag komt dan. De CDA vraagt denk ik twee punten, dus middel dure huur, wij hebben gezegd in deze is goed om daar kennis van te nemen, we hebben geen afspraken gemaakt over dat tekort, wat wij vinden dat de corporaties echt extra moeten gaan investeren in middel dure huur hebben we gezegd: hun kerntaak is nog steeds het realiseren, het verhuren van sociale huurwoningen. Maar het kan zo zijn dat het voor ontwikkeling bijvoorbeeld omdat je zegt het is vijftig procent sociaal en vijftig procent middelduur, dat het dan ontzettend handig is om juist die ontwikkeling los te trekken, dat je een corporatie zegt: u mag alles doen. Dat zijn de kansen die we willen benutten, maar wij verplichten ze niet om.

Dus volgens mij is dat wel een goede stap die we zitten en Samen Beter Wonen verwijst u naar, ja, volgens mij zit daar al over doelgroepen, aandachtsgroepen zit volgens mij in de huidige prestatieafspraken al een aantal goede zaken. Het versnellen van de energielabels, ja, dus we, ook daarvan, volgens mij hebben corporaties, nou, ik weet in ieder geval Pré Wonen heeft bijvoorbeeld in Beverwijk een samenwerkingsverband met een aantal bouwers waarbij ze dus, nou, heel op een efficiënte manier ook die aanbesteding doen en dus samenwerken met hun partners om te zorgen dat ze een soort raamcontract hebben om versneld aan de slag te gaan met hun woningen. Dat zijn denk ik hele goede manieren waarin zij ook inderdaad nadrukkelijk kijken naar de voorbeelden uit de markt en om te zorgen dat die versnelling echt aankomt. Nou, Hart voor Haarlem, ik kan, we hebben, ik kijk naar Dion Heinis want volgens mij heeft hij hem ooit als, toch, u bent bij ouder prettig, hoe heet hij ook alweer? Nee, niet de stadsnomaden. Nou, we hebben een regeling ouder worden prettig wonen en dat gaat over als u in een eengezinswoning woont, u wordt wat ouder, u heeft moeite de trap op te gaan, dan kunnen mensen met behoud van huur doorverhuizen naar een

7

appartement wat geschikter is voor bijvoorbeeld die leeftijd. Dus dat is denk ik de service die we bieden. In het verleden hebben we daar ook nog wel verhuiskosten vergoed, maar in ieder geval zorgen we dat mensen dus ook die lage huur die ze vaak dan hebben kunnen meenemen en dat is voor hun vaak een goede stap, want dan komen ze vaak in een appartement, nou, zeker ten opzichte van een eengezinswoning wat energiezuiniger is en wat ook levensloopbestendiger is. De voorzitter: Interruptie van mevrouw Van Zetten, Hart voor Haarlem. Mevrouw Van Zetten: Het gaat mij niet alleen om die ouderen, het gaat natuurlijk ook heel veel mensen die verdienen gewoon zelf al veel te veel voor die sociale woning. En dat die focus daarop is al volgens mij totaal verdwenen. Maar als je het hebt over scheef wonen, dat wordt er dus heel veel gedaan. Wethouder Roduner: Nou, corporaties hebben ook de mogelijkheid om die huren dan hoger te maken, meer te laten stijgen en juist het aandeel scheefwoners is ontzettend gezakt de afgelopen jaren. Dus ik denk dat dat ook wel de ontwikkeling is waar u naar zoekt. Dan even ten aanzien van de tuinen.

Ik denk dat ik het eens ben met volgens mij D66 en Hart voor Haarlem, volgens mij waren jullie het best wel eens, namelijk dat u zeiden: ja, het is in principe het zou niet moeten uitmaken van wie de tuin is, of die zelf gekocht is of van een corporatie zou toch niet moeten uitmaken. Nou, als het gaat over initiatieven om tuinen te vergroenen dan denk ik dat we het beter daarover in de commissie beheer kunnen hebben want er zijn inderdaad heel veel initiatieven, er is Steenbreek, er zijn best wel veel dingen. Ik kan een paar dingen benoemen waar ik ook zie dat de corporaties, bewoners van de corporaties iets doen. Ymere heeft inderdaad bewoners die zich bezighouden met de tuinen bij herontwikkeling van Pré Wonen, bijvoorbeeld Staalstraat-Bazellaan zie je dat daar ook wordt nagedacht over hoe die nieuwe tuin biodiverser kan worden ingericht. Toen de flats bij de Aart van der Leeuwstraat werden gesloopt toen heeft Pré Wonen de Struikrovers ingeschakeld, dat zijn mensen die daar de struiken die daar zitten komen roven om die uiteindelijk op een andere plek weer terug te planten. Dus er gebeurt volgens mij in samenspraak met de bewoners heel veel en ik denk dat we vooral moeten kijken, ja, dat we niet op deze groep alleen moeten focussen, maar het speelveld wel breed moeten houden.

En daarmee zeg ik dan u toch ook: op het moment dat u zegt er moet een groot actieplan komen om alle tuinen in Haarlem te vergroenen, nou, daar ben ik het op zich helemaal mee eens, maar dan moeten we met elkaar ook het gesprek aangaan wat we dan niet gaan doen want dat betekent ook dat andere dingen die misschien ook heel belangrijk zijn, ja, dat we daar mensen vanaf moeten halen om andere dingen te gaan doen. Dus dat is wel uiteindelijk het vraagstuk wat je hier ziet en ik denk dat dat addendum ook laat zien wat, dat je keuzes moet maken, ja, als middelen en menskracht schaars is. Natuurlijk hadden wij veel liever nog veel sneller de energielabels nog veel hoger, nog veel beter gehad maar je ziet dat ook corporaties tegen hun financiële grenzen aanlopen en ook gewoon om de mensen te vinden om warmtepompen te installeren, isolatiemateriaal aan te brengen, zonnepanelen te installeren, dat is wel de situatie waar we in zitten. Maar nogmaals: ik vind dat hier een heel mooi addendum ligt. De voorzitter: Dat, ook nog interruptie van mevrouw Van den Broek, Partij voor de Dieren. Mevrouw Van den Broek: Ja, dank u wel voorzitter. Nou, over het context verhaal, ik bedoel ik snap zelf de context wel. Het ging mij meer om van dat je de klimaatcrisis in samenhang met een biodiversiteitscrisis moet aanpakken.

Dus op het moment dat je met soortenbescherming bezig gaat, dan moet je dat maar zeggen in relatie tot de omgeving doen dus die moet dan ook gewoon op orde zijn. Dus ik was meer even op zoek naar dat stukje context maar dat is oké. Over die tuinen, nee tuurlijk, ik wil het liefst dat alle Haarlemse tuinen groen zijn. Het enige is dat wat je in den lande ziet is dat corporaties heel erg die verantwoordelijkheid oppakken om met die klimaat adaptieve omgeving aan de slag te gaan en dat ook echt gewoon vastleggen. En

8

ik heb het in de technische sessie gevraagd en zij gaven zelf toe dat er niet echt een plan ligt, er is een duurzaamheidswerkgroep. Nou, dat is in ieder geval iets maar er is geen plan en er is ook geen capaciteit. Op het moment dat ik hoor dat ze liever geen bomen hebben in tuinen, ja, dan gaat bij mij toch wel een alarmbel rinkelen. Dan denk ik: ja, dat is volgens mij niet de kant die we op moeten hebben. Dus ik zou toch heel graag, ja, in ieder geval misschien een kennissessie, maar in ieder geval iets van een plan van aanpak zien om hiermee aan de slag te gaan. Want dit is wel, je kunt hier je tijd gaan, we hebben het over heel veel tuinen dus we hebben de mogelijkheid om daar iets in te sturen. In Delft bijvoorbeeld als je een nieuwe huurwoning krijgt, dan teken je gewoon dat die tuin niet meer dan vijftig procent betegeld mag zijn. Het zijn hele praktische zaken die gewoon geregeld kunnen worden. En ja, ik zou daar echt wel iets meer ambities van terug willen zien. De voorzitter: Zijn er in deze, nou, begin tweede termijn nog meer mensen die iets kwijt willen? Want dan pakt de wethouder het in een keer mee. Mijnheer Heinis, PvdA. De heer Heinis: Kort, want ik denk dat de corporaties echt, deze drie corporaties zich maximaal inzetten en zo dichtbij mogelijk die ambitie komen.

Maar ik ben toch wel benieuwd of die andere corporaties DUO, Woonzorg, daar heb ik nog niet zoveel over gehoord. Gaan we daar nu ook het gesprek mee aan of zij meer kunnen doen aan voorraadontwikkeling? De voorzitter: Dank u wel. Mijnheer Roosch, SP. De heer Roosch: Ja, wethouder gaf een antwoord op de vraag van CDA over midden huur, dat dat een beetje hoog in de bandbreedte zit. En toen werd, kwam er een antwoord op dat de corporaties daarin worden vrijgelaten of iets dergelijks en dat het een goede zaak is. Maar ik kon het even niet met elkaar rijmen dat het een goede zaak is dat ze dan hoog in de bandbreedte zitten want je zou toch, volgens mij bedoelde CDA te zeggen dat het juist goede zaak zou zijn als ze lager in de bandbreedte van de midden huur zouden zitten. Dank. De voorzitter: Mijnheer Bruch, VVD. De heer Bruch: Ja, dank u wel. Ja, er is nog het een en ander gezegd over, nou, laten we zeggen de inrichting van de tuinen et cetera. Maar wat ons betreft is het belangrijkste dat de wooncorporaties de wooncrisis bestrijden. De voorzitter: Dank u wel. Anderen? Nou, dat kan nog. Mevrouw Klazes, gaat uw gang. GroenLinks. Mevrouw Klazes: Mag ik even reageren op mijnheer Bruch? De voorzitter: U wilt interruptie plegen? Mevrouw Klazes: Dat bedoelde ik eigenlijk.

De voorzitter: Oh nee, dat … Mevrouw Klazes: Dat mag niet meer? De voorzitter: Nee, u mag nog een vraag stellen aan de heer Roduner, is ook interessant.

9

Mevrouw Klazes: Mijnheer Roduner, vindt u ook niet dat wat mijnheer Bruch zegt, het een sluit het ander wat mij betreft niet uit. Wat vindt u daarvan? De wooncrisis hoeft niet ten koste te gaan van de klimaatcrisis en andersom. Hoe denkt u daarover? De voorzitter: Nou, daar heeft de wethouder vast een goed antwoord op want dan gaan we ook naar de wethouder. De heer Roduner. Wethouder Roduner: Nou dit, volgens mij zie ik, ik zie vooral heel veel kansen om dingen samen op te pakken. Als je gaat herstructureren, noemde net het voorbeeld van de Staalstraat-Bazellaan, daar verdichten we, daar komen mooie nieuwe energiezuinige woningen van het gas af. En dat biedt ook een kans om die openbare ruimte beter in te passen en ook na te denken over natuur inclusief bouwen, nestkasten, vergroening. Dus ik zie die kansen vooral heel erg dus zo zie ik vooral de kansen. Een aantal punten. Nee, u heeft gelijk, vooral laag middel dure huur, ik denk dat dat voor de corporatie interessant is. Dus als zij inderdaad investeren in middel dure huur of dat dat vooral hun ook een kerngroep is, niet die hoge middel dure huursector. Partij van de Arbeid vraag nog aan DUO en Woonzorg, dus dat zijn inderdaad twee corporaties die al in Haarlem actief zijn, ik geloof dat we in ieder geval met Woonzorg ook prestatieafspraken maken.

DUWO heeft ook steeds meer bezit en zij, ik heb laatst nu bij de Koepel heb ik de Vest samen met DUWO geopend en toen gaven ze inderdaad ook aan dat ze ook echt op zoek zijn om in Haarlem extra te gaan investeren. Dus dat biedt in ieder geval kans op het gebied van studentenhuisvesting ook een extra stap te zetten. Zij zijn ook actief betrokken bijvoorbeeld bij de ontwikkeling van de zone Zijlweg, dus daar hebben ze al wat bezit en daar kunnen ze dan ook, zien ze ook een kans om hun bezit te verbeteren en hun voorraad te vergroten. Het zijn mooie kansen dus die laten we zeker niet liggen. En volgens mij richting Partij voor de Dieren, ja, we kunnen een kennissessie organiseren, dus we kunnen volgens mij best met de corporaties in een ‘…’ of een apart overleg kijken wat er allemaal gebeurt op het gebied van het vergroenen van de tuinen, welke mogelijkheden zijn, welke regelingen bijvoorbeeld de gemeente heeft. U zegt zelf wel: ja, voor een plan van aanpak hebben zij geen capaciteiten, dat ze het allemaal zelf gaan doen. En dat zou ik hun dus ook echt niet willen vragen want volgens mij moeten we dan ook een keuze maken, zeggen: nou, als u geen capaciteit heeft om dat te doen, die capaciteit is er magische wijs natuurlijk niet, dan moeten we een keuze maken wat we niet gaan doen.

En ik denk, er gebeurt volgens heel veel in de stad, laten we hun ook vooral informeren welke plannen er zijn, waar hun bewoners ook aanspraak op moeten kunnen doen. Want we hebben Tegelwippen, we hebben Steenbreek, er zijn allemaal prachtige manieren. We hebben ook nog wel subsidies volgens mij gehad voor groene daken in het verleden dus er is heel veel en misschien kunnen corporaties ons ook helpen om dat onder de Haarlemmers verder onder de aandacht te brengen. De voorzitter: Ja, dat dacht ik al, mevrouw Van den Broek. Gaat uw gang. Mevrouw Van den Broek: Ja, even nog een vraag. Vindt de wethouder dat we dat woningcorporaties wel of niet een verantwoordelijkheid hebben inderdaad in die vergroening van tuinen en leefomgeving. En ten tweede inderdaad, dat klopt, de capaciteit is een probleem, dat gaven ze zelf ook aan. Maar kan de gemeente hun daarin niet dan wat actiever in tegemoet komen? Want het is natuurlijk, dit is een gedeeld belang, het is niet alleen belang van de corporaties, maar een belang van de gehele gemeente. Dus kunnen we hun daarin niet dan echt actief gaan ondersteunen misschien met wat ambtelijke capaciteit bijvoorbeeld. De voorzitter: De heer Roduner. Wethouder Roduner: Nee, ik heb geen ambtelijke capaciteit over. Echt niet. En dan vraag ik u dan ook echt om aan te geven wat ik niet doe.

Ik vind dat alle woningeigenaren en of ze nou koop, huur, dus of ze nou kopen of

10

ze verhuurder zijn maar ook, ik denk ook dat het goed is dat huurders zelf kijken wat ze kunnen doen, dat we met z’n allen moeten proberen om te kijken: nou, hoe kunnen wij ook onze stad steeds iets groener maken? Dus kunnen we meedoen aan Tegelwippen, kunnen we geveltuintjes aanleggen, dus er gebeurt heel veel en ik vind niet dat de corporatie daar nou als verhuurder een hele bijzondere extra verantwoordelijkheid in hebben ten opzichte van de andere verhuurders of ten opzichte van andere woningeigenaren. De voorzitter: Zijn er vanuit de commissie nog verdere opmerkingen, vragen aan de wethouder? Nee. Wethouder, ja, u deed toch een soort van toezegging dat u een kennissessie wil organiseren. Wethouder Roduner: Ja, die mag u noteren. Dus wij zorgen dat wij in ieder geval de corporaties informeren over wat er allemaal kan, zullen u uitnodigen voor een sessie met een inderdaad aantal mensen die ook wat kunnen vertellen. En nou, laten we hopen dat het ook weer leidt tot verdere informatieverspreiding door de corporaties. Dus die toezegging doe ik u. De voorzitter: Oké, helder. Dan gaan we een kennissessie groene tuinen door corporaties organiseren. Even gezien de agenda, ik benoemde het al bij de opening van de vergadering, die is nogal vol dus dat wordt ...

Wethouder Roduner: Hij was volgens mijn beleving kei oké, maar volgens mij bedoelt dat we de gemeentelijke ambtenaren die er verstand van hebben en misschien dat we de stadsecoloog meenemen, dat we de organisatie met de drie corporaties organiseren. De voorzitter: Oké, nee helder. Dan is dat de organisatie afspraken en niet voor ons. Wellicht kan dat op kortere termijn, dat … Nee nee nee, nou, ik vind het hartstikke leuk maar gezien de agenda voor volgend jaar, ja. Maar goed, is het hiermee voldoende besproken? Volgens mij wel. 6.1. Motie 18.14 Stop verkoop en liberalisatie van sociale huurwoningen Jouw Haarlem-SP-OPHaarlem-AP (2021/0602311) De voorzitter: Daarnaast zijn er ook twee moties die aan dit addendum gekoppeld waren, motie 18.14 stop verkoop en liberalisatie van sociale huurwoningen, een motie van Jouw Haarlem, SP, OPHaarlem en de Actiepartij. Is hij hiermee voldoende afgedaan? Mijnheer Procee. De heer Procee: Wat ons betreft wel. Hij is serieus opgepakt en daar zijn we blij mee. De voorzitter: Kijk, hartstikke goed. 6.2. Toezegging Addendum op Prestatieafspraken met woningcorporaties en huurdersorganisaties (2022/0639407) De voorzitter: Dan hebben we nog een toezegging staan waarbij het addendum wordt beloofd. Ja, ik ga het eigenlijk helemaal niet vragen want het lag hier voor dus, ja, die is ook afgedaan en die wordt daarmee ook geregistreerd als afgedaan.

11

Ter advisering aan de raad 7.

Initiatiefvoorstel Samen Beter Wonen PvdA GroenLinks CDA D66 Partij voor de Dieren Actiepartij (FR) 7.1. Collegereactie op het initiatiefvoorstel Samen Beter Wonen PvdA GroenLinks CDA D66 Partij voor de Dieren Actiepartij De voorzitter: Dan gaan we snel door naar agendapunt 7, ter advisering aan de gemeenteraad een initiatiefvoorstel Samen Beter Wonen van de Partij van de Arbeid, GroenLinks, CDA, D66 en Partij voor de Dieren en de Actiepartij. Het is in de gemeenteraad gepresenteerd, het college heeft samen met de organisatie daarnaar gekeken, heeft daar een reactie opgestuurd. En het gaat over de collectiviteit als meerwaarde te erkennen en de ruimte die de huidige beleidsregels bieden voor maatwerk optimaal te benutten om Samen Beter Wonen mogelijk te maken. Daarnaast ook om ontwikkelaars en woningcorporaties uit te dagen om gemeenschappelijke voorzieningen te realiseren in woningbouwprojecten en wooncorporaties in Haarlem mogelijk te maken. Ja, zoals gezegd, college heeft gereageerd, er zijn een zestal indieners, ja en wie voert het woord hierover? Mevrouw Oudshoorn, D66, gaat uw gang. Mevrouw Oudshoorn: Ja, dank u wel voorzitter. Ik trap het inderdaad graag af namens alle indieners. In deze commissie hebben we het heel vaak over de harde kant van wonen en bouwen.

Het gaat over prestatieafspraken, over bestemmingsplannen, over parkeernormen, over percentages, over grondprijzen, maar vandaag staat de sociale kant centraal. Want een huis is niet zomaar een stapel stenen met een dak. Een huis is een thuis, het is de plek waar je woont, maar ook de plek waar je onderdeel bent van een gemeenschap. En vandaag zetten we heel even de spotlight op die gemeenschap. Het initiatiefvoorstel wat we vandaag bespreken, heet Samen Beter Wonen. Het is ingediend door een heleboel partijen maar eigenlijk komt het tegemoet aan ambities en ideeën van heel veel partijen in de hele raad. Dus ik wil eigenlijk alle leden van de commissie bedanken voor de inspiratie die ze geboden hebben. Het initiatiefvoorstel geeft een antwoord op diverse uitdagingen waar we als stad voorstaan. Betaalbaar wonen, levensloopbestendig wonen, duurzaam bouwen, bouwen in hogere dichtheden, het faciliteren van deelmobiliteit, het tegengaan van eenzaamheid. Collectieve woonvormen kunnen een bijdrage leveren aan al deze thema's en het is daarom belangrijk dat we hier nu mee aan de slag gaan, zodat we de komende honderd jaar kunnen profiteren van de voordelen die Samen Beter Wonen kan bieden. Ik krijg daar heel veel positieve energie van en ik hoop natuurlijk dat dat raad breed gedeeld wordt.

Die positieve energie die zie ik ook terug in de reactie van het college op dit initiatiefvoorstel. Daar zijn we blij mee. We willen het college dan ook bedanken maar met name de ambtenaren die overduidelijk heel hard gewerkt hebben om een hele goede reactie op dit voorstel te geven. Het college geeft diverse aanbevelingen om dingen aan te scherpen of juist wat af te zwakken en we hebben dat grondig met elkaar besproken en we denken dat we dat op heel veel punten gewoon kunnen overnemen dus daar gaan wij nog mee aan de slag. En we denken dat het voorstel daar alleen maar beter van kan worden en we horen ook heel graag wat de andere commissieleden nog voor suggesties op dat vlak hebben. Daarbij hebben we natuurlijk ook oog voor de ambtelijke capaciteit die we vragen, maar we zien in de collegereactie echt voldoende aanknopingspunten om het voorstel werkbaar te houden en tegelijkertijd niet in te leveren op de ambities. En een belangrijke eerste stap om dit initiatiefvoorstel in de praktijk te brengen is het aanwijzen van locaties. Locaties waar Samen Beter Wonen werkelijkheid kan worden. En dan komt het goed uit dat we vanavond ook spreken over de Zwemmerslaan.

Als indieners zien wij de Zwemmerslaan als een goede kans om onze ambities om te zetten in concrete plannen en we zien daar ook suggesties voor in de collegereactie dus we hopen ook dat de rest van de commissie diezelfde ambitie met ons deelt. Tot zover onze introductie en we horen heel graag de suggesties en ideeën van andere partijen.

12

De voorzitter: Dank u wel mevrouw Oudshoorn namens de zes partijen. Ik een vinger van de heer Bruch, VVD. Dus we beginnen bij u. De heer Bruch: Ja, dank u wel voorzitter. Nou, het is mooi dat u inspiratie heeft geput uit alle andere partijen hier in de commissie. Voor de mensen thuis voor de volledigheid, de VVD heeft niet meegedacht en geschreven aan dit voorstel, dat het ook even duidelijk is. Het is een interessant initiatief, maar er zijn ook al heel veel van dit soort initiatieven aangeboden. Denk aan Home-Start, Knarrenhof, Cajanusdorp. Dus dit voorstel lijkt meer een erkenning van die initiatieven, niets minder maar ook eigenlijk niets meer, een beetje beleid maken op de gebaande weg. Gezamenlijke ruimte voor wasmachines, logeerkamers die vragen om beheer en waar de kosten van nieuwbouw op dit moment enorm tempo stijgen, worden de woonlasten zo door servicekosten alleen maar hoger. Dus de vraag is of daar echt heel veel behoefte aan is. En vaak ook om initiatieven en creativiteit vooraf in te kaderen en te beperken, want dat is niet waar de VVD voor staat. Wat ons betreft: de intentie is goed, maar de behoefte is ook onzeker, want het is niet duidelijk hoeveel behoefte eraan is.

In Haarlem zijn heel veel eenpersoonshuishoudens, de vraag is: is er eerste behoefte aan nog meer? Wat de VVD betreft zou er dus eerst een uitgebreider lokaal onderzoek naar de behoefte moeten zijn. En ja, ik denk bijvoorbeeld aan het woonwensen onderzoek van de MRA om het daarin mee te nemen. Kijk of daar echt grote behoefte aan bestaat. Ja en dan las ik nog iets over gemeentelijk vastgoed verkopen met voorwaarden en toen schoot mij opeens te binnen: hoe staat het eigenlijk met Kampersingel 2? Tot zover voorzitter. De voorzitter: Dank u wel de heer Bruch voor uw bijdrage. De heer Moore, Forum voor Democratie. De heer Moore: Dank u wel voorzitter. Ja, we kunnen ons voor een groot deel aansluiten bij mijnheer Bruch van de VVD. Vragen over het draagvlak binnen Haarlem of de Haarlemmers wel op deze woonvorm zitten te wachten en of daar ook onderzoek naar is gedaan. Dan zijn er nog vragen eigenlijk over de bouwregels die er bestaan voor het realiseren van kleine woningen en worden op deze wijze niet de bouwregels omzeild om toch juist kleinere woningen te realiseren en aan de ambitie van het realiseren van 10.000 woningen te voldoen.

We vragen ons af of in deze ambitie al is voorgesorteerd op dit plan of is het ook mogelijk om zonder deze woonvorm aan deze ambitie te voldoen? Voor de rest een mooi plan, zie je in andere steden dat het werkt, dus het heeft zeker potentie voor het woongeluk onder andere. Maar deze vragen zien we graag eerst beantwoord, dank u wel voorzitter. De voorzitter: Dank u wel mijnheer Moore. Mijnheer Visser, ChristenUnie, gaat uw gang. De heer F. Visser: Dank u wel voorzitter. Vond het inspirerend stuk, pagina's lang met allemaal mooie voorbeelden maar ik zat wel te wachten: wat is nou uiteindelijk het voorstel. Nou, dat bleek de laatste twee bladzijdes te zijn en daar stonden een aantal goede dingen in. Een aantal dingen heb ik ook zoiets: ja, is het realistisch? En dat proef ik ook wel in de reactie van het college, juist een aantal punten waar ik wat vraagtekens bij had gezet zag ik dat het college het omarmen totdat ik het verder las en toen kwam er toch juist een kritisch noot op die punten. Onder andere punt 1c, die prioriteitsvolgorde, daar heb ik echt grote vraagtekens bij, zeker als je kijkt naar de aantallen waar de initiatiefnemers over praten.

Drie collectieve woonvormen in de stad in 2030, nou, dat is ambitieus, maar denk ik wel haalbaar en laten we dat doen en laten wij er ervaring mee opdoen, maar dan om gelijk te stellen in 2050 vijf procent van alle appartementen, nou, dan word ik echt een stuk sceptischer. En denk ik: ja, wil iedereen dat uiteindelijk? Laten we eerst maar eens die drie projecten doen en tot succes brengen en dan is het inderdaad interessant als je dat aanbesteed en dan mensen laat inschrijven dat je het op die manier een beetje faciliteert. Dus dat kunnen wij steunen. Parkeren had ik echt moest ik een paar keer lezen maar vraag ik me nog steeds af: staat hier nou iets nieuws

13

of niet? Volgens mij staat er niks nieuws, dus laten we die parkeerdiscussie vooral in de parkeernota houden. Ja en vooral bij punt twee stonden wel wat dingen waar ik vraagtekens bij had. Ontwikkelaars uitdagen in de tenderfase als criterium, ja, dan is wel mijn vraag aan de indieners: hoe zwaar wil je het laten wegen? En volgens mij is dat maatwerk. Net werd de Zwemmerslaan genoemd, daar gaan we straks over praten. Nou, kan me voorstellen als je zo’n locatie hebt dat je zegt: oké, hier willen we dat doen en dan ga je het zwaar wegen in de tenderfase, maar als we dat bij elk project gaan doen en dat lijkt deze tekst te suggereren, ja, dan kan ik het echt niet steunen. Volgens mij moeten we echt kijken: waar doen we het? En hetzelfde geldt voor de stedenbouwkundig programma's, overal met meer dan honderd woningen. Ja, we moeten juist per locatie kijken: wat past er het best, wat past dan in die wijk? En dan kan ik me voorstellen dat locaties waar maar vijftig woningen zijn waar we al die vijftig woningen deze vorm doen dat er ook plaatsen zijn met vierhonderd woningen waar we zeggen: we gaan het hier echt niet doen. Noem maar wat, Oostpoort. Ik weet niet of we het daar moeten willen. Tot zover. De voorzitter: Dank u wel mijnheer Visser, ChristenUnie. Mevrouw Van Zetten, Hart voor Haarlem, gaat uw gang.

Mevrouw Van Zetten: Samen Beter Wonen, dat doet me echt denken aan lang geleden aan woongroepen en mensen allemaal enthousiast begonnen met elkaar dingen te delen. Ja, dat liep meestal uit op een enorme puinhoop en verschrikkelijke ruzies. Dus ik heb altijd een beetje een huiver en ik denk: nou ja, best hoor, sommige dingen wil ik best wel delen met mensen maar niet te dichtbij in de straat eigenlijk. Dus dat lijkt me een heel verstandig uitgangspunt en ik zie gezond, hoe noem je dat, wantrouwen, nou nee, het college ik vind dit een adequate reactie wethouder. Dank u wel. De voorzitter: Mevrouw Van Zetten, dank. Mijnheer Amand, Trots Haarlem. De heer Amand: Dank u wel voorzitter. Het is ambitieus, het stuk, prachtig allemaal, maar leeft dat echt onder de Haarlemmers? Dat is mijn vraag eigenlijk en dat kan ik eigenlijk niet terugvinden. Daar heb ik nog wel een paar vragen eigenlijk over het, ja, ik wil het niet over die auto hebben, ja, steeds want dat wordt natuurlijk steeds minder willen ze, maar dat is natuurlijk niet de bedoeling. De mensen, Haarlemmers werken allemaal buiten de stad de meeste, dus dat kan ik eigenlijk nog niet terugvinden in het hele stuk. Ik heb nog wel een vraag. Het is gezamenlijk jong en oud, misschien ook bij elkaar, je hebt in Amsterdam ook ROOM, ik weet niet of je dat wat zegt, die hebben ook een iets plekken.

Ja, zoek het even op dan kun je even kijken naar ROOM. En dat is toch wel interessant, daar hebben ze ook woongemeenschappen, maar dan moet je misschien wel de structuur hebben wat de Haarlemmer ook zou willen net als Amsterdam, dus jong oud door elkaar. En dat is natuurlijk een prachtidee maar daar moet ook wel voldoende draagvlak voor zijn dus ik zou wel willen vragen aan de wethouder: onderzoek dat eens. Dank u. De voorzitter: Dank u wel mijnheer Amand. De heer Roosch, SP. De heer Roosch: Ja, ik zie dat er gesproken wordt over woningen met een woonoppervlak van twintig vierkante meter. Een woning van twintig vierkante meter is geen woning. Dank u. De voorzitter: Oké, dank de heer Roosch. Anderen nog op dit initiatiefvoorstel vanuit de zes partijen uit de raad? Niemand, dan gaan we naar de heer Roduner, gaat uw gang. Wethouder Roduner: Ja, dit is niet mijn, ik heb geen reactie behalve dat ik met veel plezier de complimenten in ontvangst neem die u geeft ook aan de collegereactie en de ambtenaren. Misschien leuk te vertellen, ik ben

14

geboren en opgegroeid in een woongroep. Dat heette toen een woongroep, dus ik moest hartstikke lachen om mevrouw Van Zetten, ik ben geboren en opgegroeid in een woongroep, linkse woongroep, dat kan denk ik geen verrassing zijn. Maar dat, nou, dat is ontzettend fijn want dan is er dus ook als je jong bent is er meer mensen om mee te spelen, laat ik het zo zeggen, die voor je willen zorgen, die je meenemen naar de bibliotheek. Dus dat heeft mij als persoon wel echt gevormd en ik zie daar ook wel heel erg de sociale meerwaarde van. Ik ben gaan studeren in een studentenhuis met zestien man, zestien mensen moet ik zeggen, met een gedeelde huiskamer, met een gedeelte wasmachine, een keuken. Dus ook daar is die sociale samenhang die je hebt is ook ontzettend waardevol en niet in elke fase van het leven is het leuk en niet iedereen vindt het fijn, ik denk dat dat ook goed is. Maar dat zijn wel, nou, ik zie wel echt wel de meerwaarde van deze woonvorm om ook dat ook meer toe te voegen aan de stad. Als wethouder wonen en ook RO denk ik: ja, eigenlijk kan al heel veel nu, dus de woongroep waar ik dan in geboren ben die hebben op een gegeven moment gewoon een pand gekocht met elkaar en dat op een efficiënte manier ingedeeld.

Dus er kan al wel heel veel en dat is denk ik ook wel wat in de collegereactie terugkomt, dat wij denken dat eigenlijk onder de huidige spelregels, randvoorwaarden, al heel veel mogelijk is, dat we dat ook graag willen faciliteren. Ik denk dat waar we naar zoeken en ik vind dat dit voorstel daar een hele goede aanzet toe geeft, is om, ja, hoe kunnen we dat nou een extra zwengel geven? Hoe kunnen we dat concreet door actiegericht met locaties een extra stap naar voren kunnen zetten? Dus ik vind daar dat voorstel ook heel erg van getuigen. Nou, er staat nog iets in over een plan van aanpak dat misschien een meerwaarde zou kunnen hebben en ook dat dat wel wat capaciteit vraagt, maar dat heeft u volgens mij goed genomen. Wat ik u nog zou willen meegeven is: denk heel goed na over het beheer en het eigenaarschap. In mijn ervaring en dat is dan ook persoonlijk en maar ook wel wat ik terugkrijg uit de andere groep is als je gezamenlijke voorzieningen wil, dan is het goed als je een gemeenschap bent, dat je elkaar aanspreekt en dat gebeurt niet vanzelf.

Dus het goed zorgdragen voor gezamenlijke ruimtes, elkaar gemeenschap voelen, dat iedereen welkom is en dat op een goede manier ook die sociale verbinding tot stand komt, dat vraagt ook wel wat in juist en dat wat hier ook benadrukt wordt het sociale arrangement en dat lossen we niet met ruimtelijke regels per se op en dat vraagt ook wel een andere manier misschien van de gemeente om zulke dingen te realiseren. Maar het zou hartstikke mooi zijn als we op dit vlak ook een, ja, een praktische stap de komende jaren kunnen zetten in Haarlem. De voorzitter: Dank u wel mijnheer Roduner. Zijn er vanuit de commissie verder nog opmerkingen over dit stuk? Niet. Toch wel, mevrouw Oudshoorn. Ja, als enthousiasteling, woordvoerder van de zes partijen moet ik zeggen, ja, u wilt een reactie geven, gaat uw gang. Mevrouw Oudshoorn: Ja, toch even een reactie op alles wat er gezegd is. Nou, mooi om het verhaal van de wethouder te horen. Je hoort uit collectieve woonvormen komen hele mooie dingen voort zoals de heer Roduner. Dat gezegd hebbende, kan het niet laten. De VVD, dank voor de reactie. Ik hoor enerzijds dat we creativiteit en initiatief niet moeten inkaderen, dat er twijfels zijn over de behoefte, maar ook dat we al heel veel initiatieven gezien hebben.

Nou, laat ik dan de positieve kant bekijken, volgens mij hebben we inderdaad veel initiatieven gezien en willen we juist graag expliciet nu die ruimte bieden, zodat de initiatieven ook tot bloei kunnen komen. Een onderzoek naar de behoefte hoorde ik. Ja, wij zijn eigenlijk wel een beetje klaar met onderzoek na onderzoek dus wat ons betreft gaat het over ruimte bieden en willen we die ruimte nu gewoon graag bieden. Het coalitieakkoord heet ook actie, dus daar voel ik mij bij thuis. In reactie op Forum voor Democratie, ook die vraag is er behoefte, het aller slechtste scenario is er geen behoefte en komt het niet van de grond. Maar je ziet dat er dus in den lande wel onderzoek is naar de behoefte en in buurstad Amsterdam bijvoorbeeld zijn er fantastische prijswinnende collectieve initiatieven van de grond gekomen. Dus wij gaan er eigenlijk vanuit dat die initiatieven zich hier ook gaan melden en we hebben ook in het ABC een hele interessante avond gehad waar een aantal mensen gesproken hebben die zeer veel initiatieven in zich hebben.

15

Is het haalbaar? Nou, wat ons betreft is ambitie een goed woord, in reactie op de ChristenUnie. Punt twee, ontwikkelaars uitdagen is dat maatwerk? Dat ben ik wel met de heer Visser eens, dat zat ook in de collegereactie, misschien moet je het niet overal doen, maar gewoon in de eerste fases van een plan kijken waar past het nou het best, dus op dat punt gaan we zeker nog even naar het initiatiefvoorstel kijken. Niet alles delen, hoorde ik bij Hart voor Haarlem, dat levert ruzie op. Nou, we willen ook niet alles delen, de kern is voor de duidelijkheid dat het wel over zelfstandige woningen gaat, mocht u zich nog gaan verdiepen verder in het onderwerp. We stellen er zeker niet voor dat iedereen zijn keuken en zijn wc gaat delen. En in reactie op Trots, ik hoorde dingen als prachtig en ambitieus, daar hou ik mij aan vast. En jong en oud door elkaar, dat lijkt me nou een fantastische vorm die we zeker graag hier zouden zien. Heel goed. De voorzitter: Rustig aan, mijnheer Visser. U steekt uw vinger op en gelijk voorzitter. Ja nee, ik had u gezien, ik had ook de heer Bruch gezien, die zat al voor mevrouw Oudshoorn met zijn vinger omhoog. Maar u heeft een interruptie op mevrouw Oudshoorn en de heer Bruch heeft gewoon een algemene reactie. Gaat uw gang, mijnheer Visser. De heer F.

Visser: Ik hoorde nog geen reactie op mijn punt over punt 1c, die prioriteitsvolgorde en of we misschien beter alleen maar dat doel van 2030 kunnen noemen en dat hoge doel voor 2050 bij wijze nog even weglaten. De voorzitter: Mevrouw Oudshoorn. Mevrouw Oudshoorn: Ja, doelen weglaten, ik zou bijna zeggen baat het niet, dan schaadt het niet. Maar volgens mij gaan we als initiatiefnemers met uw kritiek in gedachte nog even goed kijken naar of dit nou het juiste doel is op de juiste plek en het juiste moment. Over die prioriteringsvolgorde, ook daar heeft het college volgens mij een reactie opgegeven die wij zeer ter harte nemen, dus die gaan we meenemen. Wat ons betreft is het ook een goede oplossing om in de capaciteit te schuiven. Dus daar gaan we inderdaad kijken of we daar het voorstel nog op moeten kunnen aanpassen. Het is natuurlijk niet de bedoeling dat we andere woningbouwprojecten gaan frustreren met het voorstel, we willen echt ruimte bieden voor meer diversiteit. De voorzitter: Dank u wel mevrouw Oudshoorn. Dan ga ik nu wel naar de heer Bruch, VVD. De heer Bruch: Ja, dank u wel voorzitter. Ja, het zal u misschien verbazen maar ook ik ben mijn woonleven begonnen door met drie vrienden een woning te huren en daar gezamenlijk van te genieten. Maar ik moet ook eerlijk zeggen dat ik heel blij was toen ik later mijn eigen tweekamerwoninkje kreeg.