20230018676 Transcript commissie Samenleving d d 6 juli 2023
Tekst van het document
TRANSCRIPT VAN DE COMMISSIE SAMENLEVING VAN GEMEENTE HAARLEM d.d. 6 juli 2023 1.
Opening en mededelingen voorzitter De voorzitter: Dames en heren, ik heet u van harte welkom bij deze commissie Samenleving op de zesde dag van juli, inmiddels onder het toeziend oog van een echte Fabricius hier in de Fabricius. Ik denk dat ik er maar blij mee kan zijn dat ik de functie van de minister van Onderwijs heb afgeslagen met alles wat we nu in het kabinet hebben. Maar daar gaan wij niet naar kijken, wij gaan gewoon een goede commissie Samenleving beleven. Als eerste dus het warme welkom aan iedereen hier op de publieke tribune, alle mensen thuis die meekijken en uiteraard aan alle commissieleden hier aan tafel. Ik heb berichten van verhindering ontvangen, in ieder geval van mevrouw Booms van de ChristenUnie en ook van mevrouw Van der Windt van D66. Zij melden zich af voor deze commissie. We hebben ook nog een speciale afmelding, namelijk van de heer Nijenhuis van de Partij voor de Dieren. Die heeft ons laten weten dat hij af zal treden als commissielid en heeft mij ook gevraagd om een kort woord aan u te richten middels een schrijven, dus die zal ik namens hem aan u voordragen. “Beste commissieleden, met een bezwaard gemoed neem ik vandaag afscheid van jullie commissie. Op dit moment ben ik betrokken bij te veel activiteiten waardoor ik niet langer mijn volledige aandacht kan schenken aan het werk binnen deze commissie.
Ik wil jullie allemaal veel vreugde en wijsheid toewensen in de komende jaren. Ik ben ervan overtuigd dat Haarlem in goede handen blijft bij jullie en gedurende deze tijd in mijn commissie heb ik jullie toewijding, professionaliteit gewaardeerd en ik heb het volste vertrouwen in jullie dat jullie de belangen van onze stad met dezelfde integriteit en passie zullen blijven behartigen. Hoewel ik afscheid neem van deze commissie, ben ik ervan overtuigd dat onze paden elkaar in de toekomst zeker weer zullen kruisen. Met vriendelijke groet, Thomas Nijenhuis.” Ik denk ook dat we namens u allen spreken als wij hem veel succes toewensen in al zijn uitdagingen die hij op dit moment aangaat, en ongetwijfeld tot weerziens. Dan ook wel positief nieuws, we hebben namelijk een nieuw commissielid wat wij in ons midden verwelkomen. Zij is reeds benoemd en zit hier inmiddels ook al op de publieke tribune. Mevrouw El Bluny, van harte welkom hier bij de commissie Samenleving. Goed, dan door, want we zijn er nog niet. Ik wil u wijzen op de belangrijke gedragscodesessie integriteit. Deze gaat plaatsvinden op dinsdag 18 juli en tijdens deze bijeenkomst kunnen jullie input geven voor de gedragscode voor de raad en het college.
Deze zal door de raad uiteindelijk worden vastgesteld en de gedragscode gaat als richtsnoer fungeren voor jullie eigen handelen en heeft als doel jullie te ondersteunen bij het invullen van de verantwoordelijkheden voor de integriteit van het openbaar bestuur. Het is van groot belang dat u als raads- en commissieleden hier gezamenlijk over nadenkt. Om dit proces te faciliteren hebben we hiervoor externen ingehuurd die u op locatie zullen begeleiden tijdens deze sessie. De sessie begint met een verkenning van het thema politieke integriteit. De trainers zullen eerst hun inzichten delen en relevante aspecten van het politieke integriteit met u bespreken en daarna gaan jullie zelf aan de slag om op specifieke onderdelen de gedragscode onder de loep te nemen. De trainers zullen daarbij begeleiden en een link leggen tussen de gedragscode, de relevante weten regelgeving en casuïstiek. De benadering biedt u allen de mogelijkheid om concrete situaties te bespreken en te leren van de expertise van trainers en uiteraard ook van elkaar. We benadrukken nogmaals met deze hele tekst dat de aanwezigheid bij deze sessie van belang is en de intekenlijst daarvoor gaat rond. Ook gaat er rond, en die is iets minder lang, een intekenlijst voor de Open Monumentendagen.
Die gaan plaatsen op 9 en 10 september en er wordt gevraagd of u het leuk vindt om daarbij mensen te verwelkomen die het leuk vinden om op het stadhuis te komen kijken en die daarbij te begeleiden. 9 en 10 september, na het reces. Goed, tot zover punt 1.
2.
Vaststellen van de agenda De voorzitter: Dan ga ik met u door naar punt 2, het vaststellen van de agenda. Op deze agenda een ietwat speciaal onderwerp, namelijk dat gezien de urgentie van deze hebben wij de brief van de zorgen met betrekking tot het verwijderen van het bankje op en rondom het Hortusplein in verband met daklozenoverlast
1
van Stem in de Stad en de Antonius Gemeenschap al geagendeerd voordat u daarover heeft kunnen stemmen. Ik vond het van belang om dit in ieder geval voor het zomerreces te bespreken, zodat er op tijd eventuele actie ondernomen kan worden, ook zeker omdat we over een aantal maanden na het reces, als we het dan zouden bespreken dan een aantal maanden later, dan zitten we alweer in de winter. En Haarlem als inclusieve stad geldt tenslotte toch voor alle bewoners. Dus vandaar dat dat in ieder geval op de agenda staat van deze commissie. Met dat punt kunt u instemmen met de agenda zoals die nu voorligt, of zijn er opmerkingen over? Nee? Mooi. Dan hebben we in ieder geval bij deze de agenda zo vastgesteld. 3.
Mededelingen commissieleden en wethouder(s) De voorzitter: Dan gaan we naar de mededelingen van wethouders. Wij hebben twee mededelingen, één van wethouder De Raadt en één van wethouder Van Leeuwen, die gedaan zal worden door wethouder Van Loenen. Allereerst voor wethouder De Raadt. Wethouder De Raadt: Dank u wel, voorzitter. Een mededeling over de vertraging van het MJIP van sportaccommodaties. De sterk toegenomen kosten voor de vervangingsinvesteringen van sportvelden maakt dat de berekening bij de kadernota nog niet gereed was, maar het komt in de aanloop naar de programmabegroting 2024 naar u toe. Gelukkig lopen we feitelijk geen vertraging op, want de vervangingen van 2024 zijn gedekt. En nogmaals, ik kom richting begroting weer bij u terug. De voorzitter: Dank u wel. Wethouder Van Loenen. Wethouder Van Loenen: Namens wethouder Van Leeuwen. Begin dit jaar zijn we van start gegaan met de nieuwe inkoop voor jeugdhulp. De consortia zijn hard aan de slag met partners zoals de gemeente en het onwijs om dit invulling te geven in de praktijk. We bieden graag een gesprek aan tussen de consortia en jullie als commissie over hoe het loopt, wat de successen zijn en waar de uitdagingen liggen. De voorzitter: Dank u wel. Wij zijn alvast eventjes vooruitgelopen op dit, aangezien dit een best wel belangrijk thema is waar we de commissie graag goed in mee willen nemen.
Dus ik ben er stiekem al even van uitgegaan dat u hier interesse in heeft. Daar heb ik ook al een planning voor als voorstel voor u. Het zou gaan om twee momenten in één en dezelfde week, namelijk op maandag 11 september en op donderdag 14 september. Wat zijn nou deze twee sessies? Als eerste, op maandag zou u een technische toelichting krijgen van ambtenaren op de huidige stand van zaken vanuit de ambtenarenview, als het ware. Vervolgens zouden we gezamenlijk, nadat u die sessie heeft gehad, op 14 september het gesprek aan kunnen gaan met de consortia, waarbij u dus goed geïnformeerd bent over de stand van zaken en ook gewoon gedegen vragen kunt stellen, nadat zij zich kort hebben gepresenteerd. Kan dat zo op uw instemming rekenen dat we dat zo gaan doen en dat we dat zo gaan plannen? Mevrouw Scholten trakteert, hoor ik, dus dat scheelt. Dat wordt een leuke avond, dus dan gaan we dat zo plannen. Dan dank ik u in ieder geval daarvoor en de wethouder ook alvast via wethouder Van Loenen voor het regelen van deze sessie. Tot zover de mededeling vanuit de wethouders. Dan heb ik nog wel eventjes de vraag aan u allen om te checken of u bent ingelogd. Mevrouw Jacobsz. Kijk, dat helpt. Dan verder zijn we er allemaal.
Maar goed, mocht u dan zo meteen de beurt krijgen, en checkt u ook vooral even of uw geluid van uw laptop uit staat, want u weet, het geluid aan en u start de vergadering, dan moet u ook trakteren de volgende keer, en ook al is dat na het reces, de reminder blijft. Goed, dan kijk ik naar u of u mededelingen heeft. Nee? Oké.
4.
Agenda komende vergadering(en), Jaarplanning en Actielijst De voorzitter: Dan nog naar punt 4, de agenda voor de komende vergaderingen. We hebben al een aantal stukken ontvangen voor september, dus helemaal niets gaan we niet meer bespreken. Er zijn geen agenderingsverzoeken binnengekomen, anders dan het punt van de Actiepartij wat we vandaag bespreken. U
2
heeft ook de jaarplanning en actielijst gehad, zijn er aan de hand daarvan nog vragen en opmerkingen en aanmerkingen? Mevrouw Oosterbroek, gaat uw gang. Mevrouw Oosterbroek: Sorry, niet vanuit de jaarplanning, maar vanuit de agenda. Kan dat? Nee, niet deze agenda, maar om te agenderen. De voorzitter: Nee, helaas mag u niks agenderen als u dat niet vooraf heeft aangevraagd. Mevrouw Oosterbroek: Ik heb dat per ongeluk niet vooraf aangevraagd. De voorzitter: Nee, die regel, één keer zijn we heel coulant geweest en dat was de eerste keer dat we deze regel hadden. Dus ik kan hem helaas nu niet toestaan. Maar zet u vooral uw microfoon uit, anders blijft uw tijd doorlopen. Mocht u het nog willen aanvragen, dat mag, maar dan gaan we dat verzoek meenemen voor de volgende keer, wordt die dan aangevraagd als zijnde een ter kennisname stuk wat u wil agenderen. Maar dat komt dan dus pas ter stemming volgende keer. Mevrouw Oosterbroek: Oké. De voorzitter: Yes? Mooi, helemaal goed. 5.
Transcript commissie d.d. 8 juni en 22 juni 2023 (alleen naar aanleiding van) De voorzitter: Dan gaan we door naar punt 5, het transcript van de commissies van 8 juni en 22 juni. Zijn er naar aanleiding van het transcript vragen? Ja, mevrouw Özogul, gaat uw gang. Mevrouw Özogul-Özen: Twee dingen. Even kijken. 8 juni staat CRG en dat moet CJG zijn, bij een punt van mij. Bij 22 juni zijn een aantal dingen en die wil ik graag op de mail zetten. De voorzitter: Mailen mag altijd en dan zullen we het herziene transcript bij de stukken toevoegen de volgende keer. Dus dan kunt u hem dan accorderen als het ware. Ja, helemaal goed. Dan hebben we dan in ieder geval ook zo punt 5 besproken.
Overige punten ter bespreking 6.
Ingezonden brief zorgen over verwijderen bankjes i.v.m. daklozenoverlast (JW) De voorzitter: Dan gaan we met u door, als er niemand anders meer iets heeft op punt 5, naar punt 6. Dat is het eerste punt ter bespreking, de ingezonden brief over de zorgen over het voornemen van het verwijderen van de bankjes in verband met daklozenoverlast op het Hortusplein. Mevrouw Özogul-Özen: Er staat CRG … De voorzitter: Ja, kijk. Mevrouw …: Dat is niet de laptop, hè? De voorzitter: Nee, laptop of niet, dat is trakteren. Die staat genoteerd, bij deze. Ik zal volgende keer elektronische apparaten benoemen, maar goed.
3
Burgemeester Wienen: Voorzitter, vindt u het goed als ik bij dit agendapunt eerst even kort een toelichting geef? Want anders dan krijgen we waarschijnlijk een heleboel reacties op een brief waarvan ik denk dat de context ook wel heel relevant is. De voorzitter: Ja, dat is goed, maar ik ga eerst even het onderwerp aankondigen. Want ik zat net in een zin. Er zijn geen insprekers, wel vier inspraakreacties die geanonimiseerd aan het agendapunt zijn toegevoegd. Ook is er een brief van de ondernemers van het Raaksgebied aan u gemaild. Uiteindelijk is dit agenderingsverzoek van de Actiepartij namens een heleboel andere partijen binnengekomen en ik heb net vernomen dat de burgemeester als portefeuillehouder eerst graag u een korte toelichting wil geven alvorens we dit gaan bespreken, dus dat gaan we dan ook doen. Burgemeester. Burgemeester Wienen: Dank u wel. Wij hebben de brief natuurlijk ook gezien als college en herkennen in ieder geval de achtergrond, maar ik denk dat het goed is om eventjes te schetsen wat er aan de orde is en ook duidelijk te maken: er is geen besluit om bankjes weg te halen. Dus dat lijkt me goed om dat eventjes ook te constateren. Wat er aan de orde is, dat is dat er de afgelopen maanden in toenemende mate door omwonenden en door ondernemers ernstige klachten worden geuit – en gebruikers van de parkeergarage, dat moet ik erbij zeggen – over overlast.
Die overlast komt van verschillende doelgroepen, dat heeft te maken met dak- en thuislozen, u weet dat er een voorziening vlakbij is, heeft te maken met jongeren, heeft te maken met uitgaanspubliek die op dat plein geconcentreerd aanwezig zijn en daar volgens de omwonenden een ontoelaatbare druk op de woonomstandigheden leggen. Daarover wordt geklaagd. Als het om de parkeergarage gaat, gaat dat nog een stap verder. Dat is niet alleen een kwestie over overlast, maar daar worden auto's de ruiten ingetikt, er worden diefstallen gepleegd. Automobilisten voelen zich bij het weghalen van de auto's soms buitengewoon bedreigd doordat mensen rond hun auto ruziemaken. Dus er is daar echt aardig wat aan de hand. Wat er gebeurd is, dat is dat er een ambtelijke werkgroep waar verschillende afdelingen in zitten aan het kijken zijn: wat is hier nou aan de hand, wat speelt er? Zo goed mogelijk inventariseren, gesprekken voeren met omwonenden. Het is ook goed om te melden dat op 17 juli er een avond is voor omwonenden en ook voor ondernemers om te praten over de situatie daar. Er is gekeken naar allerlei soorten maatregelen. Eén daarvan is de toegankelijkheid van de parkeergarages.
Ik denk dat u dat, of dat een andere commissie dat weet, of u, dat weet ik eigenlijk niet in welke commissie dat wel eens aan de orde geweest is, maar dat er gekeken is naar speedgates waardoor de toegankelijkheid van de parkeergarage in ieder geval wat minder wordt voor mensen die daar geen auto hebben. Maar er is ook gekeken: wat is daar precies aan de hand? De handhavers, en daarom doe ik nu de mededeling, want het richt zich echt op met name de overlast. Handhavers zijn daar veelvuldig aanwezig, hebben veel interventies waarbij ze mensen aanspreken, proberen rust te krijgen. Er wordt zo nu en dan ook officiële waarschuwingen uitgedeeld. Of, zo nu en dan, dat gebeurt met een zekere regelmaat, omdat de druk echt hoog is. Er wordt ook gekeken naar de overlast van fietsen, want er staan ook ontzettend veel fietsen die daar op allerlei plekken neergezet worden. Dat is wat er op dit moment speelt. In dat kader is er bijvoorbeeld ook een gesprek geweest met Stem in de Stad waarbij de problematiek in ieder geval benoemd is, maar de idee bij Stem in de Stad dat het gaat om maatregelen speciaal tegen dak- en thuislozen is niet juist. Dat er een besluit ligt dat er een bankje weggaat is ook niet juist. Dat dat een soort unicum is, is ook niet juist.
Als er overlastsituaties zijn – en dat klopt wel – dan komt het voor dat we kijken, als er overlast is bijvoorbeeld rond bepaalde hangplekken, dat soms gezegd wordt: we moeten daar fysiek tijdelijk – meestal gaat het dan om een tijdelijke maatregel – iets doen om te proberen die druk, die overlastdruk wat af te laten nemen. Vaak heeft dat ook een heel positief effect. Maar we zijn nog niet zover. Kortom, ik vind het uitstekend om hierover te praten, maar ik heb twee dingen die ik … Ik wilde dit vooraf zeggen, omdat het volgens mij de dingen wel in zijn juiste context zet. Dat is één. En twee, ik denk niet dat u de kant uit wilt, maar in ieder geval denk ik dat het ook niet handig is, dat we heel erg specifieke pogingen om te proberen op bepaalde plekken overlast af te laten nemen, dat we die van geval tot geval vooraf uitgebreid gaan bespreken. Ik vind zelf dat het heel verstandig is dat we met elkaar over de principes goed praten, maar dat we ook uit moeten kijken dat we in een commissie deze hele stad overal waar overlast is zeggen: dat is dan prachtig om daar in de commissie elke maatregel uitgebreid met elkaar van
4
tevoren te bespreken. Dus dat lijkt mij dat we daarmee uit moeten kijken. Tenslotte nog één punt en dat raakt de portefeuille van wethouder Van Loenen, dus die kan dat eventueel ook zelf nader toelichten. Maar wij hebben indertijd bij de vestiging van de dak- en thuislozenopvang, dat is zowel van de HVO als van het Leger des Heils, die aan de andere kant ligt van de Leidsevaart, beide voorzieningen liggen natuurlijk in het centrum en wij hebben toen met de omwonenden gezegd: wij willen met u in gesprek blijven en wij willen met elkaar proberen ervoor te zorgen dat de extra druk die dat mogelijk oplevert, dat dat beheersbaar blijft. In dat kader denk ik dat het ook heel belangrijk is dat we de ruimte hebben om met de omwonenden, met de ondernemers, met de mensen daar te praten over onze observaties, hun observatie, om ervoor te zorgen dat het draagvlak voor de voorziening die daar is en die heel belangrijk is, dat die ook zo goed mogelijk blijft. Dat is wat ik graag over dit onderwerp vooraf wilde zeggen. De voorzitter: Het was een zeer uitgebreide vooraf toelichting. Dus dat in ieder geval vanuit de burgemeester. De Actiepartij heeft het onderwerp aangevraagd, dus die wil ik graag als eerste het woord geven. De heer Hulster. De heer Hulster: Om te beginnen ben ik heel blij eigenlijk met de toelichting die de burgemeester heeft gegeven.
Want ja, uit de brief werd inderdaad de indruk gewekt dat deze maatregel specifiek op dak- en thuislozen gericht zou zijn en het weghalen van meubilair leek ons inderdaad de moeite waard om te bespreken. We zijn wel benieuwd of er nog nadere informatie naar de raad of naar de commissie komt over dit onderwerp, want we zijn natuurlijk wel benieuwd hoe dit verder gaat verlopen. Want we zien ook wel dat hier wel degelijk iets aan de hand is en het is zeker ook een zorgpunt van de Actiepartij dat de verschillende doelgroepen daar ook gewoon gebruik kunnen maken van die ruimte, voor zover dat er in goede orde gaat en dat dat beheersbaar blijft. Dat dat nu blijkbaar wat minder goed loopt, dat baart ons zorgen. Dus we zijn benieuwd of er nog andere commissieleden zijn die hierover van gedachten willen wisselen. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Scholten, gaat uw gang. Mevrouw Scholten: Dank u wel. Ik probeer het dan ook wat meer op de principes te houden. Ik begin even met een anekdote. Wij kennen Douwe. Douwe is iemand die voor zijn sociale contacten de stad in gaat. Hij is slecht ter ben en hij loopt een vaste route door de stad langs een aantal bankjes waar hij even kan rusten, zodat hij vervolgens naar de plek kan gaan waar hij naartoe wil. Hij heeft die bankjes echt nodig om überhaupt door de stad heen te komen.
Dat geldt voor meer mensen die ik ken en dat gaat ook niet alleen om het centrum, dus vandaar dat ik het toch even noem, ik merk bijvoorbeeld dat in het Frederikspark zijn ook bankjes weggehaald die er eerst wel stonden. We maken als we niet uitkijken de stad dus echt minder toegankelijk voor mensen die slecht ter been zijn. Ik zie zeer regelmatig mensen op de particuliere bankjes die bij ons voor de gevel staan even uitrusten om daarna weer verder te gaan. Dat zijn ook wel eens mensen die een alcoholprobleem hebben, maar net zo vaak zijn dat mensen die met een rollator lopen en even willen rusten. Er is absoluut overlast op het Hortusplein en niet alleen daar. Wat ons betreft is het heel goed dat we daar aandacht voor hebben, ook best in deze commissie, want het is een verplaatsbaar probleem, denk ik. Laten we dat dan niet verplaatsen, maar oplossen. Kunnen we niet investeren in vaste begeleiding voor de Hortus vagabondus en voor andere hotspots? Een vriendelijk gezicht voor overdag, voor de nacht, mensen die echt contact maken en die vanuit contact ook kunnen sturen op gedrag. We hebben nu Handhaving die dat voor een deel doet, maar misschien moet dat nog wel specifieker. Kan dat specifieker? Of dit dan een locatiemanager moet zijn of beveiligers, dat kan denk ik een mooi punt zijn voor onderzoek.
Eventueel leek het ons ook verstandig om in te zetten op trainingen voor het personeel van welke hotspot dan ook, ik maak het dan wat breder, maar eventueel misschien ook wel voor geïnteresseerde bewoners. De-escalatie, geweldloos verzet, iets in die richting. Zou dat kunnen helpen? Dus dat wilde ik nog meegeven ter overweging. De voorzitter: Dank u wel. Dan zag ik de hand van mevrouw Otten.
5
Mevrouw Otten: Nou ja, goed, ik kan me eigenlijk best wel heel erg vinden in de woorden die net gesproken zijn. Wat ik wel in Haarlem zie is in toenemende mate dat de bankjes bezet worden door groepen jongeren, in mijn ogen vooral jongeren en eigenlijk niet daklozen, want die zitten ook op elektriciteitsdingetjes aan de Leidsevaart en weet ik veel wat. Ik vraag me af of de burgemeester dat herkent, want het valt mij echt op de laatste tijd dat op bankjes heel veel jongeren zitten drinken, blowen, dat soort dingen. Dat is niet misschien per definitie overlast, maar ik vind het wel bijzonder dat ik het meer dan voorgaande jaren zie en dat door de hele stad eigenlijk. Waarmee ze eigenlijk ook wel weer de bankjes bezet houden voor de doelgroep waarmee mijn voorgangster opende, voor mensen die even willen gaan zitten. Ik zit zelf ook met het dilemma, ik heb zelf voor de deur ook een bankje waar regelmatig jongeren zitten en troep achterlaten, dan merk ik ook, je durft ze niet aan te spreken. Dus ik weet niet, op de een of andere manier voelt het dat het aan het toenemen is in Haarlem en ik vraag aan de burgemeester: herkent u dat en weet u misschien waarom? Misschien de dure horeca? De voorzitter: Dank u wel. Anders commissieleden die het woord willen voeren? Mevrouw Zwemmer namens D66. Mevrouw Zwemmer: Dank u wel, voorzitter.
Goed inderdaad om de toelichting van de burgemeester te horen. Wij vinden het in ieder geval van belang dat er voldoende voorzieningen zijn voor kwetsbare mensen in Haarlem en zien ook dat er ook een aantal plekken zijn die snel vol raken en dat er weinig is voor uitstroom in verband met de krappe woningmarkt op dit moment. Wel daarbij nog een aantal vragen. Is er op het Hortusplein ook sprake van drugsgebruik en zo ja, wordt er dan ook al eigenlijk in lijn met de voorgaande vragen al ingezet op zorgverleners om de situatie te verbeteren en zo ja, of dit al resultaten heeft opgeleverd? Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Dan mevrouw Özogul van de SP. Mevrouw Özogul-Özen: Dank u wel. Goed om de toelichting van de burgemeester te horen. Ik heb twee vragen aan de burgemeester. Als u straks naar oplossingen gaat zoeken, we weten dat Leger des Heils, maar ook het HVO niet echt een buiten-binnenplaats heeft, of in ieder geval een plek heeft waar de daklozen in de zomer in de warmte wel bij elkaar kunnen zitten. Dus of daar dan over nagedacht wordt? En het tweede is, worden de doelgroepen die overlast veroorzaken ook gehoord, of de belangenbehartigers? De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Bastiaans, gaat uw gang. Mevrouw Bastiaans: Dank u wel, voorzitter. Ook wij danken de burgemeester voor zijn toelichting. De voorzitter: U moet wel de microfoon … Ja, inderdaad.
Mevrouw Bastiaans: We danken de burgemeester voor zijn toelichting, hiermee worden vragen die wij vooraf hadden eigenlijk al beantwoord, namelijk dat de bankjes, er is nog geen opdracht gegeven om die bankjes weg te halen en de gemeente is in overleg met de omwonenden. Want wij vinden twee punten ook heel belangrijk, dat er en hulp wordt gegeven en gekeken wordt naar de situatie van de dak- en thuisloze mensen, maar ook dat er genoeg aandacht is voor de horeca en de omwonenden. Maar daar wordt nu aan voldaan wat wij horen. Wat we ook wel lezen in de stukken is dat er sprake is van groeiende dakloosheid en ook van toename van GHB-gebruik en dat dat ook dus waarschijnlijk tot toename van die overlast leidt. Dus dat is een breder probleem waarvan wij graag ook horen hoe daarnaar gekeken wordt en wat daaraan gedaan kan worden. We hadden ook nog even een vraag, HVO is ermee bezig, Leger des Heils, dat hoorden we net ook al. Deze brief is van Stem in de Stad gekomen, misschien met een wat andere insteek dan hoe HVO ook de mensen wil benaderen. Dus wij vroegen ons af, is er ook overleg tussen alle hulpgevende organisaties in de stad, zitten zij op dezelfde lijn hoe er hier met de dakloze mensen moet worden omgegaan? Dat was het, dank u.
6
De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Hamzad namens GroenLinks. Mevrouw Hamzad: Dank u wel, voorzitter, en dank aan heer de burgemeester voor de uitgebreide toelichting. Uiteraard, GroenLinks houdt zich ook aan principe, maar wij willen geen gemeente zijn waar bankjes gaan weghalen vanwege overlast. Hiermee wordt de overlast meer geconcentreerd. Wij zijn een toegankelijke stad, dus er zullen altijd bankjes in onze openbare ruimte staan voor mensen die even willen rusten tussen het winkelen door, voor kinderen die rustig een ijsje eten. Er moet wat GroenLinks betreft dus een andere oplossing komen. GroenLinks ziet wel dat het Hortusplein vaak vies is, stelt daarom voor om het Hortusplein vaker te laten schoonmaken en samen met de ondernemers op zoek gaan naar een financiering hiervoor. Ook kan GroenLinks betreft een rookvrije omgeving worden gecreëerd. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Klazinga. Mevrouw Klazinga: Dank u wel, voorzitter, en ook dank aan de burgemeester voor zijn inleidende toelichting, dat lost inderdaad een aantal vragen, althans, beantwoordt een aantal vragen al en stelt wat mij betreft inderdaad ook wel gerust op een aantal punten. Ik heb toch nog wel een aantal resterende punten naar aanleiding daarvan, want we hebben het over verschillende doelgroepen.
Het krantenartikel naar aanleiding waarvan deze brief is gekomen en de onrust eigenlijk is gecreëerd had het met name over daklozen en ook over het feit dat andere oplossingen niet mogelijk waren, omdat je de daklozen geen boete zou kunnen geven, dat dat geen zin heeft. Als ik luister naar de andere doelgroepen die er zijn, dan denk ik dat er meer handhavingsmogelijkheden zouden moeten zijn dan alleen maar Handhaving eropaf sturen en een gesprek met ze aangaan. Hoe ziet u dat? En misschien is dat meer een volgende vraag meer voor uw collega mevrouw Van Loenen, omdat we hebben het inderdaad over HVO en over het Leger des Heils, maar we hebben het vaker hier in de commissie gehad over die opvanglocaties en het feit dat er toch best wel veel daklozen voor kiezen om geen gebruik te maken van die opvanglocaties. Daarom nogmaals de vraag wat het college, zeg ik dan maar even breed, voornemens is om te doen om toch meer te stimuleren dat mensen gebruik maken van die opvang? Als laatste punt, dat is niet zozeer een vraag, maar meer iets wat ik dan wil meegeven.
Het is goed inderdaad dat er gezocht wordt naar mogelijkheden om overlast op te lossen, maar heb daarbij alsjeblieft inderdaad oog ervoor dat het zich niet verplaatst gewoon naar een andere plek, omdat hier een bankje weggehaald wordt, waardoor vervolgens een paarhonderd meter verderop met een probleem zit wat we dan weer oplossen. Dus laat het alsjeblieft een structurele oplossing zijn. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Dan de heer El Aichi namens het CDA. De heer El Aichi: Dank u wel, voorzitter. Volgens mij zit de oplossing van de overlast niet in het verwijderen van de banken, maar meer in preventie. Goed dat de burgemeester aangaf dat de banken niet worden verwijderd. De oplossing zit in het aanbieden van bijvoorbeeld dagbesteding, van daginvulling op maat voor deze doelgroep. Bovendien sluit ik me aan bij de suggesties van mijn collega van Jouw Haarlem. Wanneer daklozen overlast veroorzaken hoort ook ingegrepen te worden. Er moet een evenwicht zijn in de ordeverstoring en de bewegingsvrijheid van daklozen. Goed dat de gemeente Haarlem de bewoners serieus neemt door extra te surveilleren en goed om van de burgemeester te horen dat er op 17 juli een bijeenkomst is voor de omwonenden. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Hartman namens Forum. Mevrouw Hartman: Dank u wel, voorzitter.
Dank aan de burgemeester voor de toelichting, dat zet inderdaad de situatie even in een ander licht. Forum voor Democratie benadrukt graag dat beleid zoals het weghalen van bankjes in het algemeen problemen verplaatst en niet oplost. Wij zien graag oplossingen voor de oorzaken van problemen, zoals betere opvang of andere soorten begeleiding, zoals mevrouw Scholten net stelde. Aan symptoombestrijding hebben we namelijk niets. We horen graag van de burgemeester wat we extra kunnen doen om deze overlast te verminderen en nog liever voorkomen. Dank u wel.
7
De voorzitter: Dank u wel. Anders nog commissieleden? De heer Van den Raadt namen Trots. De heer Van den Raadt: Dank u wel, voorzitter. Even kijken. Trots Haarlem is jaren geleden bij parkeergarage de Raaks geweest meerdere malen, omdat daar toen overlast was van daklozen die in de nooduitgangen bivakkeerden, sliepen en hun behoefte deden. Dus het komt ons wel herkenbaar voor, kennelijk zijn al die problemen er nog steeds, maar in nu meerdere mate. Dus dat verbaast me eigenlijk enigszins dat dat nog steeds niet is opgelost. Die daklozen zaten daar eigenlijk altijd al. Klopt het trouwens – dat is een vraag aan de burgemeester – dat zij eigenlijk niet binnen 350 meter of een andere straal heb ik wel eens gehoord van de opvang mogen zitten, dus zijn ze überhaupt al niet in overtreding als ze daar zitten? Ik hoor dat de overlast ook van andere doelgroepen komt en dat dat misschien daarom nu uit de hand loopt. Welke doelgroepen zijn dat dan en waarom lukt het niet om deze overlast van deze doelgroepen aan te pakken? Het valt ons als Trots Haarlem ook op dat we nu vier brieven krijgen die allemaal geanonimiseerd zijn, dus kennelijk is dit nog wel een hoog punt, want anders ga je niet zeggen: ik ga niet met mijn naam een brief sturen.
En als er vier brieven zijn, dan betekent het waarschijnlijk dat in de praktijk er wel veertig mensen zich aan ergeren, maar ook niet het lef hebben om een brief te schrijven. Dus heeft de burgemeester door dat dit wel een uitermate urgent probleem is? Gelukkig zegt u dat u niet bankjes gaat verplaatsen, maar dat dat uiteindelijk een laatste redmiddel is. Als je dan de bankjes verplaatst en de mensen gaan in de bushaltes zitten, bent u dan van plan om ook bushaltes te gaan verwijderen? Is het niet beter een oplossing dat u met Handhaving hier gewoon een keertje hard optreedt en dan gewoon consequent? Maar dan is natuurlijk de grote vraag van Trots: heeft u genoeg handhavers en hebben zij genoeg middelen of regelgeving om daar echt iets aan te doen? Als laatste de vraag, we hebben natuurlijk hier van dit sociaal-progressieve college gehoord dat zij stopten met de mooie leus Niemand slaapt op straat. Is dit nu eigenlijk de consequentie van het stoppen van het beleid van Niemand slaapt op straat en is nu het nieuwe streven niemand zit meer op straat? Dank u. De voorzitter: Ik denk dat als de bankjes weggaan bij bushaltes, dat we de hele mobiliteitstransitie wel op de tocht zetten, maar goed. Anders commissieleden die nog het woord willen voeren? Mevrouw Jacobsz, gaat uw gang. Mevrouw Jacobsz: Ik heb eigenlijk niets toe te voegen aan wat … De voorzitter: Dat scheelt.
Mevrouw Jacobsz: Nee, maar ik denk 2014, 2018, toentertijd zijn we ook veel met de maatschappelijke opvang bezig geweest en wat mij altijd heeft verbaasd eigenlijk is dat de mensen gewoon naar buiten moeten. Dat is niet erg, maar er moet wel iets te doen zijn, of wel een dagbesteding zijn. Dan moeten ze wel ergens opgeleid worden of begeleid worden en ik denk dat we gewoon tijd, geld en middelen tekortschieten. De voorzitter: Dank u wel. Even kijken, dan denk ik dat ik zo iedereen gehad heb. De meeste vragen zijn voor de burgemeester, dus als we met u kunnen beginnen? Burgemeester Wienen: Dat is goed. Ik herken in ieder geval de inzet en de wens vanuit de commissie, maar ik denk dat het wel goed is om nog een keer aan te geven dat we het hebben over echt een hele lastige problematiek. Er wordt gezegd: kan je niet wat meer doen aan begeleiding? Zeker. Op dit moment is het zo dat ieder uur tussen half acht 's morgens en half tien 's avonds er door zowel Alpha Security als door HVO als door het Leger des Heils, door mensen met hesjes daar de ronde gedaan wordt, mensen worden aangesproken, niet op een hele vervelende manier, maar juist met een poging om de rust te brengen: jongens, geen overlast. Er wordt gepraat om mensen te proberen te bewegen in de richting van dagbesteding, want daar zijn mogelijkheden voor, maar mensen moeten er wel zelf naartoe gaan.
Ik bedoel, je kunt ze niet dwingen. Je kunt niet zeggen: en nou ga je. Nee, het zijn volwassen mensen, mensen die eigen keuzes maken en die niet zomaar ingaan op hulpaanbod wat er is. Dus er wordt echt heel intensief, heel intensief wordt er op dit moment begeleiding gegeven, geprobeerd om door vriendelijk aan te spreken, door mensen te wijzen
8
op mogelijkheden te voorkomen dat die overlast uit de hand loopt. Dat is één ding. Het tweede, als het gaat om concrete maatregelen in de sfeer van sancties, die zijn er eigenlijk praktisch niet. We hebben met u besproken – of tenminste, ik weet niet … Nee, dat was in een andere commissie waar ook meestal de overlastzaken spelen trouwens, maar goed, dat doet er nou even niet toe. Maar dat bijvoorbeeld het beboeten van mensen weinig zin heeft, want er is eigenlijk te weinig inkomen, het wordt ook niet betaald, het leidt, als het al tot iets leidt, meestal tot schuldenproblematiek en die maakt de problematiek eerder groter dan kleiner. Maar dat betekent wel dat het heel ingewikkeld is. Om toch een voorbeeld te noemen … De voorzitter: Wacht u heel even met dat voorbeeld, u heeft een interruptie van de heer Van den Raadt. De heer Van den Raadt: Ja, want voorzitter, wat de burgemeester nu aan het stellen is, dat slaat natuurlijk alleen maar op de doelgroep daklozen. Dat klopt, want dat hebben we toen in geloof ik 2012 met die hele Raakssituatie ook gehad. Maar er wordt ook gezegd dat er andere doelgroepen zijn, daar kunt u toch wel boetes of iets dergelijks aan uitdelen? Dat zijn allemaal van die jongetjes die ongeveer duizend euro per week verdienen. Burgemeester Wienen: Ik weet niet of dat zo is, trouwens.
Als dat waar is, dan moet ik misschien mijn eigen beeldvorming ook een beetje gaan bijstellen. Maar goed, los daarvan, zeker, boetes worden ook uitgedeeld, er wordt ook gehandhaafd. Alleen, een deel van de mensen die overlast geeft zijn dit soort sancties, die werken niet. Er vindt heel veel overleg plaats. Er is tweewekelijks overleg waar aan deelgenomen wordt door Handhaving, politie, HVO, Leger des Heils, Fivoor, GGD en Brijder, met name over de OGGZ-problematiek. Ik hoop dat u ook duidelijk is, wij zitten hier niet te praten over een gemeente die afstandelijk en kil met dingen omgaat. Wij doen echt ons uiterste best om ervoor te zorgen dat er voor mensen op een goede manier hulp en begeleiding is. Een hele moeilijke doelgroep. Hopelijk zal een aantal, als het uiteindelijk ooit een keer komt tot vestiging van de Domus Plus en de Skaeve Huse, zal een deel van de mensen daar uiteindelijk een plek vinden. Dat hoop ik en dat zal voor een deel van deze mensen ook zo zijn. Maar het is gewoon een hele lastige problematiek en ik vind dat de ambtenaren, maar ook al die organisaties die bezig zijn om te zoeken naar mogelijkheden en draagvlak, waarbij ook met bewoners gekeken wordt: kunnen jullie misschien hier en daar ook een beetje helpen? Dat we daar ook recht aan moeten doen. En het verplaatsen van een bankje, ik heb al gezegd, op dit moment is er helemaal geen voornemen.
Er is wel over gepraat, maar er is niet een besluit om het te doen. Het is ook trouwens niet een bankje. Waar het om gaat, dat zijn zitelementen rondom een boom. Dus even voor alle helderheid, er worden helemaal geen bankjes verplaatst. Het beleid van het college, ik geloof zelfs dat dat in het coalitieakkoord staat, dat is om bankjes in de stad uit te breiden, dus het is helemaal niet onze bedoeling om steeds meer bankjes weg te halen. Nee, de bedoeling is om extra bankjes in de openbare ruimte te plaatsen. Maar los daarvan willen wij ook heel serieus omgaan met als dingen problematisch verlopen en als er heel veel overlast is, dat is soms ook zitten mensen elkaar verschrikkelijk in de weg, dat gebeurt ook regelmatig. Dat gebeurt zowel in de opvangvoorziening, maar ook eromheen. Er wordt ook gewerkt aan het kijken: kunnen wij rond de dak- en thuislozenopvang zelf misschien een betere plek creëren waar mensen kunnen zitten dan op dit moment buiten? Een van u kwam ook met die suggestie. Ja, dus er is echt op allerlei manieren wordt door ons geprobeerd om met vaker schoonmaken. Die rookvrije omgeving, dat kan zich wel eens tegen u keren. Misschien is dat wel de oplossing, als wij zeggen: iedereen die rookt, die moet hier verdwijnen. Dat mag niet op dit moment, maar stel dat we dat zouden kunnen zeggen, dan is misschien een stukje van het probleem opgelost.
Maar los daarvan, dat kan niet zomaar. Maar dat wij proberen om het zo goed mogelijk te doen, dat we ook kijken naar de fietsen en de overlast van fietsen, dat we ook kijken naar het uitgaanspubliek, het is complex, het is veel. Wat ik mij voorstel, dat is dat het college u een raadsinformatiebrief doe toekomen en dat lijkt me verstandig om dat te doen net na de vakantie. Wij zijn in gesprek, we zijn ook in gesprek – dat werd ook gevraagd – met bijvoorbeeld Stem in de Stad, dat is een organisatie die heel veel contact heeft met de dak- en thuislozen. Dus wij begrijpen ook hun inzet voor die doelgroep, daar gaat het helemaal niet om, die willen we ook honoreren. We willen er graag mee in gesprek om samen te kijken: hoe kunnen wij zaken beheersbaar houden, voorkomen dat overlast ondraaglijk wordt en
9
dat het draagvlak voor de voorzieningen die we hebben en die heel hard nodig zijn, dat die verdwijnen. En dan nu toch nog even dat voorbeeld om u ook … De voorzitter: Ik ga u toch weer eerst onderbreken voor een interruptie. Mevrouw Özogul heeft een interruptie voor u. Mevrouw Özogul-Özen: Heel kort. Ik vroeg ook of er met de doelgroep gesproken gaat worden. Maar ook Stem in de Stad is natuurlijk een heel goede organisatie, maar er zijn nog meer organisaties die daklozen begeleiden. Gaat u daar ook mee in gesprek? Burgemeester Wienen: Zeker, zeker. We zijn ook in gesprek met doelgroepen en vertegenwoordigers daarvan. Dus dat graag. Maar om toch gewoon, niet om een verkeerd beeld te schetsen, maar wel om de hardnekkigheid en de problematiek nog eens een keertje duidelijk te maken. U weet dat er een aantal keren sprake geweest is van inbraak in auto's in de parkeergarage. Dan praat je over bijvoorbeeld twintig op een avond. Het zal je auto maar zijn, dat leidt ook echt tot hele nare reacties en dat is echt heel goed voor te stellen. Politie heeft de dader kunnen aanhouden na onderzoek en op een gegeven moment wordt die ook weer ontslagen. Ik bedoel, je houdt iemand niet eindeloos vast. Er is geconstateerd wat er gebeurd is, iemand wordt ontslagen en dezelfde avond worden er weer een aantal auto's worden de ruiten ingeslagen.
Wij kunnen niet denk ik als gemeentebestuur zoiets hebben van: ja jongens, het hoort er allemaal bij. We moeten ook onze maatregelen nemen om ervoor te zorgen dat het leefbaar blijft met elkaar en daar doen we echt ons uiterste best voor. Wij willen na de vakantie met een raadsinformatiebrief komen om nog een keertje te zeggen waar we staan, dan hebben we ook weer contact gehad met een aantal omwonenden, met een aantal belanghebbenden en met vertegenwoordigers. Maar geef ons alsjeblieft ook enige ruimte en vooral ook onze medewerkers om met hart voor de mensen, maar ook met een oor voor wat er leeft in de omgeving, te proberen tot een goede situatie te komen. De voorzitter: Dat is in ieder geval een toezegging voor een raadsinformatiebrief die we na de zomer verwachten. Die staat in ieder geval al. Wethouder Van Loenen. Wethouder Van Loenen: Volgens mij heeft de burgemeester bijna alles beantwoord, maar nog even een paar kleine punten. Eens even kijken. Trots vroeg: is dit niet een consequentie van Niemand slaapt op straat, dat we dat gaan aanpassen? Nee, want dat hebben we nog niet gedaan en ten tweede is dit ook een OGGZdoelgroep, dus die zullen ook altijd recht hebben op opvang.
Ik denk dat meer het probleem is, want er werd ook nog een keer naar gevraagd en de burgemeester heeft er ook iets over gezegd, die bemoeizorg dus om echt voor elkaar te krijgen dat mensen in de opvang slapen, dat is gewoon heel erg ingewikkeld bij deze groep. Daarom noemde de burgemeester denk ik niet voor niks het belang van het maken van een Domus Plus en Skaeve Huse voorziening, zodat we echt ook voor deze mensen een veel betere plek en begeleiding hebben. Even kijken. De voorzitter: U heeft een interruptie van de heer Van den Raadt. De heer Van den Raadt: Voorzitter, ik ben natuurlijk hartstikke blij dat dat Niemand slaapt op straat nog niet helemaal die kogel door de kerk is. Maar als u dit nou hoort, heeft u dan het vermoeden dat dat best wel eens nog verder uit de hand kan lopen als dit wel uitgevoerd gaat worden? Denkt u niet dat we dan beter Niemand slaat op straat überhaupt beter kunnen bewaren en behouden? Wethouder Van Loenen: Nee, ik denk dat dat echt twee hele verschillende dingen zijn. Zoals ik net al zei, deze groep zal altijd recht hebben op opvang, daar verandert niks aan. Los van het probleem, dat ze juist op straat slapen en dat we eigenlijk heel erg veel moeite hebben om deze mensen op de juiste plek te krijgen. Daarom is Domus Plus, Skaeve Huse juist zo belangrijk, want dan kunnen we echt een juiste voorziening voor deze mensen treffen. Even kijken.
Volgens mij is de rest wel beantwoord.
10
De voorzitter: U heeft een interruptie van mevrouw Klazinga. Wethouder Van Loenen: Misschien nog één ding over de dagbesteding. De voorzitter: Nee, daar gaan we eerst even naar luisteren. Mevrouw Klazinga: U heeft inderdaad, ik begrijp Domus Plus en Skaeve Huse, maar als ik me niet vergis, dan is het zo dat dat op zijn vroegst in 2025 beschikbaar is. Dan hebben we nog anderhalf jaar, anderhalf tot twee jaar te gaan. Wat gaat u dan in de tussentijd doen? Wethouder Van Loenen: Volgens mij heeft dat de burgemeester net uitgebreid toegelicht en zal ook in die raadsinformatiebrief nog een keer op een rij worden gezet: hoe gaan we eigenlijk de komende periode daaraan werken? Ook in de kadernota zijn extra middelen staan daarin genoemd, juist ook voor de aanpak van deze situatie. Maar ja, het is inderdaad echt wel zaak dat er snel wordt gewerkt aan Domus Plus en Skaeve Huse, want het is ook nog gewoon best wel lang en in de tussentijd moeten we wel een oplossing hebben die zo goed mogelijk past. Misschien nog even over de dagbesteding. Zoals gezegd, er is dagbesteding. Het is heel lastig om mensen zover te krijgen dat ze daar gebruik van maken.
Dus we gaan ook, dat is ook een van de maatregelen die we in de tussentijd nemen, we gaan ook daar nog beter naar kijken: kunnen we daar nog aanpassingen in doen, kunnen we dat aanbod verruimen, kunnen we iets bedenken waar we toch meer mensen verleiden om de dag op een andere manier te besteden dan op het Hortusplein? De voorzitter: U heeft nog een interruptie van mevrouw Klazinga. Mevrouw Klazinga: Lovenswaardig inderdaad dat er goed nagedacht wordt over zo’n dagvoorziening en dagbesteding. Maar daarna, we zitten met een periode van de nacht. Nou, daar heeft u het over gehad. Maar we zitten ook nog met een periode na de dagbesteding en voor de nacht, juist een periode dat er volgens mij op het Hortusplein heel veel mensen zijn en dan juist in dat tijdsbestek dat er problemen ontstaan. Wat zijn uw gedachten daarover? Wethouder Van Loenen: Ja kijk, mensen mogen natuurlijk zelf wel weten wat ze doen met hun dag. Ik denk dat het al heel erg mooi zou zijn als we meer mensen zover zouden kunnen krijgen dat ze gebruik zouden maken van dagbesteding, want ik denk dat het echt wel scheelt ook in de situatie die je daar aantreft dat er overdag minder mensen daar misschien zijn en dat zij ook een zinvolle besteding van hun dag hebben, dat maakt ook je hele dag eigenlijk anders, als je overdag bezig bent geweest.
En ’s avonds, er is natuurlijk gewoon plek in de Wilhelminastraatopvang, daar kun je ook van alles nog wat doen. Dus het is niet dat zij geen alternatieven hebben, maar we gaan wel proberen in ieder geval voor die dagbesteding om nog meer alternatieven te bedenken. De voorzitter: Dan gaan we nog een korte tweede termijn doen en ik zie mevrouw Özogul als eerste daarvoor. Gaat uw gang. Mevrouw Özogul-Özen: Dank voor de toelichting. Er zijn wel beperkingen, bijvoorbeeld ik weet nog dat als ze buiten zijn of ergens naar een bijeenkomst zijn en ze zijn zich vergeten aan te melden, mogen ze niet meer naar binnen. Is het zo dat de overlast vooral in de avond is? En ik heb ook begrepen dat als ze willen roken even buiten, dat ze dan ook op dat moment niet meer naar binnen mogen. Zou dat niet helpen om de situatie te verergeren wat betreft overlast? Burgemeester Wienen: Dit is echt heel vervelend, maar ik moet naar een systeemoefening voor een crisis, dus dat maakt het heel lastig en daar moet ik eigenlijk nu naartoe. Het klopt dat er een aantal beperkingen zijn, maar mijn voorstel zou zijn: wacht nou even die brief af die wij gaan sturen en dan, als je het geheel overziet, kijken of er nog aanleiding is om daar nader over te spreken.
11
De voorzitter: Goed, en mochten er dan hele specifiek punten zijn die u misschien mee wil nemen. Wethouder Van Loenen: Er is een rokersruimte ook bij Wilhelminastraat. De voorzitter: Goed. Anders nog commissieleden voor de tweede termijn? De heer Van den Raadt, gaat uw gang. De heer Van den Raadt: Voorzitter, de vraag was natuurlijk ook: hebben we nog wel handhaving en handhavingsmogelijkheden? Maar omdat de burgemeester wegloopt, zullen we dat dan na de zomer weten. De voorzitter: Ja, die noteren we voor u. De heer Van den Raadt: Daar wordt ook gezegd: we gaan straks Domus Plus, dat komt allemaal goed. Het is anderhalf jaar later, dus betekent twintig inbraken per dag, dat we over 10.950 auto-inbraken een oplossing hebben. Ik hoop dat dat niet de bedoeling is dat we daarop gaan wachten, dus dat er wel een actieplan komt. De burgemeester zegt: een rookverbod, dat zou eigenlijk wel kunnen, maar ja, dat is een beetje lastig. Kan er dan in die brief duidelijk komen te staan hoe snel we dat rookverbod voor elkaar krijgen en hoe we dat moeten doen? De voorzitter: Mijnheer Van den Raadt, er werd gezegd dat een rookverbod niet mogelijk is. De heer Van den Raadt: Nou, dat zei hij niet helemaal. Zal ik de band terugluisteren? En even kijken. De vraag welke andere doelgroepen daar zijn heb ik niet beantwoord gekregen.
Het wordt net gedaan alsof het nog steeds alleen maar die daklozen zijn, dat lijkt me niet. Als het jongelui zijn, dan zou je met ultrasoon geluid zou dat een oplossing kunnen geven. Wil het college dat overwegen? En als u nou bekend bent met het feit dat er twintig auto-inbraken per dag plaatsvinden in de Raaks, hoe gaat u dan die parkeerders informeren dat mensen misschien hier als toerist denken leuk naar Haarlem te gaan, in ieder geval een keuze te hebben om dan aan die auto-inbraak te ontkomen. En de laatste vraag die ook in de eerste periode werd gesteld, bij die daklozen, geldt het niet dat die een bepaalde straal rond de voorziening niet in de buurt mogen zitten, dus dat ze überhaupt al niet daar bij de Raaks mogen zitten? De voorzitter: Goed, we gaan zo meteen ven kijken of de wethouder hier nog wat van kan beantwoorden. Ik geloof dat het heel veel vragen zijn die al wel een beetje in de eerste termijn langs zijn gekomen. Anders commissieleden die nog in de tweede termijn een bijdrage willen doen? Nee? Wethouder. Wethouder Van Loenen: Ja, misschien heel kort. Andere groepen. Mensen kunnen ook bijvoorbeeld niet per se een vaste verblijfplaats hebben, maar op verschillende plekken slapen. Dus niet in onze opvang zitten en ook daar geen behoefte aan hebben, maar ook weer niet dusdanig stabiel een woonruimte hebben waar ze elke keer verblijven. Dus dat is een groep.
Jongeren werd net al even gezegd. Dak- en thuisloze mensen. Dus het zijn meerdere groepen bij elkaar, volgens mij heeft de burgemeester dat ook een aantal keer gezegd. En nou ja, het verbaast me een beetje dat u zegt, sowieso ben ik wel blij dat u zegt: schiet een beetje op met Domus Plus en Skaeve Huse, dat zal ik onthouden voor de volgende keer als we het daarover hebben. Maar ik denk ook … De heer Van den Raadt: Nee, ik zei … Voorzitter. Wethouder Van Loenen: Maar het verbaast me wel een beetje dat u zegt: die bankjes moeten blijven, maar ik wil wel graag met geluid jonge mensen weren. Want uiteindelijk weer je daarmee ook mensen uit de openbare ruimte en volgens mij dat juist een discussie. De voorzitter: Goed, wethouder, we gaan naar een interruptie van de heer Van den Raadt.
12
De heer Van den Raadt: Ik ga niet zeggen dat je eigenlijk jongelui moet weren. Mensen die overlast, dat schijnt bij winkelcentrums in Utrecht prima te werken, hoor. Dus neem het mee, of als u het niet doet, is het ook goed. Domus Plus opschieten, ik heb natuurlijk gezegd: schiet op met deze oplossingen, want als u anderhalf jaar gaat wachten en het hier dus twintig auto-inbraken per dag zijn, praten we bijna over elfduizend auto inbraken en dan komen we weer als Haarlem als nummer één in een top 10-lijstje te staan, maar dat lijkt me niet de bedoeling. En als u … De voorzitter: Mijnheer Van den Raadt, een interruptie is kort en u stelt een korte vraag aan de wethouder. Dit zijn al drie vragen en het lijkt wel een bijna een derde termijn. Dus zullen we nu eventjes eerst naar het antwoord van de wethouder gaan luisteren op de interruptie die u net plaatst? Als de wethouder überhaupt wil reageren. Nee? Dan denk ik dat we dit stuk op dit moment zo voldoende hebben besproken. We zullen in ieder geval de raadsinformatiebrief afwachten die na de zomer komt en dan kunnen we die dan ook weer hier bespreken. Ik neem aan dat daar zo dan wel de behoefte aan is vanuit u allen. Ja, daar zie ik voldoende. Dus dan mocht die komen, dan zetten we die gewoon direct op de agenda ter bespreking. Goed, even kijken.
Dan is het nu kwart over negen en in principe hadden we nu het spreekrecht voor belangstellenden en dan aansluitend de koffiepauze. Dus zullen we even tien minuten pauze doen en dan gaan we om vijf voor half weer verder. Tot zo. Schorsing Overige punten ter bespreking 8.
Plan van aanpak versterken rechtsbescherming sociaal domein (DL)
8.1 Besteding extra gelden december circulaire 2021 ter versterking gemeentelijke dienstverlening De voorzitter: Dames en heren, wij gaan weer beginnen, dus ik verzoek de wethouder en mevrouw Scholten – kijk, dat werkt – om weer hun plaats in te nemen. Dan gaan we naar punt 8, het Plan van aanpak versterken rechtsbescherming sociaal domein. Vanaf januari 2022 ontvangt Haarlem ongeveer acht ton van het Rijk om samen de sociaal juridische partners de rechtsbescherming van kwetsbare inwoners te versterken. Hiermee versterkt het college de rechtsbescherming van onze inwoners binnen het sociale domein. Aanleiding zijn de maatregelen van het kabinet op het rapport van de Parlementaire ondervragingscommissie Kinderopvangtoeslag, ook wel het POK genoemd. Het college stuurt dit besluit ter bespreking naar de commissie en dat valt samen met de besteding van de extra decembercirculaire van 2021, dus punt 8 en punt 8.1 bespreken wij samen. Dat is geagendeerd op verzoek van de fractie van D66, dus mevrouw Zwemmer heeft als eerste het woord. Mevrouw Zwemmer: Dank u wel, voorzitter. Ons agenderingsverzoek over de decembercirculaire is inmiddels alweer van een tijd terug, waarbij wij graag wilden weten wat de uitkomsten van het onderzoek waren en het plan van aanpak dat in de commissie Samenleving zou worden besproken.
Inmiddels ligt er een uitgewerkt plan van aanpak om de toegang tot sociaal juridisch advies en dienstverlening voor inwoners te versnellen en te verbeteren. Daarbij wordt er ingezet op een samenwerking met Buurts, onder andere via Sociaal Raadslieden, maar ook via Sociale Wijkteams en via het Centrum Jeugd en Gezin waarmee ook wordt samengewerkt. Het college zet hierbij een deel van de middelen in om de capaciteit uit te breiden en daarbij achten wij het van belang dat de inwoners beschikking hebben tot onafhankelijke rechtshulp om alvast in te gaan op de inhoud van het plan. In dit spoor wordt er namelijk dus samengewerkt met dus onder andere de Sociale Wijkteams, waarbij er voor inwoners een aantal sociale vraagstukken samenkomen, waardoor de drempel voor juridisch advies en dienstverlening mogelijk wordt verhoogd. Voor ons is het van belang, daarbij ook een vraag aan de wethouder, of de onafhankelijke rechtshulp wel voldoende wordt geborgd binnen dit spoor. Tot slot, denk ik in lijn met de zorgen van de Participatieraad, of de druk op de Sociale Wijkteams nog
13
steeds wordt gemonitord en of de situatie zoals die nu eigenlijk goed verloopt met goede bezetting denk ik van de Sociale Wijkteams, ook in de toekomst kan worden aangehouden. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Helemaal goed, dank u wel. Anders commissieleden die het woord willen voeren? Mevrouw Klazinga namens de VVD. Mevrouw Klazinga: Dank u wel, voorzitter. Het college heeft een plan van aanpak vastgesteld ter versterking van de rechtsbescherming van inwoners binnen het sociaal domein. Plan is opgebouwd uit een drietal sporen, namelijk het versterken van juridisch advies en ondersteuning, het verbeteren van de gemeentelijke dienstverlening en het leren van elkaar. De VVD is blij dat het college extra aandacht en geld besteedt aan het vergemakkelijken van de bureaucratie voor inwoners en het verlagen van drempels in dat kader, maar wel valt een aantal punten op. Er is jaarlijks 800.000 euro beschikbaar voor deze doelstelling en we zien dat als we in die drie sporen van net kijken, dat er ongeveer 675.000 euro beschikbaar is voor het uitbreiden van Sociaal Raadslieden, het Sociaal Wijkteam en Centrum voor Jeugd en Gezin. Externe partijen dus. Het betreft allemaal versterken van juridisch advies en ondersteuning. De VVD vraagt zich af waarom er niet meer middelen beschikbaar zijn om de problematiek bij de bron aan te pakken, namelijk bij de gemeente zelf.
Waarom wordt er niet meer ingezet om het verbeteren van de eigen dienstverlening en het doorvoeren van die succesvol gebleken informele aanpak bij bezwaar en beroep? Wat deze extra middelen voor de raadslieden en de wijkteams betreft, dat is belegd bij Buurts. En Buurts heeft ons enige weken geleden uitgelegd dat de overdracht van werkzaamheden naar aanleiding van de nieuwe aanbesteding ernstige vertraging heeft opgelopen. Een belangrijke factor daarbij was het gebrek aan personeel en het probleem om nieuw personeel te werven. We kunnen nu wel extra geld aan Buurts gaan geven om extra taken uit te voeren, maar waarom denkt de wethouder dat Buurts de benodigde mensen voor deze taak wel zou kunnen vinden, terwijl dat op de overige taakgebieden niet blijkt te lukken? En zoals de Participatieraad ook al heeft opgemerkt, behelst het plan van aanpak vooral voornemens en weinig concrete plannen. De wethouder heeft in reactie daarop te kennen gegeven dat de ambtenaren naar aanleiding van het plan van aanpak een concreet actieplan gaan maken. Het is nu juli en bijna reces, het actieplan zal dus op zijn vroegst in het najaar beschikbaar zijn. Het huidige plan van aanpak stelt 840.000 euro beschikbaar om in 2023 besteed te worden. Hoe kijkt de wethouder ertegenaan om bij gebrek aan een concreet actieplan in 2023 al concrete stappen te gaan zetten? Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel.
Dan mevrouw Wegman namens de Partij van de Arbeid. Mevrouw Wegman: Dank u wel, voorzitter. De Partij van de Arbeid staat positief tegenover de voorgestelde maatregelen en plannen. Het is van groot belang dat alle inwoners ongeacht hun achtergrond of persoonlijke situatie toegang hebben tot juridisch advies en ondersteuning. Het is goed te zien dat er aandacht wordt besteed aan vergroten van de beschikbaarheid en toegankelijkheid van deze diensten en dat het Rijk hier geld voor beschikbaar stelt. Desondanks, net als mijn collega van de VVD, maken wij ons ook zorgen over de capaciteitsproblemen. Het feit dat deze problemen waarschijnlijk terechtkomen bij Buurts, die al met capaciteitsproblemen kampt, is zorgwekkend. Een ander belangrijk aspect dat wordt belegd is de kwestie van de taal en digitale vaardigheden. Het is verontrustend dat sommige inwoners geen hulp zoeken of de weg naar hulp niet kunnen vinden vanwege gebrek aan taal of digitale vaardigheden. Om dit probleem aan te pakken moeten er gerichte maatregelen worden genomen. Ik vroeg mij af hoe de wethouder hiernaar kijkt en welke maatregelen er worden genomen, zodat mensen die de taal niet machtig zijn, of niet digitaal vaardig genoeg zijn, toch toegang hebben tot juridisch advies en ondersteuning. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Dan mevrouw Scholten van Jouw Haarlem.
Mevrouw Scholten: Dat was sneller dan ik had verwacht. Dank u wel, voorzitter. Wat ons betreft is het plan van aanpak nog niet stevig en concreet genoeg. Buurts heeft, het is net door mijn collega van de VVD ook al
14
gezegd, behoorlijk zware opstartproblemen. Wat ons betreft heeft het misschien niet zoveel zin om bij de Sociale Wijkteams meer juridisch advies te beleggen als daar inderdaad nog niet voldoende capaciteit is. Spoor 1 is wat ons betreft sowieso niet concreet genoeg. Hoe vergroten we dan precies de uitvoeringscapaciteit van de wijkteams? De nabijheid van de wijkteams in de buurt plaatsen en de integrale digitale dienstverlening, die concrete plannen kunnen we nu nog niet echt nalezen. Zijn de wijkteams ook echt nu op sterkte om dit op te pakken in hun al heel grote takenpakket? Spoor 2 is wat ons betreft concreter en in principe eigenlijk wel oké, maar waar blijven de ervaringsdeskundigen in spoor 2? Daar zouden wij toch echt heel graag meer inzet van zien, want ervaringsdeskundigen kunnen echt laagdrempelig helpen. Bij spoor 3 gaat het over een oliemannetjesoverleg. Dat is eigenlijk ons belangrijkste punt. Het oliemannetje, -vrouwtje, -persoontje, whatever, moet wel dan een echt mannetje, vrouwtje, of persoontje worden. Als er alleen een oliemannetjesoverleg is, maar geen superoliemannetje, dan is er een risico dat er alleen gepraat wordt en dat er niet concreet wordt doorgepakt. Het oliemannetje, -persoontje, -vrouwtje moet door alle schotten heen, doorzettingsvermogen en doorzettingsmacht hebben wat ons betreft en een mandaat van de wethouder.
Deze persoon wordt dan betaald uit de acht ton en eventueel uit een extra van de kadernota en is er om echte concrete problemen op te lossen, iemand die echt boven alle partijen staat, die kan doorzetten. Wij formuleren hiervoor op dit moment samen met onze collega's een motie voor bij de kadernota. Dat was hem, dankjewel. De voorzitter: Dank u vriendelijk. Dan mevrouw Hamzad namens GroenLinks. Mevrouw Hamzad: Bedankt, voorzitter. In 2015 dienden wij samen met PvdA en motie die precies vroeg om wat er nu voorgesteld wordt. Wij zijn uiteraard blij dat er nu gehoor aan gegeven wordt. Beter laat dan nooit tenslotte. We willen wel aandacht vragen voor de rol van Sociale Wijkteams. Wij hebben eerder onze zorg geuit over de slagkracht van de Sociale Wijkteams en die zorgen zijn er nog steeds. Wij vragen aan de wethouder dan ook of zij onze zorg deelt over nog een extra taak voor hen, gezien de reeds bestaande werklast van Sociale Wijkteams. Voor GroenLinks is van belang om ervoor zorgen dat er niet te veel extra last op hun schouders wordt gelegd. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Dan de heer El Aichi namens het CDA, De heer El Aichi: Dank u wel, voorzitter. Het is op zich goed dat het Rijk heel veel gelden vrij heeft gemaakt, maar het is de vraag of de manier waarop de gelden zijn besteed hun doel hebben bereikt of gaan bereiken.