20221600218 2 Bijlage 1 Decemberrapportage 2022
Tekst van het document
Decemberrapportage 2022
Decemberrapportage 2022
Decemberrapportage 2022
1
Inhoudsopgave Decemberrapportage 2022 ..................................................................................................................... 1 Inhoudsopgave .................................................................................................................................... 2 1 Samenvatting en leeswijzer .............................................................................................................. 3 1.1 Analyse uitkomst begroting....................................................................................................... 4 1.2 Ontwikkelingen Sociaal Domein ................................................................................................ 6 1.3 Leeswijzer ................................................................................................................................ 10 2 Financiële wijzigingen ..................................................................................................................... 11 Programma 1 Maatschappelijke participatie ................................................................................ 11 Programma 2 Ondersteuning en Zorg ........................................................................................... 14 Programma 3 Werk, inkomen en schulden ...................................................................................
16 Programma 4 Duurzame Stedelijke Vernieuwing ......................................................................... 19 Programma 5 Beheer en Onderhoud ............................................................................................ 21 Programma 6 Burger, Bestuur en Veiligheid ................................................................................. 23 Programma 7 Algemene Dekkingsmiddelen & Overhead ............................................................. 26 2.8 Overzicht belangrijkste reserves 2022 .................................................................................... 31 2.9 Begrotingswijziging Decemberrapportage 2022 ..................................................................... 32 3 Besluitpunten ................................................................................................................................. 35
Decemberrapportage 2022
2
1 Samenvatting en leeswijzer In de P&C-kalender 2022 is opgenomen dat eind van het begrotingsjaar optioneel een decemberrapportage verschijnt. Deze rapportage wordt alleen opgesteld als dit noodzakelijk is. Omdat er sinds de Bestuursrapportage 2022 zich grote afwijkingen op beleidsveldniveau (zowel aan de lasten- als aan de batenkant en zowel om significante verwachte over- als onderbestedingen) hebben voorgedaan wordt u middels voorliggende Decemberrapportage 2022 hierover actief geïnformeerd. Voor een deel van de afwijkingen ligt de reden buiten Haarlem, namelijk kasschuiven van het Rijk (Septembercirculaire 2022). Alle in de financiële tabellen vermelde bedragen zijn maal € 1.000, tenzij anders vermeld.
Decemberrapportage 2022
3
1.1 Analyse uitkomst begroting Het positieve financiële effect van de begrotingsmutaties die in voorliggende Decemberrapportage 2022 ter besluitvorming voorliggen ten opzichte van de door de raad bij de Bestuursrapportage 2022 geactualiseerde begroting betreft € 6,3 miljoen. Dit is het resultaat ná in voorliggende Decemberrapportage 2022 voorgestelde mutaties in dotaties en onttrekkingen aan reserves van € 5,3 miljoen. Hiernaast wordt voorgesteld € 544.000 incidenteel over te hevelen van 2022 naar 2023. Het positieve begrotingssaldo 2022 na vaststelling van de Decemberrapportage 2022 bedraagt € 21 miljoen. tabel 1 Begrotingssaldo Omschrijving a Primaire Begroting 2022 b Aanvullende voorstellen Begroting 2022 Voortgangsrapportage 2022: - Budgettair effect wijzigingen corona - Cluster Sociaal - Cluster Fysiek - Ontwikkelingen gemeentefonds - Rentesaldo - Overige mutaties c Wijzigingen Voortgangsrapportage 2022 d Amendement Kadenota 2023: Handhaving leegstandsverordening Bestuursrapportage 2022 - Cluster Sociaal - Cluster Fysiek - Ontwikkelingen gemeentefonds - Overige mutaties e Wijzigingen Bestuursrapportage 2022 f Decemberrapportage 2022 g Begrotingssaldo na vaststellen Decemberrapportage 2022:
2022 -8.217 v 8.217 n 2.260 1.949 1.215 -7.685 -700 -151
n n n v v v -3.111 v 83 n
-1.207 620 -10.119 -919
v n v v -11.625 v -6.348 v -21.001 v
Het positieve financiële effect van € 6,3 miljoen ten opzichte van de Bestuursrapportage 2022 is – zoals in onderstaande tabel weergegeven – het resultaat van een aantal verbeteringen en verslechteringen. Waarbij het in navolging van de Programmabegroting 2023-2027 vrijvallen van jaarschijf 2022 van de stelpost kapitaallasten de grootste verbetering is (€ 2,9 miljoen), gevolgd door het effect op de algemene middelen uit de Septembercirculaire 2022 (€ 2,7 miljoen) en de vrijval van de corona risicoreserve. De grootste verslechtering betreft het ten opzichte van de Bestuursrapportage 2022 aframen van de niet meer benodigde onttrekkingen aan de algemene reserve (€ 2,3 miljoen), gevolgd door het verder bijstellen van de rijksbijdrage BUIG (€ 1,1 miljoen) en het rekening houden met het recentelijke akkoord over een eenmalige uitkering gemeentepersoneel.
Decemberrapportage 2022
4
Tabel 2 Grootste wijzigingen Budgettair effect; v (-) is voordelig; n is nadelig Pr. Omschrijving budgettaire wijzigingen 2022
3 4 7 7 Div
3 3 7 7 7 Div
Verslechteringen Bijstellen BUIG Extra kosten Omgevingsbeleid Aframen mutaties algemene reserve Eenmalige uitkering gemeentepersoneel
1.120 517 2.309 1.035
Overige verslechteringen Subtotaal verslechteringen
1.685 n 6.666 n
Verbeteringen Vrijval incidentele budgetten re-integratie Vrijval sociaal plan Startbanen Vrijval voordeel kapitaallasten Septembercirculaire 2022 Vrijval reserve risico Corona
-700 -600 -2.901 -2.743 -1.500
Overige verbeteringen Subtotaal verbeteringen
-4.570 v -13.014 v
Resultaat Decemberrapportage 2022
-6.348 v
n n n n
v v v v v
Hieronder staan alle over de programma’s lopende voorgestelde mutaties in dotaties en onttrekkingen aan reserves. De grootste mutatie in de dotaties betreft die aan de reserve Vastgoed, die met ruim € 3 miljoen wordt verhoogd als gevolg van de realisatie van verkopen en de actualisatie van de verwachte verkoop van gronden en panden in 2022 De grootste mutatie in de onttrekkingen betreft de vrijval van de corona risicoreserve. Hiernaast worden de niet meer benodigde mutaties in de Algemene Reserve afgeraamd. Tabel 3 Reservemutaties Pr.nr Naam Reserve Dotatie reserves: 2 Res. Opvang, wonen en herstel 4 Res. Kapitaallasten econ.nut Reserve Bodemprogramma Reserve Budgetoverheveling Reserve Budgetoverheveling 5 Reserve Grondexploitatie Reserve Vastgoed Reserve Waterberging 6 Reserve Budgetoverheveling 7 Algemene Reserve Totaal dotaties Onttrekking reserves: 1 Res. Steunmaatregelen corona Res. Steunmaatregelen corona 2 Res. Opvang, wonen en herstel 4 Reserve Leefomgeving Reserve Budgetoverheveling Reserve Budgetoverheveling 5 Reserve Vastgoed 6 Reserve Budgetoverheveling 7 Reserve Risico Corona Algemene Reserve Totaal onttrekkingen Eindtotaal
Decemberrapportage 2022
Omschrijving
2022 2023
Septembercirculaire 2022 14 Slachthuisbuurt Zuidstrook blok 6 t/m 8 -500 Stelpost bodembescherming 288 Budgetoverheveling coronaherstelplan 140 Budgetoverheveling t.b.v. depotsituatie Frans Hals museum 250 Verkopen Vastgoed en Gronden 125 Verkopen Vastgoed en Gronden 3.073 Verkopen Vastgoed en Gronden 260 Septembercirculaire 2022 154 Aframen mutaties algemene reserve -2.691 1.112 Bijstellen begroting Coronasteun 1e helft 2022 208 Ventilatiegelden scholen 350 Septembercirculaire 2022 -69 Slachthuisbuurt Zuidstrook blok 6 t/m 8 500 Budgetoverheveling coronaherstelplan Budgetoverheveling t.b.v. depotsituatie Frans Hals museum Verkopen Vastgoed en Gronden -260 Septembercirculaire 2022 Vrijval reserve risico Corona -1.500 Aframen mutaties algemene reserve 5.000 4.229 5.341
-140 -250 -154
-544 -544
5
1.2 Ontwikkelingen Sociaal Domein 1. Inleiding In deze paragraaf worden de financiële ontwikkelingen voor een aantal beleidsvelden in het Sociaal Domein toegelicht. De actualiteit wordt bepaald door een veelheid aan ontwikkelingen, van energietoeslag, personele krapte in de zorg en bij de gemeente zelf tot opvang van Oekraïners, statushouders en asielzoekers. Ontwikkelingen waarvoor de gemeente vanuit het Rijk extra financiële middelen ontvangt en uitgeeft, soms voorfinanciert én ontwikkelingen die juist leiden tot lagere uitgaven dan begroot. Ook zijn er nog onzekerheden en onduidelijkheden over de exacte rijksbijdragen en verantwoordingseisen. Dat brengt (financiële) risico’s met zich mee. Hierdoor is het zelfs in de laatste maanden van het jaar lastig om een accuraat financieel beeld tot eind 2022 te geven. Om die reden zijn in deze Decemberrapportage 2022 dan ook niet overal financiële bijstellingen opgenomen. Het algemene beeld is dat er sprake is van financiële voordelen ten opzichte van de bijgestelde begroting. De uitgaven voor de zorg Wmo en Jeugd blijven in 2022 binnen de (bijgestelde) ramingen. Datzelfde geldt voor de uitgaven voor minima, bijzondere bijstand en re-integratie.
Door de toename van het aantal statushouders en de extra inzet die daarvoor nodig is op het gebied van participatie en re-integratie, zal in de Jaarrekening 2022 een aantal bestemmingsvoorstellen gedaan worden, zodat niet bestede middelen in 2023 voor deze doelgroep ingezet kunnen worden. Op de BUIG is sprake van een verdere daling van de rijksbijdrage, met name veroorzaakt door de krapte op de arbeidsmarkt. Dat leidt tot een nadeel ten opzichte van de begroting. Tenslotte leiden de vacatures in de gemeentelijke organisatie tot onderbestedingen op de loonsom. Hieronder wordt per beleidsveld verwacht financieel beeld tot einde jaar gegeven en worden de risico’s en onzekerheden toegelicht. In de Jaarrekening 2022 worden de werkelijke financiële resultaten van 2022 verantwoord.
2. Wmo maatwerkvoorzieningen In de Bestuursrapportage 2022 is de raming voor de Wmo naar beneden bijgesteld. De groei van het aantal cliënten blijft afnemen ten opzichte van het groeiscenario in de begroting. Die daling doet zich met name voor bij de voorzieningen Huishoudelijke Ondersteuning (HO), Ambulante Begeleiding (incl. Gezinsbegeleiding en Jongvolwassenen) en Dagopvang, mede als gevolg van personeelstekorten bij zorgaanbieders, verscherpte toegang, de invoering van het normenkader HO en het uitblijven van een post-corona inhaalslag. Overigens geldt dat er nog steeds sprake is van groei voor deze voorzieningen (gezinsbegeleiding en jongvolwassenen uitgezonderd). Hierdoor wordt op alle Wmo voorzieningen een voordeel van € 2 miljoen verwacht. Dit voordeel kan mogelijk nog hoger worden, door de onzekerheid over de PGB-bestedingen. Uit de laatste bestedingsbrief van de Sociale Verzekeringsbank (SVB) lijken de uitgaven € 1 miljoen lager te liggen dan de prognose.
3. Wmo opvang, wonen en herstel Op het budget voor beschermd wonen wordt een onderschrijding van ruim € 800.000 verwacht. Er is al enige tijd een daling van het aantal cliënten in zorg zichtbaar. In de Bestuursrapportage 2022 is gerekend met een daling van 5% over het hele jaar. Met de facturatiegegevens die nu beschikbaar zijn, wordt gerekend met een daling van ruim 8% waardoor de kosten dus verder afnemen, ondanks een aanhoudende wachtlijst. Sinds begin 2021 is een deel van de cliënten naar de Wet langdurige zorg gegaan, waardoor het voor zorgaanbieders (financieel) aantrekkelijker is om zich op deze doelgroep te richten. Er zijn sindsdien een stuk minder plekken beschikbaar voor de gemeentelijke doelgroep. Daarnaast hebben maatschappelijke ontwikkelingen de druk doen toenemen om een Decemberrapportage 2022
6
soepele overgang van de in-, door-, en uitstroom van BW cliënten te bewerkstellingen. Er is sprake van een toename van cliënten met complexe problematiek, door o.a. een korte opname duur in de ggz en wachtlijsten voor behandeling. De huidige woningmarktproblematiek, het stigma wat rondom deze kwetsbare doelgroep blijft kleven en de huidige personeelstekorten verergeren tevens om tot “snelle” en duurzame oplossingen te komen. Daarom wordt er in de lopende verwerving MO/BW met de geselecteerde aanbieders in dialoog besproken hoe dit anders kan. Tot slot vallen de kosten voor hotels en beveiliging lager uit dan eerder aangenomen en is het bedrag aan innovatiemiddelen verlaagd. Als gevolg van de daling van het aantal cliënten in zorg nemen de baten uit de eigen bijdragen ook af.
4. Jeugd In de Bestuursrapportage 2022 is aangegeven dat de uitgaven Jeugd binnen de begroting blijven, hoofdzakelijk doordat er sprake was van een lichte daling van het aantal jongeren in de zorg ten opzichte van de aannames in de begroting. Voor deze Decemberrapportage 2022 is de prognose tot einde jaar opnieuw opgesteld. Daaruit blijkt dat de daling zich doorzet, de verwachting is dat er sprake zal zijn van een voordeel van € 1,5 tot € 1,8 miljoen in de Jaarrekening 2022. De facturatie van de aanbieders blijft op het niveau van 2021. De volumegroei van 4,4% waarmee in de begroting 2022 (in financiële zin) rekening is gehouden, lijkt zich niet voor te doen. Het aantal jongeren in zorg is in het eerste half jaar praktisch gelijk gebleven (licht negatief zelfs) en pas in de zomer is de groei voorzichtig ingezet. Maar dus niet op het niveau van de voorspelde 4,4%. Daarbij valt op dat met name in perceel 1 (ambulante jeugdhulp) er sprake is van een daling van het aantal cliënten in zorg maar dat dit wordt gecompenseerd door een hoger gemiddeld bedrag per cliënt. Navraag bij aanbieders leert dat de reden voor deze stagnering/afname van de groei tweeledig is. Ten eerste zijn er minder aanvragen binnen gekomen dan verwacht, wat erop duidt dat er een lagere vraag naar jeugdhulp is dan de 4,4% groei waarmee in het groeiscenario is gerekend.
Ten tweede speelt de capaciteit bij aanbieders hier een voorname rol; veel aanbieders hebben onvoldoende capaciteit om veel meer jongeren in zorg te nemen. Het gebrek aan capaciteit bij de gecontracteerde aanbieders wordt zoveel mogelijk opgevangen door het afsluiten van maatwerkcontracten. In de tweede helft van 2022 is dit aantal verder toegenomen en met name deze ontwikkeling kan nog van invloed zijn op de nu verwachte onderbesteding.
5. Werk, inkomen, schulden en minima BUIG Eind september is de definitieve beschikking over de hoogte van de BUIG 2022 ontvangen. Landelijk bedraagt het definitieve macrobudget 2022 ruim € 6,02 miljard. Dit is ongeveer € 50 miljoen lager dan het nader voorlopige budget (april 2022) en ongeveer € 425 miljoen lager dan het voorlopige macrobudget 2022 (september 2021). De daling van het macro-budget komt doordat de economie zich beter heeft ontwikkeld dan was voorspeld, waardoor landelijk een minder groot beroep op de bijstand wordt gedaan dan verwacht. Het definitieve macrobudget 2022 is € 363,7 miljoen lager dan het definitieve macrobudget 2021. Als gevolg hiervan ontvangt Haarlem 2022 € 54.604.013. Dat is € 1.382.305 minder dan in de huidige begroting is opgenomen. De uitgaven liggen naar verwachting ongeveer € 250.000 lager dan in de Bestuursrapportage 2022 is bijgesteld (totaaluitgaven 2022: € 52.963.825). De lagere uitgaven worden met name veroorzaakt door een iets hogere uitstroom dan geraamd en een lagere en latere instroom van statushouders in de laatste maanden van dit jaar dan eerder geraamd.
Decemberrapportage 2022
7
Per saldo is er nog steeds sprake van een voordeel op de BUIG, Haarlem doet het dus beter dan het objectieve verdeelmodel voorspelt. Echter, doordat de werkelijke baten nu lager zijn dan begroot, is er wel sprake van een nadeel ten opzichte van de begroting. Gelet op de omvang hiervan (ruim € 1,1 miljoen nadeel) wordt de begroting in deze Decemberrapportage 2022 bijgesteld. In de Jaarrekening 2022 worden de werkelijke lasten bepaald en eventuele afwijkingen ten opzichte van huidige bijstelling verklaard. Minima en bijzondere bijstand Op bijzondere bijstand wordt een onderbesteding verwacht van ongeveer € 1,1 miljoen. In 2022 zijn de niet bestede TONK middelen ter hoogte van € 1,1 miljoen toegevoegd aan het budget voor bijzondere bijstand voor de aanpak energiearmoede (resultaatbestemming Jaarrekening 2021). Door de rijksmiddelen voor energietoeslag die in de loop van 2021 in 2 tranches beschikbaar zijn gesteld, zijn deze middelen nog niet besteed. De onderbesteding wordt in de Jaarrekening 2022 verrekend met de reserve Minima. Energietoeslag In 2022 is in 2 tranches een bedrag van in totaal ruim € 15,7 miljoen ontvangen voor het uitkeren van de energietoeslag 2022. Op dit moment is het budget nog niet volledig besteed. In de Jaarrekening 2022 zal het niet bestede budget vastgesteld worden en aan de reserve Minima gedoteerd worden.
Aanvragen voor 2022 kunnen tot 30 juni 2023 ingediend worden. Het verloop van die uitgaven zal dan weer in de Kadernota 2024/Voortgangsrapportage 2023 zichtbaar gemaakt worden. Indien nodig wordt dan een voorstel tot het onttrekken van middelen aan de reserve Minima gedaan.
6. Opvang Oekraïners, statushouders en asielzoekers In de Bestuursrapportage 2022 is raadsstuk 2022/620552 verwerkt waarmee € 12.415.000 beschikbaar is gesteld voor de opvang van Oekraïners. In afwachting van de Rijksbijdrage is ditzelfde bedrag als baat opgenomen. Op basis van de huidige verwachtingen is tot het einde van het jaar een extra budget nodig van circa € 2.200.000 om de kosten voor het langere verblijf van de Oekraïense vluchtelingen te dekken en extra plekken te realiseren (Meesterlottelaan). De extra kosten worden gedeclareerd bij het Rijk en in de Decemberrapportage 2022 wordt de begroting hiervoor budgetneutraal aangepast. Ook voor de opvang van statushouders en asielzoekers worden extra kosten gemaakt. Daarvoor worden in deze Decemberrapportage 2022 ook lasten geraamd. De verwachting is dat deze kosten door het COA vergoed worden en daarom worden ook baten geraamd. Aanpassing bekostiging 14 oktober jl. heeft de Staatsecretaris van J&V de Kamer per brief geïnformeerd over de voortgang opvang van vluchtelingen uit Oekraïne1. Onderdeel van die brief is een aankondiging van de aanpassing van de normbedragen die de gemeenten ontvangen. Er is onderzoek gedaan naar de kosten die gemeenten maken voor de gemeentelijke en particuliere opvang van vluchtelingen uit Oekraïne, en op welke manier zij daarvoor het beste gecompenseerd kunnen worden.
Op basis van de uitkomsten van dit onderzoek zijn nieuwe normbedragen vastgesteld2. Omdat het hier om een reële compensatie gaat, wordt per 15 oktober het normbedrag dat gemeenten krijgen voor de kosten die zij maken voor de gemeentelijke opvang van vluchtelingen uit Oekraïne, conform de uitkomsten van het onderzoek, aangepast naar € 83 per gerealiseerde plek per dag (was € 100). Aanvullend is de mogelijkheid gecreëerd om in uitzonderlijke gevallen de werkelijke 1
2
Wijziging bekostigingsregeling opvang Oekraïners | Nieuwsbericht | Rijksoverheid.nl tk-bijlage-3-definitief-rapport-kosten-opvang-oekrainers-aef-en-improven.pdf (overheid.nl)
Decemberrapportage 2022
8
meerkosten te declareren. Opmerkelijk is dat in het rapport helemaal niet wordt geadviseerd een eenduidig normbedrag vast te stellen. Integendeel, er wordt juist aangegeven dat de kostencomponenten per gemeente dusdanig kunnen verschillen dat er eigenlijk geen normbedrag vast te stellen is (zie pagina 38-39 van het AEF-rapport). Er wordt verder in beeld gebracht wat de financiële impact voor Haarlem is, hoe verhouden de werkelijke kosten zich tot dit nieuwe normbedrag? Ter ondersteuning voor de particuliere opvang krijgen gemeenten, conform de uitkomsten van het onderzoek, € 210 per maand per persoon die aanspraak heeft gemaakt op een gemeentelijke tegemoetkoming, bijvoorbeeld een financiële toelage. (Omdat voor de particuliere opvang nog geen normbedrag bestond, geldt deze met terugwerkende kracht vanaf 1 maart 2022. Daarnaast wordt de regeling verlengd, zodat gemeenten ook na 31 december 2022 aanspraak kunnen maken op een vergoeding van het Rijk.) Uitvoering zonder eenduidige (verantwoordings)regels De gemeenten ontvangen van het Rijk via zogenaamde SPUK’s (Specifieke Uitkeringen) financiële middelen voor de opvang van Oekraïners. Een Specifieke Uitkering betekent ook een specifieke verantwoording (van de gemaakte kosten). Een verantwoording die door de accountant gecontroleerd zal worden (SiSa).
Het heeft lang geduurd voordat door het Rijk (via verschillende ministeries) is vastgelegd op welke wijze de toegekende middelen verantwoord moeten worden. En zelfs nu is daarover nog niet alles duidelijk, terwijl het einde van het jaar nadert en de middelen al besteed zijn. Bij het administratief vastleggen van de besteding van de middelen is zoveel mogelijk rekening gehouden met verantwoordingseisen die redelijkerwijs aan de bestedingen gesteld (zouden) kunnen worden. De kennis en ervaring vanuit de Corona steunmaatregelen zijn daarvoor gebruikt. Dat neemt echter niet weg dat, ondanks deze beheersmaatregelen, er financiële tegenvallers zijn of dat controlebevindingen tot (financiële) correcties zullen leiden in de Jaarrekening 2022.
Ontwikkelingen 2023: BUIG Eind september 2022 is ook het voorlopig macrobudget 2023 gepubliceerd. Dit bedraagt (afgerond) € 6,01 miljard en is daarmee vrijwel gelijk met het definitieve budget 2022 (€ 6,7 miljoen lager). Het macrobudget 2023 zal in 2023 nog 2 keer worden bijgesteld als gevolg van realisatiecijfers over 2022, de effecten van de conjunctuur en rijksbeleid en de bijstelling voor de loon- en prijsontwikkeling. In de Kadernota 2023 (zie pagina 59-60) zijn, op basis van de Macro Economische Verkenning van eind 2021 de baten en lasten BUIG voor 2023 bijgesteld. De lasten zijn met € 4,3 miljoen naar beneden bijgesteld. De baten zijn met € 1,9 miljoen verhoogd. Dit resulteert in een verwacht positief BUIG-saldo van € 6,7 miljoen in 2023 dat in de Kadernota 2023 verwerkt is. Haarlem ontvangt voor 2023 voorlopig € 53.724.885. Dat is aanzienlijk lager dan het bedrag van € 58,9 miljoen dat nu in is geraamd. Dat betekent een lagere Rijksbijdrage van € 5.256.166 voor Haarlem. In vergelijking met de uitgaven 2022 zijn de lasten in Begroting 2023 nu goed geraamd. Het effect op de begroting van de lagere BUIG lijkt nu dus fors nadelig te zijn. De BUIG wordt in 2023 nog 2 keer bijgesteld dus het financiële effect zal daarmee ook nog wijzigen. Effect verhoging wettelijk minimumloon De verhoging van het wettelijk minimumloon is nog niet in de baten en de lasten verwerkt.
De huidige inschatting is dat het macrobudget 2023 mede als gevolg van de WML-verhoging met ongeveer € 660 miljoen zal worden verhoogd. Aangezien een hoger minimumloon ook een hogere uitkering leidt, zal een hogere rijksbijdrage (meer baten) ook tot hogere lasten leiden en zal er in principe geen effect op het saldo van de BUIG zijn.
Decemberrapportage 2022
9
1.3 Leeswijzer Voor de herkenbaarheid van de informatie is de indeling van de Decemberrapportage 2022 gelijk aan de Programmabegroting 2022-2026. In hoofdstuk 2 wordt per programma in de paragrafen 1 tot en met 7 gerapporteerd over financiële wijzigingen groter dan € 100.000. Hierbij wordt de indeling budgettair relevante-, neutrale- en reservemutaties aangehouden. Wanneer er voorgesteld wordt een krediet tussentijds te wijzigen staat dit in het betreffende programma. In paragraaf 8 staan de wijzigingen in de grootste reserves binnen Haarlem opgenomen. Paragraaf 9 betreft de begrotingswijziging die voortvloeit uit voorliggende Decemberrapportage 2022. In hoofdstuk 3 staan de besluiten opgenomen die voortvloeien uit voorliggende Decemberrapportage 2022 en worden voorgelegd aan de raad.
Decemberrapportage 2022
10
2 Financiële wijzigingen Programma 1 Maatschappelijke participatie Begroting 2022
Omschrijving Budgettaire wijzigingen Bijstellen afdelingskostenplaats Schulden, Minima en Sociale Recherche
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
-11 v
v
v
v
v
Bijstellen begroting Sociale Basis
-365 v
v
v
v
v
Lagere kosten onderwijshuisvesting
-250 v
v
v
v
v
Neutrale wijzigingen (neutraal over alle programma's) Bijraming Specifieke uitkering Sportakkoord
L
71 n
v
v
v
v
Bijraming Specifieke uitkering Sportakkoord
B
-71 v
v
v
v
v
Bijstellen budget voor opvang Oekraïners
L
460 n
v
v
v
v
Specifieke uitkering ventilatie in scholen
L
1.200 n
v
v
v
v
Specifieke uitkering ventilatie in scholen
B
-1.200 v
v
v
v
v
-208 v
v
v
v
v
Septembercirculaire 2022
95 n
v
v
v
v
Ventilatiegelden scholen
-350 v
v
v
v
v
Totaal wijzigingen programma exclusief reserves
-629 v
0 v
0 v
0 v
0 v
0 v
0 v
0 v
0 v
Wijzigingen met een effect op reserves Bijstellen begroting Coronasteun 1e helft 2022
Toevoegingen / onttrekkingen reserves Mutatie per reserve en onderwerp Steunmaatregelen corona Lagere Bijstellen begroting Coronasteun 1e helft Onttrekking 2022 Lagere Ventilatiegelden scholen Onttrekking Totaal wijzigingen programma inclusief reserves
208 n 350 n
-72 v
Toelichtingen Budgettair relevante wijzigingen Bijstellen afdelingskostenplaats Schulden, Minima en Sociale Recherche Er is sprake van een onderschrijding op de personeelslasten. Dit is met name toe te rekenen aan onderbezetting. Het is lastig om personeel te vervangen vanwege de huidige krapte op de arbeidsmarkt. Dit leidt incidenteel tot € 200.000 lagere personeelskosten, waarvan € 11.000 neerslaat binnen programma 1.
Decemberrapportage 2022
11
Bijstellen begroting Sociale Basis De onderschrijding binnen de Sociale Basis komt met name door incidentele terugvorderingen (van delen) van afgegeven subsidies over 2021. Daarbij kan een deel van de kosten op het budget Volksgezondheid nu verantwoord worden onder het preventie-akkoord en is er op dit budget sprake van een incidentele meevaller, doordat de GGD de kosten voor de meningokokken vaccinaties dit jaar uit eigen middelen dekt. In totaal leidt dit binnen de Sociale Basis tot een onderschrijding van circa € 365.000. Lagere kosten onderwijshuisvesting Voor de noodlokalen van de Internationale Taalklas was circa € 230.000 geraamd. De kosten voor deze noodlokalen worden nu gedekt via middelen voor Oekraïne. Hiervoor is een subsidie van maximaal € 1.080.000 aangevraagd bij het Rijk. Uiterlijk 31 december 2022 moet bekend zijn of deze subsidie daadwerkelijk wordt verleend. Voor de tijdelijke huisvesting van de Verbeelding was € 100.000 geraamd maar dit kon goedkoper uitgevoerd worden door herschikkingen in bestaande schoolgebouwen. Tezamen met enkele meevallers, zoals de kosten voor eerste inrichting en hogere huurinkomsten en tegenvallers zoals sanering asbest en hoge verhuiskosten voor de ISH kan er per saldo € 250.000 afgeraamd worden.
Neutrale wijzigingen Bijraming Specifieke uitkering Sportakkoord Vanuit de Rijksregeling Sportakkoord is voor de jaren 2021 en 2022 een specifieke uitkering toegekend voor het bevorderen van sport en bewegen. Voor 2022 betrof dit een bedrag van € 80.000. Nu wordt dit bedrag via deze specifieke uitkering aan de gemeenten aangevuld met een extra budget van € 71.000. Bijstellen budget voor opvang Oekraïners In de Bestuursrapportage 2022 is raadsstuk 2022/620552 verwerkt waarmee € 12.415.000 beschikbaar is gesteld voor de opvang van Oekraïners. In afwachting van de Rijksbijdrage is ditzelfde bedrag als baat opgenomen. Op basis van de huidige verwachtingen is tot het einde van het jaar een extra budget nodig van circa € 2.200.000 om de kosten voor het langere verblijf van de Oekraïense vluchtelingen te dekken en extra plekken te realiseren (Meesterlottelaan). De extra kosten worden gedeclareerd bij het Rijk en daarom wordt de begroting hier budgetneutraal zowel aan de lasten- als batenkant voor aangepast. Het betreft: • Verhoging van de geraamde kosten voor onderwijshuisvesting en kinderopvang (ca. € 430.000) en een verhoging van de subsidies voor de ondersteuning van particuliere initiatieven (ca. € 30.000) in programma 1; • Verhoging geraamde opvang-gerelateerde kosten (ca.
€ 1.900.000) in programma 2; • Verlaging van de geraamde kosten voor leefgeld in de gemeentelijke opvanglocaties en particuliere opvang (ca. € 450.000) in programma 3; • Verhoging geraamde kosten voor de registratie van vluchtelingen (ca. € 8.500) in programma 6; • Verhoging geraamde regionale coördinatiekosten (ca. € 305.000) in programma 7. Specifieke uitkering ventilatie in scholen Op basis van de huidige prognose van € 350.000 voor de specifieke uitkering ventilatie in scholen (SUVIS) worden de uitgaven begroot. Tegelijkertijd worden de inkomsten met een zelfde bedrag geraamd.
Decemberrapportage 2022
12
Reservemutaties Bijstellen begroting Coronasteun 1e helft 2022 Bij de Voortgangsrapportage 2022 is - net als in 2021 - € 185.000 gereserveerd in het corona noodfonds voor Haarlem Effect en DOCK voor misgelopen verhuurinkomsten en € 50.000 voor kleine initiatieven. DOCK heeft aangegeven hier geen aanvraag voor in te dienen en Haarlem Effect heeft aangegeven dat zij slechts € 25.000 verwachten nodig te hebben. Verder is er maar één aanvraag binnengekomen voor steun vanuit de kleine initiatieven. Om deze redenen worden de eerdere reserveringen ten laste van de reserve steunmaatregelen corona voor € 208.000 teruggedraaid. Septembercirculaire 2022 Verwezen wordt naar de toelichting over de septembercirculaire in programma 7. Ventilatiegelden scholen Voor de ventilatie van schoolgebouwen is bij de Voortgangsrapportage 2022 een bedrag van € 350.000 gereserveerd. Deze middelen kunnen niet meer in 2022 worden ingezet. Om die reden wordt de begrote onttrekking in 2022 van € 350.000 uit de begroting 2022 verwijderd. De middelen blijven in de reserve zitten en beschikbaar voor de ventilatie van schoolgebouwen.
Decemberrapportage 2022
13
Programma 2 Ondersteuning en Zorg Begroting 2022
Omschrijving Budgettaire wijzigingen Bijstellen begroting lokale budgetten Opvang, Wonen & Herstel Bijstellen begroting loonsom Maatschappelijke Ondersteuning
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
-109 v
v
v
v
v
-100 v
v
v
v
v
Neutrale wijzigingen (neutraal over alle programma's) Bijstellen begroting crisisopvang asielzoekers
L
1.100 n
v
v
v
v
Bijstellen begroting crisisopvang asielzoekers
B
-1.100 v
v
v
v
v
L
1.628 n
v
v
v
v
B
-1.628 v
v
v
v
v
Bijstellen budget voor opvang Oekraïners
L
1.899 n
v
v
v
v
Bijstellen budget voor opvang Oekraïners
B
-2.222 v
v
v
v
v
-532 v
0 v
0 v
0 v
0 v
0 v
0 v
0 v
0 v
Bijstellen begroting tussenvoorziening Laan van Decima Bijstellen begroting tussenvoorziening Laan van Decima
Wijzigingen met een effect op reserves Septembercirculaire 2022 Totaal wijzigingen programma exclusief reserves Toevoegingen / onttrekkingen reserves Mutatie per reserve en onderwerp Opvang, wonen en herstel Septembercirculaire 2022
14 n
Onttrekking Septembercirculaire 2022
-69 v
Totaal wijzigingen programma inclusief reserves
-587 v
Dotatie
Toelichtingen Budgettair relevante wijzigingen Bijstellen begroting lokale budgetten Opvang, Wonen & Herstel De onderschrijding komt met name door een incidentele terugvordering (van een deel) van een afgegeven subsidie over 2021. In totaal leidt dit tot een overschot van € 109.000. Daarnaast worden er circa € 25.000 minder eigen bijdragen verwacht op het budget Lokale MO voorzieningen. Hier wordt de begroting budgetneutraal aan zowel de baten- als de lastenkant voor aangepast. Bijstellen begroting loonsom Maatschappelijke Ondersteuning Er is sprake van een onderschrijding op de personeelslasten. Dit is met name toe te rekenen aan onderbezetting. Het is lastig om snel personeel (vast of gedeeltelijk met externe inhuur) te vervangen vanwege de huidige krapte op de arbeidsmarkt. Dit leidt incidenteel tot € 100.000 lagere personeelskosten.
Decemberrapportage 2022
14
Neutrale wijzigingen Bijstellen begroting crisisopvang asielzoekers In de Bestuursrapportage 2022 is de begroting budgetneutraal met € 350.000 aangepast voor de crisisopvang asielzoekers. De landelijke crisis in de opvang van asielzoekers (Ter Apel) was voor de gemeente Haarlem aanleiding om ruimte te bieden aan de tijdelijke opvang van asielzoekers. Enerzijds is aan het COA ruimte geboden om op 2 riviercruiseschepen ruim 200 asielzoekers opvang te bieden. Deze opvang wordt door het COA volledig zelf verzorgd en gefinancierd. In de Beijneshal wordt door de gemeente Haarlem tijdelijke crisisopvang geboden aan maximaal 100 asielzoekers. Met het COA is afgesproken dat de kosten voor deze opvang voorgefinancierd worden door gemeente Haarlem en vervolgens vergoed worden door het COA. De verwachting is dat de geraamde € 350.000 niet voldoende is en daarom wordt de begroting budgetneutraal voor zowel de lasten als de baten met € 1.100.000 verhoogd. Bijstellen begroting tussenvoorziening Laan van Decima Aan de Laan van Decima wordt een tussenvoorziening voor statushouders gerealiseerd. De verwachting is dat die medio november 2022 in gebruik kan worden genomen. Dan is er plaats voor 110 statushouders die hier tijdelijk kunnen wonen in afwachting van een definitieve woning. Met deze tussenvoorziening kunnen statushouders eerder aan hun inburgering beginnen en worden de AZC’s ontlast.
Met het COA worden afspraken gemaakt over de voorfinanciering van de kosten van circa € 1,6 miljoen voor deze opvang door gemeente Haarlem. De verwachting is dat deze kosten kunnen worden gedeclareerd bij het COA. Daarom wordt de begroting aan zowel de lasten- als de batenkant hiervoor bijgesteld. Bijstellen budget voor opvang Oekraïners In de Bestuursrapportage 2022 is raadsstuk 2022/620552 verwerkt waarmee € 12.415.000 beschikbaar is gesteld voor de opvang van Oekraïners. In afwachting van de Rijksbijdrage is ditzelfde bedrag als baat opgenomen. Op basis van de huidige verwachtingen is tot het einde van het jaar een extra budget nodig van circa € 2.200.000 om de kosten voor het langere verblijf van de Oekraïense vluchtelingen te dekken en extra plekken te realiseren (Meesterlottelaan). De extra kosten worden gedeclareerd bij het Rijk en daarom wordt de begroting hier budgetneutraal zowel aan de lasten- als batenkant voor aangepast. Het betreft: • Verhoging van de geraamde kosten voor onderwijshuisvesting en kinderopvang (ca. € 430.000) en een verhoging van de subsidies voor de ondersteuning van particuliere initiatieven (ca. € 30.000) in programma 1; • Verhoging geraamde opvang-gerelateerde kosten (ca. € 1.900.000) in programma 2; • Verlaging van de geraamde kosten voor leefgeld in de gemeentelijke opvanglocaties en particuliere opvang (ca.
€ 450.000) in programma 3; • Verhoging geraamde kosten voor de registratie van vluchtelingen (ca. € 8.500) in programma 6; • Verhoging geraamde regionale coördinatiekosten (ca. € 305.000) in programma 7. Septembercirculaire 2022 Verwezen wordt naar de toelichting over de septembercirculaire in programma 7.
Decemberrapportage 2022
15
Programma 3 Werk, inkomen en schulden Begroting 2022
Omschrijving Budgettaire wijzigingen Bijstellen afdelingskostenplaats Schulden, Minima en Sociale Recherche
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
-169 v
v
v
v
v
Bijstellen BUIG
1.120 n
v
v
v
v
Vrijval incidentele budgetten re-integratie
-700 v
v
v
v
v
Vrijval participatiemiddelen
-149 v
v
v
v
v
Vrijval scholing en jobcoaching
-200 v
v
v
v
v
Vrijval sociaal plan Startbanen
-600 v
v
v
v
v
Zorgpolis en compensatie zorgkosten
-200 v
v
v
v
v
Neutrale wijzigingen (neutraal over alle programma's) Bijstellen budget voor opvang Oekraïners
L
-450 v
v
v
v
v
Ontvangen ESF subsidie ondersteuning naar werk
B
-1.134 v
v
v
v
v
Ontvangen ESF subsidie ondersteuning naar werk
L
1.134 n
v
v
v
v
B
-135 v
v
v
v
v
L
135 n
v
v
v
v
Septembercirculaire 2022
7.034 n
v
v
v
v
Totaal wijzigingen programma exclusief reserves
5.686 n
0 v
0 v
0 v
0 v
5.686 n
0 v
0 v
0 v
0 v
Toevoeging dienstverlening Regionaal mobiliteitsteam ‘ZKIJ werkt door’ Toevoeging dienstverlening Regionaal mobiliteitsteam ‘ZKIJ werkt door’ Wijzigingen met een effect op reserves
Toevoegingen / onttrekkingen reserves n.v.t Totaal wijzigingen programma inclusief reserves
Toelichtingen Budgettair relevante wijzigingen Bijstellen afdelingskostenplaats Schulden, Minima en Sociale Recherche Er is sprake van een onderschrijding op de personeelslasten ad € 200.000. Dit is met name toe te rekenen aan onderbezetting. Het is lastig om personeel te vervangen vanwege de huidige krapte op de arbeidsmarkt. Dit leidt incidenteel tot € 169.000 aan lagere personeelskosten binnen programma 3. Bijstellen BUIG De definitieve bijstandsbudgetten 2022 zijn eind september gepubliceerd. Haarlem ontvangt over 2022 € 54.604.013. Dat is € 1.382.305 minder dan in de huidige begroting aan baten is geraamd. De verwachting is dat de totale lasten BUIG eind dit jaar € 52.963.825 bedragen. Dat is € 262.323 lager dan de (bijgestelde) begroting. Dit wordt veroorzaakt door een iets grotere daling van het bestand dan verwacht en een wat vertraagde en lagere instroom van statushouders dan waarmee gerekend is. Het nadelige saldo van € 1,12 miljoen wordt nu verwerkt. Decemberrapportage 2022
16
Vrijval incidentele budgetten re-integratie In 2022 zijn veel incidentele rijksmiddelen beschikbaar gesteld voor re-integratie. Door een aantal redenen wordt dit budget dit jaar niet volledig besteed: • Minder instroom in de bijstand • Krappe arbeidsmarkt dus mensen hebben zelfstandig de weg naar betaald werk gevonden • De groep mensen die in de bijstand achterblijft is kwetsbaar en kan de stap naar reintegratie nog niet zetten. Er wordt dan vooral ingezet op participatie. Hierdoor valt € 700.000 vrij. Vrijval participatiemiddelen De focus binnen het beleidsveld werk ligt op re-integratie naar werk of op termijn re-integratie naar werk. Daarom valt een restant ter hoogte van € 149.000 vrij. Vrijval scholing en jobcoaching De verminderde instroom in de bijstand leidt tot minder vraag naar scholing. Daarnaast zijn de afgelopen jaren veel rijksmiddelen gekomen voor om- en bijscholing, deze lopen via het Regionaal Mobiliteitsteam ‘ZKIJ Werkt Door’. Tenslotte, de huidige krappe arbeidsmarkt gecombineerd met piekbelasting als gevolg van komst Oekraïners en versnelde taakstelling statushouders, maakt dat medewerkers ook minder tijd kunnen besteden aan doelmatige activiteiten zoals begeleiding op reintegratie en scholing. Daardoor kan € 75.000 van het budget voor scholing vrijvallen.
Een deel van de middelen voor jobcoaching is gereserveerd voor hele specifieke groepen die niet door onze reguliere re-integratiepartners worden bediend. De afgelopen periode is minder beroep gedaan op deze middelen. Hierdoor valt een bedrag van €125.000 vrij. Vrijval sociaal plan Startbanen Voor de impuls re-integratie en de uitvoering van de Startbanen is in 2022 incidenteel € 700.000 beschikbaar. Er is een goed begin gemaakt met de Startbanen. Het project is later gestart waardoor de lasten lager uitvallen. Daarnaast is een groot deel van de uitgaven uit de reguliere middelen voor re-integratie gedekt. Daardoor valt een bedrag van € 600.000 vrij. Zorgpolis en compensatie zorgkosten Voor de aanvragen zorgkosten en zorgverzekeringspolissen is rekening gehouden met een stijging van 8% van de aanvragen. De werkelijkheid laat een stijging van 2% zien. De verwachte onderbesteding bedraagt € 200.000. Neutrale wijzigingen Bijstellen budget voor opvang Oekraïners In de Bestuursrapportage 2022 is raadsstuk 2022/620552 verwerkt waarmee € 12.415.000 beschikbaar is gesteld voor de opvang van Oekraïners. In afwachting van de Rijksbijdrage is ditzelfde bedrag als baat opgenomen.
Op basis van de huidige verwachtingen is tot het einde van het jaar een extra budget nodig van circa € 2.200.000 om de kosten voor het langere verblijf van de Oekraïense vluchtelingen te dekken en extra plekken te realiseren (Meesterlottelaan). De extra kosten worden gedeclareerd bij het Rijk en daarom wordt de begroting hier budgetneutraal zowel aan de lasten- als batenkant voor aangepast. Het betreft: • Verhoging van de geraamde kosten voor onderwijshuisvesting en kinderopvang (ca. € 430.000) en een verhoging van de subsidies voor de ondersteuning van particuliere initiatieven (ca. € 30.000) in programma 1; • Verhoging geraamde opvang-gerelateerde kosten (ca. € 1.900.000) in programma 2; Decemberrapportage 2022
17
• • •
Verlaging van de geraamde kosten voor leefgeld in de gemeentelijke opvanglocaties en particuliere opvang (ca. € 450.000) in programma 3; Verhoging geraamde kosten voor de registratie van vluchtelingen (ca. € 8.500) in programma 6; Verhoging geraamde regionale coördinatiekosten (ca. € 305.000) in programma 7.
Ontvangen ESF subsidie ondersteuning naar werk Haarlem heeft als centrumgemeente van de arbeidsmarktregio een subsidie aanvraag via het Europees Sociaal Fonds (ESF) ingediend. De subsidie is bedoeld voor projecten in de regio met als doel werkzoekenden te ondersteunen bij het vinden van werk. In 2022 is daardoor een voorschot ontvangen van € 1,1 miljoen. Door middel van deze wijziging wordt dit voorschot juist verantwoord. Toevoeging dienstverlening Regionaal mobiliteitsteam ‘ZKIJ werkt door’ Het Regionaal mobiliteitsteam ‘ZKIJ werkt door’ verzorgt aanbod van re-integratieactiviteiten. Hiervoor wordt een vergoeding ontvangen vanuit het rijk. Op basis van de boekingen tot en met september is de verwachting dat het totaalbedrag uitkomt rond de € 135.000. Door deze begrotingswijziging worden deze Rijksbijdragen en lasten ook onderdeel van de begroting. Reservemutaties Septembercirculaire 2022 Verwezen wordt naar de toelichting over de septembercirculaire in programma 7.
Decemberrapportage 2022
18
Programma 4 Duurzame Stedelijke Vernieuwing Omschrijving
Begroting 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Budgettaire wijzigingen Extra kosten Omgevingsbeleid
517 n
v
v
v
v
Vrijval Corona herstelplan
-229 v
v
v
v
v
128 n
v
v
v
v
-128 v
v
v
v
v
-140 v
140 n
-250 v
250 n
n
v
v
v
v
-102 v
0 v
0 v
0 v
0 v
0 v
0 v
0 v
Neutrale wijzigingen (neutraal over alle programma's) Terugvordering incidentele subsidie PNH t.b.v. B noodsteun cultuur Haarlem Terugvordering incidentele subsidie PNH t.b.v. L noodsteun cultuur Haarlem Wijzigingen met een effect op reserves Budgetoverheveling coronaherstelplan Budgetoverheveling t.b.v. depotsituatie Frans Hals museum Slachthuisbuurt Zuidstrook blok 6 t/m 8: Bijdrage openbare ruimte Totaal wijzigingen programma exclusief reserves Toevoegingen / onttrekkingen reserves Mutatie per reserve en onderwerp Bodemprogramma Dotatie
Stelpost bodembescherming
Budgetoverheveling Dotatie/ Budgetoverheveling coronaherstelplan onttrekking Dotatie/ Budgetoverheveling t.b.v. depotsituatie onttrekking Frans Hals museum Kapitaallasten economisch nut Slachthuisbuurt Zuidstrook blok 6 t/m 8: Dotatie Bijdrage openbare ruimte Leefomgeving Slachthuisbuurt Zuidstrook blok 6 t/m 8: Onttrekking Bijdrage openbare ruimte Totaal wijzigingen programma inclusief reserves
288 n
140 n
-140 v
250 n
-250 v
-500 v
500 n
576 n
0 v
Toelichtingen Budgettair relevante wijzigingen Extra kosten Omgevingsbeleid Vanuit de ambities gebiedsontwikkeling is er meer inzet omgevingsbeleid gevraagd. Door vacatures en bovengemiddeld ziekteverzuim is duurdere extra inhuur noodzakelijk gebleken om die gevraagde extra inzet van Omgevingsbeleid te realiseren.
Decemberrapportage 2022
19
Vrijval Corona herstelplan Het Coronaherstelpakket bestaat uit drie programmalijnen 1. De subsidieregeling Corona initiatievenbudget: Deze regeling loopt tot 31 december 2022. Nog steeds komt met enige regelmaat een verzoek om bijdrage uit deze regeling binnen, maar in totaal is er duidelijk minder animo voor deze regeling dan voorzien. Hierdoor valt naar verwachting € 229.000 vrij. 2. Haarlem weer open en aantrekkelijk: de uitgaven voor deze programmalijn worden volgens planning uitgevoerd. 3. Iedereen doet weer mee: het budget voor deze programmalijn wordt ingezet als cofinanciering van een provinciale subsidie. Recent bleek het verstandiger te zijn om de subsidie in twee tranches (in plaats van één zoals eerder gepland) aan te vragen. De tweede tranche wordt in 2023 aangevraagd. Voorstel is om € 140.000 van het Coronaherstelpakket naar 2023 over te hevelen als cofinanciering van de tweede tranche. Neutrale wijzigingen Terugvordering incidentele subsidie PNH t.b.v. noodsteun cultuur Haarlem Door de provincie Noord Holland is eenmalig een subsidie aan de Toneelschuur verleend van circa € 128.000 t.b.v. noodsteun cultuur Haarlem. Uiteindelijk is hier door de Toneelschuur geen gebruik van gemaakt waardoor provincie deze subsidie terugvordert.
Reservemutaties Budgetoverheveling coronaherstelplan Verwezen wordt naar punt 3 van bovenstaande toelichting ‘Vrijval Corona herstelplan’. Budgetoverheveling t.b.v. depotsituatie Frans Hals museum Gemeente Haarlem heeft in 2022 budget gereserveerd voor de uithuizing van een deel van de gemeentelijk kunstcollectie dat in containers is opgeslagen. Het project start eind 2022, maar het grootste deel van de werkzaamheden vindt plaats tussen januari 2023 en juni 2023. Daarom wordt voorgesteld het budget (€ 250.000) van 2022 naar 2023 over te hevelen. Slachthuisbuurt Zuidstrook blok 6 t/m 8: Bijdrage openbare ruimte Terugdraaien van de bij de Bestuursrapportage opgenomen € 500.000 onttrekking aan de reserve Leefomgeving voor de herinrichting van de openbare ruimte in de Slachthuisbuurt. Abusievelijk is deze onttrekking tweemaal verwerkt.
Decemberrapportage 2022
20
Programma 5 Beheer en Onderhoud Begroting 2022
Omschrijving Budgettaire wijzigingen Investering in plaats van begrotingslast veiligheid Reinaldapark Inzetten van de nieuwe scanoplossing levert voordeel op Subsidieregeling instandhouding rijksmonumenten (SIM)
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
-125 v
v
v
v
v
-300 v
v
v
v
v
214 n
v
v
v
v
Vertraging versterker verkeer en mobiliteit
-250 v
v
v
v
v
Voordeel publiekrechtelijke heffingen
-150 v
v
v
v
v
Neutrale wijzigingen (neutraal over alle programma's) HBU HBI lasten en baten
B
-500 v
v
v
v
v
HBU HBI lasten en baten
L
500 n
v
v
v
v
Verkopen Vastgoed en Gronden
-3.198 v
v
v
v
v
Totaal wijzigingen programma exclusief reserves
-3.809 v
0 v
0 v
0 v
0 v
0 v
0 v
0 v
0 v
Wijzigingen met een effect op reserves
Toevoegingen / onttrekkingen reserves Mutatie per reserve en onderwerp Grondexploitatie Verkopen Vastgoed en Gronden
125 n
Onttrekking Verkopen Vastgoed en Gronden
-260 v
Dotatie
3.073 n
Dotatie Vastgoed
Verkopen Vastgoed en Gronden
Waterberging Dotatie
Verkopen Vastgoed en Gronden
Totaal wijzigingen programma inclusief reserves
260 n -611 v
Toelichtingen Budgettair relevante wijzigingen Investering in plaats van begrotingslast veiligheid Reinaldapark In het kader van de ‘Versterkers Duurzaam Doen’ zijn maatregelen benoemd waarvoor middelen in de begroting zijn opgenomen, die als investering moeten worden geadministreerd. Het gaat om de maatregelen ter vergroting van de veiligheid in het Reinaldapark voor € 125.000. De uitgaven aan deze maatregelen zullen niet via de exploitatie lopen, maar via het Investeringsplan. Dit betekent lagere lasten in de exploitatie in 2022, waarvoor in de plaats kapitaallasten komen vanaf 2024. Inzetten van de nieuwe scanoplossing levert voordeel op Met de inzet van de nieuwe scanoplossing is er een efficiëntere werkwijze. Voertuigen die geen vergunning of betaalrecht hebben worden beoordeeld vanaf een deskforce en niet meer fysiek op Decemberrapportage 2022
21
straat. Indien de situatie beoordeeld is wordt de naheffing van een afstand opgelegd. Er is geen papieren bon meer achter de ruitenwisser. Bij situaties waar twijfel of onduidelijkheid is, vindt er nog wel een fysieke controle plaats door handhavers die achter het scanvoertuig rijden. Deze efficiëntere werkwijze zal een voordeel opleveren van € 300.000. Subsidieregeling instandhouding rijksmonumenten (SIM) Voor onderhoud aan monumenten kan gebruik gemaakt worden van de Subsidieregeling instandhouding rijksmonumenten (SIM). Deze subsidies zijn aangevraagd en toegekend voor een tijdvak van meerdere jaren en gelijkmatig over de jaren geraamd. In 2022 zijn geen panden onderhouden waar deze subsidie ad € 214.000 op betrekking heeft. Wanneer de werkzaamheden worden uitgevoerd zal de subsidie alsnog worden ontvangen. Omdat het onderhoud op basis van een voorschotbedrag van een 10 jarig gemiddelde MJOP aan SRO wordt betaald, is er geen direct effect aan de lastenkant. Vertraging versterker verkeer en mobiliteit De realisatie van de versterker Verkeer en Mobiliteit verloopt langzamer dan verwacht en zal gedeeltelijk naar 2023 doorlopen. Dit geldt met name voor de deelprojecten elektrische veerpunt Schoteroog, laadpalen in parkeergarages en Mobility Hub.
Voordeel publiekrechtelijke heffingen Uit voortschrijdend inzicht blijkt dat de publiekrechtelijke heffingen voor gemeentelijk vastgoed te hoog geraamd zijn. Bij de Programmabegroting 2023-2027 heeft dit geleid tot meerjarige bijstelling en in deze Decemberrapportage vindt nu de verlaging van de lasten voor 2022 (met € 150.000) plaats. Neutrale wijzigingen HBU HBI lasten en baten Vanwege de aanleg van de glasvezelnetwerken worden er extra vergoedingen voor opbrekingen gerealiseerd. Hier tegenover staan hogere lasten voor inhuur van externe capaciteit en deskundigheid. Per saldo is het effect op het beleidsveld dus neutraal. Reservemutaties Verkopen Vastgoed en Gronden De realisatie van verkopen en de actualisatie van de verwachte verkoop van gronden en panden in 2022 leiden conform beleid (na aftrek van de verkoopkosten) tot een dotatie aan de reserve Vastgoed van € 3.072.505. Bij de verwachte verkoop van een stuk grond aan de Minckelersweg hoort een verplichte dotatie van € 260.000 aan de Reserve Waterberging, dit bedrag wordt daarom onttrokken uit de Reserve Vastgoed. Verder zorgt de verwachte verkoop van parkeerplaatsen aan de Peter Plantiusstraat voor een dotatie van € 125.000 aan de reserve Grondexploitatie.
Investeringen Op 23 september 2021 is het raadsvoorstel (2021/290818) vastgesteld voor het starten van de ontwikkeling en realisatie van een nieuw Havenkantoor. Hiervoor is een krediet van € 150.000,verleend voor de nodige voorbereiding. Inmiddels is het ontwerp via een prijsvraag verder uitgewerkt tot een aanvraag omgevingsvergunning met bijbehorende onderzoeken. Gestart is met het opstellen van een aanbestedingsprocedure voor de uitvoering. In aanvulling op het verleende krediet van € 150.000,- wordt het resterende voorbereidingskrediet aangevraagd van € 250.000,-. Medio 2023 zal het benodigde uitvoeringskrediet aan de raad worden voorgelegd.
Decemberrapportage 2022
22
Programma 6 Burger, Bestuur en Veiligheid Begroting 2022
Omschrijving
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Budgettaire wijzigingen Dotatie voorziening wachtgeld
350 n
v
v
v
v
Extra inzet medewerkers weekmarkten
200 n
v
v
v
v
Extra inzet omgevingsbeleid voor WABO
327 n
v
v
v
v
Hogere Precario baten
-192 v
v
v
v
v
Investering in plaats van begrotingslast vervanging camera's
-400 v
v
v
v
v
9 n
v
v
v
v
154 n
v
v
v
294 n
154 n
0 v
0 v
0 v
154 n
v
v
v
v
0 v
0 v
0 v
Neutrale wijzigingen (neutraal over alle programma's) Bijstellen budget voor opvang Oekraïners
L
Wijzigingen met een effect op reserves Septembercirculaire 2022 Totaal wijzigingen programma exclusief reserves Toevoegingen / onttrekkingen reserves Mutatie per reserve en onderwerp Budgetoverheveling Dotatie
Septembercirculaire 2022
-154 v
Onttrekking Septembercirculaire 2022 Totaal wijzigingen programma inclusief reserves
448 n
0 v
Toelichtingen Budgettair relevante wijzigingen Dotatie voorziening wachtgeld Na de verkiezingen in 2022 is voor twee voormalig wethouders een nieuwe wachtgeldverplichting ontstaan. Deze wachtgeldverlichting is onder andere afhankelijk van toekomstige neveninkomsten welke veelal niet bekend zijn. Op basis van een schatting wordt € 350.000 gedoteerd aan de wachtgeldvoorziening. Extra inzet medewerkers weekmarkten Er is een aantal ervaren medewerkers van Markten en Kermissen met pensioen gegaan. In verband met opleiding en overdacht zijn dit jaar nieuwe marktmeesters geworven die intern worden opgeleid en ingewerkt. Een opleiding tot zelfstandig marktmeester duurt ongeveer 1 jaar. De extra kosten voor 2022 bedragen hiervoor € 200.000. Er is onderzocht om dit binnen het reguliere budget te dekken maar dit is niet gelukt. Hierdoor wordt voor 2022 een beroep gedaan op de algemene middelen om dit tekort van € 200.000 eenmalig te dekken.
Decemberrapportage 2022
23
Extra inzet omgevingsbeleid voor WABO Vanwege een toename en grotere complexiteit van WABO aanvragen is er meer inzet van omgevingsbeleid gevraagd, € 327.000 extra lasten. Door krapte op de arbeidsmarkt en daardoor extra vacatures is het noodzakelijk gebleken extra in te huren. Ook zorgt het hogere tarief van inhuur krachten voor hogere kosten van de inzet van omgevingsbeleid. Hogere Precario baten De precario baten zijn € 192.000 hoger uitgevallen dan verwacht vanwege een aantal incidentele grote werken die nu buiten bezig zijn, zoals projecten Schalkstad en Schalkwijk Midden. Investering in plaats van begrotingslast vervanging camera's In het kader van de ‘Versterkers Duurzaam Doen’ zijn maatregelen benoemd waarvoor middelen in de begroting zijn opgenomen, die als investering moeten worden geadministreerd. Het gaat om de aanschaf van camera's om de effectiviteit van handhaving te vergroten, voor € 400.000. Deze uitgaven zullen niet via de exploitatie lopen, maar via het Investeringsplan. Dit betekent lagere lasten in de exploitatie in 2022, waarvoor in de plaats kapitaallasten komen vanaf 2024. Neutrale wijzigingen Bijstellen budget voor opvang Oekraïners In de Bestuursrapportage 2022 is raadsstuk 2022/620552 verwerkt waarmee € 12.415.000 beschikbaar is gesteld voor de opvang van Oekraïners. In afwachting van de Rijksbijdrage is ditzelfde bedrag als baat opgenomen.
Op basis van de huidige verwachtingen is tot het einde van het jaar een extra budget nodig van circa € 2.200.000 om de kosten voor het langere verblijf van de Oekraïense vluchtelingen te dekken en extra plekken te realiseren (Meesterlottelaan). De extra kosten worden gedeclareerd bij het Rijk en daarom wordt de begroting hier budgetneutraal zowel aan de lasten- als batenkant voor aangepast. Het betreft: • Verhoging van de geraamde kosten voor onderwijshuisvesting en kinderopvang (ca. € 430.000) en een verhoging van de subsidies voor de ondersteuning van particuliere initiatieven (ca. € 30.000) in programma 1; • Verhoging geraamde opvang-gerelateerde kosten (ca. € 1.900.000) in programma 2; • Verlaging van de geraamde kosten voor leefgeld in de gemeentelijke opvanglocaties en particuliere opvang (ca. € 450.000) in programma 3; • Verhoging geraamde kosten voor de registratie van vluchtelingen (ca. € 8.500) in programma 6; • Verhoging geraamde regionale coördinatiekosten (ca. € 305.000) in programma 7. Reservemutaties Septembercirculaire 2022 Verwezen wordt naar de toelichting over de septembercirculaire in programma 7.
Investeringen In het kader van de ‘Versterkers Duurzaam Doen’ (2021/0483988) zijn twee maatregelen benoemd waarvoor middelen in de begroting zijn opgenomen, die als investering moeten worden geadministreerd. Het gaat om de maatregelen ter vergroting van de veiligheid in het Reinaldapark en de aanschaf van middelen om de effectiviteit van handhaving te vergroten, voor respectievelijk € 125.000 en € 400.000. De uitgaven aan deze maatregelen zullen niet via de exploitatie lopen, maar Decemberrapportage 2022
24
via het Investeringsplan. Dit betekent lagere lasten in de exploitatie in 2022, waarvoor in de plaats kapitaallasten komen vanaf 2024. Omdat de uitgaven als investering worden verantwoord, is voor de besteding een expliciet raadsbesluit nodig.
Decemberrapportage 2022
25
Programma 7 Algemene Dekkingsmiddelen & Overhead Begroting 2022
Omschrijving
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Budgettaire wijzigingen Algemene uitkering verrekening voorgaande jaren
170 n
v
v
v
v
Bijstellen afdelingskostenplaats Schulden, Minima en Sociale Recherche
-20 v
v
v
v
v
Bijstellen begroting overhead
424 n
v
v
v
v
Boekwinst aflossing van in bezit zijnde staatsobligaties
-496 v
Dividendmutaties
-430 v
v
v
v
v
Eenmalige uitkering gemeentepersoneel
1.035 n
Vrijval stelpost onvoorzien wegens niet aanwenden in 2022
-426 v
v
v
v
v
-2.901 v
v
v
v
v
305 n
v
v
v
v
Septembercirculaire 2022
-9.971 v
v
v
v
v
Stelpost bodembescherming
-288 v
v
v
v
v
-12.597 v
0 v
0 v
0 v
0 v
0 v
0 v
0 v
0 v
Vrijval voordeel kapitaallasten Neutrale wijzigingen (neutraal over alle programma's) Bijstellen budget voor opvang Oekraïners
L
Wijzigingen met een effect op reserves
Totaal wijzigingen programma exclusief reserves Toevoegingen / onttrekkingen reserves Mutatie per reserve en onderwerp Risico Corona Onttrekking Vrijval reserve risico Corona Algemene reserve Lagere Aframen mutaties algemene reserve Onttrekking Lagere Aframen mutaties algemene reserve Dotatie Totaal wijzigingen programma inclusief reserves
-1.500 v 5.000 n -2.691 v
-11.788 v
Toelichtingen Budgettair relevante wijzigingen Algemene uitkering verrekening voorgaande jaren Het ministerie van BZK verrekent wijzigingen in het gemeentefonds over voorgaande jaren met gemeenten. De verrekeningen over de jaren 2020 en 2021 hebben per saldo een nadelig effect van € 170.000.
Decemberrapportage 2022
26
Bijstellen afdelingskostenplaats Schulden, Minima en Sociale Recherche Er is sprake van een onderschrijding op de personeelslasten ad € 200.000. Dit is met name toe te rekenen aan onderbezetting. Het is lastig om personeel te vervangen vanwege de huidige krapte op de arbeidsmarkt. Dit leidt incidenteel tot € 20.000 lagere personeelskosten binnen programma 7. Bijstellen begroting overhead Voorstel is om de raming van loon- en inhuurkosten op dit beleidsveld per saldo te verhogen met € 1.040.000. Dit extra bedrag bestaat uit hogere inhuurkosten voor digitalisering (geraamde nadeel ruim € 300.000), meer inhuur bij afdeling Bestuur en Communicatie (geraamde nadeel ruim € 700.000) en meer loon- en inhuurkosten bij overige afdelingen voor per saldo € 40.000. De overschrijding bij afdeling Bestuur en Communicatie is veroorzaakt door externe inhuur op enkele cruciale functies, die wegens langdurige ziekte en zwangerschaps- en ouderschapsverloven niet door vaste medewerkers konden worden vervuld. Ook zijn enkele nieuwe functies tijdelijk ingevuld met inhuur om de continuïteit van bedrijfsvoering op de afdeling te waarborgen. Inmiddels zijn deze functies structureel verwerkt in de begroting (zie BERAP wijziging) en zullen vaste medewerkers starten in de laatste twee maanden van 2022.
De overschrijdingen worden deels gecompenseerd doordat een aantal gemeentebrede personeelsbudgetten naar verwachting wordt onderschreden (geraamde voordeel € 400.000) en door het niet inzetten van de stelpost overhead (geraamde voordeel € 215.000). Blijft per saldo een ongedekt tekort van € 424.000. Boekwinst aflossing van in bezit zijnde staatsobligaties De Nederlandse staat heeft per 1 november 2022 de obligaties series NL0000006286 en N0000004802 afgelost tegen de op dat moment geldende marktwaarde. Deze marktwaarde lag hoger dan de nominale waarde waartegen deze stukken gewaardeerd stonden bij de gemeente Haarlem waardoor er een boekwinst van € 496.000 ontstaat welke kan vrijvallen ten gunste van de algemene middelen. Dividendmutaties In 2021 heeft Werkpas Holding B.V. (WPH) het jaar afgesloten met een positief resultaat van € 1.063.000. Ter compensatie van de eerder door Haarlem in 2020 aan WPH verleende financiële bijdrage, hebben de aandeelhouders besloten om dit resultaat gedeeltelijk te bestemmen voor een dividenduitkering aan Haarlem van € 300.000. Daarnaast heeft BNG Bank een deel uit het dividend 2019 en het gehele dividend 2020 van € 160.000 uitgekeerd. Dit deel was niet geraamd vanwege de dividendrestricties van de Europese Centrale Bank (ECB). Deze restricties zijn inmiddels vervallen, waardoor het dividenduitkeringspercentage is verhoogd.
Het te ontvangen dividend Spaarnelanden was per abuis € 30.000 te hoog geraamd. In totaal kan de raming derhalve met € 430.000 (€ 300.000 + € 160.000 – € 30.000) worden verhoogd. Eenmalige uitkering gemeentepersoneel De VNG en de vakbonden zijn een eenmalige uitkering voor gemeentelijke medewerkers overeengekomen vooruitlopend op de CAO 2023. Uitkering vindt nog in 2022 plaats. Hoewel dit voorstel nog door een ledenraadpleging moet worden bekrachtigd, is voorstel om de raming van de salariskosten hiervoor te verhogen (meerkosten € 1.035.000). Vrijval stelpost onvoorzien wegens niet aanwenden in 2022 De post onvoorzien is in 2022 niet aangewend. Het saldo kan vrijvallen. Dit betekent een voordeel van € 426.000. Vrijval voordeel kapitaallasten De actualisaties van het Investeringsplan vorig jaar (2021) zorgden voor lagere kapitaallasten dan begroot voor 2022. Deze voordelen waren met het oog op de financiële onzekerheden zoals Decemberrapportage 2022