20221321785 2 Bijlage 1 Bestuursrapportage 2022
Tekst van het document
Bestuursrapportage 2022
Bestuursrapportage 2022
1
Bestuursrapportage 2022
2
Inhoudsopgave Inhoudsopgave .................................................................................................................................... 3 1 Samenvatting en leeswijzer .............................................................................................................. 5 1.1 Analyse uitkomst begroting........................................................................................................... 6 1.2 Samenvatting beleidsrealisatie en hoofdstukken ......................................................................... 8 1.3 Leeswijzer ...................................................................................................................................... 9 1.4 Financiële ontwikkeling sociaal domein 2022 ............................................................................... 9 2 Oekraïne ......................................................................................................................................... 17 3 Versterkers Duurzaam doen........................................................................................................... 19 4 Gevolgen coronacrisis ....................................................................................................................
26 5 Beleidsrealisatie en Financiële wijzigingen .................................................................................... 32 Programma 1 Maatschappelijke participatie .................................................................................... 33 Beleidsrealisatie ............................................................................................................................ 36 Programma 2 Ondersteuning en Zorg ............................................................................................... 39 Beleidsrealisatie ............................................................................................................................ 42 Programma 3 Werk, inkomen en schulden ....................................................................................... 45 Beleidsrealisatie ............................................................................................................................ 47 Programma 4 Duurzame Stedelijke Vernieuwing ............................................................................. 50 Beleidsrealisatie ............................................................................................................................ 55 Programma 5 Beheer en Onderhoud ................................................................................................
58 Beleidsrealisatie ............................................................................................................................ 62 Programma 6 Burger, Bestuur en Veiligheid ..................................................................................... 65 Beleidsrealisatie ............................................................................................................................ 68 Programma 7 Algemene Dekkingsmiddelen & Overhead ................................................................. 70 Beleidsrealisatie ............................................................................................................................ 74 5.8 Budgetoverheveling .................................................................................................................... 75 5.9 Overzicht belangrijkste reserves 2022 ........................................................................................ 78 5.10 Begrotingswijziging Bestuursrapportage 2022 ......................................................................... 79 6 Realisatie investeringen ................................................................................................................. 82 7 Voortgang grote projecten .............................................................................................................
86 8 Bedrijfsvoering................................................................................................................................ 94 9 Risicoparagraaf ............................................................................................................................... 96 10 Besluitpunten ............................................................................................................................... 97 Bijlage 1: Overzicht voortgang proces bestuurlijke actiepunten .................................................. 98 Bijlage 2: Lijst van aan- en verkopen gemeente............................................................................ 99
Bestuursrapportage 2022
3
Bestuursrapportage 2022
4
1 Samenvatting en leeswijzer In de bestuursrapportage wordt verantwoording afgelegd over de voortgang van de beleidsrealisatie en financiën in het lopende begrotingsjaar. De rapportage geeft een vooruitblik van de te verwachten realisatie over het gehele jaar.
Bestuursrapportage 2022
5
1.1 Analyse uitkomst begroting In onderstaande tabel melden wij de financiële wijzigingen ten opzichte van de door de raad vastgestelde Begroting 2022. Het onder a. opgenomen begrotingssaldo na Voortgangsrapportage 2022 is € 4,5 miljoen lager dan als gepresenteerd op blz. 27 van de Voortgangsrapportage (als onderdeel van de Kadernota 2023). De daarin opgenomen gevolgen van het regeerakkoord van € 4,5 miljoen worden in voorliggende Bestuursrapportage 2022 verwerkt als onderdeel van de meicirculaire middelen en maken onderdeel uit van het hieronder gepresenteerde saldo d. Bestuursrapportage 2022. Omschrijving
2022
a Begrotingssaldo na Voortgangsrapportage 2022
-3.111 v
b
Amendement Kadenota 2023: Handhaving leegstandsverordening
83 n
c
Raadsbesluit Beschikbaar stellen budget voor opvang Oekraïners
12.415 n
d Bestuursrapportage 2022: Vergoeding opvang Oekraïners (tegenhanger raadsbesluit bij c)
-12.415 v
Overige wijzigingen in de Bestuursrapportage 2022
-11.625 v
Totaal Bestuursrapportage 2022
-24.040 v
e Begrotingssaldo na vaststellen Bestuursrapportage 2022:
-14.653 v
NB: de som van bedragen kan afwijken wegens afrondingsverschillen
De voorliggende Bestuursrapportage 2022 laat zoals hierboven weergegeven een positief saldo zien van ruim € 24 miljoen ten opzichte van de Voortgangsrapportage 2022. Dit is het resultaat ná in voorliggende Bestuursrapportage 2022 voorgestelde dotaties en onttrekkingen aan reserves van bijna € 9 miljoen en incidentele overhevelingen van € 4,75 miljoen (het resultaat Bestuursrapportage 2022 vóór reserve mutaties en budgetoverhevelingen ligt € 13,75 miljoen hoger op € 37,75 miljoen). Het begrotingssaldo na vaststellen van voorliggende Bestuursrapportage 2022 komt hiermee uit op € 14,7 miljoen positief. Pr. Omschrijving budgettaire wijzigingen
2022
Verslechteringen 3 Bijstelling BUIG 2022 4 Inzet team Wonen t.b.v. uitvoeringsagenda Woonvisie
2.225 n 320 n
5 Lagere parkeeropbrengsten a.g.v. coronamaatregelen 6 Hogere Wabo Lasten
300 n 400 n
div Overige verslechteringen Subtotaal verslechteringen
757 n 4.002 n
Verbeteringen 2 Vergoeding opvang Oekraïners 2 Bijstellen budgetten voorzieningen volwassenen 2 Bijstelling regionale budgetten Opvang, Wonen en Herstel
-12.415 v -2.800 v -632 v
6 Terugontvangen subsidie 2021 Veiligheidsregio Kennemerland (VRK) 7 Bestedingsvoorstellen Versterking dienstverlening gemeenten div Meicirculaire 2022
-10.119 v
div Overige verbeteringen Subtotaal verbeteringen
-28.042 v
Resultaat Bestuursrapportage 2022 Bestuursrapportage 2022
-526 v -250 v
-1.300 v
-24.040 v 6
Het positieve saldo van ruim € 24 miljoen ten opzichte van de Voortgangsrapportage 2022 is zoals in bovenstaande tabel weergegeven het resultaat van een aantal verbeteringen en verslechteringen. Waarbij het in deze bestuursrapportage verwerken van de verwachte dekking vanuit het Rijk voor de reeds eerder opgevoerde kosten na aanleiding van het Raadsbesluit beschikbaar stellen budget voor opvang Oekraïners de grootste verbetering is (€ 12,4 miljoen), gevolgd door het effect op de algemene middelen uit de Meicirculaire 2022 (€ 10,1 miljoen). De grootste verslechtering betreft het naar beneden bijstellen van de rijksbijdrage BUIG in 2022. Hieronder staan alle over de programma’s lopende voorgestelde reservemutaties. In paragraaf 5.8 staan alle voorgestelde budgetoverhevelingsvoorstellen welke over de reserve budgetoverheveling lopen. Pr.nr Naam Reserve
Omschrijving
2022
Bijstelling regionale budgetten Opvang, Wonen en Herstel
5.108
Meicirculaire 2022
3.143
Dotatie reserves: 2
Res. Opvang, wonen en herstel
3
Reserve KOT
Begroting kinderopvangtoeslag 2022
10
4
Res. Kapitaallasten econ.nut
Slachthuisbuurt Zuidstrook blok 6 t/m 8: Bijdrage openbare ruimte
500
Reserve Kapitaallst maats.nut
Aart v/d Leeuwstraat: Aanpassing Onttrekking Reserve Leefomgeving
195
5
Reserve Steunmaatregelen corona Coronacompensatie cultuur aanbod
761
Res. Kapitaallasten econ.nut
Slachthuisbuurt Zuidstrook blok 6 t/m 8: Verkoop- en aankoop grond
689
Reserve Vastgoed
Slachthuisbuurt Zuidstrook blok 6 t/m 8: Verkoop- en aankoop grond
434
Totaal dotaties
10.840
Onttrekking reserves: 2
Res. Opvang, wonen en herstel
Mutatie 2022 Domus Plus Nieuweweg 2
3
Res. RM arbeidsmarktbeleid
Onttrekking crisisdienstverlening
-172
Onttrekking perspectief op werk
-474
Reserve Bodemprogramma
Onttrekking reserve bodemsanering obv bodemprogramma 2022
-423
Reserve Grondexploitatie
Kosten gebiedsontwikkeling Ontwikkelzone Oostpoort
-527
Reserve Leefomgeving
Aart v/d Leeuwstraat: Aanpassing Onttrekking Reserve Leefomgeving
-195
Slachthuisbuurt Zuidstrook blok 6 t/m 8: Bijdrage openbare ruimte
-500
Reserve Ongedeelde stad
Ontwikkelzone Zuidwest
500
Reserve Vastgoed
Uitvoering motie 'Herplant bomen Essenstraat'
-30
Onttrekking Reserve Vastgoed
-106
4
5
80
Totaal onttrekkingen
-1.847
Eindtotaal
8.993
Bestuursrapportage 2022
7
1.2 Samenvatting beleidsrealisatie en hoofdstukken In hoofdstuk 5 wordt per programma aangegeven wat de geprognosticeerde beleidsrealisatie voor het huidige begrotingsjaar is. Daarnaast geeft een aantal hoofdstukken inzicht in de voortgang op specifieke onderwerpen. Voortgang doelen en prestaties De beleidsmatige rapportage als onderdeel van hoofdstuk 5 sluit aan bij de doelen en prestaties die in de Programmabegroting 2022-2026 zijn vastgesteld. De stand van zaken voor wat betreft de uitvoering en realisatie van beleid wordt bij elk van de 7 programma’s door middel van een "verkeerslicht" (groen, geel, rood) weergegeven. Voor groene verkeerslichten geldt dat de realisatie conform doelstelling verloopt. Gele verkeerslichten geven aan dat de realisatie twijfelachtig is en voor rode verkeerslichten geldt vermoedelijk geen realisatie. Uit deze bestuursrapportage blijkt dat 82 % van de vastgestelde prestaties gehaald gaan worden (groen of licht groen). Bij de betreffende programma’s wordt per doel en prestatie de voortgang benoemd. Hieronder een beknopte samenvatting per cluster. Cluster Sociaal Uit deze bestuursrapportage blijkt dat 86 % van de vastgestelde prestaties binnen het sociaal domein gehaald gaan worden (groen of licht groen).
Cluster Fysiek Uit deze bestuursrapportage blijkt dat 70 % van de vastgestelde prestaties binnen het fysieke domein gehaald gaan worden (groen of licht groen). Cluster Burger en Bestuur Uit deze bestuursrapportage blijkt dat 88 % van de vastgestelde prestaties binnen het cluster burger en bestuur gehaald gaan worden (groen of licht groen). Voortgang investeringen Bij de Kadernota 2023 zijn de ramingen in het Investeringsplan geactualiseerd. De jaarschijf 2022 is daarbij naar beneden bijgesteld van € 85 miljoen naar € 60 miljoen. In de aanloop naar de Programmabegroting 2023-2027 is het Investeringsplan opnieuw geactualiseerd. Daarbij is een vernieuwde prognose voor de investeringen in 2022 opgesteld, wat heeft geleid tot een geactualiseerde jaarschijf voor dit jaar. De geactualiseerde jaarschijf voor 2022 is € 53 miljoen. We verwachten hiermee 90% van de bij de Kadernota 2023 geactualiseerde geraamde investeringen te realiseren. Bedrijfsvoering: externe Inhuur Een krappe arbeidsmarkt in combinatie met een hoog ambitieniveau van de coalitie leidt tot spanningen en een ten opzichte van de begroting verhoogde externe inhuur. In paragraaf 8. bedrijfsvoering wordt dit nader toegelicht.
Bestuursrapportage 2022
8
1.3 Leeswijzer In hoofdstuk 2 wordt gerapporteerd over de financiële stand van zaken met betrekking tot de opvang van vluchtelingen uit de Oekraïne. In hoofdstuk 3 wordt gerapporteerd over de uitvoering van de Versterkers Duurzaam doen. In hoofdstuk 4 word inzicht gegeven in de laatste stand van zaken aangaande de financiële impact van de coronacrisis. In hoofdstuk 5 wordt per programma gerapporteerd over de beleidsrealisatie voor het huidige begrotingsjaar alsook de financiële mutaties. Deze financiële mutaties betreffen voorgetelde begrotingswijzigingen met en zonder saldo-effect, reservemutaties en budgetoverhevelingen. Daarnaast geeft een aantal hoofdstukken inzicht in de voortgang op specifieke onderwerpen (de hoofdstukken 6 tot en met 9). In hoofdstuk 10 wordt aangegeven welke besluiten voortvloeien uit voorliggende Bestuursrapportage 2022. Als bijlages zijn opgenomen een overzicht van de voortgang van bestuurlijke actiepunten en een lijst van aan- en verkopen van gemeentelijk bezit. Alle in de financiële tabellen vermelde bedragen zijn maal € 1.000, tenzij anders vermeld.
1.4 Financiële ontwikkeling sociaal domein 2022 Voor deze Bestuursrapportage 2022 is een verwachting van de uitgaven tot einde jaar voor de Wmo en Jeugd opgesteld. De volumegroei ligt op een aantal producten lager dan verwacht, waardoor er sprake is van een voordeel van € 2,8 miljoen (ten opzichte van een bijgestelde begroting van bijna € 9 miljoen). Ten opzichte van de bijgestelde begroting (verwerking mutaties Kadernota 2023/Voortgangsrapportage 2022) worden de lasten Wmo naar een realistisch niveau bijgesteld. De uitgaven Jeugd volgen de ramingen, waardoor geen voor- of nadelen ten opzichte van de bijgestelde begroting verwacht worden. Enerzijds is er sprake van achterblijvende vraag, veelal veroorzaakt door Corona-effecten (uitgestelde zorg, no-shows) en anderzijds is er krapte op de arbeidsmarkt gecombineerd met een hoog ziekteverzuim, waardoor er voor de bestaande vraag ook niet altijd per direct zorg geleverd kan worden. Die lastig te beïnvloeden combinatie van factoren, maakt het ook lastig om de afwijkingen die zich nu voordoen goed te duiden en goede maatregelen te nemen. Is er sprake van een afnemende groei (Wmo) of stabilisatie (Jeugd) of komt er nog een inhaalslag? Deze onzekerheid is in ieder geval reden om de meevallers als incidenteel aan te merken en nu dus alleen bijstellingen voor 2022 door te voeren.
Volgend jaar wordt in de Kadernota 2024 naar de -eventueel- structurele effecten voor 2023 en verder gekeken. De voorlopige rijksbijdrage BUIG (uitkeringen) is eind april flink naar beneden bijgesteld, wat een nadeel van € 2,65 miljoen ten opzichte van de geraamde baten oplevert. De uitgaven voor de BUIG liggen hiernaast iets lager dan begroot (€ 425.000 voordeel). Per saldo wordt daardoor een nadeel op de BUIG van € 2,2 miljoen verwacht. Mogelijk leidt de definitieve bijdrage BUIG (eind september) nog weer tot een bijstelling van de baten. Door de complexe economische situatie en krapte op de arbeidsmarkt is nu geen inschatting van het effect van de bijstelling te geven. Genoemde technisch financiële wijzigingen beïnvloeden niet het activiteitenniveau.
Bestuursrapportage 2022
9
Haarlem ontvangt voor de 1e tranche energietoeslag een bedrag van € 9,5 miljoen. Dit bedrag is naar verwachting voldoende om alle Haarlemse huishoudens die voor de toeslag in aanmerking komen, te compenseren. In de Septembercirculaire 2022 zal het bedrag voor de 2e tranche beschikbaar komen. In de decemberrapportage of jaarrekening zal inzicht in de werkelijke uitgaven gegeven worden. Hieronder worden voor de verschillende onderdelen de afwijkingen ten opzichte van de begroting nader toegelicht. Daarbij wordt ook op een aantal inhoudelijke ontwikkelingen ingegaan. 1. Wmo maatwerkvoorzieningen Financieel beeld 2022 Ten opzichte van de Begroting 2022 is het financiële beeld als volgt: Wmo
2022
Kaderbrief 2021 Volume-effecten vanuit 2019 Coronascenario Taakstellingen en maatregelen
2.900 n 3.020 n -3.700 v
Begroting 2021 Bijstelling groeiverwachting Taakstellingen en maatregelen
4.320 n -2.160 v
Kadernota 2022* Volume-effecten vanuit 2020 Bijstelling groeiverwachting Niet halen taakstelling en maatregelen**
-120 v 970 n 3.919 n
Begroting 2022* Verwerking van Kadernota 2022 mutaties
-
Kadernota 2023 Volume-effecten vanuit 2021 Bijstelling groeiverwachting Niet halen taakstelling en maatregelen
-1.197 v 800 n 165 n
Totaal bijstellingen
8.917 n
Bestuursrapportage 2022 Verwachte onderbesteding
-2.800 v
v
*Mutatie uit Kadernota 2022 is verwerkt bij de Bestuursrapportage 2021 en Begroting 2022 voor alleen het jaar 2022. **Inclusief bijraming van ca. € 400 duizend aan bezuinigingen die zijn opgevoerd bij de Begroting 2020. Dit betreft voornamelijk een vertraging in de invoering van het HO normenkader.
Bestuursrapportage 2022
10
Op basis van de beschikbare data (declaraties aanbieders) is een prognose opgesteld voor 2022 voor de Wmo maatwerkvoorzieningen. Daaruit blijkt dat de kosten lager uitvallen dan verwacht ten opzichte van de mutaties in de Kadernota 2023. Dit wordt voornamelijk veroorzaakt door: • het (vooralsnog) uitblijven van een post-corona inhaalslag (voornamelijk voor de Woonvoorzieningen en Dagopvang); • lagere kosten voor de Woonvoorzieningen (mogelijk als gevolg van de lagere tarieven sinds de aanbesteding in 2021); • een lagere groei in het aantal cliënten bij voornamelijk huishoudelijke ondersteuning, dagopvang en ambulante begeleiding, mogelijk ook als gevolg van personeelstekorten bij zorgaanbieders. Voor de laatstgenoemde voorzieningen geldt overigens dat er nog steeds sprake is van groei. Op basis hiervan worden de Wmo-budgetten met € 2,8 miljoen naar beneden bijgesteld. Hierbij worden twee belangrijke kanttekeningen gemaakt: •
•
De coronamaatregelen lijken nog steeds een belangrijke verklaring voor de lagere uitgaven. Onduidelijk is of er toch nog sprake gaat zijn van het inlopen van uitgestelde zorgvraag, met name bij het collectief vervoer en de huishoudelijke ondersteuning en daarmee toenemende uitgaven. Vanwege deze onzekerheid wordt de meevaller als incidenteel beschouwd. Volgend jaar zal een eventueel structureel effect beoordeel worden. Er is nog steeds sprake van groei van maatwerkvoorzieningen. De groei in de eerste maanden van 2022 is voor de meeste maatwerkvoorzieningen nog steeds hoger dan opgenomen in de Begroting 2022.
2. Wmo Beschermd Wonen De budgetten voor Opvang, Wonen en Herstel worden aanzienlijk bijgesteld. Dit betreft voornamelijk € 5 miljoen lagere netto uitgaven (het saldo van de verwachte zorg geleverd in natura of via een PGB en na aftrek van de eigen bijdrage) voor Beschermd Wonen in 2022 dan begroot. De onderbesteding komt voor een belangrijk deel door het gebrek aan voldoende Beschermd Wonen plekken. In 2021 is de rijksbijdrage voor Beschermd Wonen naar beneden bijgesteld, omdat een deel van de Beschermd Wonen cliënten is uitgestroomd naar de Wlz. Als gevolg hiervan zijn de kosten afgenomen, maar ontvangt de gemeente ook een lagere eigen bijdrage; de cliënten vallen niet meer onder de gemeentelijke verantwoordelijkheid. Nu er meer zicht is op het financiële effect wordt de begroting hiervoor structureel aangepast. In de prognose voor 2022 wordt rekening gehouden met € 600.000 aan innovatie uitgaven vanuit het in 2021 opgerichte Innovatiefonds. Daarnaast worden de budgetten aangepast voor de ambtelijke kosten (incl. overhead Haarlem) in 2022. Tegelijkertijd wordt voorgesteld om € 250.000 te onttrekken uit de reserve Opvang Wonen en Herstel voor de Maatschappelijk Opvang. Aan 1 aanbieder moeten nog Corona meerkosten over 2021 vergoed worden (€ 110.000) en ook de Haarlemse bijdrage (€ 140.000) voor de opvang op Schiphol, moet nog in de begroting verwerkt worden.
Op het budget Regio Aanpak Huiselijk Geweld is de verwachting dat er ca. € 200.000 over blijft aan het eind van het jaar, voornamelijk door uitstel in het project Geweld Hoort Nergens Thuis. Daarom wordt de begroting hiervoor naar beneden bijgesteld Op basis van de bestaande afspraken worden de voor- en nadelen op deze regionale taken verrekend met de (regionale) reserve Opvang, Wonen en Herstel.
Bestuursrapportage 2022
11
3. Jeugd Op 14 juli 2022 is de uitvraag voor inschrijving voor perceel 1 (complexe jeugdhulp) en perceel 2 (enkelvoudige jeugdhulp) gepubliceerd. Per 1 januari 2023 is de nieuwe regionale inkoop jeugdhulp operationeel. De tarieven voor de GI’s zijn vorig jaar verhoogd. Over de vervolgstappen (afspraken over beschikbaarheid en kwaliteit) is nog geen overeenstemming. Mogelijk dat als gevolg hiervan de tarieven nog een keer naar boven bijgesteld moeten worden. Dat zal dan volgend jaar in de kadernota zichtbaar gemaakt worden. Financieel beeld 2022 Ten opzichte van de Begroting 2022 is het financiële beeld als volgt: Jeugd
2022
Kaderbrief 2021 Volume-effecten vanuit 2019 Coronascenario Taakstellingen en maatregelen
1.650 n 3.100 n -3.150 v
Begroting 2021 Bijstelling groeiverwachting Taakstellingen en maatregelen
1.840 n -920 v
Kadernota 2022* Volume-effecten vanuit 2020 Bijstelling groeiverwachting Niet halen taakstelling en maatregelen
-640 v 1.460 n 1.851 n
Begroting 2022* Verwerking van Kadernota 2022 mutaties
-
Kadernota 2023* Volume-effecten vanuit 2021 Bijstelling groeiverwachting Niet halen taakstelling en maatregelen
2.080 n v v
Totaal bijstellingen
7.271 n
v
Bestuursrapportage 2022 -
v
*Mutatie uit Kadernota 2022 is verwerkt bij de Bestuursrapportage 2021 en structureel bij de Begroting 2022.
In 2022 is zowel begin juni als begin augustus een prognose voor de maatwerkvoorzieningen jeugdhulp opgesteld. Uit beide berekeningen ontstaat het beeld dat de lasten binnen de bijgestelde begroting blijven. Er is sprake van een (lichte) daling van het aantal cliënten, zowel in de indicaties als ook in de declaraties. Het is niet duidelijk in hoeverre deze daling wordt veroorzaakt en/of beïnvloed door corona-effecten en de krapte op de arbeidsmarkt. Er is nog een aantal risico’s en onzekerheden, dat invloed heeft op het financiële beeld: • Als het urgente zorg betreft dan hebben het CJG en de GI’s de mogelijkheid om uitzonderingen op de budgetplafonds te maken. De verwachting is dat dit in de tweede helft van 2022 vaker zal voorkomen dan in de eerste helft. Bestuursrapportage 2022
12
• •
De ervaring van vorig jaren leert dat in het 2e half jaar toch na-facturatie door zorgaanbieders komt. Daar is in de prognose rekening mee gehouden, maar het is niet zeker of dat afdoende is. Binnen de begroting is rekening gehouden met € 2 miljoen extra uitgaven voor het woonplaatsbeginsel (WPB). Het daadwerkelijke aantal cliënten valt lager uit dan de simulaties van het CBS hebben voorspeld, maar het is niet exact uit de data te halen om welk bedrag het precies gaat. Daarnaast zijn nog niet alle WPB-trajecten afgehandeld. In de EJV wordt daarom nog steeds rekening gehouden met € 2 miljoen voor het WPB.
4. BUIG Het Rijk communiceert 3 keer over de ontwikkeling van het macro-budget Bundeling Uitkeringen Inkomensvoorziening Gemeenten (BUIG) en het effect daarvan op de budgetten per gemeente. In september van het jaar t-1 wordt de voorlopige beschikking gepubliceerd, daarin is de voorlopige uitkering voor het komende jaar opgenomen. Eind april van het lopende jaar (t) wordt de nadere voorlopige beschikking gepubliceerd. Op basis van de werkelijke uitgaven van de gemeenten in het vorige jaar en de verwachte economische ontwikkeling wordt het macro-budget bijgesteld. Eind september van het jaar t wordt dan de definitieve beschikking gepubliceerd (en de voorlopige beschikking voor het volgende jaar). Pas dan is het definitieve budget voor de BUIG voor het lopende jaar bekend. De ervaring leert dat de drie bijstellingsmomenten een behoorlijk wisselende financiële uitkomst toont. Dit komt door de landelijke ontwikkeling van het aantal cliënten waarmee het BUIG budget samenhangt. Daarnaast worden de bijstellingen altijd net na de gemeentelijke p&c-documenten gepubliceerd. De financiële verwerking loopt daardoor altijd achter bij de werkelijkheid. Om goed zicht op de BUIG te houden, wordt de volgende werkwijze gehanteerd: 1. In de Kadernota wordt de BUIG-begroting aangepast voor het lopende jaar (t) en het volgende jaar (t+1).
Voor de jaren daarna (t+2 en verder) wordt de begroting constant en neutraal geraamd (basten = lasten). Dit omdat het meerjarig realistisch begroten van de BUIG gezien de vele onzekerheden aan zowel de lasten- als batenkant onmogelijk blijft. 2. In de Bestuursrapportage wordt in principe alleen schriftelijk gerapporteerd over de ontwikkeling van de BUIG (effect van de nadere voorlopige beschikking) en de verwachte uitgaven tot einde jaar. Zo ontstaat een beeld of er significant afgeweken gaat worden t.o.v. de begrote situatie. 3. In de Jaarrekening vindt de daadwerkelijke afrekening van het saldo op de BUIG plaats (werkelijke baten op basis van de definitieve beschikking vs. de werkelijk lasten). Voor- en nadelen komen ten gunste of ten laste van de algemene middelen. Eind april 2022 is in de nadere voorlopige beschikking het macro-budget BUIG met bijna € 400 miljoen naar beneden bijgesteld. Een daling grotendeels gebaseerd op de lagere uitgaven dan begroot in 2021 en de positieve verwachting over de ontwikkeling van de conjunctuur. Het financiële effect voor Haarlem van de bijstelling is fors. Ten opzichte van de voorlopige beschikking neemt de BUIG met € 2.650.000 af. De prognose van de uitgaven tot einde jaar leidt tot een voordeel van € 425.000. In die prognose is rekening gehouden met de extra instroom van statushouders in de laatste maanden van 2022.
Per saldo leidt de mutatie in de BUIG tot een nadelig effect van circa € 2,2 miljoen op de totale begroting. Vanwege de omvang van dit bedrag wordt deze mutatie nu ook financieel verwerkt. Eind september verschijnt de definitieve beschikking. Gelet op de huidige en toekomstige economische situatie en de arbeidsmarkt is het onduidelijk wat de ontwikkeling van de BUIG gaat zijn. Het effect 2022 zal verwerkt worden in de Decemberrapportage 2022 of Jaarrekening 2022. De bijstelling ten opzichte van de bestaande Begroting 2023 zal conform de afspraken volgend jaar in de Kadernota 2024 verwerkt worden.
Bestuursrapportage 2022
13
Flexibele schil Werk & Inkomen Jaarlijks wordt op 2 momenten in het jaar de omvang van de flexibele schil voor de afdeling Werk en Inkomen vastgesteld. Hierbij dient een kadering van 5% afwijking in cliënten hoeveelheid ten opzichte van het startjaar 2012. Indien de 5% af- of toename wordt overschreden wijzigt de omvang van de inzet van de flexibele schil en de daaraan verbonden begrote inhuurkosten. In de Voortgangsrapportage 2021 is de flexibele schil Werk en Inkomen herijkt. Uit deze herijking volgde een nieuwe 0 stand 1-1-2021 waartegen de benodigde hoogte van de flexibele schil voortaan gemeten wordt van een klantenbestand van 4.018 (totaalbestand Haarlem en Zandvoort) waar een formatie van 88,03 fte tegenover staat. Deze fte vertegenwoordigen de aangewezen fte die gevoelig zijn voor mutaties in het uitkeringsbestand. In deze werkwijze wordt gekeken naar het aantal klanten met een IOAW/IOAZ + Participatiewet uitkering. Op 1 februari en 1 augustus van elk kalenderjaar wordt de omvang van het totale klantenbestand bepaald. Constatering meetmoment Ten tijde van het opstellen van deze werkwijze bestond er nog geen aangepaste BBZ. De aangepaste BBZ is de opvolger van de TOZO. Er is een viertal redenen om BBZ-klanten voortaan mee te tellen in het totale klantenbestand dat meegerekend wordt bij de bepaling omvang flexibele schil: 1.
Sinds invoering van de Tozo regeling is voor steeds meer zelfstandigen duidelijk geworden dat de overheid iets voor hen kan betekenen. Op basis van de substantiële aantallen aangepaste BBZ, is de verwachting dat ook de reguliere BBZ beter gevonden zal worden door zelfstandigen. 2. Anders dan bij de uitvoering Tozo-regeling, wordt er vanuit het Rijk geen extra budget beschikbaar gesteld voor de uitvoering van de BBZ-regeling. 3. Zowel voor het klantenbestand IOAW/IOAZ/Participatiewet, als de klanten BBZ geldt dat er samenhang is met de economische ontwikkeling. 4. De instroom van BBZ-cliënten leidt tot vergelijkbare werkzaamheden als bij de overige aanvraagprocessen die onder de berekening van de flexibele schil passen. Vanuit dat perspectief ligt het voor de hand de bijpassende werkzaamheden toe te voegen aan deze berekening. Omvang bestand Bij het meetmoment van 1 februari 2022 is gebleken dat de instroom in de aangepaste vorm van de BBZ substantieel is (ruim 80 klanten). Zonder BBZ-cliënten was er sprake van een bestandsomvang van op 3.792 (-5,62%). Met BBZ-cliënten bedroeg het klantenbestand 3.876 (-3,53%). Bij het huidige meetmoment van 1 augustus 2022 komt het klantenbestand (inclusief BBZ) uit op 3.751 (-6,6%). De daling van het bestand zet zich dus voort. Gelet op de omvang van de daling zou er sprake moeten zijn van het inperken van de flexibele schil.
Echter, op korte termijn wordt een versnelde instroom van statushouders in de bijstand verwacht. Op basis van de huidige taakstelling gaat het circa 85 statushouders (peildatum 1 november 2022). De datum van instroom is afhankelijk van het gereedkomen van huisvesting. Met inbegrip van die instroom wordt de omvang van het bestand 3.836 (- 4,5%). De wijziging van boven of onder de 5% heeft effect in het nieuwe jaar. De instroom van statushouders is dan al een feit. Dat zou inhouden dat bij het volgende ijkmoment (1 februari 2023) deze instroom meetelt in de berekening van de flexnorm van 5%. Het nu meetellen van deze bestandsontwikkeling voorkomt onnodige schommelingen in de inhuurbudgetten en uitstoom van opgeleid personeel, dat dan op korte termijn weer ingehuurd moet worden voor dezelfde werkzaamheden. Gelet op de krapte op de arbeidsmarkt is dat een ongewenste oplossing.
Bestuursrapportage 2022
14
Besluitpunten Raad (zie ook hoofdstuk 10 besluitpunten) a. De instroom onder de BBZ leidt tot een uitbreiding van de case-load. Om die reden wordt voorgesteld deze aantallen toe te voegen aan de vastgestelde rekensystematiek. Dit is noodzakelijk om de - binnen de bestuurlijk vastgestelde kaders ik doe mee - gewenste dienstverlening te kunnen leveren en is één systematiek geldend gemaakt voor overeenkomende doelgroepen. b. Gelet op de verwachte toename van het bestand nu geen consequenties verbinden aan de omvang van de flexibele schil, ondanks dat het bestand op peildatum 1 augustus 2022 met meer dan 5% gedaald is. 5. Kinderopvang Toeslag (KOT) In de KOT-regeling ontvangt de gemeente middelen voor de uitvoering van begeleiding van KOT gedupeerden en het regelen van vrijstellingen van schulden. Daarnaast worden alle ingekochte trajectkosten en verleende vrijstellingen voor deze doelgroep vergoed. De looptijd van het project is van 2021 tot en met maximaal 2025. Een deel van de inkomsten in 2021 betreft vergoedingen voor uitgaven die zich in de hele projectperiode voordoen. Omdat onzeker is tot hoeveel uitvoeringskosten deze regeling nog leidt, zijn de niet-bestede middelen 2021 toegevoegd aan een nieuwe bestemmingsreserve KOT ingesteld bij de Kadernota 2023 voor de periode 2022-2025, waarmee in die periode de resultaten KOT verrekend kunnen worden.
Tot op heden zijn de lasten in 2022 lager dan begroot (circa € 30.000 geboekt ten opzichte van € 275.000 begroot voor Haarlem). Dit komt omdat de bijdrage van het Rijk opgenomen is in de begroting en die bijdrage is gebaseerd op de geschatte kosten van 30 cases voor Haarlem. 6. Energietoeslag minima Via het Rijk ontvangt de gemeente Haarlem ca € 9,5 miljoen ten behoeve van de bekostiging van de energietoeslag aan rechthebbenden. Dit betreft € 800 per rechthebbende. De gemeente Haarlem heeft vanaf april tot en met 17 augustus aan 5.905 cliënten een energietoeslag verstrekt van € 800 per huishouden, daarmee is ruim € 4,7 miljoen besteed. Er volgt nog een 2e (eenmalige) toeslag in 2022 van € 500. Deze toeslag zal vanaf 17 oktober 2022 uitgekeerd worden aan de doelgroep tot en met 120% van het minimuminkomen. In de Septembercirculaire 2022 zal het totale beschikbare bedrag (voor de beide energietoeslagen) voor Haarlem gepubliceerd worden. De eenmalige toeslag van € 500 kan tot en met 30 juni 2023 aangevraagd en uitgekeerd worden. Rechthebbenden kunnen dus tot 1 juli 2023 de energietoeslag over 2022 aanvragen. In de Decemberrapportage 2022 en de Jaarrekening 2022 zal de financiële stand van zaken opgemaakt worden. In die financiële stand van zaken worden ook de uitvoeringskosten meegenomen. 7.
Uitdagingen Spaarne Werkt Het Participatiebedrijf Spaarne Werkt heeft in haar Begroting 2023 in het financieel meerjarenbeeld een ontwikkelopgave beschut werk opgenomen ter hoogte van een groot deel van haar exploitatietekort. Er bestaat een risico dat de ontwikkelopgave niet (volledig) wordt gehaald. In de Begroting 2023 (en verder) van het Participatiebedrijf Spaarne Werkt staat er na de realisatie ontwikkelopgave voor Haarlem een tekort van € 334.388 voor 2022 en € 198.697 voor 2023. Toelichting op het waargenomen risico: De uitvoeringskosten van beschut werk liggen aanzienlijk hoger dan de rijksbudgetten die de gemeente krijgt voor de uitvoeringstaak nieuw beschut werk. Per fte ‘beschut werk’ resteert gemiddeld een tekort van circa € 10.000. Dit tekort, wat voor 2023 per saldo uitkomt op circa € 711.246, dient te worden afgedekt met additionele financiering voor deze doelgroep, zodat de exploitatie van het programma ‘Werk’ ook op dit onderdeel kostendekkend is.
Bestuursrapportage 2022
15
Voor het onderdeel beschut werk is dus een forse aanvullende bijdrage van gemeenten nodig. Het tekort ‘beschut werk’ legt een zware last op het beschikbare Participatiebudget van de deelnemende gemeenten in de GR Spaarne Werkt en noodzaakt tot efficiënte en meer dekkende uitvoering van deze nieuwe beschut regeling. In het raadsbesluit over de vorming van een Participatiebedrijf is afgesproken dat Spaarne Werkt een ontwikkelopgave heeft om de tekorten op het beschut werk gedurende drie jaar terug te dringen naar nul in jaar 2024. De ontwikkelopgave houdt in dat er op meerdere fronten aan verbeteringen wordt gewerkt zoals, het optimaliseren van de inzetbaarheid en verdiencapaciteit en een efficiëntere uitvoering en begeleiding van deze doelgroep. Ook zal de overhead onder de loep moeten worden genomen. Immers bij een krimpende organisatie past ook een afname van de overheadkosten. Bij de bespreking van de conceptbegroting 2023 heeft het bestuur besloten dat Spaarne Werkt medio 2022 een plan moet presenteren waarin voorstellen worden gedaan om het verdienvermogen te verhogen en de kosten te verlagen. De komende periode zullen in een plan van aanpak de mogelijkheden nader worden uitgewerkt. De kans is echter ook reëel dat de werkelijke resultaten om het tekort terug te dringen tegen zullen vallen, hetgeen een risico inhoudt.
De hoogte van het risico wordt duidelijker nadat de ontwikkelopgave (verwacht gereed eind 2022) tot een resultaat heeft geleid. Het feit dat de uitvoering van ‘beschut werk’, de nieuwe doelgroep van de Participatiewet, structureel niet kostendekkend is, is overigens een landelijk bekend probleem. Door het Ministerie SZW wordt onderzocht op welke wijze de financiering structureel beter vorm kan worden gegeven.
Bestuursrapportage 2022
16
2 Oekraïne Situatie en bereikte resultaten Met raadsstuk 2022/620552 is op 2 juni 2022 door de gemeenteraad een budget beschikbaar gesteld voor opvang van Oekraïners. Het gaat om de volgende budgetten: - Voor de realisatie van 590 gemeentelijke opvangplekken voor een periode van tenminste een halfjaar (€ 10.740.000). - Ten behoeve van de financiële verstrekkingen aan vluchtelingen in de particuliere opvang (bij gastgezinnen) (€ 1.200.000). - Voor het jaar 2022 voor overige kosten (zoals onderwijshuisvesting, subsidie kinderopvang en maatschappelijke ondersteuning) (€ 160.000). De totale kosten van € 12 miljoen zoals genoemd onder de besluitpunten 1 t/m 4 in de nota worden bij het Rijk gedeclareerd op basis van de SiSa systematiek door middel van een Specifieke Uitkering die op dit moment door het Rijk uitgewerkt wordt. In deze Bestuursrapportage 2022 wordt in afwachting van de definitieve rijksbijdrage- voor hetzelfde bedrag als de kosten een baat opgenomen (€ 12 miljoen). Na ontvangst van de Rijksbijdrage worden de definitieve baten en lasten verrekend. Via deze Bestuursrapportages wordt over de voortgang, gemaakte kosten, declaratie(mogelijkheden) bij het Rijk en te verwachten noodzakelijke budget voor een volgende periode informatie gegeven. Tot nu toe is het volgende bereikt: - Realiseren opvang in hotels en appartementen in het centrum (circa 140 plekken).
- Realiseren opvang op diverse plekken in Schalkwijk (circa 30 plekken). - Realiseren opvang op cruiseschip (circa 148 plekken). - Realiseren opvang in paviljoen op het Sonnebornterrein (circa 64 plekken). - Realiseren onderwijshuisvesting (2 lokalen inclusief eerste inrichting). - Inschrijven Oekraïners in de basisregistratie personen (circa 850 personen). - Informatieverstrekking voor gastgezinnen en Oekraïners in particuliere opvang. - Verstrekken leefgeld aan Oekraïners in gemeentelijke opvang (circa 340 personen). - Verstrekken leefgeld en woontoeslag aan Oekraïners in de particuliere opvang (circa 510 personen bij gastgezinnen). - De locatie Beijneshal wordt momenteel ingezet voor asielzoekers (100 plekken). In de periode tot het eind van het jaar wordt de verstrekking van het leefgeld en de woontoeslag voortgezet. Daarnaast worden nog de volgende locaties gerealiseerd: - Realiseren opvang in het kantoorpand aan Meesterlottelaan 301 (circa 125 plekken). - Realiseren onderwijshuisvesting (circa 10 lokalen inclusief eerste inrichting). - Optioneel: realiseren opvang aan Laan van Decima (120 plekken). Budget en kosten Van het beschikbaar gestelde budget van € 12,1 miljoen is tot en met juli voor € 7,1 miljoen besteed en/of reeds verplicht. Het resterende budget tot het einde van het jaar (€ 5 miljoen) is gebaseerd op een verblijf van 6 maanden.
Inmiddels is het waarschijnlijker dat de veel vluchtelingen uit Oekraïne langer zullen blijven. Bovendien worden iets meer gemeentelijke opvangplekken gerealiseerd dan eerder verwacht, namelijk 627 in plaats van 590 (waarbij de opvangplekken in de Beijneshal niet worden meegeteld). Als gevolg hiervan kunnen de werkelijke uitgaven eind 2022 hoger liggen dan het nu beschikbaar gestelde budget. Gelet op de huidige afspraken met en toezeggingen van het Rijk over de compensatie van de kosten, is de aanname dat dit ook geldt voor de nog te maken kosten, die veroorzaakt worden door de langere opvangperiode. Een harde afspraak met Rijk is hierover nog niet
Bestuursrapportage 2022
17
gemaakt. De gemeente loopt hierin dus een risico. In onderstaande tabel worden de verwachte kosten tot het einde van het jaar weergegeven. Kosten Realisatie en inrichting wooncontainers Realisatie en inrichting Meesterlottelaan Afronden inrichting Sonnebornterrein Locatiemanagement (inclusief kosten t/m juli) Leefgeld gemeentelijke opvang Leefgeld particuliere opvang 3 maanden verlengen hotels Interne uren Inhuur personeel en tolken Totaal
Bedrag € 700 € 1.900 € 150 € 1.800 € 500 € 1.200 € 650 € 60 € 110 € 7.070
Op basis van de huidige verwachtingen is tot het einde van het jaar een extra budget nodig is van € 2.100.000 om de kosten voor het langere verblijf van de Oekraïense vluchtelingen te dekken en 37 extra te realiseren plekken. De extra kosten worden gedeclareerd bij het Rijk. In de Decemberrapportage en Jaarrekening wordt opnieuw inzicht gegeven in de financiële stand van zaken. Vooruit kijken naar 2023 Globaal wordt geschat dat in het jaar 2023 circa € 10 miljoen nodig is om de opvang van de Oekraïense vluchtelingen voort te laten duren. Een inschatting van deze kosten wordt weergegeven in onderstaande tabel. Kosten Reeds aangegane verplichtingen (huur schip Alessia en wooncontainers) 3 maanden verlengen huur paviljoen 6 maanden huur hotels (120 plekken) Verlengen huur overige locaties Locatiemanagement Onderwijshuisvesting Leefgeld gemeentelijke opvang 6 maanden Leefgeld particuliere opvang 6 maanden Interne uren Inhuur personeel en tolken Totaal
Bedrag € 3.100 € 150 € 1.850 € 300 € 1.000 € 2.000 € 500 € 1.250 € 60 € 110 € 10.320
Het benodigde budget zal worden aangevraagd in de Voortgangsrapportage 2023 (of met een raadsnota aan het begin van het jaar), tenzij het Rijk al eerder (begin 2023) middelen beschikbaar stelt.
Bestuursrapportage 2022
18
3 Versterkers Duurzaam doen In oktober 2021 zijn de versterkers duurzaam doen: incidentele impuls voor 2021 tm 2023 vastgesteld in de Raad. Aanleiding voor de versterkers waren de incidentele voordelen voor de jaren 2020 en 2021 naar aanleiding van de Meicirculaire 2021. In onderstaande tabel worden de werkelijke uitgaven 2022 (€ 3,8 miljoen) en de nog te verwachten uitgaven 2022 (€ 4,2 miljoen) ten opzichte van de raming 2022 (€ 9,6 miljoen) weergegeven. Een deel van de resterende budgetten wordt verklaard door omzettingen van versterkers duurzaam doen naar het IP. Het gaat hierbij om de budgetten voor Vernieuwde sport- en beweegplek ’t Landje (300.000) en Aanleg sport- en speelplek in Schalkwijk / Meerwijk (€ 200.000). Voor een ander deel geldt dat er vertraging heeft opgetreden en dat in voorliggende Bestuursrapportage 2022 wordt voorgesteld hiervoor de budgetten over te hevelen naar 2023 (zie paragraaf 5.8 budgetoverhevelingen). Het gaat hierbij om het budget voor de sociale energietransitie (€ 525.000) en een deel van het budget voor versnelling op het thema verkeer en mobiliteit (€ 200.000). Voor de overige in 2022 verwachte resterende budgetten versterkers duurzaam doen geldt dat er een vertraging op heeft getreden in 2022 en dat er bij de Jaarrekening 2022 voorgesteld zal worden deze over te hevelen naar 2023.
Het gaat hierbij onder andere om het restant budget aanschaf van veel ingehuurde middelen (bv camera's) om effectiviteit van handhaving te vergroten (€ 400.000). Het hieronder getoonde totale verschil van ruim € 1,8 miljoen sluit met een begrote onttrekking aan de reserve groei van € 250.000. Pr. Versterker
2022
Toelichting
Budget
Realisatie
Prognose Verschil B-R-P = Restant
Programma 1: Maatschappelijke participatie 1 Extra budget voor speeltuinen 250 (speeltuinverenigingen)
68
152
1
75
75
0
115
85
0
Domein Sociaal
1
Meer jongerenwerk in Noord en Oost Sport en beweging in de openbare ruimte
1
Vernieuwde sport- en beweegplek ‘t Landje
300
0
0
1
Aanleg sport- en speelplek (Cruijff court) in Schalkwijk / Meerwijk Toegankelijkheid
200
0
0
100
2
98
5
Bestuursrapportage 2022
30 Aanpassingen aan de speeltuinen (o.a. Rozenprieel en Ramplaankwartier) zijn gedaan. De aanpassing van de speeltuin Brouwerssplein wordt dit jaar niet meer gerealiseerd. Daardoor wordt dit jaar een € 30.000 niet besteed. 0 kosten zijn in maart gemaakt door middel van een subsidie verstrekking. 30 Uitgegeven € 27.000 voor het freerunpark, € 43.000 voor het calisthenics park en € 15.000 voor hardlooprouters. De middelen voor het basketbalveld (€ 30.000) komen dit jaar niet tot besteding. 300 Is doorgezet als IP naar volgend jaar. Het traject is gestart. De procesmanager is het inkooptraject aan het opstarten. 200 is omgezet naar een IP. De speelplek wordt betrokken bij het project IVORIM. 0 Voor de zomer is één zitbank geplaatst en heeft er een bewustwordingsbijeenkomst plaatsgevonden. Het merendeel van de activiteiten vindt na de zomer plaats (zoals het plaatsen van fietsenrekken waaraan het merendeel van het budget zal worden besteed). 19
Pr. Versterker
2022 Budget
Realisatie
Toelichting
Prognose Verschil B-R-P = Restant
1
Invulling Taakstelling 2022
100
100
0
1
Soepele overgang Gewoon in de Wijk
500
500
0
1
250
250
0
1
Terugdraaien van bezuiniging op de sociale basis Terugdraaien wegbezuinigingen functie bij CJG
100
100
0
1
Pilot mantelzorgcompliment
200
200
0
2.190
1.380
250
200
100
0
200 Programma 3: Werk, inkomen en schulden 3 Impuls aan armoedebeleid 60 n.a.v. corona
100
0
32,5
27,5
Programma 2: Ondersteuning en zorg 2 Verlengen pilot trajectbegeleiding economisch daklozen in de maatschappelijke opvang
Bestuursrapportage 2022
0 Is in de begroting verwerkt en daarmee gerealiseerd. 0 Is in de begroting verwerkt als invulling van de taakstelling Wmo en daarmee gerealiseerd. 0 Is in de begroting verwerkt en daarmee gerealiseerd. 0 De oorspronkelijke bezuiniging op CJG Schalkwijk is teruggedraaid. Daarmee is een belangrijk onderdeel van de wijkaanpak Schalkwijk; extra outreachende CJG capaciteit gericht op overlastgevende en criminele jongeren behouden. Medio 2022 is een nieuwe CJG coach geworven welke vanaf september van start gaat. 0 Het bedrag voor het mantelzorgcompliment is beschikt aan Tandem die de verstrekking van het compliment heeft uitgevoerd. In totaal hebben 3750 mantelzorgers een VVV bon ter waarde van € 50 ontvangen, het overige bedrag is besteed aan o.a. drukwerk, portokosten en personele inzet. 560 100 Van het beschikbare budget wordt een bedrag van € 100.000 niet besteed. Oorzaak is onder andere de personeelstekorten en het hoge ziekteverzuim bij zorgorganisaties waardoor trajectbegeleiding later wordt opgestart. Het aantal economisch dakloze inwoners neemt toe. Mogelijk dat dit leidt tot een toename van de uitgaven in de tweede helft van 2022. Op dit moment is dit effect nog niet zichtbaar. Om die reden zal bij de jaarstukken een resultaatbestemming worden aangevraagd. 100 0 Een bedrag van € 32.450 is toegekend voor het voortzetten van de volgende projecten: 1.
Aanvullende bijdrage voor Diplomazwemlessen, subsidie € 12.825; 2. Deelname aan Jeugdfonds voor kinderen in schrijnende situaties, subsidie € 6.000; 3. Preventie, versterken en perspectief voor specifieke groep kinderen, subsidie € 13.625. Voor het resterende saldo van € 27,5 K worden aanvullende/versterkende acties besproken.
20
Pr. Versterker
2022
Toelichting
Budget
Realisatie
350
350
0
410
382,5
27,5
Programma 4: Duurzame stedelijke vernieuwing 4 Versnellen programma 100 circulaire stad 2040
100
0
4
25
0
3
Impuls aan armoedebeleid: verhoging vergoeding JFSC
Prognose Verschil B-R-P = Restant
0 Een bedrag van € 350.000 is ingezet voor het verhogen van de maximale vergoeding voor sportcontributies /attributen en om te stimuleren dat naast sport ook cultuuractiviteiten worden aangeboden. Hiervoor wordt de bijdrage voor sport verhoogd naar € 350 en voor cultuur naar € 500. Deze verhoging heeft meerdere effecten, er kunnen duurdere sporten betaald worden en jongeren hoeven niet meer te kiezen tussen sport- of cultuur activiteiten. De verwachting is dat hierdoor en meer jongeren gebruik maken van het JFSC. 0
Domein Fysiek
Duurzame evenementen
Bestuursrapportage 2022
25
0 Dankzij de incidentele middelen is er meer budget beschikbaar voor de transitie naar een circulaire economie. Dit gaf zichtbare resultaten in het continueren en opschalen van de koplopergroep circulair textiel en de koplopergroep circulaire restaurants. Voorbeelden: De Schillenfiets werd gecontinueerd en uitgebreid. WeCup; de statiegeld koffiebeker is op steeds meer plekken in Haarlem en Zandvoort ( en breder) verkrijgbaar. I.s.m. textiel ondernemers wordt aandacht aan circulair textiel gegeven dmv een social media project, een fashion tour, podcast en een ‘kleed je goed’ tentoonstelling i.s.m. de Provincie NH. Horecazaken gaan de voedselverspilling meten middels een pilot van Orbisk en een Food Waste Challenge. Lokale inkoop wordt binnenkort gestimuleerd middels het project ‘Biodiversiteit op je Bord’. Daarnaast is het Actieprogramma Circulaire Economie opgesteld. 0 Dankzij de incidentele middelen ondersteunt de gemeente evenementenorganisatoren met het verduurzamen van hun evenementen tijdens de herstartperiode na de coronacrisis van 2020 en 2021. De middelen worden ingezet voor duurzamere stroomvoorzieningen en het implementeren van recyclesystemen voor de bekers in de vorm van statiegeld of een korting bij inlevering van de beker.
21
Pr. Versterker
2022 Budget
Realisatie
Toelichting
Prognose Verschil B-R-P = Restant
4
Sociale energietransitie (cluster)
525
0
0
4
Versnellen actieplan schone energie
145
45
100
4
*Uitvoeren Uitvoeringsagenda woonvisie
230
230
0
4 4 4
Erfgoeddeal Dekking reserve Groei Zonemanagement voor Orionzone/ Zijlweg
315 -315 300
0 0 300
0 0 0
5
Budget voor mogelijk maken Stolpersteine
50
50
0
4
Bijdrage aan joods historisch centrum
100
0
100
Bestuursrapportage 2022
525 Voor 2022 was € 525.000 beschikbaar gesteld vanuit de budgetten voor Versterkers Duurzaam Doen. Deze middelen waren bedoeld voor de aanleg van het warmtenetwerk Schalkwijk. Omdat de aanleg hiervan door een herijkingsonderzoek vertraging oploopt, zullen deze middelen dit jaar niet meer tot besteding komen. Voorgesteld wordt om deze middelen naar 2023 over te hevelen, zodat deze beschikbaar blijven voor de warmtetransitie. 0 Met dit budget zijn projecten versneld zoals zon op daken van VVE's, scholen en ondernemers, maar ook van de gemeente zelf plus collectieve inkoopacties zon in beschermd stadsgezicht. Daarnaast gaat het om projecten zon en wind in de openbare ruimte met een bijdrage van € 75k voor de aanleg van hoogwaardige groenstructuur (compensatie NNN voor zon en wind op Schoteroog). 0 M.b.t. de Uitvoeringsagende Woonvisie zijn de belangrijkste thema's waaraan we in 2022 gewerkt hebben: beschikbaarheid (versnellen woningbouwproductie), betaalbaarheid, duurzaamheid, bijzondere doelgroepen (starters en ouderen) en (regionale) samenwerking. 315 -315 0 De zones Spaarndamseweg, Spaarnesprong, Orinozone en Zijlweg zijn inmiddels volledig bemensd met zonemanagement. De kosten voor zonemanagement (inhuur) bedragen gemiddeld € 115.000. De kosten voor de rechterhand van de zonemanager bedragen gemiddeld € 35.000.
Voor Orionzone en zone Zijlweg is dat samen € 300.000,- welke volledig wordt besteed in dit jaar. 0 Het plaatsen van struikelstenen (Stolpersteine) ter nagedachtenis aan weggevoerde Joodse inwoners in de Tweede Wereldoorlog is begin maart gestart. En ook een tweede plaatsingsronde is afgerond. 0 Er is hiervoor een plan ingediend voor 100K. Een deel van het budget (60K) gaat ingezet worden tbv de aan Stadsherstel te betalen huur, en 40K wordt gebruikt voor het opstarten (website, brochures en presentatie etc) en bijdrage voor de inrichting. De 100K wordt dit jaar uitgegeven.
22
Pr. Versterker
2022 Budget
Realisatie
Toelichting
Prognose Verschil B-R-P = Restant
4
Historisch onderzoek slavernijverleden
50
0
20
4
*Projectbudget voor uitvoering onderzoek Frans Hals museum
100
75
25
4
Mogelijk maken motie Wereldmuziekschool
125
125
0
4
Restauratie schilderij Kenau Fabriciuskamer
80
0
80
1.830
950
325
Programma 5: Beheer en onderhoud 5 Continueren Strategisch Plan Afvalscheiding
870
280
590
5
Extra impuls aan aanplanten extra bomen
240
190
50
5 Impuls aan groeninitiatieven /4 en klimaatadaptatie.
550
82
468
5
Extra onderhoud aan de buitenruimte daar waar achterstanden zijn (onderhoudsbudget)
300
0
300
5
*Extra impuls werk met werk budget
100
9
91
Bestuursrapportage 2022
30 De opdracht voor uitvoering van het onderzoek is in maart 2022 gegeven aan Koninklijk Instituut voor Taal-, Land- en Volkenkunde (KITLV), een instituut van de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen. Het onderzoek wordt in 2022 uitgevoerd en resulteert in een boek dat in 2023, 160 jaar na de afschaffing van de slavernij in de Nederlandse koloniën, gepubliceerd wordt. In 2022 wordt € 20.000 uitgegeven en de resterende € 30.000 volgt in 2023. 0 In 2021 en 2022 is in totaal € 100k beschikbaar gesteld t.b.v. de herijkte opdracht voor het Frans Hals museum (incl. onderhoudsopgave museaal vastgoed en depotontwikkeling). De middelen uit 2021 zijn via resultaatsbestemming overgeheveld naar 2022. Er is per 1 januari 2022 een adviseur Cultuur en Vastgoed aangesteld om dit onderzoek uit te voeren. 0 De wereldmuziekschool heeft in 2022 op verzoek van de raad een bijdrage voor de huur ontvangen. 0 De restauratie hiervan start in september 2022. De prognose 2022 is dat het gehele budget van € 80k wordt uitgegeven. 555 0 De activiteiten voor het continueren van de afvalscheiding zijn opgepakt met Spaarnelanden. 0 Het budget voor de extra impuls aanplant bomen (55 extra bomen) is toegevoegd aan het bestaande project voor het realiseren van de aanplant van extra bomen. 0 De subsidie Groene Daken is volledig benut. De bijdrage aan Tegelwippen lopen goed.
In september heeft een tweede actie voor het tegelwippen plaatsgevonden. Voor overige activiteiten is het de planning dat ze na de zomer worden gerealiseerd. 0 Hoewel in de beschrijving verschillen maatregelen als optie werden genoemd (trottoirs, groen), is ervoor gekozen het budget in te zetten op extra onderhoud aan de rijwegen. Het gaat hierbij om plaatselijke reparaties aan verhardingen en om een inhaalslag van het herstel van verhardingen vanwege inbrekingen vanwege aanleg kabels en leidingen (het gaat hierbij om een aanvulling op de reguliere activiteiten). Realisatie van de werkzaamheden vindt plaats in het najaar 2022. 0 Budget om kleine wensen/aanpassingen in de openbare ruimte uit te kunnen voeren. Altijd als onderdeel van bestaande projecten. De verwachting is dat het geld nog wordt uitgegeven in 2022.
23
Pr. Versterker
2022 Budget
Realisatie
Toelichting
Prognose Verschil B-R-P = Restant
5
Opstellen verkeersveiligheidbeleid
250
20
230
5
Versnelling op thema Verkeer en mobiliteit
900
0
700
5
Terugdraaien meerjarige bijdrage begrotingstekort uit Reserve Vastgoed Dekking Algemene reserve Voorlichting leefbaarheid, veiligheid en toezicht havenbedrijf
1.000
1.000
0
-1.000 125
-1.000 0
125
3.335
581
2.554
0
0
250
0
250
125
0
125
165
0
165
5
0 Deels activiteiten al uitgevoerd, zoals de quick-wins 30 km/uur. Voor het overige deel is er een bestedingsplan en vindt de uitvoering vooral na de zomer plaats. 200 Door capaciteitsproblemen bij de stroomleverancier stagneert het plaatsen van laadpalen, bij de bestuursrapportage wordt een voorstel gedaan om de hierdoor te verwachten onderbesteding van 200K over te hevelen naar volgend jaar. Verder is voor het merendeel gepland de uitgaven te realiseren na de zomer. Vanwege een onderzoek naar explosieven is het onzeker wanneer de bijdrage aan de elektrische veerpont Schoteroog zal kunnen worden gerealiseerd. 0 Is in de begroting verwerkt en daarmee gerealiseerd 0 0 De verwachting is dat het budget volledig zal worden uitgegeven. 200
Domein Burger & Bestuur Programma 6: Burger, bestuur en veiligheid 6 Aanschaf van veel ingehuurde 400 middelen (bv camera's) om effectiviteit van handhaving te vergroten
6
6
6
*Terugdraaien meerjarige incidentele bezuiniging op handhaving *Vergroten veiligheid Reinaldapark: ruimtelijke aanpassingen
Extra inzet veiligheid Skaeve Huse en Domus Plus
Bestuursrapportage 2022
400 Voor de camera’s loopt een europese aanbesteding. In de organisatie is getracht de aanbesteding van alle veiligheid en verkeerskameras tegelijk te doen vanwege efficiency. In de voorbereidingsfase is gebleken dat gezamenlijke aanbesteding niet opportuun is omdat de productspecificaties te verschillend zijn om door een partij te leveren. Daarom is nu gestart met een separate aanbesteding voor de openbare orde camera’s. Deze aanbesteding word in 2023 afgerond. Bij de jaarstukken zal een resultaatbestemming worden aangevraagd. 0 Dit is inhuur budget waarvoor we extra mensen in 2022 proberen in te huren. 0 Vergroten veiligheid Reinaldapark: budget wordt besteed in 2022. College heeft maatregelen besloten. Budget wordt ingezet voor ecologisch onderzoek, aanpassing keerlus Reinaldapad en versterken verlichting. 0 Budget wordt besteed in 2022. Er is extra capaciteit handhaving aangenomen, welke wordt ingezet om het toezicht op de toekomstige locaties Skaeve Huse en Domus Plus te versterken en reeds aanwezig overlast te verminderen.
24
Pr. Versterker
2022 Budget
Realisatie
Toelichting
Prognose Verschil B-R-P = Restant
6
Basis op orde: implementatie gegevensmanagement
400
139
261
6
Leiderschapsprogramma
150
24
128
6
Nota internationaal
80
20
60
6
Belangenbehartiging, lobby en subsidieverwerving
280
230
50
-250 1.600
0 413
0 1.039
9.565
3.807
4.196
Dekking reserve Groei
Totaal per jaar
0 Budget wordt besteed in 2022 met een mogelijk beperkte onderschrijding van het budget. Gebleken is dat de vereiste kennis in de markt schaars is. Daardoor waren in een aantal gevallen de inhuurkrachten niet direct volledig beschikbaar voor Haarlem en hebben we tijdens een aanloopperiode minder uren kunnen inkopen dan gewenst. -2 Programma loopt. Realisatie versterker 2022 komt naar verwachting uit op 152k. In het kader van het leiderschapsprogramma worden dit jaar nog meer kosten verwacht waarvoor conform afspraak dekking is gevonden in het centraal opleidingsbudget. 0 Uitvoeren verkenning Haarlem in de wereld en Haarlem in Nederland. Verkenning Haarlem in de wereld is afgerond (2022/689656 Collegebesluit Haarlem in de wereld). Verkenning Haarlem in Nederland wordt in het derde kwartaal van 2022 opgeleverd. 0 Budget is opgebouwd uit een lobbybudget (€ 40.000), nog niet ingezet, aanstelling van een strateeg belangenbehartiging (€ 105.000, gerealiseerd) en extra inzet voor het subsidiebureau. 0 398 1.813
* budgetten overgeheveld uit 2021 naar 2022
Bestuursrapportage 2022
25
4 Gevolgen coronacrisis Inleiding De coronacrisis heeft grote impact voor inwoners, bedrijven en instellingen. Het beleid van de gemeente Haarlem is erop gericht om in actie te komen in de situaties waarbij de sociaal maatschappelijke infrastructuur in gevaar is doordat het voortbestaan van organisaties wordt bedreigd. Naast belastingmaatregelen voor getroffen ondernemers, heeft de gemeente in aanvulling op Rijk en Provincie noodsteun aan instellingen en organisaties verleend die voor het grootste deel financieel afhankelijk zijn van de gemeente. In 2022 zijn tot dusver twee keer extra maatregelen genomen voor noodsteun om de gevolgen van de coronacrisis te beperken. Begin 2022 is een voorstel aan de orde geweest met steunmaatregelen corona voor de eerste helft van 2022 (2022/68733). Daarnaast zijn in de paragraaf ‘financiële gevolgen coronacrisis’ in de voortgangsrapportage 2022 nog een aantal aanvullende maatregelen opgenomen.
In deze paragraaf komen de volgende onderwerpen aan de orde: - Per beleidsveld wordt een update gegeven over de inzet van de noodsteunmaatregelen (terugkijken bij afwijkingen ten opzichte van de planning en vooruitkijken tweede halfjaar) - Overzicht verloop reserve steunmaatregelen corona - Budgettair effect - Update wat er in 2022 is gedaan aan herstelsteun Updates per thema Cultuur: Gemeentelijke matching provinciale noodsteun Besloten is waar mogelijk, net als in 2021, in te zetten op maximale matching van provinciale noodsteun (65% provincie, 35% gemeentelijke matching). In het steunpakket d.d. 17 februari jl. was het nog niet mogelijk een specifiek bedrag voor de gemeentelijke matching in 2022 op te voeren. Inmiddels zijn aanvragen voor noodsteun ingediend door in aanmerking komende organisaties; Museum van de Geest/het Dolhuys, de Schuur, Pletterij, Museum Haarlem en The Big Sing (voorheen Internationale Koorbiënnale). In totaal wordt circa € 815.000 ondersteuning gevraagd, waarvan € 285.000 gemeentelijke matching. In het najaar van 2022 besluit de provincie over de toekenning van coronasteun. Dekking voor de benodigde gemeentelijke matching is voorhanden binnen de uitgekeerde resterende rijksmiddelen voor coronasteun (september- en decembercirculaire 2021, zie hierna).
Ondersteuning amateurkunstverenigingen In het gemeentelijk steunpakket is € 60.000 gereserveerd ter ondersteuning van amateurkunstverenigingen. Hiervan wordt € 30.000 via de amateurkunstsubsidieregeling ingezet voor een extra bijdrage aan gesubsidieerde verenigingen. De andere helft wordt benut voor een campagne, waarbij de waarde en het plezier van amateurkunst onder de aandacht wordt gebracht. Als gevolg van corona hebben namelijk veel verenigingen te kampen gehad met een dalend ledenaantal (leden durfden niet meer te komen, hebben opgezegd et cetera). In september en oktober, aan het begin van het nieuwe culturele seizoen, worden advertenties geplaatst in het Haarlems Dagblad, Haarlems Weekblad, HRLM en UITMAG met verhalen van enthousiaste leden. Ondersteuning huurders gemeentelijke accommodaties Vanuit het gemeentelijk steunpakket 2022 is € 100.000 gebruikt voor een generieke kwijtschelding van huurders van gemeentelijke ateliers. Dit bedrag is inmiddels geheel ingezet.