20221321785 2 Bijlage 1 Bestuursrapportage 2022

Bestuursrapportage 2022

73

Beleidsrealisatie Algemene dekkingsmiddelen en overhead

Toelichting

7.1 Lokale belastingen en heffingen 1 De gemeentelijke belastingtarieven stijgen niet meer dan met inflatie (m.u.v. tarieven toeristenbelasting)

☺

a Een (meerjaren-)begroting ter vaststelling aanbieden waarin de belastingtarieven niet meer dan met inflatie zijn verhoogd

☺

Dit doel is gerealiseerd. De gemeentelijke belastingen(opbrengsten) zijn in 2022 met 1,4% geïndexeerd muv de toeristen- en reclamebelasting welke niet zijn geïndexeerd. De tarieven voor riool- en afvalstoffenheffing zijn respectievelijk gedaald en gelijk gebleven in 2022 tov 2021. Hiernaast heeft de gemeente in het kader van coronasteunmaatregelen afgezien van het heffen van precario op terrassen in de eerste helft van 2022 en de reclamebelasting en de biz bijdragen voor de zone Cronjéstraat en de binnenstad te verlagen voor 2022.

2 Afvalstoffen-en rioolheffing zijn kostendekkend a De gemeente stelt de rioolheffing kostendekkend vast

☺ ☺

Dit doel is grotendeels gerealiseerd. De rioolheffing is als onderdeel van de door de gemeenteraad vastgestelde belastingvoorstellen Haarlem 2022 100% kostendekkend vastgesteld

b De gemeente stelt de afvalstoffenheffing kostendekkend vast



De afvalstoffenheffing is als onderdeel van de door de gemeenteraad vastgestelde belastingvoorstellen Haarlem 2022 97% kostendekkend vastgesteld.

3 De OZB wordt niet meer dan met inflatie verhoogd en de afval en rioolheffing zijn kostendekkend

☺

Dit doel is gerealiseerd (muv de afvalstoffenheffing die 97% kostendekkend is vastgesteld)

a De gemeente stelt de tarieven tijdig vast

☺

De tarieven zijn tijdig vastgesteld. Middels het 1e en de 2e wijzigingsbesluit zijn de verordeningen en tarieven tussentijds aangepast (o.a. om uitvoering te geven aan de coronasteunmaatregelen).

a De gemeente biedt een materieel sluitende begroting voor 2022 tot en met 2024 aan.

☺ ☺

Gezien de prestaties is de verwachting dat dit doel gerealiseerd wordt. Er is een sluitende meerjarenraming vastgesteld inclusief een beperkt aantal taakstellingen.

b De gemeente beperkt de schuldenlast tot een netto schuldquote van maximaal 120%.

☺

Volgens de meest actuele raming blijft de netto schuldquote in 2022 ruim onder de 120%.

1 Optimale ondersteuning en aansturing van primaire proces van gemeentelijke organisatie

☺

a De gemeente geeft de overheadkosten transparant weer

☺ ☺

Gezien de prestaties is de verwachting dat dit doel grotendeels gerealiseerd wordt. Overzicht van overheadkosten per product wordt in de begroting en de jaarrekening gepresenteerd. Volgens de meest actuele raming blijft het aandeel overhead binnen de streefwaarde. De gemeente besteed in inkoop en aanbestedingen aandacht aan diverse thema’s zoals klimaatbewust inkopen, circulair inkopen en social return. De gemeente zit met circulair inkopen bij de koplopers binnen de MRA. Sinds 2016 neemt de gemeente deel aan het (landelijke) Manifest Maatschappelijk Verantwoord Inkopen. Inmiddels is er landelijk een vervolg op MVI opgesteld: het Manifest Maatschappelijk Verantwoord Opdrachtgeven en Inkopen (MVOI). Dit richt zich op de hele organisatie op alle niveaus. Dit manifest wordt bestudeerd op mogelijkheden voor Haarlem.

7.2 Algemene dekkingsmiddelen 1 Een duurzaam financieel gezonde stad

7.3 Overhead

b De gemeente laat het aandeel overhead niet stijgen t.o.v. de productieve activiteiten. 2 Bijdrage leveren aan een duurzaam, circulair en inclusief Haarlem met behulp van inkoop en aanbesteding

a De gemeente zet Maatschappelijk Verantwoord Inkopen (MVI) in

Bestuursrapportage 2022

☺

☺

74

5.8 Budgetoverheveling Pr. Omschrijving budgetoverhevelingen nr. Voorbereidingskosten Skaeve Huse en boerderijcomplex Noord Akendam 4 Budgetoverheveling Erfgoed deal Budgetoverheveling incidenteel voordeel recreatieschap Spaarnwoude t.b.v. Veerplas Kosten digitalisering Omgevingswet Verlenging realisatieperiode vergroten strategisch vermogen gebiedsontwikkeling Vertraging aanleg warmtenet Schalkwijk vanwege herijkingsonderzoek Vertraging Versterkers Duurzaam doen t.b.v. sociale energietransitie Uitvoeringskosten klimaatakkoord

2/5

Overheveling middelen warmtetransitie naar 2023 5 Overheveling RI&E budget Havendienst Overheveling RI&E budget NME Versterkers Duurzaam Doen (laadpalen) 7 Budgetoverheveling arbeidsmarktcommunicatie HRM: Budgetoverheveling onderschrijding loonsom 2022 Subtotaal exploitatie: div. Toevoeging/onttrekking reserve Budgetoverheveling: Totaal budgettair effect budgetoverhevelingen

2022

2023

-220 v

220 n

-650 v

650 n

-100 v

100 n

-110 v

55 n

-200 v

2024

2025

2026

55 n 100 n

100 n

-777 v

777 n

-525 v

525 n

-887 v

887 n

-230 v -110 v

230 n 110 n

-210 v -200 v

210 n 200 n

-275 v -254 v

-3 v 254 n

78 n

200 n

-4.748 v

4.215 n

233 n

300 n

4.748 n -4.215 v -233 v -300 v 0

0

0

0

Toelichting budgetoverhevelingen Overheveling voorbereidingskosten Skaeve Huse en boerderijcomplex Noord Akendam Door de nieuwe planning worden de aangevraagde middelen voor dit project van € 220.000 deels overgeheveld naar 2023. Budgetoverheveling Erfgoed deal Samen met de kerken in Haarlem is het project Buurtbakens (Erfgoed Deal Budget) gestart. Door ondersteuning van kerken bij het zoeken en realiseren van passende nieuwe (neven)functies kan de maatschappelijke betekenis van kerken voor de buurt behouden blijven. Met het oog op de groei van de stad dient ruimte te worden gevonden voor nieuwe voorzieningen en mogelijk herplaatsen van bestaande. In 2022 is € 86.000 nodig voor de analyse en onderzoeksfase van het project. In 2023 vindt de ontwerp- en uitvoeringsfase plaats waarvoor het resterende budget van € 650.000 is begroot. Voor het project wordt daarom een bedrag van € 650.000 overgeheveld naar 2023. Budgetoverheveling incidenteel voordeel recreatieschap Spaarnwoude t.b.v. Veerplas De Raad heeft besloten het incidentele voordeel van € 100.000 uit 2022 te bestemmen als bijdrage aan het recreatieschap ten behoeve van de recreatieve ontwikkeling van de Veerplas. Dit bedrag wordt naar 2023 overgeheveld.

Bestuursrapportage 2022

75

Kosten digitalisering Omgevingswet Met de komst van de Omgevingswet, moet ook elke gemeente aansluiten op een landelijk digitaal stelsel Omgevingswet (DSO). Hiervoor zijn nieuwe applicaties noodzakelijk en ook aangeschaft. De landelijke invoering van de Omgevingswet is echter vertraagd. Hierdoor moet langer gewerkt worden met onze huidige applicaties en is langer sprake van dubbele licentiekosten. Budget voor de extra licentiekosten 2023 en 2024 wordt overgezet van 2022. Verlenging realisatieperiode vergroten strategisch vermogen gebiedsontwikkeling Groei van onze gemeente vraagt om extra strategische capaciteit. Er is op het gebied van strategie, gebiedsontwikkeling en groei veel gebeurd. Zo zijn de zones bemenst en in uitvoering, is Samen Anders ondertekend, is er geëxperimenteerd met de werkwijze bij projecten, is het proces om ruimtelijke initiatieven te beoordelen geoptimaliseerd en is het gebiedsplan ten behoeve van bereikbare steden opgesteld en inmiddels is door het rijk een bijdrage van € 62 miljoen toegekend. Aan deze producten is mede gewerkt door de extra strategische capaciteit die wij in 2022 in dienst hebben genomen.

In 2022 hebben wij een deel van die extra strategische capaciteit kunnen betalen uit bijdrage derden en kosten verhaal en deels is het als gevolg van schaarste op de arbeidsmarkt, nog niet mogelijk gebleken de incidentele middelen in 2022 in zijn geheel te besteden. Voor 2023 lukt het ook nog om extra strategische capaciteit te dekken uit bijdragen derden en beschikbare budgetten. Vanaf 2024 lukt dat niet meer. Om continuïteit in de strategische inzet te behouden stellen wij voor het restant in 2022 van €200.000 in te zetten voor 2024 en 2025 (beide jaren €100.000) Aan een aantal producten moet de komende jaren nog gewerkt worden, zo moet bijvoorbeeld de omgevingsvisie vertaald worden naar programma’s, moet een afwegingskader worden opgesteld en moet een monitorsysteem (inclusief indicatoren) worden opgezet. Gezien de hoeveelheid en de aard werkzaamheden wenselijk om de formatie voor wat langere periode uit te breiden. Verzoek is om de middelen die in 2022 niet worden besteed door te mogen schuiven naar latere jaren (2024 en 2025), zodat de capaciteit over een langere periode kan worden ingezet. Vertraging aanleg warmtenet Schalkwijk vanwege herijkingsonderzoek In de Kadernota 2018 waren middelen beschikbaar gesteld t.b.v. de aanleg van een warmtenet met bronnen te beginnen in Meerwijk.

Voor het merendeel van de bewoners van Meerwijk is naar verwachting de financiële drempel om te investeren in verduurzaming hoog. Er was daarom geld opgenomen in de begroting om deze woningeigenaren te stimuleren om aan te sluiten op dit warmtenetwerk. De aanleg van dit warmtenetwerk loopt echter vertraging op vanwege herijkingsonderzoek. Daarom wordt voorgesteld deze middelen met een omvang van € 777.000 over te hevelen naar 2023, zodat deze beschikbaar blijven voor het warmtenet. Vertraging Versterkers Duurzaam doen t.b.v. sociale energietransitie Voor 2022 was € 525.000 beschikbaar gesteld vanuit de budgetten voor Versterkers Duurzaam Doen. Deze middelen waren bedoeld voor de aanleg van het warmtenetwerk Schalkwijk. Omdat de aanleg hiervan door een herijkingsonderzoek vertraging oploopt, zullen deze middelen dit jaar niet meer tot besteding komen. Voorgesteld wordt om deze middelen over te hevelen naar 2023, zodat deze als het warmtenet tot uitvoering komt, ingezet kunnen worden. Uitvoeringskosten klimaatakkoord Via de meicirculaire 2022 is € 887.000 ontvangen voor 'uitvoeringskosten klimaatakkoord'. Deze middelen worden in 2022 niet besteed en overgeheveld naar 2023. Overheveling middelen warmtetransitie naar 2023 In 2021 was sprake van een onderuitputting van € 230.000 op het budget voor energietransitie.

Een groot deel van deze middelen was afkomstig van het Rijk en bestemd voor warmtetransitie. De middelen zijn via de resultaatsbestemming overgeheveld naar 2022. Vanwege vertraging van de Bestuursrapportage 2022

76

aanleg van het warmtenet Schalkwijk zullen deze middelen in 2022 niet tot besteding komen. Voorgesteld wordt om deze middelen over te hevelen naar 2023, zodat ze beschikbaar blijven voor het warmtenet. Overheveling RI&E budget Havendienst In het kader van de RI&E is zijn een aantal maatregelen getroffen en gepland om op aan de Arbowetgeving of de Machinerichtlijn te blijven voldoen. Enkele maatregelen worden meegenomen in het onderhoud van de Gravenstenenbrug, de Melkbrug en de Langebrug en de realisatie van het nieuwe havenkantoor met gedeeltelijke centrale afstandsbediening van enkele bruggen. Deze projecten in 2023 afgerond, vandaar dat het voorstel is om het bijbehorende budget van € 110.000 over te hevelen naar 2023. Overheveling RI&E budget NME In de begroting 2022-2026 is € 280.000 voor 2022 beschikbaar gesteld om bij de Houthoeve en Schoterhoeve noodzakelijke aanpassingen aan de panden te realiseren aan de gezondheids- en veiligheidseisen te kunnen voldoen. Ook zal op sommige locaties panden moeten worden gerenoveerd en aangepast aan de huidige eisen. De planvorming is afgerond en de uitvoering is gestart, maar het merendeel van de werkzaamheden zullen pas in 2023 worden afgerond. Daarom wordt voorgesteld om het bijbehorende budget van € 210.000 over te hevelen naar 2023.

Versterkers Duurzaam Doen (laadpalen) Als onderdeel van de Versterkers was ook voorzien in het plaatsen van laadpalen. Onder andere vanwege bezwaren tegen de plaatsing en het ontbreken van uitvoeringscapaciteit bij de stroomleverancier verloopt de plaatsing minder voortvarend dan verwacht. Hierdoor wordt een onderbesteding verwacht van circa € 200.000 waarvan wordt voorgesteld die door te schuiven naar 2023. Budgetoverheveling arbeidsmarktcommunicatie Bij de bestemmingsvoorstellen jaarrekening 2021 is € 750.000 toegewezen in het kader van het versterken arbeidsmarktcommunicatie en de werving van personeel. Dit bedrag is verdeeld over de jaarschijven 2022 (€ 275.000), 2023 (€ 353.000) en 2024 (€ 122.000). De inzet op het versterken van de arbeidsmarktcommunicatie kan in 2022 worden bekostigd door onderschrijding op de loonsom. De verwachting is dat de arbeidsmarkt de komende jaren krap blijft en dus wordt voorgesteld de onderschrijding in 2022 niet vrij te laten vallen ten gunste van de algemene middelen maar door te schuiven naar latere jaren. Dit resulteert in een aanpassing van de verdeling over de jaarschijven. Het zwaartepunt blijft liggen in 2023 (€ 350.000) maar ook in 2024 (200.000) en 2025 (€ 200.000) wordt ingezet op meer zichtbaarheid op de arbeidsmarkt van de Haarlem-Zandvoort organisatie als aantrekkelijk werkgever om meer instroom te bevorderen.

HRM: Budgetoverheveling onderschrijding loonsom 2022 In 2022 is er sprake van een incidentele onderschrijding op de loonsom HRM. Dit is grotendeels het gevolg van vacatureruimte (incidenteel) in 2022. Door de vacatures blijven werkzaamheden liggen. Om de dienstverlening en een aantal basisprocessen in de personeels- en salarisadministratie op peil te houden en tegelijkertijd uitvoering te geven aan de versterking van de afdeling wordt een gedeelte van de onderschrijding ingezet in de vorm van inhuur. Ook in 2023 is extra inzet op dit gebied noodzakelijk. Het gaat hierbij onder andere om diverse automatiseringsprojecten en uitvoering geven aan de ambities van het Strategisch Personeelsbeleid 2022-2027 (2022/56077). Een bedrag van € 254.000 wordt om die reden overgeheveld naar 2023.

Bestuursrapportage 2022

77

5.9 Overzicht belangrijkste reserves 2022 Onderstaande tabel geeft de geraamde stand van de belangrijkste reserves in 2022 weer.

Reserves Naam

1-1-2022

Toevoeging

Onttrekking

31/12/2022

Algemene reserve

34.210

33.127

-13.821

53.515

Grondexploitatie

20.589

1.029

-1.765

19.853

Totaal

54.799

34.156

-15.586

73.369

In deze Bestuursrapportage wordt € 527.000 aan de reserve Grondexploitaties onttrokken voor kosten gebiedsontwikkeling Ontwikkelzone Oostpoort. Deze Bestuursrapportage bevat geen wijzigingen in de Algemene reserve. Voor een overzicht van de ontwikkeling van alle reserves wordt verwezen naar de Programmabegroting 2023.

Bestuursrapportage 2022

78

5.10 Begrotingswijziging Bestuursrapportage 2022 Progr. Beleids- Omschrijving programma/beleidsveld veld

2022 Begroting gewijzigd*

Voorstel Begroting wijziging gewijzigd

1

Maatschappelijke participatie

1.1 1.2 1.3

Lasten (exclusief mutaties reserves) Onderwijs Sport Sociale basis

28.272 13.921 34.361

-1.127 214 572

27.145 14.135 34.932

1.1 1.2 1.3

Baten (exclusief mutaties reserves) Onderwijs Sport Sociale basis

-11.020 -101 -359

907 0 -203

-10.113 -101 -562

Toevoegingen/onttrekkingen reserves

-1.327

0

-1.327

1

Totaal Maatschappelijke participatie

63.747

363

64.110

2

Ondersteuning en zorg

2.1 2.2 2.3

Lasten (exclusief mutaties reserves) Voorzieningen volwassenen Voorzieningen jeugd Opvang, wonen en herstel

45.266 41.886 70.082

-2.620 0 -7.184

42.646 41.886 62.898

2.1 2.2 2.3

Baten (exclusief mutaties reserves) Voorzieningen volwassenen Voorzieningen jeugd Opvang, wonen en herstel

-1.106 -180 -90 90 -3.360 -10.765

-1.286 0 -14.125

Toevoegingen/onttrekkingen reserves

-3.496

8.481

4.985

149.183 -12.178

137.005

2

Totaal Ondersteuning en zorg

3

Werk en inkomen

3.1 3.2 3.3

Lasten (exclusief mutaties reserves) Werk Inkomen Schulden

26.227 74.883 4.193

2.381 8.922 276

28.608 83.805 4.468

3.1 3.2 3.3

Baten (exclusief mutaties reserves) Werk Inkomen Schulden

-1.180 -61.089 -284

-356 2.650 -285

-1.536 -58.439 -569

Toevoegingen/onttrekkingen reserves

-4.988

-636

-5.624

Totaal Werk en inkomen

37.761

12.950

50.711

3

Bestuursrapportage 2022

79

Progr. Beleids- Omschrijving programma/beleidsveld veld 4 Duurzame stedelijke vernieuwing

2022 Begroting gewijzigd*

Voorstel Begroting wijziging gewijzigd

4.1 4.2 4.3

Lasten (exclusief mutaties reserves) Duurzame stedelijke ontwikkeling Economie, toerisme en cultuur Grondexploitaties

23.602 35.031 11.264

-153 -871 0

23.450 34.160 11.264

4.1 4.2 4.3

Baten (exclusief mutaties reserves) Duurzame stedelijke ontwikkeling Economie, toerisme en cultuur Grondexploitaties

-4.196 -1.009 -11.972

-1.419 0 0

-5.615 -1.009 -11.972

Toevoegingen/onttrekkingen reserves

-5.606

3.790

-1.816

4

Totaal Duurzame stedelijke vernieuwing

47.115

1.347

48.463

5

Beheer en onderhoud

5.1 5.2 5.3

Lasten (exclusief mutaties reserves) Openbare ruimte en mobiliteit Parkeren Overige beheertaken

78.493 14.626 25.843

491 2.037 -2.807

78.984 16.663 23.037

5.1 5.2 5.3

Baten (exclusief mutaties reserves) Openbare ruimte en mobiliteit Parkeren Overige beheertaken

-40.459 -23.412 -29.797

-822 297 -1.430

-41.281 -23.115 -31.228

Toevoegingen/onttrekkingen reserves

-1.842

1.578

-265

5

Totaal Beheer en onderhoud

23.451

-656

22.795

6

Burger, bestuur en veiligheid

6.1 6.2 6.3

Lasten (exclusief mutaties reserves) Dienstverlening Gemeentelijk bestuur Openbare orde en veiligheid

9.516 6.682 31.403

-41 -272 1.793

9.475 6.410 33.196

6.1 6.2 6.3

Baten (exclusief mutaties reserves) Dienstverlening Gemeentelijk bestuur Openbare orde en veiligheid

-2.489 0 -7.875

0 0 -1.707

-2.489 0 -9.581

Toevoegingen/onttrekkingen reserves

-380

0

-380

Totaal Burger, bestuur en veiligheid

36.857

-226

36.631

6

Bestuursrapportage 2022

80

Progr. Beleids- Omschrijving programma/beleidsveld veld 7 Algemene dekkingsmiddelen

2022 Begroting gewijzigd*

Voorstel Begroting wijziging gewijzigd

7.1 7.2 7.3

Lasten (exclusief mutaties reserves) Lokale belastingen en heffingen Algemene dekkingsmiddelen Overhead

5.416 6.338 71.598

-164 -590 1.261

5.252 5.748 72.859

7.1

Baten (exclusief mutaties reserves) Lokale belastingen en heffingen

-50.010

0

7.2 7.3

Algemene dekkingsmiddelen Overhead

-365.157 -26.534 -12.173 -142

-50.010 391.691 -12.315

Toevoegingen/onttrekkingen reserves 7

-4.741

529

-4.212

Totaal Algemene dekkingsmiddelen

-348.727 -25.640

374.368

Totaal saldo exclusief reserves Toevoegingen/onttrekkingen reserves Totaal saldo inclusief mutaties reserves

31.766 -37.781 -22.379 13.742 9.387 -24.040

-6.015 -8.638 -14.653

NB: de som van bedragen kan afwijken wegens afrondingsverschillen.

Aansluiting beginstand Begroting gewijzigd:

2022

Begrotingssaldo na Voortgangsrapportage 2022

-3.111 v

Amendement Kadenota 2023: Handhaving leegstandsverordening

83 n

Raadsbesluit Beschikbaar stellen budget voor opvang Oekraïners

12.415 n

* Beginstand begroting gewijzigd

9.387 n

Bestuursrapportage 2022

-24.040 v

Begrotingssaldo na vaststellen Bestuursrapportage 2022:

-14.653 v

Bestuursrapportage 2022

81

6 Realisatie investeringen 6.1 Ontwikkeling Jaarschijf 2022 Bij de Kadernota 2023 zijn de ramingen in het Investeringsplan geactualiseerd. De jaarschijf 2022 is daarbij naar beneden bijgesteld van € 85 miljoen naar € 60 miljoen. In de aanloop naar de Programmabegroting 2023-2027 is het Investeringsplan opnieuw geactualiseerd. Daarbij is een vernieuwde prognose voor de investeringen in 2022 opgesteld, wat heeft geleid tot een geactualiseerde jaarschijf voor dit jaar. De geactualiseerde jaarschijf voor 2022 is € 53 miljoen. Dit houdt in dat de verwachte investeringen dit jaar ten opzichte van het Investeringsplan zoals dat was opgesteld voor de Kadernota, met € 6 miljoen zijn afgenomen. Deze investeringen zijn nu geraamd in de jaren 2023 en verder. Met het verschuiven van de investeringen zijn ook de verwachte inkomsten uit bijdragen van derden in die investeringen in tijd verschoven. De getallen in de tabellen in dit hoofdstuk zijn bedragen x € 1.000 Jaarschijf 2022

Kadernota 2023

Begroting 2023

Raming uitgaven Raming inkomsten

68.509 - 8.796

61.502 - 8.251

Verschil 7.007 - 545

Saldo

59.713

53.251

6.462

Het Investeringsplan wordt vastgesteld bij de Programmabegroting 2023-2027. 6.2 Prognose investeringen De prognose van € 53 miljoen ligt in lijn met de actualisatie in 2021 van het Investeringsplan voor dat jaar. Toen werd voor de Programmabegroting de jaarschijf 2021 aangepast naar €56 miljoen. De prognoses zijn in onderstaande tabel geclusterd en per programma weergegeven. Jaarschijf 2022 Programma 1 Programma 2 Programma 4 Programma 5 Programma 6 Programma 7 Totaal

Kadernota 2023 20.907 959 3.591 31.621 87 2.548

Berap 2022 / Begroting 2023 17.927 100 3.407 30.491 50 1.275

Mutatie -2.980 -859 -184 -1.130 -37 -1.273

Percentage t.o.v. Kadernota 86% 10% 95% 96% 57% 50%

59.713

53.250

-6.463

90%

6.3 Toelichting op bijstelling jaarsnede 2022 per programma Programma Kadernota Begroting Percentage Toelichting 2023 2023 t.o.v. Kadernota 1 20.907 18.127 86% Van een aantal stelposten (sport Maatschappelijke accommodaties, versnellingen participatie onderwijs) is duidelijk dat deze in 2022 gedeeltelijk zijn ingevuld en verder in 2023 worden besteed. De investering in het Coornhert Lyceum wordt, met name vanwege het in de juiste periode van het jaar uit te voeren verplichte vleermuisonderzoek, in 2023

Bestuursrapportage 2022

82

Programma

2 Ondersteuning en zorg

Kadernota 2023

Begroting Percentage 2023 t.o.v. Kadernota

959

100

4 Duurzame Stedelijke Vernieuwing

3.591

3.407

5 Beheer en Onderhoud

31.621

30.491

Bestuursrapportage 2022

Toelichting

uitgevoerd in plaats van de eerdere verwachting in 2022. Vanwege onzekerheid over prijsstijgingen kent de bouw van de turnhal een langere voorbereidingstijd, waardoor de verwachte bijdrage aan de investering niet meer dit jaar wordt verwacht. Hier staan versnellingen bij het Stedelijk Gymnasium en de Wijde Wereld tegenover, maar per saldo nemen de verwachte investeringen in programma 1 in dit jaar af. 10% De geraamde investering betreft de verbouwing van het Anton Pieck hofje. Deze investering was oorspronkelijk geraamd in 2022/2023. Afhankelijk van besluitvorming in 2022 wordt de uitvoering nu in 2023 verwacht; in 2022 wordt alleen nog gerekend met voorbereidingskosten. 95% Er worden dit jaar lagere investeringen verwacht in het popcentrum Slachthuisbuurt (loopt door in 2023), de filmprojectoren van de Toneelschuur (latere levering vanwege gezamenlijke aanbesteding en chiptekorten) en de voorbereiding van de grex ‘Het Verre Oosten’ (wordt deels 2023). Er wordt dit jaar wel meer dan eerder verwacht geïnvesteerd in de voorbereiding van grex Oostpoort. Per saldo nemen de verwachte investeringen in programma 4 dit jaar licht af. 96% Met de actualisatie zijn verschillende investeringsbedragen in de tijd verschoven.

Relatief grote verlagingen in 2022 zijn de openbare ruimte Schalkstad (wordt 2023 e.v.), de vervanging van de Schalkwijkerbrug (in uitvoering, wordt deels 2023) en de verduurzaming van gemeentelijk Vastgoed (2022 wordt gebruikt voor voorbereiding en 83

Programma

Kadernota 2023

Begroting Percentage 2023 t.o.v. Kadernota

6 Burger, Bestuur en Veiligheid

87

50

7 Algemene dekkingsmiddele n & Overhead

2.548

1.275

Totaal

59.713

53.450

Toelichting

aanbesteding, waarna de werken in de jaren na 2022 worden uitgevoerd). Hier staat tegenover dat dit jaar meer dan eerder werd verwacht wordt geïnvesteerd in het Houtplein, het Schoterbos, de Waarderhaven, de Buitenzorgkade en het fietspad Rijksstraatweg. De totale investeringen in programma 5 dit jaar nemen iets af. 57% De afname van investeringen in dit programma is puur administratief. De aanpassing van de kassaruimte is wel in uitvoering, maar geld vanuit de BBV regels niet als investering. Daarom wordt deze aanpassing vanuit de exploitatie betaald en wordt er dus minder ‘geïnvesteerd’ (zie Kadernota 2023). 50% Van de jaarlijkse stelpost voor vervanging van ICT middelen is nu bekend dat deze in 2022 gedeeltelijk wordt ingezet. Vanuit de stelpost digitale transformatie wordt dit jaar niet geïnvesteerd, vanwege de eerst benodigde voorbereidingswerken en de krapte op de arbeidsmarkt in dit vakgebied. Tot slot wordt dit jaar minder dan eerder werd verwacht, geïnvesteerd in de vervanging van het interieur van gemeentelijke kantoorgebouwen. Dit heeft te maken met het eerst opstellen van een visie op toekomstbestendig werken. Op deze manier zal de investering het meest adequaat aansluiten op de nieuwe manier van werken. 90%

Toelichting Kleurcodes: Prognose jaarschijf > 70% Prognose jaarschijf > 50% en < 70% Prognose jaarschijf < 50%

Bestuursrapportage 2022

84

6.4 Realisatie investeringen t/m juli Tot en met juli van dit jaar is € 21 miljoen euro geïnvesteerd. Dit is 40% van de (bijgestelde) prognose. Dit is in lijn met de realisatie van de afgelopen jaren, waarin per eind juli gemiddeld € 21 miljoen was geïnvesteerd. In de afgelopen jaren werd gemiddeld € 40 miljoen per jaar geïnvesteerd. Om dit jaar in totaal € 53 miljoen te investeren moet er in de tweede helft dus fors meer worden geïnvesteerd. Omdat in 2021 en in de eerste helft van 2022 veel projecten in voorbereiding en besluitvorming zijn geweest, is de verwachting dat in de tweede helft van dit jaar veel projecten in uitvoering zijn waarmee een inhaalslag wordt gemaakt in het realiseren en besteden van de geraamde investeringen voor dit jaar. Jaarschijf 2022 Programma 1 Programma 2 Programma 4 Programma 5 Programma 6 Programma 7 Totaal

Begroting 2023 17.927 100 3.407 30.491 50 1.275 53.250

Realisatie t/m juli 6.283 74 1.504 12.748 0 616 21.225

Procentueel 35% 74% 44% 42% 0% 48% 40%

6.5 Kredietoverschrijdingen In de Financiële Verordening is in artikel 5 bepaald: "Het college informeert de raad vooraf als een investeringskrediet met minimaal 5% van het krediet, met een minimum van € 50.000, dreigt te worden overschreden in de eerstvolgende tussenrapportage of via een afzonderlijk voorstel aan de raad.“ Van een dergelijke overschrijding is per eind juli sprake bij twee investeringen. Zowel bij het vervangen van apparatuur in parkeergarages als bij het vervangen van de installaties van de Prinsenbrug is voor meer dan € 50.000 aan voorbereidingskosten gemaakt zonder tijdig een kredietbesluit te hebben voorgelegd. In de voorbereiding van de vervanging van apparatuur in parkeergarages is € 84.000 aan kosten gemaakt zonder dat een kredietbesluit is genomen. Kredietverlening voor deze investering is een collegebevoegdheid. Voordat de Bestuursrapportage 2022 wordt vastgesteld zal het college een kredietbesluit nemen, waardoor geen sprake meer is van een overschrijding. Uit het plan van aanpak blijkt dat voor de vervanging van apparatuur een hoger budget nodig is dan in het IP is voorzien, hierover wordt in de Programmabegroting 2023-2027 een voorstel aan de raad voorgelegd. In de voorbereiding van de Prinsenbrug gaat het om € 89.000 aan kosten.

Oorspronkelijk bestond de dekking van dit project voor de helft uit budget groot onderhoud, waarvoor geen kredietbesluit nodig is. Bij de Kadernota 2022 is de dekking gewijzigd naar volledig investeringsbudget, waardoor voor alle kosten een krediet nodig is. In deze bestuursrapportage wordt alsnog vrijgave gevraagd voor het noodzakelijke voorbereidingskrediet Vervangingsonderhoud Prinsenbrug (zie ook hoofdstuk 10 besluitpunten). 6.6 Kredietbesluit raad (zie ook hoofdstuk 10 besluitpunten) Voor de vernieuwing van de bibliotheek heeft de raad bij besluit 2020/598996 een krediet verleend van € 6 miljoen. Inmiddels heeft de gemeente een subsidie aangevraagd bij en ontvangen van de provincie Noord Holland. Het gaat om een subsidie van € 117.000 in het kader van de Uitvoeringsregeling subsidie verduurzaming culturele instellingen Noord-Holland 2021. Met deze subsidie kunnen extra maatregelen worden genomen voor verduurzaming en energiebesparing. Omdat de vernieuwing van de bibliotheek een investering is, ligt het budgetrecht voor de besteding van deze subsidie bij de gemeenteraad. Bestuursrapportage 2022

85

7 Voortgang grote projecten Voor u ligt de voortgangsrapportage van de grote projecten welke volgens de regeling grote risicovolle projecten onderdeel uitmaken van de lijst grote risicovolle projecten. De Regeling Grote Risicovolle projecten heeft een preventief oogmerk: de regeling draagt bij aan de sturing en beheersing vooraf en tijdens het project, in plaats van controle achteraf. Deze regeling zorgt ervoor dat de opdrachtgever en zijn procesmanager bij de opzet en in de uitvoering van een project expliciet aandacht besteden aan onderwerpen die essentieel zijn voor een succesvol verloop, in het bijzonder de risico's en de beheersing daarvan. Wanneer de regeling wordt nageleefd, zullen risico's niet worden uitgesloten maar wél beter worden beheerst. Een project dat valt onder deze regeling wordt dus intensief bestuurlijk gevolgd. Hiertoe stellen de opdrachtgever en procesmanager rapportages op in samenwerking met het betreffende kernteam van de afdelingen Interne Dienstverlening (risicoanalyse, financiën, planning), Financiën (projectadministratie) en ConcernControl (bestuurlijke besluitvorming). Voor het einde van dit jaar zal aan het college het besluit worden voorgelegd om de ontwikkelzones Zuidwest, Oostpoort en Europaweg toe te voegen aan deze regeling en daarmee de rapportage.

Uitgangspunt is dat de frequentie en timing van de voortgangsrapportages gekoppeld zijn aan de planning & control cyclus (de jaarlijkse Voortgangsrapportage 1 en 2, onderdeel rapportage grote projecten), om dubbel werk te voorkomen. De procesmanager kan redenen hebben om hiervan af te wijken. De onderdelen dienen expliciet herkenbaar te zijn voor college en raad, maar het is geen vereiste om in het kader van de regeling afzonderlijke voortgangsrapportages te maken.

Bestuursrapportage 2022

86

1. IVORIM (Integrale Vernieuwing Openbare Ruimte In Meerwijk) 1.1. Fysieke voortgang van het project Het Masterplan is op 17 september 2020 door de Raad vastgesteld. Tegelijkertijd is het krediet van € 1.750.000 vrijgegeven voor de voorbereiding van de uitvoering van masterplan via voorlopig ontwerp naar een definitief ontwerp voor de eerste fase). In de afgelopen zomer 2021 konden bewoners het voorlopig ontwerp inkijken en aangeven wat ze van de plannen vonden. Veel bewoners waarderen een groot deel van het plan blijkt uit de reacties. Maar men maakt zich ook zorgen over parkeren. Er waren twijfels of er wel voldoende rekening was gehouden met de parkeerbehoefte nu en in de toekomst. Daarom is het ontwerp opnieuw onder de loep genomen en op een aantal punten aangepast. De aanpassingen die onder andere worden voorgesteld betreffen 101 officiële extra parkeerplekken ten opzichte van het voorstel dat deze zomer in de inspraak lag. Daarvan zijn 66 het gevolg van extra parkeertellingen, het resterend aantal is gevonden door aanpassingen te maken in het ontwerp. Met dit ontwerp is zo veel mogelijk tegemoet gekomen aan de bezwaren van bewoners en tegelijkertijd blijven de belangrijkste uitgangspunten die we eerder met elkaar hebben afgesproken in stand. Deze uitgangspunten zijn onderwerpen waarover de gemeenteraad eerder heeft besloten.

Zoals vergroening, en daarmee het tegengaan van hittestress, het geven van prioriteit aan fietser en voetgangers, het zorgen voor voldoende waterberging en het aanbrengen van een gescheiden rioolstelsel. De commissie beheer heeft in maart 2022 besloten de bespreking van het plan IVORIM uit te stellen omdat zij nadere vragen willen stellen. Dus anders dan op vrijdag 18 februari aangekondigd is het plan niet in de commissievergadering van 10 maart en de Raadsvergadering van 24 maart behandeld. Het college van Burgemeester en Wethouders gaat in gesprek met de leden van de commissie beheer om samen te bepalen wanneer en in welke vorm het plan behandeld kan worden. 1.2. Financiële voortgang Historie In 2018 en 2019 is voor het maken van een Masterplan voor de openbare ruimte van Meerwijk in totaal een krediet van € 950.000 beschikbaar gesteld vanuit IP GOB 78. Er is eind 2019 geconcludeerd dat het opstellen van een Masterplan niet als investering kan worden verantwoord, de kosten zijn overgezet naar de exploitatie. Het opstellen van het Masterplan heeft in totaal € 1.091.000 gekost. Projecten kosten voorbereiding en uitvoering Voor de uitvoering van het project is verspreid over de jaren € 25 mln. opgenomen in het investeringsplan.

Prognose uitvoering Masterplan (prijspeil november 2021) betreft: € 25.000.000 (startbudget) + € 948.000 (subsidie) + € 3.500.000 (voorstellen voor extra budget naar aanleiding aanpassingen van de scope en inflatiecorrectie) = € 29.448.000. Vanwege de extra kosten is in het coalitieakkoord rekening gehouden met € 3.500.000 euro extra benodigd krediet. Dit voorstel is opgenomen in de Programmabegroting 2023-2026 Op het moment dat de besluitvorming van fase B wordt aangeboden, is er inzicht of deze bijdrage afdoende is. Kredietaanvraag fase A betreft € 10.900.000 met als meerwerk € 1.500.000 opgebouwd uit: 1. € 50.000 extra putten en kolken t.b.v. extra parkeerplaatsen (A) Bestuursrapportage 2022

87

2. € 300.000 riool i.v.m. waterkwaliteit Aziëpark, vanwege klimaatadaptatie (A) 3. € 700.000 extra grondwerk en aanpassing aansluitingen (A) 4. € 300.000 aanpassing watergang langs Archimedespad (‘Gelede Vaart’), er is gecheckt of de maatregelen voor afkoppelen voldoende zijn. Nu de strategische klimaatadaptieplan er is, zijn ook de uitgangspunten helder en is dit herzien. 5. € 130.000 voor 101 parkeerplaatsen (A) 6. € 20.000 kunst, (A) Extra kosten Fase B bedragen: € 2.000.000 1. € 300.000 aanpassing watergang langs Archimedespad ('Gelede Vaart'), er is gecheckt of de maatregelen voor afkoppelen voldoende zijn. Nu de strategische klimaatadaptieplan er is, zijn ook zijn ook de uitgangspunten helder en is dit herzien. 2. € 1.300.000. inflatiecorrectie. (B) 3. € 400.000 opnieuw wegprofiel vaststellen Braillelaan en Stresemannlaan i.v.m. raadsbesluit mobiliteitsbeleid september 2021 (B) 1.3. Globale ontwikkeling risico’s Risico Een deel van de bewoners kan zich niet vinden in het ontwerp (m.n. parkeren). Wat ook vertragend werkt voor bouw 90 woningen Fase B.

Gemeenteraad heeft meer tijd nodig om voldoende goede afweging te maken wat op gespannen voet staat met het financieel kader Beschikbare totaalbudget (Fase A + B prijspeil 2019) is niet toereikend als gevolg van marktontwikkelingen Werking waterdoorlatende stenen is ontoereikend en doet afbreuk aan leefbaarheid

Beheersmaatregel Raad informeren over wat er om het ontwerp heen speelt. Benoem consequenties van terug naar de tekentafel in besluitvorming (€ 900.000 extra voorbereidingskosten en ca € 2.000.000 extra uitvoeringskosten) Extra communicatie t.b.v. beleving bij bewoners: aantal parkeerplaatsen geïllustreerd om te laten zien dat er niet te weinig zijn Technische sessie met de gemeenteraad

Status In uitvoering

Bij besluitvorming VO Fase B financiële gevolgen expliciet maken. Eventuele keuzes voorleggen aan raad om besparingen te realiseren Pilot en monitoringsplan gebaseerd op ‘best practices’ elders uitvoeren na krediet besluit

Niet gestart

In uitvoering

Niet gestart

1.4. Resultaten van tegenspraak De participatie en inspraak heeft geleid tot aanpassingen in de scope van het project ten opzichte van het vastgestelde Masterplan.

Bestuursrapportage 2022

88

2. Houtplein e.o. 2.1 Fysieke voortgang project • De werkzaamheden aan het Houtplein zijn eind 2021 aanbesteed en de uitvoering is in maart 2022 gestart. Aannemer Dura Vermeer is verantwoordelijk voor het uitvoeren van het ontwerp dat op 25/6/2020 door de raad is vastgesteld. Daarnaast worden binnen hetzelfde werk ook de kabels- en leidingen vernieuwd. Om ervoor te zorgen dat fietsers en voetgangers langs het werk kunnen blijven bewegen, is het project opgedeeld in verschillende fases en wordt de bus, stad uit, gedurende het hele werk omgeleid. Daarvoor zijn veel maatregelen getroffen, waaronder het aanbrengen van tijdelijke haltes, met de juiste voorzieningen. •

De raad heeft tevens via motie 21.5 verzocht om fietsparkeren te realiseren in de parkeergarage Houtplein. Het college is hier vanuit het actieplan fiets mee aan de slag gegaan. Er wordt ingezet om de toegang tot de parkeergarage nog tijdens de uitvoering van het Houtplein te realiseren. Een eerste variant bleek niet haalbaar. Een tweede variant wordt nu uitgewerkt en aansluitend wordt een kredietaanvraag opgesteld vanuit het project fietskelder.

•

De werkzaamheden van Liander en PWN worden uitgevoerd door onze contractpartner van het gehele werk. Dit brengt minder risico’s met zich mee doordat slechts één aannemer verantwoordelijk is voor de totale planning. In maart 2021 is een krediet aangevraagd om de werkzaamheden aan kabels en leidingen voor te financieren. Gedurende het werk worden de kosten verrekend met Liander en PWN.

2.2 Financiële voortgang •

Het totaal benodigd projectbudget is bij DO geraamd op € 6.700.000, vastgesteld door de raad op 25/6/2020. Het uitvoeringskrediet (inclusief het aanvullend krediet) van € 5.348.000 is vrij gegeven als budget voor het realiseren van het Definitief Ontwerp voor de herinrichting van het Houtplein en omgeving; Hiervan wordt een deel gedekt door de subsidie van de provincie nav de Fly-over zijnde € 3.740.000.

•

Na een grondige analyse van de projectfinanciën bleek dat de prognose verder bijgesteld moest worden. Het project bleek onvoldoende budget te hebben om aanpassingen en tegenvallers in de uitvoering op te vangen. Door de raad is op 29 juni 2022 een aanvullend uitvoeringskrediet vrijgegeven van € 2.243.000.

•

De uitvoeringskosten voor de nutsbedrijven zijn voor de aanbesteding geraamd op € 850.000 euro. Bij de aanbesteding bleek dit € 1.350.000 te zijn. Dit komt omdat er werkzaamheden door Liander en PWN niet goed omschreven waren. Het budget is door de raad op 29 juni 2022 bijgesteld naar € 1.350.000. Gemaakte kosten worden vergoed door de Liander en PWN.

•

Vrijgegeven krediet: € 8.943.000. Vrijgegeven krediet voorfinanciering K&L: € 1.350.000. Geboekte kosten: € 2.733.443. Openstaande verplichtingen: € 6.038.235.

2.3 Globale ontwikkeling risico’s (top 7)

Bestuursrapportage 2022

89

Risico Langdurige verkeersmaatregelen hebben nadelig effect op draagvlak bewoners en staat van de infrastructuur

Beheersmaatregel Gedurende het gehele werk goed communiceren door de aannemer over de voortgang van het werk. Vanuit de gemeente regie voeren op deze communicatie.

Door te lange doorlooptijden past de aanleg van de fietsenkelder niet in de huidige uitvoeringsplanning. Dit kan vertraging* opleveren.

Aanpassen fasering van het werk. De werkzaamheden aan de kelder uitvoeren na de werkzaamheden aan het Houtplein. Aanpassen fasering Aanpassen werkvolgorde Contact leggen met evenementen.

verkeersfaseringsplan is niet voor 100% uitvoerbaar. Door te krappe werkruimte en/of gevaar voor verkeer moeten faseringen worden aangepast. Dit zorgt voor vertraging* in het werk. Ondanks uitgebreid onderzoek worden onbekende ondergrondse zaken aangetroffen. - Archeologische vondsten - verontreinigingen - niet gesprongen explosieven - foutieve ligging kabels en leidingen Dit kost tijd* en geld.

Er is onderzoek uitgevoerd en alle resultaten zijn vertaald naar het bestek. Voldoende budget organiseren om onvoorziene zaken het hoofd te kunnen bieden.

Status Er is regelmatig overleg tussen partijen. Er wordt regelmatig een nieuwsbrief uitgedaan. De aannemer heeft een bouwapp waar veel mensen op aangesloten zijn. De planningen worden in overleg met de aannemer op elkaar afgestemd.

gedurende de uitvoering worden de plannen aangepast als dit nodig is.

De hoofdaannemer neemt bij aantreffen z.s.m. contact op met de directievoerder om verlies van tijd en geld tot een minimum te beperken.

Producten worden duurder en slechter leverbaar door de recente ontwikkelingen in de wereld.

Kritische producten onderzoeken. Producten vroegtijdig aanschaffen of aankoop wellicht uitstellen. Verder ophogen budget.

De verkeerslichten op het kruispunt Wagenweg-Florapark zijn verouderd en kunnen mogelijk niet aangepast worden. Daardoor is het wellicht niet mogelijk de geplande linksafbeweging (Wagenweg naar Florapark) tijdig te realiseren. Onvolkomenheden in het contract kunnen zorgen voor meer werk en vertraging*.

Afstemming aanpassingen project VRI`s

Er wordt een project opgestart om de verkeerslichten op dit kruispunt te vervangen

Voldoende budget organiseren om onvoorziene zaken het hoofd te kunnen bieden.

Op 29 juni heeft de raad aanvullend krediet beschikbaar gesteld

Bestuursrapportage 2022

90

* Vertraging in het werk kan leiden tot extra omleidingskosten van bussen en kan leiden tot later start van projecten die na Houtplein geprogrammeerd zijn. 2.4 Resultaten van tegenspraak In de regeling wordt tegenspraak genoemd in de initiatief en definitiefase om zo de keuzes voor de raad goed te onderbouwen en geen tunnelvisie te ontwikkelen. Omdat het project al in de uitvoeringsfase zit, is tegenspraak hier niet meer van toepassing.

3. Zuid Schalkwijkerweg, groot onderhoud 3.1 Fysieke voortgang project • Planning: vroegst mogelijke start uitvoering is verschoven naar Q1 2023. Voor de nieuwe inrichting van het gebied is Haarlem bevoegd gezag en zal het Haarlems Civiel Planproces worden gevolgd. Schetsontwerp en PvE is vastgesteld in commissie beheer van 25 mei 2022. (Bestuurlijk behandelvoorstel 2022/0593774 Groot onderhoud Zuid-Schalkwijkerweg) • Inspraak op het Voorlopig Ontwerp en het Definitief Ontwerp wordt bestuurlijk vastgesteld. Huidige planning om VO in commissie beheer te brengen is 8 september 2022. • Voor het ophogen van de dijk en de versterking van de taluds wordt door Rijnland een Projectplanprocedure op basis van de Waterwet doorlopen. Hierdoor verandert ook de inrichting van het gebied, zoals nieuwe bomen, inritten en parkeerplaatsen. Vergunningsprocedure rondom het Projectplan Rijnland loopt gelijktijdig met inspraak op het VO bij de gemeente. • Eind 2020 lag het ontwerp projectplan Waterwet van Rijnland ter inzage. Er zijn veel zienswijzen gekomen bij Rijnland van bewoners op het ontwerp projectplan. Deze reacties hebben geresulteerd in nieuwe inzichten bij Rijnland over de dijkversterking en bij Haarlem over de inrichting. De procedure rondom het projectplan dijkversterking is in september 2021 tijdelijk bevroren en er is besloten om alternatieven te onderzoeken t.o.v.

de eerder uitgewerkte oplossing in alleen maar een verhoging en verbreding in grond. • Voorgestelde oplossing n.a.v. alternatievenonderzoek is om deels de dijk nog steeds te versterken met een verbreding van de waterkering door grondaanvulling. Door toepassen van een teenslootverzwaring kan de dijk steiler en minder breed gemaakt worden. Hierdoor zal de dijk minder ruimte innemen op de aanliggende percelen en kan het huidige karakter van een smalle weg op de dijk behouden blijven. Er wordt voorgesteld om een damwand toe te passen in de huidige kering op locaties waar de kering grenst aan percelen met tuinen en woningen of zoals ter plaatse van de sportvelden om bomen niet te hoeven kappen. 3.2 Financiële voortgang •

•

De totale kosten van het project worden op dit moment geraamd op € 8,50 miljoen waarbij de totale kosten voor de gemeente worden geraamd op ongeveer € 4,98 miljoen (in het investeringsplan opgenomen binnen de stelpost investeringen maatschappelijk nut, het budget voor groot onderhoud). Voor de overige kosten heeft Rijnland budget gereserveerd. Hiermee is het beschikbare budget voor het gezamenlijk project met Rijnland sluitend. Bij de start van het gezamenlijke project met Rijnland was een totale bijdrage van € 0,60 miljoen voorzien door Rijnland. Voorts zijn nadere afspraken gemaakt betreffende de onderlinge kostenverdeling. Rijnland heeft inmiddels een bijdrage geleverd van € 0,70 miljoen t.b.v. de reeds gemaakte voorbereidingskosten t/m 2021. Tevens is er gesproken over een meer evenwichtige kostenverdeling van de nog te maken kosten. Na afronding van het VO kan er een betere inschatting gemaakt worden van de totale kosten en wordt de definitieve kostenverdeling

Bestuursrapportage 2022

91

•

bepaald en vastgelegd binnen een samenwerkingsovereenkomst (SOK) tussen Haarlem en Rijnland Er is subsidie kleine infrastructuur 2022 aangevraagd bij PNH. Indien de subsidie wordt toegekend komt dit volledig ten goede van de gemeente Haarlem. In de prognose is nog geen rekening gehouden met deze subsidie. Het aangevraagde subsidiebedrag betreft € 1.528.163.

3.3 Globale ontwikkeling risico’s (top 5) Risico Bezwaren van bewoners/omgeving tegen ontwerp en/of vergunningen resulteren in langdurige procedures (kappen bomen en verlies tuingrond door verbreding in grond) Kosten hoger dan budget i.v.m. kosten voor bereikbaarheid tijdens uitvoering en verbetering stabiliteit grondlichaam.

Beheersmaatregel Gemeente Haarlem/ Rijnland hebben een alternatief ontwerp uitgewerkt. Dit alternatieve ontwerp met consequenties zal vervolgens bestuurlijk worden voorgelegd.

Status Het projectteam heeft een nieuwe variant voor dijkversterking uitgewerkt. Bewoners en platform groen zijn nauw betrokken bij de definitieve uitwerking.

Aannemer betrekken in het ontwerpproces. Voorbereiding in bouwteam. Z.s.m. nader onderzoek naar opties en kosten.

Geen overeenstemming met Rijnland over kostenverdeling

Rijnland betrekken in het ontwerpproces en kostenramingen.

Uitzonderlijke prijsstijging door schaarste materiaal, materieel, brandstof door situatie Oekraïne

Hiervoor is een extra beheersmaatregel opgenomen. Echter prijsontwikkeling is lastig te voorspellen. Er worden nu gesprekken opgestart tussen de Nutspartijen en aannemer die de kering en weg gaat uitvoeren (in opdracht van de gemeente). Uitgangspunt is dat de aannemer in opdracht van de nutspartijen tevens de kabels- en leidingenwerkzaamheden meeneemt binnen eigen werkzaamheden

Beheersmaatregel is ingezet, en het risico is opgetreden. Om de bereikbaarheid goed te kunnen regelen is aanleg van een tijdelijke ontsluitingsroute onvermijdelijk. Bij de keuze van de oplossing moet een afweging gemaakt worden tussen natuur, omgevingshinder en kosten. Er is ambtelijk overeenstemming tussen Haarlem en Rijnland. Na definitieve vaststelling wordt een samenwerkingsovereenkomst opgesteld tussen Rijnland en gemeente Haarlem. Huidig prognose sluit aan op huidig prijsniveau (raming aannemer) Na afronden DO zal definitieve uitvraag gedaan worden. Het definitieve tracé van k&l vaststellen heeft plaatsgevonden. Vervolgens worden nadere afspraken gemaakt met Nutspartijen en aannemer.

Combineren van aanleg kabels en leidingen met aanleg van de weg wordt in een laat stadium onmogelijk. Nutspartijen hebben aangeven dat bij het doorlopen van de normale procedures er onvoldoende tijd is om de nuts-gerelateerde aannemer te kunnen contracteren.

Bestuursrapportage 2022

92

3.4 Resultaten van tegenspraak • Op basis van variantenstudie (Schetsontwerp + PvE) is tegenspraak georganiseerd. N.a.v. de tegenspraak is er geen aanleiding om het ontwerp aan te passen.

Bestuursrapportage 2022

93

8 Bedrijfsvoering Externe inhuur De gemeente hecht er vanuit sociaal-maatschappelijk perspectief waarde aan om eerst te bezien of de capaciteitsvraag intern kan worden opgelost en zo niet is inhuur een alternatief. Verschillende perspectieven worden daarbij betrokken waaronder het bestuurlijk-, het managementperspectief en het rechtmatigheidsperspectief. Tegelijk wordt ook in de afweging betrokken het niet bereiken van de vereiste dienstverlening of het overeengekomen resultaat of product indien niet voorzien kan worden in de capaciteitsvraag. De aanleidingen van de capaciteitsvraag zijn divers. Het kan zijn meer werkzaamheden door meer al dan niet tijdelijke extra (rijks) inkomsten of extra vraag vanuit burgers en bedrijven. Meer werkzaamheden door bestrijden van crises. En ook intern vanuit de organisatie zelf, zoals niet in kunnen vullen van vacatures en ziekte versterkt door covid effecten. Al deze aanleidingen zorgen er voor dat er naar verwachting in 2022 voor ruim € 33 miljoen wordt ingehuurd, en dat bedrag kan nog verder oplopen. De begroting 2022 gaat uit van een bedrag van € 19,6 miljoen.

De verwachting is dat de hogere kosten van inhuur gedekt kunnen worden uit de onderschrijdingen op de loonsom van de vaste formatie (€ 0,8 miljoen) en de beschikbaar gestelde project- of programmagelden (€ 8 miljoen), de tijdelijk ter beschikking gestelde middelen vanuit het RIEC (€ 1,3 miljoen) en materiele budgetten (€ 3,3 miljoen). De inhuurlasten kunnen dus veelal worden gedekt uit budgetten die op de diverse beleidsvelden zijn voorzien. Onderstaand een nadere onderbouwing op hoofdlijnen voor de omvang van inhuur in 2022: • De gemeente heeft net als veel andere publieke organisaties te maken met een krappe arbeidsmarkt. De spanning op de arbeidsmarkt is in 2022 tot recordhoogte opgelopen. Stonden er in het eerste kwartaal 2022 133 vacatures tegenover 100 werklozen, in het 3de kwartaal is dat opgelopen naar 143 per 100. Dit heeft direct gevolgen voor het invullen van onze vacatures. Op een aantal afdelingen zijn nog steeds vacatures en daardoor onderschrijdingen op het loonbudget terwijl er geen zicht is op verruiming van de arbeidsmarkt. De spanning op de arbeidsmarkt doet zich vooral gelden bij vergunningverlening, beheer openbare ruimte, civiele projecten en bij ict. • De organisatie is instrumenteel in het realiseren van doelen en ambities van de raad welke in de afgelopen jaren substantieel zijn verhoogd.

Om doelstellingen te realiseren en resultaten te halen zijn extra middelen incidenteel beschikbaar, denk daarbij bijvoorbeeld aan de ‘Versterkers duurzaam doen’ of de middelen die van het rijk zijn ontvangen voor o.a. duurzaamheid. Aantrekken van de rijksmiddelen voor de woningbouwimpuls zorgt voor een toenemende inzet op gebiedsontwikkeling in de zones en daardoor ook toenemende WABOaanvragen. Daarnaast is extra inzet gepleegd op het onderhoud in de openbare ruimte, gemeentelijk vastgoed en op duurzaamheid. Een ander voorbeeld is de extra tijdelijke middelen die het rijk beschikbaar heeft gesteld voor het RIEC en voor het programma ondermijning. De kosten van deze externe inhuur door extra werkzaamheden worden gedekt uit de door de raad ter beschikking gestelde project- of programmagelden, door anterieure overeenkomsten, grondexploitaties en bouwleges. • De flexibele schil is ook nodig om de continuïteit van dienstverlening te kunnen garanderen zowel binnen als buiten de organisatie. De invloeden van corona pandemie (bijvoorbeeld uitvoeren van de ToZo regeling ) en de opvangcrisis voor Oekraïners maken het noodzakelijk flexibele organisatie in stand te houden zodat voldaan kan worden aan de extra vraag naar dienstverlening van handhavers, communicatiemedewerkers en medewerkers klantcontactcentrum.

Inmiddels vraagt ook de energiecrisis extra capaciteit voor het verstrekken van de energietoeslag. De piek in belasting door extra werkzaamheden wordt opgevangen door inhuurmedewerkers. De dienstverlening binnen de organisatie en naar de burgers toe is van cruciaal belang zeker in de tijd van crisis wanneer veel van de Bestuursrapportage 2022

94

•

gemeentelijke organisatie wordt gevraagd. Daarom is het noodzakelijk de capaciteit op te schalen wanneer nodig en bij uitval door ziekte medewerkers snel te vervangen zodat de dienstverlening door kan blijven gaan. Deze flexibiliteit brengt extra kosten met zich mee omdat inhuur duurder is dan vast personeel. Voor deze kosten zijn middelen gevonden als dekking binnen de desbetreffende programma’s. Dit is gedaan door te prioriteren in werkzaamheden. Digitalisering speelt een steeds grotere rol bij het realiseren van de ambities en doelstellingen van de gemeente. ‘I’ schuift naar het hart van beleid, uitvoering en toezicht zodat we als gemeente beter kunnen bijdragen aan maatschappelijke opgaven, zoals wonen, energie en klimaat. Bij het primair proces worden extra projecten met “I” component uitgevoerd. De daarvoor benodigde specifieke kennis wordt ingevuld met inhuur die gedekt worden door projectmiddelen voor digitalisering bij het primair proces.

Naast voordelen als flexibiliteit heeft inhuur ook belangrijke nadelen. Centraal blijft staan dat geïnvesteerd wordt in de kracht van de eigen medewerkers. Door middel van gerichte arbeidsmarkt campagnes zet de gemeente in op het werven van vast personeel en daarmee het terugdringen van de flexibele schil van inhuurkrachten. Het eerder geformuleerde strategisch personeelsbeleid zal daaraan bijdragen door de daarbij geformuleerde focuspunten: 1) werven en binden, 2) boeien, behouden en bewegen, 3) betrokken, gedreven en open werken en tenslotte 4) een diverse en inclusieve organisatie. Het strategisch personeelsbeleid is bedoeld om de eigen medewerkers optimaal te kunnen inzetten.

Bestuursrapportage 2022

95

9 Risicoparagraaf Risico exploitatie De Schuur Door De Schuur (voorheen ‘Toneelschuur’) is een rapportage over het eerste halfjaar 2022 aangeleverd. Op basis hiervan is een geactualiseerde prognose voor 2022 opgesteld, die resulteert in een nadelig resultaat van circa € 1,0 mln. Ten opzichte van het eerder afgegeven signaal in de jaarrekening 2021 is dit bedrag verder opgelopen (het nadelig resultaat bedroeg daarin nog ruim € 0,5 mln.). Voornaamste reden is de nog verder tegenvallende bezoekcijfers na corona, conform de landelijke trend*. Ook ziet de Schuur een relatie met de komst van de Filmkoepel. Het tekort kan uiteindelijk lager uitvallen, in het geval de gevraagde coronasteun bijdrage van de Provincie NoordHolland (in matching met de gemeente) verleend wordt. De uitkomst hiervan is nog niet bekend, maar bij een positieve uitkomst zal dit een voordelig effect hebben op het resultaat van rond de € 475.000. Daarnaast heeft De Schuur een corona reserve ter hoogte van € 600.000 en een egalisatie reserve van bijna € 400.000. Het incidenteel opvangen van het geraamde nadelige resultaat is in 2022 mogelijk. Anders ligt het voor de jaren erna. In de Programmabegroting 2023-2027 zal nader ingegaan worden op het verwachte structurele effect. In de meerjarige subsidieaanvraag 2022-2024 van De Schuur is een begroting opgenomen met een nadelig resultaat van ruim € 500.000.

Daarnaast is een alternatieve begroting getoond voor de situatie ‘met uitbreiding van De Schuur’, die (per 2024) een positief exploitatieresultaat laat zien. Deze uitbreiding van de accommodatie (door het betrekken van het aanpalende pand) acht De Schuur o.a. in reactie op de komst van de Filmkoepel noodzakelijk om tot een nieuw, gevarieerd aanbod met een sluitende begroting te komen. Totdat die beoogde uitbreiding gerealiseerd is vraagt De Schuur een aanvullende subsidie van de gemeente, ter hoogte van € 500.000. * Er is over het hele seizoen een duidelijke ‘onderafname’ die ook resulteert in forse inkomstenderving voor de cultuursector.

Bestuursrapportage 2022

96

10 Besluitpunten De raad der gemeente Haarlem, Gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders, besluit, 1. De Bestuursrapportage 2022 vast te stellen en financieel-technisch te verwerken volgens de begrotingswijziging 2022 in paragraaf 5.10 op basis van: a. de voorgestelde wijzigingen in baten en lasten van de exploitatie én voorgestelde toevoegingen en onttrekkingen aan reserves (paragraaf 5.1 t/m 5.7) b. de voorgestelde budgetoverhevelingen (paragraaf 5.8) en besluit in relatie tot de Investeringen (paragraaf 6), 2. Het voorbereidingskrediet van € 200.000 uit IP BRG01 voor het vervangingsonderhoud van de Prinsenbrug vrij te geven. 3. Een aanvullend krediet te verlenen van € 117.000 voor verbetering van de duurzaamheid van bibliotheek vestigingen ten laste van IP post BIB.01, volledig gedekt uit een ontvangen subsidie (paragraaf 6). en besluit in relatie tot de BUIG (paragraaf 1.4), 4a. De aantallen als gevolg van de instroom onder de BBZ toe te voegen aan de vastgestelde rekensystematiek. 4b. Gelet op de verwachte toename van het bestand nu geen consequenties te verbinden aan de omvang van de flexibele schil, ondanks dat het bestand op peildatum 1 augustus 2022 met meer dan 5% gedaald is.

Bestuursrapportage 2022

97

Bijlage 1: Overzicht voortgang proces bestuurlijke actiepunten Op basis van de informatie uit Verseon is onderstaand overzicht opgesteld. Per bestuursorgaan (commissie of raad) is aangegeven: 1. het aantal openstaande actiepunten, verdeeld naar soort (schriftelijke vragen, motie, raadsjaaragenda, etc.) 2. het aantal openstaande actiepunten, verdeeld naar ontstaansdatum. 3. het aantal actiepunten dat in de periode van januari 2014 tot heden is afgedaan. 4. het aantal actiepunten, waarbij de afdoening in behandeling is bij de commissie of raad. OPENSTAANDE PUNTEN Aantal/soort Beheer Jaaragenda 99 Moties 1 RKC aanbevelingen Toezeggingen 39 Totaal 139 ONTSTAANDATUM Beheer 2015 2016 2017 5 2018 11 2019 6 2020 30 2021 61 2022 36 Totaal 149

Bestuur 39

21 60

Bestuur

2 2 7 17 50 19 97

Ontwikkeling 93

10 103

26 54

Ontwikkeling 2 6 14 19 30 39 13 123

Samenleving 27 1

Samenleving

1 4 4 33 32 74

Totaal 258 1

106

Totaal 2 6 7 28 36 81 183 100

AFDOENING AANTAL AFGEDANE ACTIEPUNTEN Beheer Bestuur Ontwikkeling 8 18 31

Samenleving 10

Totaal 67

ACTIEPUNTEN MET AFDOENING IN BEHANDELING Beheer Bestuur Ontwikkeling 32 20 16

Samenleving 12

Totaal 80

Bestuursrapportage 2022

98

Bijlage 2: Lijst van aan- en verkopen gemeente In 2022 zijn de volgende aan- en verkopen gedaan van strategisch en niet-strategisch bezit. Voor aanen verkopen boven de € 100.000 bent u eerder geïnformeerd via de lichte / zware voorhangprocedure welke inhoudt dat de commissie / raad vooraf heeft ingestemd met de aan- of verkoop. Over aan- en verkopen onder de € 100.000 legt het college achteraf middels deze bijlage bij de bestuursrapportage verantwoording af. Verkopen Locatie/Pand

Niet strategisch bezit totaal netto (koopsom) x € 1.000

Panden Rijksstraatweg 370

569

Gronden Oneigenlijk gebruik gemeentegronden

3

Bloemveldlaan 57

69

Ramplaan 125

69

Rijksstraatweg 86K-M

21

Spekstraat 14

212

Totaal

943

Bestuursrapportage 2022

99