20221303639 2 Bijlage 1 Dunamare onderwijsgroep jaarverslag 2021
Tekst van het document
Dunamare Onderwijsgroep jaarverslag 2021
Inhoudsopgave Het jaarverslag verschijnt in digitale vorm. Dit document is een weergave van de site.
Bestuursverslag Bestuurlijke reflectie
3
Dit is Dunamare Onderwijsgroep
5
Verantwoording van het beleid
10
Governance
11
Code Goed Onderwijsbestuur VO
11
Verslag van de Raad van Toezicht
12
Verslag van de GMR
19
Klachtafhandeling
21
Onze richting
22
Corona en het Nationaal Programma Onderwijs
27
Onderwijs
34
Personeelsbeleid
39
Facilitaire diensten
46
Financiën
49
Overzicht van de scholen met de onderwijsresultaten
64
Risicoprofiel en -beheersing
68
Voorbeelden uit de praktijk
74
Bijlagen
94
Jaarrekening Balans
98
Staat van baten en lasten
99
Kasstroomoverzicht
101
Toelichting op de jaarrekening
104
Algemene toelichting
105
Grondslagen voor de waardering
106
Toelichting op de balans
123
Toelichting op de staat van baten en lasten
155
Verbonden partijen
167
Gebeurtenissen na balansdatum
168
Overige gegevens
169
Controleverklaring van de onafhankelijke accountant
170
Statutaire regeling omtrent resultaatbestemming Gegevens de rechtspersoon Ondertekening College van Bestuur en Raad van Toezicht
1
Bestuursverslag
2
Bestuurlijke reflectie
Een dubbele portie veerkracht In januari 2021 zijn we samen gestart als het nieuwe College van Bestuur van Dunamare Onderwijsgroep. En we kunnen allebei van harte zeggen dat dat zéér goed bevalt. We hebben afgelopen jaar alle scholen zo vaak mogelijk bezocht om ze goed te leren kennen. Dat leverde veel mooie, inhoudelijke gesprekken op. Er werken fijne mensen binnen Dunamare, die zich bovendien kenmerken door een grote portie veerkracht. Daar krijgen wij op onze beurt heel veel energie van. Inmiddels hebben we een goed beeld van wat er overal speelt op de scholen, van huisvesting tot ICTkwesties, van leerlingenaantallen tot het welbevinden van leerlingen en medewerkers en vacatures voor docenten. Ook naar alle betrokken gemeenten toe hebben we onze weg gevonden en ons hard gemaakt voor goed onderwijsbeleid. Gemeenten zijn een belangrijke externe partner voor ons, dat blijkt ook uit hun bijdrage aan de ondersteunende programma’s en trainingen voor het sociaal en emotioneel welbevinden van de jeugd. Want dat daar veel aandacht naartoe moet de komende jaren, heeft de coronacrisis wel duidelijk gemaakt.
Soepel schakelen Natuurlijk was het jammer dat we nog steeds niet verlost waren van corona afgelopen jaar. Zo hoopten we in september eindelijk weer met een normaal schooljaar te kunnen starten, maar moesten docenten soms toch weer online lesgeven. En leerlingen zaten – ook door de strenge quarantaineregels – vaak met grote aantallen weer thuis. Toch wisten al onze scholen opnieuw soepel te schakelen tussen online en offline lesgeven. Ze hebben bovendien razendsnel goede plannen in elkaar gezet voor de besteding van de extra gelden van het Nationaal Programma Onderwijs – vóór de zomer van 2021 had elke school haar plan al klaar. Het medewerkerstevredenheidsonderzoek dat we aan het eind van het jaar hebben gehouden, spreekt wat dat betreft boekdelen: mensen gaven aan echt trots te zijn op hun school en hun collega’s. Er wordt bovendien een grote saamhorigheid op de scholen gevoeld, iets wat de veerkracht van mensen zeker versterkt.
3
Extra positieve ontwikkelingen Maar de scholen hebben veel meer gedaan dan dat en de ontwikkeling van het onderwijs ging overal dóór. Zo heeft het Coornhert Lyceum koers gezet naar daltononderwijs, heeft het Haarlemmermeer Lyceum locatie Baron de Coubertin het tweetalig onderwijs verder uitgebouwd, werkte het Hoofdvaart College samen met praktijkschool De Linie aan de plannen voor nieuwbouw, zijn in Velsen de voorbereidingen gestart voor de nieuwe Agora-school en zijn op een aantal vmbo scholen pilots gedraaid met de nieuwe leerweg. En zo kunnen we nog wel even doorgaan. Werkelijk iedere school in onze onderwijsgroep heeft – naast de dagelijkse hectiek van corona – afgelopen jaar nog een andere, positieve ontwikkeling doorgemaakt. Dat is echt meer dan knap. Wat ons betreft staat dat voor een dubbele portie veerkracht.
Drie leidende principes Leerlingen moeten goed in hun vel zitten, willen ze aan leren kunnen toekomen. Ook daarin hebben scholen een belangrijke rol. Want school is zo veel meer dan een plek om genoeg kennis op te doen zodat je uiteindelijk je diploma kunt halen en officieel gekwalificeerd bent. Een goede school is een plek waar leerlingen ook werken aan hun socialisatie en persoonsvorming; waar ze zichzelf en de ander ontdekken en leren hoe ze met verschillende mensen omgaan; waar ze hun moreel kompas ontwikkelen en verantwoordelijkheid leren nemen, zodat ze volwaardig kunnen deelnemen aan de samenleving. Kwalificatie, socialisatie en persoonsvorming: het zijn de drie leidende principes voor het onderwijs op de Dunamare-scholen de komende jaren. Daarover gaan we in dialoog met de scholen en het bepaalt de nieuwe richting die we opgaan. Meer hierover lees je in het hoofdstuk Onze richting in dit jaarverslag.
Richting, ruimte en rekenschap De dialoog met alle scholen vinden we ontzettend belangrijk, daar ruimen we dan ook veel tijd voor in. We zien het bestuur en het Bestuurs- en Servicebureau van Dunamare als sparringpartners voor de scholen om samen tot het beste onderwijs te komen. We werken daarbij volgens het principe van de drie R’en: richting, ruimte en rekenschap. Samen ontwikkelen we de richting van het onderwijs, waarbij de scholen alle ruimte krijgen om dit naar eigen inzicht en omstandigheden in te vullen. Want de ene school verdeelt de aandacht tussen kwalificatie, socialisatie en persoonsvorming anders dan de andere school. Maar uiteindelijk leggen ze rekenschap af over hun resultaten, open en transparant. Want het einddoel is dat er overal en altijd goed onderwijs wordt gegeven, en dat iedere leerling in onze regio’s een perfect passende plek weet te vinden op een van onze scholen. Dát is waar wij ons de komende vijf jaar met hart en ziel voor zullen inzetten.
April van Loenen en Henk Post College van Bestuur Dunamare Onderwijsgroep
4
Dit is Dunamare Onderwijsgroep
5
Binnen Dunamare Onderwijsgroep bundelen 22 scholen voor voortgezet onderwijs in de regio’s Haarlem, Haarlemmermeer, IJmond, Uithoorn en Harlingen de krachten. Samen beslaan wij het hele spectrum van praktijkonderwijs tot gymnasium en van speciaal onderwijs tot maritieme opleidingen. 1.840 medewerkers zetten zich bevlogen in om zo goed mogelijk onderwijs te bieden aan 12.921 leerlingen.
22
12.921
7
Structuur van de organisatie
6
De meerwaarde van Dunamare Onderwijsgroep: • • • • • • • •
Ondersteuning en ontzorgen van de individuele scholen Richting geven met strategische kaders Financieel voordeel door schaalgrootte (daardoor meer financiële ruimte voor investeringen in onderwijs, ICT en huisvesting) Lage overhead door gezamenlijke ondersteuning vanuit het Bestuurs- en Servicebureau Stimulerende werkomgeving met uitstekende secundaire arbeidsvoorwaarden Verrijking en inspiratie via de Dunamare Academie Voortdurende uitwisseling van kennis en ervaringen tussen de scholen Veel verschillende loopbaanmogelijkheden binnen de onderwijsgroep.
Juridische structuur Dunamare Onderwijsgroep is een Stichting Samenwerkingsbestuur met een tweehoofdig College van Bestuur (CvB). Zowel openbare als (algemeen) bijzondere scholen zijn onderdeel van de onderwijsgroep. Elke school heeft een eigen unieke positie, met een eigen onderwijsaanbod, schoolleiding en medezeggenschapsraad. Bij de Overige gegevens staat een overzicht van alle scholen.
Raad van Toezicht De Raad van Toezicht (RvT) ziet toe op het (strategisch) beleid van het CvB en de algemene gang van zaken van de stichting. De RvT is bovendien werkgever van het CvB en keurt de reglementen, beleidsplannen enbegrotingen goed. De RvT volgt de Code Goed Onderwijsbestuur VO waar het bestuur en het intern toezicht gescheiden zijn. Zie ook het verslag van de RvT over 2021.
7
College van Bestuur Het College van Bestuur (CvB) is het bevoegd gezag van de scholen en is eindverantwoordelijk voor de scholen en de stichting. Het CvB ontwikkelt de richting voor de onderwijsgroep, met als belangrijkste doel het optimaliseren van de brede talentontwikkeling van elke leerling én elke medewerker. Het bestuur bestaat uit 2 leden, die samen een collegiaal bestuur vormen. In 2021 zijn dat Henk Post (voorzitter, gestart in september 2020) en April van Loenen (gestart in januari 2021). Voormalig voorzitter Albert Strijker is tot maart 2021 aangebleven als adviseur van het CvB. April houdt zich met de interne organisatie bezig en is eerste aanspreekpunt voor de scholen in de regio’s Haarlemmermeer en Velsen. Henk richt zich op de externe relaties en is eerste aanspreekpunt voor de scholen in Haarlem en de maritieme scholen.
Directieraad Dunamare Onderwijsgroep heeft een Directieraad die bestaat uit de rectoren en directeuren van onze 22 scholen, het CvB en de 5 afdelingshoofden/adviseur van het Bestuurs- en Servicebureau (BSB). De Directieraad vormt het belangrijkste adviesorgaan van het CvB en adviseert het CvB bij impactvolle besluiten. De Directieraad komt gemiddeld 6 keer per jaar samen om kennis en ervaring met elkaar te delen en van gedachten te wisselen over actuele onderwerpen.
8
Kwaliteitsgroepen De Directieraad heeft 3 kwaliteitsgroepen ingesteld: •
Kwaliteitsgroep Onderwijs
•
Kwaliteitsgroep Goed bestuur
•
Kwaliteitsgroep Goed werkgeverschap
Deze groepen bereiden Dunamare-brede besluitvorming door het CvB voor en adviseren het CvB over onderwerpen die onder de betreffende kwaliteitsgroep valt. Leden van de Directieraad, de hoofden van het BSB en een van de leden van het CvB nemen deel in de kwaliteitsgroepen.
Platforms per schoolsoort Schoolleiders en het CvB komen een aantal keer per jaar bijeen in platforms per schoolsoort. Dunamare Onderwijsgroep kent platforms voor praktijkonderwijs (pro), vmbo en avo. Binnen deze platforms bespreken de leden van de schoolleiding thema’s specifiek van toepassing op een bepaalde schoolsoort.
Gemeenschappelijke medezeggenschapsraad Naast medezeggenschap op alle scholen heeft Dunamare Onderwijsgroep een gemeenschappelijke medezeggenschapsraad (GMR). De GMR bestaat uit medewerkers, ouders en leerlingen die actief betrokken zijn bij (het ontwikkelen van) het bovenschoolse beleid van de onderwijsgroep. De leden houden zich bezig met kwesties die voor alle – of een groot deel van onze – scholen van belang zijn. Zie het verslag van de GMR over 2021.
Bestuurs- en Servicebureau Het Bestuurs- en Servicebureau (BSB) ondersteunt zowel het bestuur als de individuele scholen op maat: •
•
Het Bestuursbureau ondersteunt het CvB, de Directieraad en de kwaliteitsgroepen bij de vormgeving en uitvoering van de strategische agenda. Daarnaast adviseren en ondersteunen zij de individuele scholen op de gebieden van onderwijskwaliteit, HR, communicatie, financiën, control, ICT, huisvesting en inkoop. Het Servicebureau regelt veel praktische zaken voor de scholen en zorgt bijvoorbeeld voor de personeelsen salarisadministratie, financiën, huisvesting en de gezamenlijke inkoop. Zo krijgen scholen de ruimte om zich volledig te richten op het allerbelangrijkste: goed onderwijs voor iedere leerling.
9
Verantwoording van het beleid
10
Governance De governancestructuur bij Dunamare Onderwijsgroep is helder beschreven. Het College van Bestuur (CvB) legt verantwoording af aan de Raad van Toezicht (RvT). Ook heeft het CvB overleg met de Gemeenschappelijke Medezeggenschapsraad (GMR). De Code Goed Onderwijsbestuur wordt volledig in acht genomen, zowel door de RvT als door het CvB.
Code Goed Onderwijsbestuur VO De Code Goed Onderwijsbestuur VO, waarmee de VO-raad een goede bestuurscultuur wil garanderen, vormt mede de basis voor ons handelen. De 4 voornaamste principes van de code kunnen we zo samenvatten: • Transparant zijn. • De dialoog met externe belanghebbenden verankeren en toelichten. • Het bestuurlijk functioneren jaarlijks evalueren en de conclusies en afspraken daaruit openbaar maken. •
Nevenfuncties openbaar maken.
Voor Dunamare Onderwijsgroep vormen openheid en overleg de basis voor wederzijds vertrouwen. Ons handelen voldoet daarom aan de Code Goed Onderwijsbestuur VO. Er zijn in 2021 geen afwijkingen van de Code Goed Onderwijsbestuur VO geconstateerd.
11
Verslag Raad van Toezicht Ondanks de beperkingen van opnieuw een complex coronajaar, heeft Dunamare Onderwijsgroep in 2021 mooie resultaten behaald. Tegelijkertijd hebben we afscheid genomen van oud-bestuurder Albert Strijker die als voorzitter van het College van Bestuur veel voor Dunamare Onderwijsgroep heeft betekent. De Raad van Toezicht dankt de heer Strijker voor zijn inzet. Het nieuwe CvB heeft zich snel en goed ingewerkt. Nieuw koersplan Het CvB werkt aan een nieuwe koers, visie en sturingsfilosofie voor de organisatie, waarbij zo veel mogelijk inspraak wordt gevraagd van medewerkers, leerlingen en ouders. De RvT is in een aantal sessies hierover bijgepraat. In juni 2022 zal het nieuwe koersplan gereed zijn. Inspectierapport Het rapport van het bestuurlijk inspectiebezoek is uitvoerig besproken met de RvT. We zijn tevreden over de uitkomsten van dit rapport. Bijzonder mooi is de beoordeling Goed voor extra ondersteuning die het Spaarne College in haar eerste jaar heeft behaald. Er zijn complimenten voor het sterke HRbeleid en personeelsbeleid, belangrijk in deze tijden van personeelskrapte. De Dunamare Academie krijgt lof voor het grote aanbod aan cursussen, ook op het gebied van persoonlijk welbevinden. De waarde hiervan horen we terug van de schooldirecteuren.
De Inspectie van het Onderwijs constateerde dat de samenwerking met de RvT en de GMR goed is en dat Dunamare Onderwijsgroep financieel gezond is. Voor een aantal bevindingen in het inspectierapport zijn vervolgacties nodig om de administratieve processen van toetsing en examinering beter te maken Alle bevindingen van de Inspectie van het Onderwijs staan standaard op de agenda van de Commissie Kwaliteit om de voortgang goed te monitoren. Onderwijs in tijden van corona Allereerst complimenten aan het CvB en de scholen voor de manier waarop de scholen steeds hebben kunnen meebewegen tussen lockdowns en deels of volledig open zijn. In elke vergadering van de RvT afgelopen jaar hebben we de coronamaatregelen en de gevolgen hiervan voor de scholen besproken, met daarbij extra aandacht voor de vitaliteit van medewerkers, leerlingen en ook van de voorzieningen. Het CvB heeft ons steeds geïnformeerd over de extra investeringen in het onderwijs en de problemen waar de scholen tegenaan lopen, zoals de dalende motivatie van leerlingen en de achterstanden door scholensluitingen. De impact van corona op medewerkers is ook een belangrijk aandachtspunt, met name de werkdruk en de veerkracht van medewerkers. Begin 2021 heeft Dunamare een kort onderzoek onder medewerkers gehouden om hun welzijn in tijden van corona te peilen.
Er is veel extra aandacht geweest voor medewerkers, onder andere door middel van e-mails en attenties. Aan het eind van het jaar is een Medewerkerstevredenheidsonderzoek uitgevoerd. Voor de leerlingen is er, naast aandacht voor cognitieve leervertragingen, ook op het sociaal-emotionele vlak aandacht nodig. Dit staat op de agenda van de Commissie Kwaliteit van de RvT en zullen we ook in 2022 monitoren.
12
NPO-gelden Het CvB geeft in het hoofdstuk over NPO meer informatie hierover. Het CvB houdt de RvT hier goed van op de hoogte. De RvT zal samen met het CvB de besteding en het duurzaam inzetten van de middelen en de resultaten monitoren. Investering in gebouwen Goede ventilatie in de schoolgebouwen is extra belangrijk geworden door de coronapandemie. Het CvB heeft aan ons uitgelegd hoe er wordt geïnvesteerd in natuurlijke of mechanische ventilatie, afhankelijk van het gebouw waarin een school gevestigd is. Ook heeft het bestuur verteld over het intensief overleg met de verschillende gemeenten over de ventilatiekosten. Op dit moment investeren de gemeenten, naast het IHP, niet extra in ventilatie. De RvT is verder akkoord gegaan met een aantal investeringen in betere en meer duurzame schoolgebouwen met een gezonder binnenklimaat. Te weten: het Montessori College Aerdenhout, het Coornhert Lyceum en de Maritieme Academie Harlingen. Laatstgenoemde school hebben we als RvT bezocht, waarbij we intensief hebben gesproken over het nut en de noodzaak van maritiem onderwijs en in het bijzonder ook de huisvesting van de leerlingen. Verder zijn we akkoord gegaan met een toekomstige investering in gezamenlijke nieuwbouw voor het Hoofdvaart College en Praktijkschool De Linie, omdat de huisvesting slecht was en er met nieuwbouw meer vmbo-leerlingen bereikt kunnen worden.
Financiën De accountant heeft de RvT en de ARC geïnformeerd in de Management Letter en zijn verslag van de jaarrekeningcontrole en is zeer positief over de kwalitatieve verbetering die de financiële afdeling van Dunamare de afgelopen jaren heeft doorgemaakt. Deze ontwikkeling heeft effect op de hele organisatie: ook de scholen zijn meegenomen in de kwaliteitsslag van het Bestuurs- en Servicebureau. Dunamare Onderwijsgroep heeft een gezonde financiële positie en geen bovenmatige financiële reserves, tot tevredenheid van de RvT. Studiemiddag
en
zelfevaluatie
In februari 2021 heeft de Raad van Toezicht een studiemiddag gehouden. Tijdens deze bijeenkomst heeft de RVT gereflecteerd vanuit de kernvragen “wat gaat er goed en wat kan er nog beter”. Verder zijn het Reglement van de Raad van Toezicht en het Bestuursreglement besproken. Naar aanleiding van dit overleg zijn deze documenten tekstueel aangescherpt. De Raad van Toezicht heeft het aangepaste Reglement van de Raad van Toezicht en het Bestuursreglement vastgesteld in de vergadering van juni 2021. Bezoldiging De leden van de RvT krijgen voor de uitoefening van hun functie hun onkosten vergoed. De vergoeding is gebaseerd op de richtlijnen van de VTOI, en voldoet aan de Wet Normering Topinkomens.
13
Specifieke aanvullingen voor het verslag van de drie commissies:
1. Commissie Kwaliteit Schoolbezoeken De Commissie Kwaliteit spreekt in haar vergaderingen altijd uitgebreid met een van de directeuren over de visie op onderwijs, interne en externe ontwikkelingen en het Dunamare kwaliteitsbeleid. We hechten erg aan schoolbezoeken en hebben dat -voor zover corona dat toeliet- zoveel mogelijk gedaan. De scholen die de Commissie Kwaliteit bezocht heeft zijn: VSO Gunning en VSO Daaf Geluk – Met directeur Monica van den Hoven hebben we de stress en sociaalemotionele problematiek van leerlingen en de werkdruk van docenten als gevolg van corona besproken. Coornhert Lyceum – Rector Nelie Groen gaf een uitgebreide presentatie aan de Commissie Kwaliteit over de ontwikkeling die het Coornhert Lyceum doormaakt naar een Daltonschool. We hebben onder meer de omgeving van de school en de wensen van leerlingen en ouders besproken en eventuele risico’s zoals krimp. Het Daltonconcept past bij de onderwijskundige visie van de school en zal bijdragen aan evenwicht in diversiteit en niveau. Een mooi bijeffect is dat de school benaderd wordt door andere scholen voor de aanpak van een aantal onderdelen. Dit ‘leren van elkaar’ is wat Dunamare Onderwijsgroep zo sterk maakt.
Haarlemmermeerlyceum Baron de Coubertin – Rector Bart Roth heeft een rondleiding door de school gegeven en een presentatie over de visie van de school op onder meer internationalisering en TTO, kwaliteitszorg en aandachtspunten als de borging van de onderwijskwaliteit en het personeelsbestand. Er is veel aandacht voor zorgvuldig, accuraat en veelvuldig communiceren naar alle doelgroepen. Opvallend is ook hoeveel aandacht ‘een leven lang leren’ krijgt; iedereen denkt actief mee met het scholingsbeleid. Examenresultaten De examenresultaten en voorspelling van de onderwijsresultaten 2022 zijn besproken in de commissievergadering van oktober. Er zijn in 2021 geen afdelingen met een driejaarsgemiddelde onder de norm. De slagingspercentages zijn hoog, met name op het vmbo. Op afdelingen met tegenvallende resultaten wordt gewerkt met een verbeterplan. We hebben geconstateerd dat er gebruik is gemaakt van de zogenoemde ‘duimregeling’ bij de examenresultaten van 2021 en zien dat dit effect heeft bij de resultaten van sommige vakken. Wij zijn van mening dat het een extra moeilijk jaar was voor eindexamenkandidaten en dat het te prijzen is dat zij in dit coronajaar een diploma hebben gehaald.
14
2. Commissie Goed Werkgeverschap, ook fungerend als Remuneratiecommissie Goed werkgeverschap Het CvB heeft het afgelopen jaar wederom met de Raad van Toezicht gesproken over Goed Werkgeverschap bij Dunamare Onderwijsgroep. Alle pijlers van Goed Werkgeverschap zijn aan bod gekomen: professionele medewerkers, een stimulerende werk- en leeromgeving en verbindend leiderschap. De belangrijkste uitdagingen voor Dunamare Onderwijsgroep zijn het lerarentekort, de vergrijzing en het bewaken van de vitaliteit van medewerkers. De Commissie ziet dat Dunamare Onderwijsgroep vol inzet op werving van leraren en een ‘kweekvijverprogramma’ voor nieuwe docenten. Er zijn veel initiatieven om de vitaliteit van werknemers te verhogen en de werkdruk te verlagen, zoals de generatieregeling, mobiliteitssturing en vitaliteitsevents. Goed Gesprek met het CvB In haar hoedanigheid als Remuneratiecommissie heeft de Commissie met het nieuwe CvB een gespreks-en beoordelingscyclus afgesproken. Daarin gebruiken we onder meer de 360 graden feedback. Op basis hiervan schrijft het CvB een reflectieverslag. Rond mei/juni van ieder jaar voert het CvB overleg met de RvT over de eigen ambities en plannen voor de toekomst.
De gesprekken voeren we volgens de systematiek van het ‘Goede Gesprek’ van Dunamare Onderwijsgroep, waarbij de basisvraag is: Wat gaat goed en wat kan beter? De bezoldigingsafspraken zijn conform de Wet Normering Topinkomens (WNT) en de voor Dunamare geldende WNT-norm. De Raad van Toezicht heeft deze berekende norm, gebaseerd op het aantal complexiteitspunten, goedgekeurd in haar vergadering.
15
3. Audit- & RiskCommissie (ARC) Naast haar vaste taken zoals het adviseren van de RvT bij haar toezichttaken en het vaststellen van de begroting en de jaarrekening, heeft de ARC in 2021 gefocust op: - waarborging van de continuïteit; - besteding van de onderwijsmiddelen en de doelmatigheid hiervan. Waarborgen van de continuïteit De ARC houdt toezicht op het financieel beleid, de financiële organisatie en verantwoording hierover. We hebben verschillende gesprekken met de externe accountant Astrium gevoerd, onder meer over de jaarrekening. Ook hebben we aandacht besteed aan het risicomanagement van Dunamare Onderwijsgroep. We hebben gevraagd of de organisatie de risico’s voldoende in beeld heeft en hier op tijd op kan reageren. De strategische risicoanalyse is besproken en de risico‘s zijn samengevat in drie thema‘s: huisvesting, wendbaarheid (inclusief onderwijskwaliteit, HR & cultuur) en bedrijfsvoering. Verder is risicobeheersing op ICT-gebied besproken met het CvB. Dunamare Onderwijsgroep heeft intern onderzoek verricht om de risico’s van cyberaanvallen zoveel mogelijk te beperken. Een jaarlijkse onafhankelijke evaluatie van de technische en organisatorische maatregelen is onderdeel van de risicobeheersing. Doelmatige besteding van onderwijsmiddelen Doelmatigheid staat hoog op de agenda van het CvB en de RvT.
De RvT wil zeker weten dat de middelen die worden ingezet ten goede komen aan het onderwijs. Dit komt regelmatig aan de orde, zoals bij de vraag naar inzicht in de samenhang tussen de begroting, de investeringen, de besteding van NPO-gelden en (tussentijdse) resultaten met de strategie – het koersplan – van Dunamare en de doelstellingen van de afzonderlijke scholen en het bestuursbureau. Zo hebben we nadrukkelijk stilgestaan bij de verschillende nieuwbouwprojecten. Daarnaast is gevraagd naar de eigen doelmatigheid van de organisatie. Dunamare Onderwijsgroep heeft daarvoor een extern bureau in de arm genomen, om via een benchmark inzicht te krijgen in de doelmatigheid van de overhead. Het onderzoek concludeert dat de kosten van de overhead van Dunamare Onderwijsgroep iets lager zijn dan het gemiddelde van de referentiegroep. Een mooi resultaat, waaruit blijkt dat het geld goed wordt besteed en daar terecht komt waar het moet zijn, namelijk in het onderwijs. Onderzoek naar leveranciersmisleiding Enkele jaren geleden heeft Dunamare Onderwijsgroep te maken gehad met een leveranciersmisleiding. Onderzoek hiernaar laat zien dat er geen signalen zijn van interne fraude. De ARC heeft dit onderwerp meerdere malen besproken, ook met de accountant. Het onderzoek is nog niet helemaal afgerond, maar op grond van de uitkomsten is er geen aanleiding om extra maatregelen te vragen.
16
Samenwerking met de externe accountant De ARC heeft regelmatig contact met de externe accountant, waarbij de accountant ook delen van de vergaderingen bijwoont. De accountant woont die vergaderingen voornamelijk bij wanneer de managementletter en het jaarverslag wordt gepresenteerd. Het contact en de samenwerking met de accountant wordt als prettig ervaren.
17
De Raad van Toezicht (RvT) houdt toezicht op het beleid van het College van Bestuur (CvB) en de algemene gang van zaken in Stichting Dunamare Onderwijsgroep. • • • • • • •
ziet toe op de doelmatigheid van de bestede middelen van Dunamare Onderwijsgroep; keurt begrotingen, jaarverslagen en jaarrekeningen, reglementen en beleidsplannen goed; fungeert als werkgever en klankbord van het CvB; stelt op voorstel van het CvB de strategische organisatiedoelen vast en monitort de realisatie hiervan; benoemt de externe accountant; houdt toezicht op de naleving van relevante wettelijke voorschriften; werkt volgens de Code Goed Onderwijsbestuur VO.
In 2021 heeft de RvT, exclusief de bijeenkomsten van de Commissies, 6 keer met het CvB gesproken in verschillende vergaderingen en twee keer met de GMR zonder het CvB.
Leden van de RvT in 2021: • • • • • • •
mevrouw J.C. Huizinga, voorzitter RvT, lid van de Remuneratiecommissie; mevrouw T.J. Triezenberg, lid RvT, voorzitter van de Audit & Risk Commissie; mevrouw F.C. Azimullah, lid RvT, voorzitter van de commissie Kwaliteit; de heer R. Dubbeldeman, lid RvT, voorzitter van de Remuneratiecommissie; de heer S. Haringa, lid RvT, lid van de Audit & Risk Commissie; de heer R.K. van Rijn, lid RvT, lid van de Commissie Kwaliteit; mevrouw J.S. Duttenhofer, lid RVT, lid van de Commissie Kwaliteit.
In de bijlagen zijn de benoemingstermijnen en de nevenfuncties van de leden van de RvT vermeld.
De RvT heeft drie commissies: • • •
Audit- & RiskCommissie (ARC), die vijf keer bij elkaar kwam in 2021. Commissie Kwaliteit, die drie keer bij elkaar kwam. Commissie Goed Werkgeverschap, ook fungerend als Remuneratiecommissie, die drie bij elkaar kwam.
De commissies rapporteren aan de RvT als geheel, adviseren de RvT als geheel en vervullen een klankbordfunctie voor het CvB. Alle onderwerpen voor de RvT worden, na het voorwerk van de commissies, in de voltallige raad besproken en vallen ook onder de verantwoordelijkheid van de gehele raad. Het jaarverslag van vorig jaar over boekjaar 2020 is op 10 juni 2021 goedgekeurd door de RvT. De meerjarenbegroting 2021-2025 is op 1 juli 2021 goedgekeurd door de RvT.
18
Verslag van de Gemeenschappelijke Medezeggenschapsraad Naast de medezeggenschapsraden op de scholen heeft Dunamare Onderwijsgroep een Gemeenschappelijke Medezeggenschapsraad (GMR). De GMR houdt zich bezig met de onderwerpen die alle scholen aangaan, de zogenoemde bovenschoolse zaken. Denk bijvoorbeeld aan de begroting en regelingen die voor de hele onderwijsgroep gelden. De GMR-leden hebben op de betreffende onderwerpen informatie-, advies- of instemmingsrecht. Daarnaast fungeert de GMR als klankbord voor het College van Bestuur (CvB). Natuurlijk stond de coronapandemie dit jaar weer prominent op onze agenda. We zijn goed geïnformeerd door het CvB over de achtbaan aan ontwikkelingen in het onderwijs en de standpunten van het bestuur hierin. Verder was 2021 voor de GMR een relatief rustig jaar. Het College van Bestuur deed geen beroep op de GMR voor advies- of instemmingsrecht. Het jaar werd dan ook vooral aangegrepen om intern zaken op orde te krijgen. Zo hebben we samen met een jurist gewerkt aan het stroomlijnen van het rooster van aftreden. Het is belangrijk om te zorgen dat er steeds voldoende mensen met GMR-ervaring zitting hebben in de raad. Ook hebben we de financiële vergoeding voor de leden gemaximeerd, in overeenstemming met de wettelijke vrijwilligersvergoeding vanuit het Rijk.
Verkiezingen In samenspraak met het CvB hebben we gekeken naar het verkiezingsproces van de GMR. Een aantal ouders en leerlingen bleek afgelopen jaar de kandidaatstellingsbrieven van kandidaten voor de GMR niet te hebben ontvangen. We zoeken nog naar een manier om de communicatie rondom de verkiezing beter te borgen.
Contact met de medezeggenschap van scholen Begin 2021 heeft het dagelijks bestuur van de GMR een online meeting gehad met de voorzitters van de afzonderlijke medezeggenschapsraden van de scholen. Het idee hierachter was dat we zo beter contact krijgen met onze achterban. Bovendien hebben we een gedeeld belang in veel onderwerpen en kunnen we kennis met elkaar delen. Bijvoorbeeld over hoe je verkiezingen organiseert en hoe je leerlingen in de medezeggenschapsraad krijgt. De meeting was een zeer positieve ervaring die naar meer smaakt: in 2022 zullen we het contact structureler maken. Zo willen we in voorjaar 2022 in een gezamenlijke werkgroep naar de besteding van het NPO-geld kijken.
19
Vooruitblik Het NPO-geld betreft de extra financiële middelen die Dunamare Onderwijsgroep van de overheid heeft gekregen om de achterstanden op cognitief en sociaal-emotioneel gebied ontstaan tijdens de coronapandemie weg te werken. De meeste maatregelen worden decentraal op schoolniveau uitgewerkt. We hebben vanuit de GMR om die plannen gevraagd en zullen volgend jaar de rode draad in alle maatregelen bespreken. Verder zal de GMR zich in het nieuwe jaar buigen over het nieuwe koersplan van Dunamare Onderwijsgroep. Tot slot: de samenwerking met het CvB ervaren wij als goed; er is een prettige dynamiek tussen de bestuursleden en de GMR-leden. Hetzelfde geldt voor de samenwerking met de Raad van Toezicht.
Samenstelling GMR De GMR heeft zestien leden: acht personeelsleden, 4 ouders en 4 leerlingen. De PGMR is de personeelsgeleding van de GMR. Het dagelijks bestuur (DB) van de GMR bestaat uit de voorzitter, de voorzitter van de PGMR en de secretaris van de GMR. Verder kent de GMR 2 commissies: de commissie Financiën en de verkiezingscommissie.
Het Dagelijks Bestuur in 2021 • • • •
Gertjan Nederbragt (voorzitter GMR) Michel Frijns (voorzitter PGMR) Ciska Smit (secretaris) Richard Stet (penningmeester)
Vergaderingen In 2021 heeft de GMR 4 keer met het CvB vergaderd en 2 keer met een afvaardiging van de Raad van Toezicht. De PGMR heeft 5 keer vergaderd met het CvB. In de GMR-vergaderingen zijn veel verschillende thema’s besproken, onder meer de schoolrapportages, het inspectierapport, cybersecurity, de aanpak van het lerarentekort en het medewerker tevredenheidsonderzoek.
20
Klachtafhandeling Als een ouder, leerling of medewerker een klacht heeft over de gang van zaken op een school, proberen we daar eerst binnen de school een oplossing voor te vinden, eventueel met hulp van een interne vertrouwenspersoon. Lukt dit niet, dan kan iemand terecht bij het College van Bestuur (CvB). Gedurende de gehele klachtenbehandeling kan een klacht gemeld worden bij de Landelijke Klachtencommissie Onderwijs (LKC). Dit is 1 maal gebeurd. Deze klacht is door het LKC deels gegrond verklaard. Tevens is er 1 melding geweest bij de Geschillencommissie passend onderwijs. Deze melding is echter weer ingetrokken. Omdat we zorgvuldig en transparant met klachten willen omgaan, heeft Dunamare Onderwijsgroep een eigen algemene klachtenregeling. In 2021 heeft het CvB een aantal gesprekken gevoerd. Verder waren er in 2021 2 bezwaarprocedures. Zowel bij de behandeling van de klachten als bij die van de bezwaren is het in de meeste gevallen gelukt een oplossing te vinden die voor beide partijen acceptabel was. Als iemand een vermoeden heeft van een misstand bij Dunamare Onderwijsgroep, dan kan hij of zij een beroep doen op de klokkenluidersregeling, die een heldere beschrijving geeft van de procedure die iemand dan moet volgen. In 2021 heeft niemand hier gebruik van gemaakt.
21
Onze richting Dunamare Onderwijsgroep wil het aanbod aan scholen voor leerlingen in onze regio’s rijker maken, zodat er voor elke leerling iets te kiezen valt. We willen kwalitatief hoogstaande scholen hebben die leerlingen goed voorbereiden op hun toekomst. Onze scholen moeten gehuisvest zijn in moderne, duurzame en veilige gebouwen met goede ventilatie en de nieuwste voorzieningen. Ten slotte willen we een aantrekkelijke werkgever zijn met goede opleidingsmogelijkheden en mooie secundaire arbeidsvoorwaarden. Dunamare Onderwijsgroep is 2021 ingegaan met een volledig vernieuwd bestuur: Henk Post en April van Loenen. Samen met de schooldirecteuren en -rectoren zijn zij gestart met het ontwikkelen van een nieuwe koers voor Dunamare Onderwijsgroep voor de periode 2022 – 2027. Voor dit nieuwe koersplan is in 2021 een sturingsfilosofie opgesteld met een aantal leidende principes. In 2022 toetsen we die principes bij onze medewerkers, leerlingen en hun ouders. Eind schooljaar 2021-2022 zal het strategisch koersplan klaar zijn.
De leidende principes Onze leidende principes zijn het vertrekpunt voor goed onderwijs. Ze dragen bovendien bij aan kansengelijkheid in de klas. Ieder kind verdient evenveel kansen, ongeacht afkomst, geaardheid of thuissituatie. Omdat geen school en geen leerling hetzelfde is, geeft iedere school van Dunamare op een eigen, passende manier invulling aan de leidende principes. 1. Iedereen ontwikkelt zijn talenten We dagen leerlingen en medewerkers uit en ondersteunen ze om hun talenten optimaal te benutten. We bieden kansen die passen bij hun wensen en talenten. Hierbij houden we rekening met de maatschappelijke context en een voortdurend veranderende samenleving. 22
2. Leren doe je samen In een veilige omgeving waar leerlingen en medewerkers zich welkom en gewaardeerd voelen, krijg je de kans om de ander te ontmoeten en te leren begrijpen. Je komt erachter wie je bent, wat je kunt en wilt en leert je hiernaar te gedragen. 3. Ruimte om te ontdekken wie je bent Leerlingen weten wat er in de maatschappij speelt, leren hun moreel kompas te ontwikkelen en verantwoordelijkheid te nemen op individueel en collectief vlak in de samenleving. Ze ontwikkelen vaardigheden die helpen om ambities te verwezenlijken. Elke Dunamare-school heeft zichtbaar een doorlopende leerlijn op persoonsvorming en biedt hierop een realistische oefenomgeving.
De sturingsfilosofie Onze gezamenlijke drijfveer is het beste onderwijs mogelijk maken voor onze leerlingen. Iedere leerling verdient goed onderwijs op een gezonde en sterke school. Daar zetten we ons elke dag voor in: op elke school, maar ook Dunamare-breed. We hebben oog voor al onze leerlingen, en elke leerling krijgt gelijke kansen, passend bij de eigen wensen en talenten. We bieden alle benodigde kansen en mogelijkheden. Op onze scholen krijgen leerlingen bovendien de tijd en ruimte om zichzelf en de wereld te ontdekken in het klaslokaal en daarbuiten. Onderwijs binnen onze Dunamare-scholen is niet meer te vergelijken met hoe het was. De periode van afstandsonderwijs tijdens corona heeft ons bewust gemaakt van de mogelijkheden van digitaal onderwijs, maar ook van het belang van socialisatie en persoonsvorming naast kwalificatie.
Dit is onze kracht Onze kracht is dat we méér zijn dan een optelsom van een aantal scholen. We denken niet in aparte scholen en aparte afdelingen – we denken Dunamare-breed. Binnen onze onderwijsgroep maken we optimaal gebruik van elkaars kennis en kunde. We wisselen zo veel mogelijk informatie en ervaring uit, zowel tussen medewerkers als met leerlingen. We ondersteunen het onderwijsproces met een sterk gemeenschappelijk beleid op het gebied van HR, ICT, financiën en onderwijskwaliteit. Samen bieden we alle vormen van onderwijs in de regio voor al onze leerlingen, waarbij elke school binnen Dunamare zijn specifieke karakter heeft. Deze visie op Dunamare Onderwijsgroep geeft ons rust en houvast, en leidt tot saamhorigheid.
23
Hoe werken wij? We werken volgens het principe van 3 r’en: richting, ruimte en rekenschap. Dit model zorgt voor een goede balans tussen bestuurlijke verantwoordelijkheid en de kracht van onze scholen. Het bestuur ondersteunt de ontwikkeling van de scholen op basis van een heldere visie. Schoolleiding, bestuur en BSB zijn sparringpartners en houden elkaar voortdurend scherp. Over de verdeling van taken zijn we open en transparant.
Oog voor elkaar Hoe spelen we zo goed mogelijk in op wat wij als Dunamare, onze medewerkers en onze leerlingen nodig hebben? Dat doen we door voortdurend te werken aan het welbevinden, de persoonsvorming en kwalificatie van onze leerlingen. Naast het geven van professionele aandacht aan elkaar. Dat is allemaal even belangrijk; dat komt elke dag naar voren. We hebben in onze onderwijsgroep oog voor elkaars belangen én we hebben hoge verwachtingen van elkaar.
We zijn een lerende organisatie We gaan het gesprek aan met elkaar: we benoemen wat goed gaat, maar ook wat beter kan. We maken regelmatig een pas op de plaats, we reflecteren en stellen bij als het nodig is. Ook blijven we open staan voor elkaar, voor feedback en voor verandering. En we blijven onszelf professioneel ontwikkelen, onder andere in de Dunamare Academie. In alles laten we zien dat we een lerende organisatie zijn.
Kansengelijkheid Dunamare Onderwijsgroep streeft ernaar dat leerlingen met dezelfde talenten en vaardigheden deze altijd tot dezelfde mate van bloei kunnen brengen, ongeacht de omstandigheden. We willen, kort gezegd, ‘eruit halen wat erin zit’. Dat doen we door te focussen op onze leidende principes en met aandacht voor gelijke kansen voor iedereen. In 2021 hebben we bijeenkomsten met de schooldirecteuren en -rectoren georganiseerd om het koersplan te ontwikkelen. Daarin hebben we ook veel gepraat over kansengelijkheid. We hebben inspiratie vanuit de Gelijke Kansen Alliantie gedeeld en expertise uit diverse landelijke rapportages over kansengelijkheid besproken. In 2022 willen we het onderwerp Dunamare-breed bespreken, op de scholen, met de GMR en RvT en met externe stakeholders.
Positionering van de scholen Dunamare Onderwijsgroep heeft als uitgangspunt dat iedere leerling zich op een school moet kunnen thuis voelen: we willen daarom een zo rijk mogelijk aanbod aan verschillende scholen, zodat er echt iets te kiezen valt.
24
Regiovisie Dunamare staat voor een geschikte plek voor elke leerling. Het CvB heeft daarom – als onderdeel van het koersplan – een ‘regiovisie’ ontwikkeld waarop staat welk type school waar gevestigd is. Hiermee kunnen we onze scholen goed positioneren. Bovendien krijgen we via de regiovisie inzichtelijk wat er nog mist in het onderwijsaanbod en kunnen we daarop actie ondernemen. Zo gaat het Coornhert Lyceum in 2022 overstappen naar het dalton-onderwijsconcept. Daarmee krijgt Haarlem voor het eerst een vo-school op deze leest. Verder willen we het mavo- en havo-aanbod op onze scholen komende jaren versterken. En met de nieuwe Agora-school Saga Driehuis krijgen we een volledig nieuw onderwijsconcept erbij: de Agora-leeromgeving biedt een mooi alternatief voor leerlingen die minder uit de voeten kunnen met de reguliere onderwijsvormen. De regiovisie van Dunamare Onderwijsgroep is een dynamisch document: we zullen hem voortdurend herijken op basis van de ontwikkelingen in onze regio’s en de maatschappelijke behoeften op onderwijsgebied.
Samenwerking Dunamare Onderwijsgroep werkt voortdurend samen met een breed scala aan partners, zowel in de regio als op landelijk niveau: • • •
• • • •
• •
We werken samen met het primair onderwijs in de omgeving en met het vervolgonderwijs, om een goede aansluiting op en vanuit het voortgezet onderwijs te realiseren voor de leerlingen. Met het regulier onderwijs werken we ook samen voor onze Internationale Schakelklassen (ISK). Wij maken ons hard voor het bieden van kwalitatief goed onderwijs aan anderstalige leerlingen. Een deel van onze scholen werkt in de Opleidingsschool H2O samen met de Hogeschool van Amsterdam en de Universiteit van Amsterdam om studenten op te leiden tot vakbekwaam docent. Samen met andere vo-besturen in de regio pakken we het personeelstekort in de regio aan met het programma Talent als Docent. We werken samen met bedrijven in de regio, bijvoorbeeld voor het Sterk Techniekonderwijs. Afgelopen jaar hebben we voor het beleid rondom de corona pandemie ook nauw samengewerkt met lokale en landelijke instanties en overheden, zoals de VO-raad en het ministerie van OCW. Om een goede, doorlopende leerlijn in het maritiem onderwijs te garanderen, zijn we onderdeel van de Maritieme Academie Holland, waarin we intensief samenwerken met het Nova College afdeling Maritiem en met de andere maritieme mbo-en hbo-instellingen. Onze 22 scholen zijn in 7 verschillende gemeentes gevestigd, waarmee we nauw samenwerken onder meer op het gebied van huisvesting.
Ook intern werken onze scholen steeds meer samen, volgens de sturingsfilosofie van het nieuwe CvB.
25
Passend onderwijs Dunamare Onderwijsgroep maakt deel uit van 3 regionale samenwerkingsverbanden van scholen voor voortgezet onderwijs: • • •
Samenwerkingsverband vo Zuid-Kennemerland Samenwerkingsverband vo Amstelland en de Meerlanden Samenwerkingsverband vo Noordwest-Friesland.
Doel van de samenwerking: • •
Verbeteren van de zorg aan leerlingen die extra begeleiding nodig hebben. Ontwikkelen van een dekkend netwerk voor de zorg voor risicoleerlingen.
Hiermee bestrijden we het voortijdig schoolverlaten, zodat meer leerlingen een diploma halen dat past bij hun capaciteiten en/of adequaat worden voorbereid op de arbeidsmarkt. Het samenwerkingsverband vo Zuid-Kennemerland stelde in 2021 een concept-regiovisie jeugdhulp op met als uitgangspunt te zorgen voor goede (en betaalbare) jeugdhulp die aansluit bij de behoeften en mogelijkheden van jeugdigen, ouders en gezin. De regiovisie geeft inhoudelijk richting aan de samenwerking tussen de betrokken partijen in alle gemeenten en aan de opgaven waar de regio’s ZuidKennemerland en IJmond voor staan. Belangrijk onderdeel van de regiovisie is een goede samenwerking tussen jeugdhulp en het onderwijs en de daarin aanwezige zorgstructuur. Nauwe samenwerking biedt immers de kans om problemen bij jeugdigen en gezinnen vroeg te signaleren en op tijd de juiste ondersteuning te bieden en schooluitval en thuiszitterproblematiek te voorkomen. Zowel het samenwerkingsverband Amstelland en de Meerlanden als het samenwerkingsverband Noordwest-Friesland stelden in 2021 een concept-ondersteuningsplan op. Met dit ondersteuningsplan geven de samenwerkingsverbanden onder meer gehoor aan passend onderwijs. De plannen worden in 2022 definitief vastgesteld en hebben tot doel om de kansengelijkheid (incl. Inclusie) te bevorderen en de kwaliteitscultuur binnen het samenwerkingsverband te versterken.
26
Trajectvoorziening Voor leerlingen met een specifieke hulpvraag is de trajectvoorziening opgericht. Dit zijn fysieke plekken met begeleiding waar leerlingen naartoe kunnen voor extra ondersteuning. Zo houden we deze leerlingen binnen het reguliere onderwijs. Deze trajectvoorziening wordt deels betaald vanuit de middelen van het samenwerkingsverband en deels vanuit de begroting van de scholen. Met individuele arrangementen die aangevraagd kunnen worden via het samenwerkingsverband kunnen leerlingen intensief worden begeleid, tot thuisonderwijs aan toe.
Leerlingondersteuning en -begeleiding Op de scholen zelf is daarnaast een ondersteuningsstructuur ingericht uit eigen middelen voor leerlingondersteuning en -begeleiding. Zorgcoördinatoren spelen hier een centrale rol in. Voorbeelden van ondersteuning en begeleiding op school zijn (groeps)handelingsplannen, dyslexiebegeleiding en faalangstreductietrainingen. Scholen ontvangen middelen van het samenwerkingsverband om deze ondersteuning te professionaliseren en meer deskundigheid te krijgen. Voor passend onderwijs en professionalisering hebben wij in 2021 650.000 euro aan opbrengsten verantwoord en aan dit doel besteed.
Corona en het Nationaal Programma Onderwijs Afstandsonderwijs Ook in 2021 hebben onze scholen in de lockdowns en vanwege quarantainemaatregelen afstandsonderwijs moeten organiseren in verschillende creatieve varianten: met (bepaalde groepen) leerlingen volledig thuis, deels thuis en deels op school of met docenten vanuit huis. Onze docenten en ondersteunende collega’s hebben weer hard gewerkt om het onderwijsprogramma te laten doorgaan en om leervertragingen zoveel mogelijk te voorkomen. Op een aantal scholen zijn bijvoorbeeld onderwijsassistenten in de klas ingezet als de docent op afstand lesgaf. Ook is er op sommige scholen gewerkt met digitale toetsinstrumenten om proefwerken te kunnen laten doorgaan.
27
NPO-gelden Met de financiële steun van het Nationaal Programma Onderwijs (NPO) kunnen we onze leerlingen helpen leervertragingen, veroorzaakt door de coronamaatregelen, aan te pakken. Alle scholen hebben de schoolscan gemaakt om te bepalen hoe groot de vertragingen zijn van de leerlingen, en op welk vlak deze vertragingen liggen – cognitief, sociaal-emotioneel of juist op het gebied van vaardigheden. Aan de hand daarvan heeft iedere school een SMART-geformuleerd NPO-jaarplan gemaakt, inclusief een financieel addendum. Leerlingen en ouders zijn op de scholen op diverse manieren betrokken bij de plannen, bijvoorbeeld in klankbordgroepen. Op alle scholen hebben de medezeggenschapsraden het NPO-plan van hun school geaccordeerd. In totaal hebben wij in 2021 circa 9,2 miljoen euro aan NPO gelden beschikt gekregen. Daarvan is circa 3,7 miljoen euro besteed aan interventies in de periode augustus tot en met december 2021.
In 2022 verwachten wij een toekenning van circa 18 miljoen euro aan nieuwe NPO-baten, in te zetten tot en met einde schooljaar 2024-2025.
Interventies De scholen hebben in hun NPO-plannen interventies gekozen die bewezen effectief zijn en uit de landelijke menukaart (gebaseerd op wetenschappelijk onderzoek) komen. Vanaf september 2021 zijn de scholen gestart met de interventies. Er zijn geen bovenschoolse activiteiten vanuit de NPO-gelden gefinancierd. Wel wordt bovenschoolse kennis tussen de scholen gedeeld, wordt voorzien in scholing en informatie en wordt de voortgang op de NPO-plannen gemonitord.
Tussenti j dse balans Eind 2021 hebben we een tussentijdse balans opgemaakt; we zijn in gesprek gegaan over de huidige stand van zaken per school in de uitvoering van het NPO-plan. We bespraken eventuele hindernissen waar scholen mee te maken hebben gekregen en leerden van mooie voorbeelden. Over het algemeen kunnen we zeggen dat de meeste scholen op koers liggen conform het oorspronkelijk NPO-plan. Kijkend naar de interventies, wisselt het beeld per school; waar de ene school last heeft van personeelstekorten, lukt het op de andere school goed om het oorspronkelijke plan uit te voeren. Door het personeelstekort heeft een aantal scholen (meer) gebruik moeten maken van externe aanbieders of het plan iets getemporiseerd. 28
Op een aantal scholen werd na de eerste schoolweken zichtbaar dat vooral op het gebied van leerlingwelbevinden en groepscohesie meer interventies nodig waren dan in het oorspronkelijke plan was bedacht. Sommige scholen hebben aan de hand hiervan de plannen bijgesteld . Dit heeft geleid tot de volgende verdeling van de gerealiseerde categorieën interventies van heel Dunamare in de periode augustus 2021 tot december 2021:
Duurzame inzet In de tussentijdse gesprekken hebben we ook een eerste doorkijkje gemaakt naar de toekomst; hoe kunnen we zo duurzaam mogelijk werken aan het wegwerken van leerachterstanden? We zien dat een aantal scholen de interventies koppelen aan hun onderwijskundige visie of dat ze heel bewust inzetten op de professionalisering van de eigen medewerkers om zo ook op de lange termijn van de NPOmiddelen te kunnen profiteren. Ook worden de NPO-gelden ingezet als vliegwiel om bepaalde onderwijsontwikkelingen sneller te kunnen implementeren. Een mooi voorbeeld is het Vellesan College. Hier heeft de school een eigen ondersteuningsprogramma ontwikkeld op het gebied van motivatie en executieve vaardigheden. De komende periode zetten we in op kennisdeling om zo te werken aan de verdere verduurzaming van de NPO-middelen.
29
Externe partijen Om alle extra interventies te kunnen uitvoeren, zijn veel extra mensen nodig. Nieuwe medewerkers aantrekken is in deze tijd van personeelskrapte helaas erg lastig. Om externe inhuur zo veel mogelijk te beperken, proberen we waar mogelijk eigen mensen in te zetten door lesroosters en taken aan te passen. Toch hebben we noodgedwongen ook een beroep moeten doen op externe partijen. De externe partijen worden veelal ingezet voor huiswerkbegeleiding of examentraining. Ook wordt er op verschillende scholen gebruik gemaakt van oud-leerlingen die helpen bij de begeleiding van huiswerkuren. De kwaliteit van externe partijen monitoren we zorgvuldig; we vragen aan de scholen of ze tevreden zijn en of ze deze medewerkers aan andere scholen aanbevelen.
In de volgende grafiek is de verdeling van de inzet van intern personeel, extern personeel en overige kostensoorten grafisch in percentages weergegeven:
Kerngroep Corona Aan het begin van de pandemie heeft Dunamare Onderwijsgroep de kerngroep Corona opgericht, met daarin het College van Bestuur (CvB), een aantal schooldirecteuren en een aantal stafleden van het Bestuurs- en Servicebureau (BSB). Deze groep fungeert als denktank die de uitgangspunten formuleert voor het beleid van het bestuur op diverse corona-gerelateerde zaken. Na iedere persconferentie van de overheid komt de kerngroep Corona samen. De groep bespreekt dan of er een wijziging in de aanpak of meer informatievoorziening nodig is, of protocollen moeten worden aangepast en andere dringende zaken. Indien nodig wordt ook met partners in de regio bestuurlijk afgestemd om gezamenlijke uitgangspunten te formuleren; bijvoorbeeld over het online organiseren van de open dagen. Ook in 2021 hield de kerngroep Corona de vinger aan de pols wat betreft de ontwikkelingen en veranderingen in het coronabeleid. Hierover is veelvuldig gecommuniceerd met de scholen.
30
Examens Net als in het eerste coronajaar kwamen er in schooljaar 2020-2021 wijzigingen in het landelijke eindexamenbesluit. Er werd een derde tijdvak toegevoegd aan de examenperiode en examenleerlingen mochten gebruikmaken van de zogenaamde duimregeling: op één vak konden ze ‘een duim leggen’, zodat dit vak niet meetelde met hun examenresultaten. Vanwege de landelijke aanpassingen hebben we ook het Dunamare Examenreglement moeten aanpassen. Hierover hebben we voorlichting gegeven aan onze scholen, die op hun beurt leerlingen en ouders hebben ingelicht. De specifieke programma’s van toetsing en afsluiting moesten op sommige scholen ook aangepast worden vanwege de coronamaatregelen. Zo konden tijdens de lockdownperiode een aantal praktijktoetsen niet doorgaan, omdat leerlingen dan geen 1,5 meter afstand zouden kunnen houden. De examenresultaten van onze scholen in 2021 zijn over het algemeen goed link. Uit onze eigen analyse blijkt wel dat de duimregeling een effect heeft gehad op de resultaten. De examens voor vakken waar leerlingen onder normale omstandigheden gemiddeld wat lagere cijfers voor halen, werden nu nog minder goed gemaakt. De verklaring hiervoor ligt in een lagere motivatie van leerlingen: wetend dat ze de duimregeling konden toepassen, deden sommige leerlingen geen moeite meer om voldoende resultaat te halen.
Onderzoek onder medewerkers Wat betekent het om in coronatijd in het onderwijs te werken? Om daar een antwoord op te krijgen, hebben we in februari 2021 een onderzoek naar de werkbeleving uitgezet onder alle medewerkers. De vragenlijst van het onderzoek is ingevuld door bijna de helft van de medewerkers (48 procent). Het onderzoek leverde de volgende inzichten op: •
•
De coronahectiek op de scholen heeft een onverwacht positief effect; het zorgt voor een gevoel van saamhorigheid dat we ‘samen deze crisis te lijf gaan’. De aandacht van docenten voor zwakkere leerlingen is toegenomen, net als het gevoel van trots op de eigen school. Tegelijkertijd heeft de coronaperiode een ingrijpend negatief effect op het mentale en fysieke welbevinden van mensen. Met name over de balans tussen werk en privé maken medewerkers zich zorgen; ze hebben het gevoel dat er te veel dingen op hun bord komen en ontwikkelen soms ook fysieke of mentale klachten daarbij.
31
Vitaliteitscoaching en trainingen We hebben direct actie ondernomen op de inzichten uit het medewerkersonderzoek en hebben onder andere ons bestaande vitaliteitsprogramma uitgebreid en opnieuw onder de aandacht gebracht. Zo hebben we via een extern bedrijf gecertificeerde vitaliteitscoaches aangetrokken, met wie de medewerkers op de scholen kosteloos contact konden opnemen. Dat contact varieerde van een eenmalige duinwandeling tot een uitgebreide coachingsessie. Van dit aanbod is goed gebruik gemaakt, medewerkers hebben dit hoog gewaardeerd en gaven aan dat het hen echt heeft geholpen. Verder hebben wij school-MT’s getraind in het beter herkennen van signalen van stress en werkdruk bij hun medewerkers, en hoe daar op een goede manier in te handelen.
Dunamare Academie Ook in onze huisacademie, de Dunamare Academie, hebben wij veel trainingen georganiseerd gericht op vitaliteit en een gezonde levensstijl, zoals omgaan met stress, beter slapen, mindfulness, yoga en hardlooptrainingen. Deze trainingen werden erg goed bezocht. De Dunamare Academie heeft daarnaast verschillende trainingen ontwikkeld om medewerkers te helpen bij het lesgeven op afstand. Onder meer een basistraining online lesgeven, een training online lesgeven voor gevorderden en online mentorgesprekken voeren. Ook van deze trainingen is goed gebruik gemaakt. Verder konden onze medewerkers in de leernetwerken met elkaar discussiëren en best practices uitwisselen op het gebied van online of hybride lesgeven.
Negatieve impact corona Naast het effect op het welbevinden van medewerkers heeft Dunamare Onderwijsgroep op andere vlakken veel last gehad van corona. Veel fysieke activiteiten, zoals scholingsdagen, ouderbijeenkomsten en open dagen werden online georganiseerd of gingen niet door. Dit alles had grote impact op de scholen, die voortdurend voor de keuze stonden: online doen of afzeggen. Leerlingreizen naar het buitenland werden verplaatst naar een Nederlandse bestemming of helemaal afgezegd. Ook kon de onderwijs- en beleidsontwikkeling op verschillende (boven)schoolse thema’s niet of vertraagd doorgaan. De Dunamare Academie moest haar trainingen omzetten naar online varianten.
Internationale activiteiten De scholen van Dunamare Onderwijsgroep participeren in diverse internationale verbanden, zoals internationale uitwisselingen en studiereizen. In het verslagjaar 2021 waren er vanwege corona geen internationale activiteiten.
32
Ziek of i n quarantaine De invloed van corona op het ziekteverzuim binnen Dunamare is in lijn met wat er in heel Nederland te zien was: een duidelijke stijging ten opzichte van normale jaren. In het najaar loopt het verzuim altijd wat op als het griepseizoen begint. Nu zagen we dat het verzuim nog wat hoger was. Daarnaast hadden de scholen een grote uitdaging aan het bewaken van de continuïteit, doordat veel medewerkers verplicht in quarantaine moesten. Het Bestuurs- en Servicebureau van Dunamare Onderwijsgroep heeft de scholen hierbij zo goed mogelijk geadviseerd.
Sneltesten Toen de capaciteit in de teststraten niet groot genoeg bleek en onderwijsmensen geen voorrang konden krijgen, hebben wij de scholen gefaciliteerd door zelf sneltesten in te kopen en die aan te bieden. Medewerkers konden direct een test doen en binnen een uur de uitslag krijgen. Daardoor hoefden ze (als ze niet besmet waren) niet nodeloos eerst in quarantaine, waardoor minder lessen uitvielen. Bij een positieve uitslag konden ze direct hun collega’s en leerlingen beschermen door snel in quarantaine te gaan.
33
Onderwijs Onderwijsresultaten 2021 Alle afdelingen van de scholen van Dunamare hebben in 2021 het oordeel voldoende van de Inspectie van het Onderwijs ontvangen. Meer informatie over de onderwijsresultaten van Dunamare Onderwijsgroep vind je op de scholenpagina’s via www.scholenopdekaart.nl. In 2020 heeft het bestuurlijk inspectieonderzoek plaatsgevonden en zijn ook alle bestuurlijke standaarden met een voldoende beoordeeld.
Dunamare kwaliteitsbeleid: •
Belangrijkste ontwikkelingen interne en externe kwaliteitszorg In het Dunamare kwaliteitsbeleid staat beschreven hoe de scholen en het bestuur cyclisch de kwaliteit van het onderwijs in kaart brengen, systematisch verbeteren en goede resultaten borgen. Het is daarbij essentieel om regelmatig van een afstand te reflecteren op het eigen en collectief functioneren. Met zelfevaluaties, visitaties en audits krijgen scholen en het bestuur inzicht in de ontwikkeling van een school. Door corona heeft het even stilgelegen, maar in 2021 zijn de interne audits en visitaties weer gestart. Audit- en visitatieteams zijn samengesteld met een diversiteit aan docenten, teamleiders en directeuren en vinden plaats onder leiding van een externe voorzitter. In 2021 was er een visitatie op het Coornhert Lyceum en op het Technisch College Velsen, en een audit op de Prof. Dr. Gunningschool VSO.
34
•
Monitoring De onderwijsresultaten van de scholen worden voortdurend gemonitord. Daarbij kijken we niet alleen naar examenresultaten en doorstroomgegevens, maar ook naar cijfers over sociale veiligheid en tussentijdse resultaten. Daar waar nodig zetten we een verbeterplan in. De scholen werken hard aan het inhalen van onderwijsvertragingen (in de breedste zin van het woord) die zijn opgelopen als gevolg van de coronacrisis. Meer hierover lees je in het hoofdstuk NPO.
•
Nieuw waarderingskader In 2021 zijn alle Dunamare-kwaliteitsinstrumenten aangepast aan het nieuwe waarderingskader van de Inspectie van het Onderwijs (per 1-8-2021). Zo is ook het thema burgerschap in alle instrumenten opgenomen.
•
Themaonderzoeken De Inspectie van het Onderwijs heeft in 2021 verschillende onderzoeken bij Dunamare Onderwijsgroep uitgevoerd. Dit waren overwegend themaonderzoeken die de Inspectie van het Onderwijs uitvoert in het kader van het rapport De Staat van het Onderwijs. Van deze themaonderzoeken ontvangen scholen en besturen geen oordeel of rapport op schoolniveau. In 2021 zijn op diverse scholen vragenlijsten ingevuld voor het themaonderzoek naar basisvaardigheden. Daarnaast heeft het Haarlemmermeer Lyceum locatie Zuidrand in oktober de Inspectie van het Onderwijs ontvangen voor een zelf aangevraagd onderzoek voor de waardering goed. De school heeft voor de standaarden Aanbod en Uitvoering en Kwaliteitscultuur de waardering goed van de Inspectie van het Onderwijs ontvangen en voor de overige standaarden de waardering voldoende.
Onderwijsprogrammatische zaken en onderwijsontwikkeling Dunamare Onderwijsgroep volgt de ontwikkelingen in het onderwijs op de voet. We delen nieuwe kennis met onze scholen in rapportages en kennisbijeenkomsten en vertalen nieuwe inzichten zo goed mogelijk naar de praktijk. Begin 2022 wachten we op de uitwerking van het nieuwe regeerakkoord en het effect daarvan op onze scholen. In 2021 speelden de volgende onderwijsontwikkelingen:
Nieuwe school - Schooljaar 2020-2021 zijn we gestart met de voorbereidingen van een nieuwe school binnen Dunamare Onderwijsgroep: Agora-school Saga Driehuis. Er is onder meer een projectleider aangesteld, er is een plan van aanpak gemaakt en er zijn digitale voorlichtingsavonden gehouden voor toekomstige leerlingen en hun ouders. Saga Driehuis start augustus 2022 met 60 eerstejaars in brede brugklassen en 12 leerlingen vanuit het voortgezet onderwijs.